Ayodhya Kanda Sarga 73 – ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡ ತ್ರಿಸಪ್ತತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ (೭೩)


|| ಕೈಕೇಯೀವಿಗರ್ಹಣಮ್ ||

ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ಪಿತರಂ ವೃತ್ತಂ ಭ್ರಾತರೌ ಚ ವಿವಾಸಿತೌ |
ಭರತೋ ದುಃಖ ಸಂತಪ್ತೈದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ || ೧ ||

ಕಿಂ ನು ಕಾರ್ಯಂ ಹತಸ್ಯೇಹ ಮಮ ರಾಜ್ಯೇನ ಶೋಚತಃ |
ವಿಹೀನಸ್ಯಾಥ ಪಿತ್ರಾ ಚ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಪಿತೃಸಮೇನ ಚ || ೨ ||

ದುಃಖೇ ಮೇ ದುಃಖಮಕರೋರ್ವೃಣೇ ಕ್ಷಾರಮಿವಾದಧಾಃ |
ರಾಜಾನಂ ಪ್ರೇತಭಾವಸ್ಥಂ ಕೃತ್ವಾ ರಾಮಂ ಚ ತಾಪಸಮ್ || ೩ ||

ಕುಲಸ್ಯ ತ್ವಮಭಾವಾಯ ಕಾಲ ರಾತ್ರಿರಿವಾಗತಾ |
ಅಙ್ಗಾರಮುಪಗೂಹ್ಯ ಸ್ಮ ಪಿತಾ ಮೇ ನಾವಬುದ್ಧವಾನ್ || ೪ ||

ಮೃತ್ಯುಮಾಪಾದಿತೋ ರಾಜಾ ತ್ವಯಾ ಮೇ ಪಾಪದರ್ಶಿನಿ |
ಸುಖಂ ಪರಿಹೃತಂ ಮೋಹಾತ್ಕುಲೇಽಸ್ಮಿನ್ ಕುಲಪಾಂಸಿನಿ || ೫ ||

ತ್ವಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಹಿ ಪಿತಾ ಮೇಽದ್ಯ ಸತ್ಯಸಂಧೋ ಮಹಾಯಶಾಃ |
ತೀವ್ರದುಃಖಾಭಿಸಂತಪ್ತೋ ವೃತ್ತೋ ದಶರಥೋ ನೃಪಃ || ೬ ||

ವಿನಾಶಿತೋ ಮಹಾರಾಜಃ ಪಿತಾ ಮೇ ಧರ್ಮವತ್ಸಲಃ |
ಕಸ್ಮಾತ್ಪ್ರವ್ರಾಜಿತೋ ರಾಮಃ ಕಸ್ಮಾದೇವ ವನಂ ಗತಃ || ೭ ||

ಕೌಸಲ್ಯಾ ಚ ಸುಮಿತ್ರಾ ಚ ಪುತ್ರಶೋಕಾಭಿಪೀಡಿತೇ |
ದುಷ್ಕರಂ ಯದಿ ಜೀವೇತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತ್ವಾಂ ಜನನೀಂ ಮಮ || ೮ ||

ನನು ತ್ವಾರ್ಯೋಽಪಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತ್ವಯಿ ವೃತ್ತಿಮನುತ್ತಮಾಮ್ |
ವರ್ತತೇ ಗುರುವೃತ್ತಿಜ್ಞೋ ಯಥಾ ಮಾತರಿ ವರ್ತತೇ || ೯ ||

ತಥಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಹಿ ಮೇ ಮಾತಾ ಕೌಸಲ್ಯಾ ದೀರ್ಘದರ್ಶಿನೀ |
ತ್ವಯಿ ಧರ್ಮಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಭಗಿನ್ಯಾಮಿವ ವರ್ತತೇ || ೧೦ ||

ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಂ ಕೃತಾತ್ಮಾನಂ ಚೀರವಲ್ಕಲವಾಸಸಮ್ |
ಪ್ರಸ್ಥಾಪ್ಯ ವನವಾಸಾಯ ಕಥಂ ಪಾಪೇ ನ ಶೋಚಸಿ || ೧೧ ||

ಅಪಾಪದರ್ಶನಂ ಶೂರಂ ಕೃತಾತ್ಮಾನಂ ಯಶಸ್ವಿನಮ್ |
ಪ್ರವ್ರಾಜ್ಯ ಚೀರವಸನಂ ಕಿಂ ನು ಪಶ್ಯಸಿ ಕಾರಣಮ್ || ೧೨ ||

ಲುಬ್ಧಾಯಾ ವಿದಿತಃ ಮನ್ಯೇ ನ ತೇಽಹಂ ರಾಘವಂ ಪ್ರತಿ |
ತಥಾ ಹ್ಯನರ್ಥೋ ರಾಜ್ಯಾರ್ಥಂ ತ್ವಯಾಽಽನೀತಃ ಮಹಾನಯಮ್ || ೧೩ ||

ಅಹಂ ಹಿ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೌ ಅಪಶ್ಯನ್ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ |
ಕೇನ ಶಕ್ತಿಪ್ರಭಾವೇನ ರಾಜ್ಯಂ ರಕ್ಷಿತುಮುತ್ಸಹೇ || ೧೪ ||

ತಂ ಹಿ ನಿತ್ಯಂ ಮಹಾರಾಜೋ ಬಲವಂತಂ ಮಹಾಬಲಃ |
ಅಪಾಶ್ರಿತೋಽಭೂದ್ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಮೇರುರ್ಮೇರುವನಂ ಯಥಾ || ೧೫ ||

ಸೋಽಹಂ ಕಥಮಿಮಂ ಭಾರಂ ಮಹಾಧುರ್ಯಸಮುದ್ಧೃತಮ್ |
ದಮ್ಯೋ ಧುರಮಿವಾಸಾದ್ಯ ಸಹೇಯಂ ಕೇನ ಚೌಜಸಾ || ೧೬ ||

ಅಥವಾ ಮೇ ಭವೇಚ್ಛಕ್ತಿರ್ಯೋಗೈಃ ಬುದ್ಧಿ ಬಲೇನ ವಾ |
ಸಕಾಮಾಂ ನ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಮಹಂ ಪುತ್ರ ಗರ್ಧಿನೀಮ್ || ೧೭ ||

ನ ಮೇ ವಿಕಾಂಕ್ಷಾ ಜಾಯೇತ ತ್ಯಕ್ತುಂ ತ್ವಾಂ ಪಾಪನಿಶ್ಚಯಾಮ್ |
ಯದಿ ರಾಮಸ್ಯ ನಾವೇಕ್ಷಾ ತ್ವಯಿ ಸ್ಯಾನ್ಮಾತೃವತ್ಸದಾ || ೧೮ ||

ಉತ್ಪನ್ನಾ ತು ಕಥಂ ಬುದ್ಧಿಸ್ತವೇಯಂ ಪಾಪದರ್ಶಿನೀ |
ಸಾಧುಚಾರಿತ್ರವಿಭ್ರಷ್ಟೇ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ನೋ ವಿಗರ್ಹಿತಾ || ೧೯ ||

ಅಸ್ಮಿನ್ಕುಲೇ ಹಿ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ರಾಜ್ಯೇಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ |
ಅಪರೇ ಭ್ರಾತರಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವರ್ತಂತೇ ಸಮಾಹಿತಾಃ || ೨೦ ||

ನ ಹಿ ಮನ್ಯೇ ನೃಶಂಸೇ ತ್ವಂ ರಾಜಧರ್ಮಮವೇಕ್ಷಸೇ |
ಗತಿಂ ವಾ ನ ವಿಜಾನಾಸಿ ರಾಜವೃತ್ತಸ್ಯ ಶಾಶ್ವತೀಮ್ || ೨೧ ||

ಸತತಂ ರಾಜವೃತ್ತೇ ಹಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ರಾಜ್ಯೇಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ |
ರಾಜ್ಞಾಮೇತತ್ಸಮಂ ತತ್ಸ್ಯಾದಿಕ್ಷ್ವಾಕೂಣಾಂ ವಿಶೇಷತಃ || ೨೨ ||

ತೇಷಾಂ ಧರ್ಮೈಕರಕ್ಷಾಣಾಂ ಕುಲಚಾರಿತ್ರಶೋಭಿನಾಮ್ |
ಅದ್ಯ ಚಾರಿತ್ರಶೌಂಡೀರ್ಯಂ ತ್ವಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿನಿವರ್ತತಮ್ || ೨೩ ||

ತವಾಪಿ ಸುಮಹಾಭಾಗಾಃ ಜನೇಂದ್ರಾಃ ಕುಲಪೂರ್ವಗಾಃ |
ಬುದ್ಧೇರ್ಮೋಹಃ ಕಥಮಯಂ ಸಂಭೂತಸ್ತ್ವಯಿ ಗರ್ಹಿತಃ || ೨೪ ||

ನ ತು ಕಾಮಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ತವಾಽಹಂ ಪಾಪನಿಶ್ಚಯೇ |
ತ್ವಯಾ ವ್ಯಸನಮಾರಬ್ಧಂ ಜೀವಿತಾಂತಕರಂ ಮಮ || ೨೫ ||

ಏಷ ತ್ವಿದಾನೀಮೇವಾಹಮಪ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ತವನಘಮ್ |
ನಿವರ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವನಾತ್ ಭ್ರಾತರಂ ಸ್ವಜನಪ್ರಿಯಮ್ || ೨೬ ||

ನಿವರ್ತಯಿತ್ವಾ ರಾಮಂ ಚ ತಸ್ಯಾಹಂ ದೀಪ್ತತೇಜಸಃ |
ದಾಸಭೂತೋ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಸುಸ್ಥಿರೇಣಾಂತರಾತ್ಮನಾ || ೨೭ ||

ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಭರತಃ ಮಹಾತ್ಮಾ
ಪ್ರಿಯೇತರೈಃ ವಾಕ್ಯ ಗಣೈಸ್ತುದಂಸ್ತಾಮ್ |
ಶೋಕಾತುರಶ್ಚಾಪಿ ನನಾದ ಭೂಯಃ
ಸಿಂಹೋ ಯಥಾ ಪರ್ವತಗಹ್ವರಸ್ಥಃ || ೨೮ ||

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡೇ ತ್ರಿಸಪ್ತತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ || ೭೩ ||

ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡ ಚತುಃಸಪ್ತತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ (೭೪) >>


ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಕಾಂಡ ನೋಡಿ.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed
%d bloggers like this: