Mahanyasam 16. Apratiratham – ೧೬) ಅಪ್ರತಿರಥಮ್

(ಯ.ವೇ.ತೈ.ಸಂ.೪-೬-೪)

ಆ॒ಶುಃ ಶಿಶಾ॑ನೋ ವೃಷ॒ಭೋ ನ॑ ಯು॒ಧ್ಮೋ ಘ॑ನಾಘ॒ನಃ ಕ್ಷೋಭ॑ಣಶ್ಚರ್ಷಣೀ॒ನಾಮ್ ।
ಸಂ॒ಕ್ರನ್ದ॑ನೋಽನಿಮಿ॒ಷ ಏ॑ಕವೀ॒ರಃ ಶ॒ತಗ್ಂ ಸೇನಾ॑ ಅಜಯಥ್ಸಾ॒ಕಮಿನ್ದ್ರ॑: ॥ ೧

// ಆಶುಃ, ಶಿಶಾನಃ, ವೃಷಭಃ, ನ, ಯುಧ್ಮಃ, ಘನಾಘನಃ, ಕ್ಷೋಭಣಃ, ಚರ್ಷಣೀನಾಂ, ಸಂ-ಕ್ರನ್ದನಃ, ಅನಿ-ಮಿಷಃ, ಏಕ-ವೀರಃ, ಶತಂ, ಸೇನಾಃ, ಅಜಯತ್, ಸಾಕಂ, ಇನ್ದ್ರಃ //

ಸಂ॒ಕ್ರನ್ದ॑ನೇನಾನಿಮಿ॒ಷೇಣ॑ ಜಿ॒ಷ್ಣುನಾ॑ ಯುತ್ಕಾ॒ರೇಣ॑ ದುಶ್ಚ್ಯ॒ವನೇನ॑ ಧೃ॒ಷ್ಣುನಾ᳚ ।
ತದಿನ್ದ್ರೇ॑ಣ ಜಯತ॒ ತಥ್ಸ॑ಹಧ್ವಂ॒ ಯುಧೋ॑ ನರ॒ ಇಷು॑ಹಸ್ತೇನ॒ ವೃಷ್ಣಾ᳚ ॥ ೨

// ಸಂ-ಕ್ರನ್ದನೇನ, ಅನಿ-ಮಿಷೇಣ, ಜಿಷ್ಣುನಾ, ಯುತ್-ಕಾರೇಣ, ದುಃ-ಚ್ಯವನೇನ, ಧೃಷ್ಣುನಾ, ತತ್, ಇನ್ದ್ರೇಣ, ಜಯತ, ತತ್, ಸಹಧ್ವಂ, ಯುಧಃ, ನರಃ, ಇಷು-ಹಸ್ತೇನ, ವೃಷ್ಣಾ //

ಸ ಇಷು॑ಹಸ್ತೈ॒: ಸ ನಿ॑ಷ॒ಙ್ಗಿಭಿ॑ರ್ವ॒ಶೀ ಸಗ್ಗ್ಸ್ರ॑ಷ್ಟಾ॒ ಸ ಯುಧ॒ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ಗ॒ಣೇನ॑ ।
ಸ॒ಗ್ಂ॒ಸೃ॒ಷ್ಟ॒ಜಿಥ್ಸೋ॑ಮ॒ಪಾ ಬಾ॑ಹುಶ॒ರ್ಧ್ಯೂ᳚ರ್ಧ್ವಧ॑ನ್ವಾ॒ ಪ್ರತಿ॑ಹಿತಾಭಿ॒ರಸ್ತಾ᳚ ॥ ೩

// ಸ, ಇಷು-ಹಸ್ತೈಃ, ಸಃ, ನಿಷಙ್ಗಿ-ಭಿಃ, ವಶೀ, ಸಂ-ಸ್ರಷ್ಟಾ, ಸಃ, ಯುಧಃ, ಇನ್ದ್ರಃ, ಗಣೇನ, ಸಂಸೃಷ್ಟ-ಜಿತ್, ಸೋಮ-ಪಾಃ, ಬಾಹು-ಶರ್ಧೀ, ಊರ್ಧ್ವ-ಧನ್ವಾ, ಪ್ರತಿ-ಹಿತಾಭಿಃ, ಅಸ್ತಾ //

ಬೃಹ॑ಸ್ಪತೇ॒ ಪರಿ॑ದೀಯಾ॒ ರಥೇ॑ನ ರಕ್ಷೋ॒ಹಾಽಮಿತ್ರಾಗ್ಂ॑ ಅಪ॒ಬಾಧ॑ಮಾನಃ ।
ಪ್ರ॒ಭ॒ಞ್ಜನ್ಥ್ಸೇನಾ᳚: ಪ್ರಮೃ॒ಣೋ ಯು॒ಧಾ ಜಯ॑ನ್ನ॒ಸ್ಮಾಕ॑ಮೇಧ್ಯವಿ॒ತಾ ರಥಾ॑ನಾಮ್ ॥ ೪

// ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ಪರಿ, ದೀಯ, ರಥೇನ, ರಕ್ಷಃ-ಹಾ, ಅಮಿತ್ರಾನ್, ಅಪ-ಬಾಧಮಾನಃ, ಪ್ರ-ಭಞ್ಜನ್, ಸೇನಾಃ, ಪ್ರ-ಮೃಣಃ, ಯುಧಾ, ಜಯನ್, ಅಸ್ಮಾಕಂ, ಏಧಿ, ಅವಿತಾ, ರಥಾನಾಮ್ //

ಗೋ॒ತ್ರ॒ಭಿದಂ॑ ಗೋ॒ವಿದಂ॒ ವಜ್ರ॑ಬಾಹುಂ॒ ಜಯ॑ನ್ತ॒ಮಜ್ಮ॑ ಪ್ರಮೃ॒ಣನ್ತ॒ಮೋಜ॑ಸಾ ।
ಇ॒ಮಗ್ಂ ಸ॑ಜಾತಾ॒ ಅನು॑ ವೀರಯಧ್ವ॒ಮಿನ್ದ್ರಗ್ಂ॑ ಸಖಾ॒ಯೋಽನು॒ ಸಗ್ಂ ರ॑ಭಧ್ವಮ್ ॥ ೫

// ಗೋತ್ರ-ಭಿದಂ, ಗೋ-ವಿದಂ, ವಜ್ರ-ಬಾಹುಂ, ಜಯನ್ತಂ, ಅಜ್ಮ, ಪ್ರ-ಮೃಣನ್ತಂ, ಓಜಸಾ, ಇಮಂ, ಸ-ಜಾತಃ, ಅನು, ವೀರಯಧ್ವಂ, ಇನ್ದ್ರಂ, ಸಖಾಯಃ, ಅನು, ಸಂ, ರಭಧ್ವಮ್ //

ಬ॒ಲ॒ವಿ॒ಜ್ಞಾ॒ಯಃ ಸ್ಥವಿ॑ರ॒: ಪ್ರವೀ॑ರ॒: ಸಹ॑ಸ್ವಾನ್ ವಾ॒ಜೀ ಸಹ॑ಮಾನ ಉ॒ಗ್ರಃ ।
ಅ॒ಭಿವೀ॑ರೋ ಅ॒ಭಿಸ॑ತ್ವಾ ಸಹೋ॒ಜಾ ಜೈತ್ರ॑ಮಿನ್ದ್ರ॒ ರಥ॒ಮಾ ತಿ॑ಷ್ಠ ಗೋ॒ವಿತ್ ॥ ೬

// ಬಲ-ವಿಜ್ಞಾಯಃ, ಸ್ಥವಿರಃ, ಪ್ರ-ವೀರಃ, ಸಹಸ್ವಾನ್, ವಾಜೀ, ಸಹಮಾನಃ, ಉಗ್ರಃ, ಅಭಿ-ವೀರಃ, ಅಭಿ-ಸತ್ವಾ, ಸಹಃ-ಜಾಃ, ಜೈತ್ರಂ, ಇನ್ದ್ರ, ರಥಂ, ಆ, ತಿಷ್ಠ, ಗೋ-ವಿತ್ //

ಅ॒ಭಿ ಗೋ॒ತ್ರಾಣಿ॒ ಸಹ॑ಸಾ॒ ಗಾಹ॑ಮಾನೋಽದಾ॒ಯೋ ವೀ॒ರಃ ಶ॒ತಮ॑ನ್ಯು॒ರಿನ್ದ್ರ॑: ।
ದು॒ಶ್ಚ್ಯ॒ವ॒ನಃ ಪೃ॑ತನಾ॒ಷಾಡ॑ಯು॒ದ್ಧ್ಯೋ᳚ಽಸ್ಮಾಕ॒ಗ್ಂ॒ ಸೇನಾ॑ ಅವತು॒ ಪ್ರಯು॒ಥ್ಸು ॥ ೭

// ಅಭಿ, ಗೋತ್ರಾಣಿ, ಸಹಸಾ, ಗಾಹಮಾನಃ, ಅದಾಯಃ, ವೀರಃ, ಶತ-ಮನ್ಯುಃ, ಇನ್ದ್ರಃ, ದುಃ-ಚ್ಯವನಃ, ಪೃತನಾ ಷಾಟ್, ಅಯುಧ್ಯಃ, ಅಸ್ಮಾಕಂ, ಸೇನಾಃ, ಅವತು, ಪ್ರ, ಯುತ್-ಸು //

ಇನ್ದ್ರ॑ ಆಸಾಂ ನೇ॒ತಾ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॒ರ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ ಯ॒ಜ್ಞಃ ಪು॒ರ ಏ॑ತು॒ ಸೋಮ॑: ।
ದೇ॒ವ॒ಸೇ॒ನಾನಾ॑ಮಭಿಭಞ್ಜತೀ॒ನಾಂ ಜಯ॑ನ್ತೀನಾಂ ಮ॒ರುತೋ॑ ಯ॒ನ್ತ್ವಗ್ರೇ᳚ ॥ ೮

// ಇನ್ದ್ರಃ, ಆಸಾಂ, ನೇತಾ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ, ದಕ್ಷಿಣಾ, ಯಜ್ಞಃ, ಪುರಃ, ಏತು, ಸೋಮಃ, ದೇವ-ಸೇನಾನಾಂ, ಅಭಿ-ಭಞ್ಜತೀನಾಂ, ಜಯನ್ತೀನಾಂ, ಮರುತಃ, ಯನ್ತು, ಅಗ್ರೇ //

ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ವೃಷ್ಣೋ॒ ವರು॑ಣಸ್ಯ॒ ರಾಜ್ಞ॑ ಆದಿ॒ತ್ಯಾನಾಂ᳚ ಮ॒ರುತಾ॒ಗ್ಂ॒ ಶರ್ಧ॑ ಉ॒ಗ್ರಮ್ ।
ಮ॒ಹಾಮ॑ನಸಾಂ ಭುವನಚ್ಯ॒ವಾನಾಂ॒ ಘೋಷೋ॑ ದೇ॒ವಾನಾಂ॒ ಜಯ॑ತಾ॒ಮುದ॑ಸ್ಥಾತ್ ॥ ೯

// ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ, ವೃಷ್ಣಃ, ವರುಣಸ್ಯ, ರಾಜ್ಞಃ, ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ, ಮರುತಾಂ, ಶರ್ಧಃ, ಉಗ್ರಂ, ಮಹಾ-ಮನಸಾಂ, ಭುವನ-ಚ್ಯವಾನಾಂ, ಘೋಷಃ, ದೇವಾನಾಂ, ಜಯತಾಂ, ಉತ್, ಅಸ್ಥಾತ್ //

ಅ॒ಸ್ಮಾಕ॒ಮಿನ್ದ್ರ॒: ಸಮೃ॑ತೇಷು ಧ್ವ॒ಜೇಷ್ವ॒ಸ್ಮಾಕಂ॒ ಯಾ ಇಷ॑ವ॒ಸ್ತಾ ಜ॑ಯನ್ತು ।
ಅ॒ಸ್ಮಾಕಂ॑ ವೀ॒ರಾ ಉತ್ತ॑ರೇ ಭವನ್ತ್ವ॒ಸ್ಮಾನ್ ಉ॑ ದೇವಾ ಅವತಾ॒ ಹವೇ॑ಷು ॥ ೧೦

// ಅಸ್ಮಾಕಂ, ಇನ್ದ್ರಃ, ಸಂ-ಋತೇಷು, ಧ್ವಜೇಷು, ಅಸ್ಮಾಕಂ, ಯಾಃ, ಇಷವಃ, ತಾಃ, ಜಯನ್ತು, ಅಸ್ಮಾಕಂ, ವೀರಾಃ, ಉತ್-ತರೇ, ಭವನ್ತು, ಅಸ್ಮಾನ್, ಉ, ದೇವಾಃ, ಅವತ, ಹವೇಷು //

ಉದ್ಧ॑ರ್ಷಯ ಮಘವ॒ನ್ನಾಯು॑ಧಾ॒ನ್ಯುಥ್ಸತ್ವ॑ನಾಂ ಮಾಮ॒ಕಾನಾಂ॒ ಮಹಾಗ್ಂ॑ಸಿ ।
ಉದ್ವೃ॑ತ್ರಹನ್ವಾ॒ಜಿನಾಂ॒ ವಾಜಿ॑ನಾ॒ನ್ಯುದ್ರಥಾ॑ನಾಂ॒ ಜಯ॑ತಾಮೇತು॒ ಘೋಷ॑: ॥ ೧೧

// ಉತ್, ಹರ್ಷಯ, ಮಘ-ವನ್, ಆಯುಧಾನಿ, ಉತ್, ಸತ್ವನಾಂ, ಮಾಮಕಾನಾಂ, ಮಹಾಂಸಿ, ಉತ್, ವೃತ್ರ-ಹನ್, ವಾಜಿನಾಂ, ವಾಜಿನಾನಿ, ಉತ್, ರಥಾನಾಂ, ಜಯತಾಂ, ಏತು, ಘೋಷಾಃ //

ಉಪ॒ ಪ್ರೇತ॒ ಜಯ॑ತಾ ನರಃ ಸ್ಥಿ॒ರಾ ವ॑: ಸನ್ತು ಬಾ॒ಹವ॑: ।
ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವ॒: ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛತ್ವನಾಧೃ॒ಷ್ಯಾ ಯಥಾಽಸ॑ಥ ॥ ೧೨

// ಉಪ, ಪ್ರ, ಇತ, ಜಯತ, ನರಃ, ಸ್ಥಿರಾಃ, ವಃ, ಸನ್ತು, ಬಾಹವಃ, ಇನ್ದ್ರಃ, ವಃ, ಶರ್ಮ, ಯಚ್ಛನ್ತು, ಅನಾ-ಧೃಷ್ಯಾಃ, ಯಥಾ, ಅಸಥ //

ಅವ॑ಸೃಷ್ಟಾ॒ ಪರಾ॑ ಪತ॒ ಶರ॑ವ್ಯೇ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಸಗ್ಂಶಿತಾ ।
ಗಚ್ಛಾ॒ಮಿತ್ರಾ॒ನ್ಪ್ರವಿ॑ಶ॒ ಮೈಷಾಂ ಕಂ ಚ॒ನೋಚ್ಛಿ॑ಷಃ ॥ ೧೩

// ಅವ-ಸೃಷ್ಟಾ, ಪರ, ಪತ, ಶರವ್ಯೇ, ಬ್ರಹ್ಮ-ಸಂಶಿತಾ, ಗಚ್ಛ, ಅಮಿತ್ರಾನ್, ಪ್ರ, ವಿಶ, ಮಾ, ಏಷಾಂ, ಕಂ, ಚನ, ಉತ್, ಶಿಷಃ //

ಮರ್ಮಾ॑ಣಿ ತೇ॒ ವರ್ಮ॑ಭಿಶ್ಛಾದಯಾಮಿ॒ ಸೋಮ॑ಸ್ತ್ವಾ॒ ರಾಜಾ॒ಽಮೃತೇ॑ನಾ॒ಭಿವ॑ಸ್ತಾಮ್ ।
ಉ॒ರೋರ್ವರೀ॑ಯೋ॒ ವರಿ॑ವಸ್ತೇ ಅಸ್ತು॒ ಜಯ॑ನ್ತಂ॒ ತ್ವಾಮನು॑ಮದನ್ತು ದೇ॒ವಾಃ ॥ ೧೪

// ಮರ್ಮಾಣಿ, ತೇ, ವರ್ಮ-ಭಿಃ, ಛಾದಯಾಮಿ, ಸೋಮಃ, ತ್ವಾ, ರಾಜಾ, ಅಮೃತೇನ, ಅಭಿ, ವಸ್ತಾಂ, ಉರೋಃ, ವರೀಯಃ, ವರಿವಃ, ತೇ, ಅಸ್ತು, ಜಯನ್ತಂ, ತ್ವಾಂ, ಅನು, ಮದನ್ತು, ದೇವಾಃ //

ಯತ್ರ॑ ಬಾ॒ಣಾಃ ಸ॒ಮ್ಪತ॑ನ್ತಿ ಕುಮಾ॒ರಾ ವಿ॑ಶಿ॒ಖಾ ಇ॑ವ ।
ಇನ್ದ್ರೋ॑ ನ॒ಸ್ತತ್ರ॑ ವೃತ್ರ॒ಹಾ ವಿ॑ಶ್ವಾ॒ಹಾ ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛ॒ತು ॥ ೧೫

// ಯತ್ರ, ಬಾಣಾಃ, ಸಂ-ಪತನ್ತಿ, ಕುಮಾರಾಃ, ವಿ-ಶಿಖಾಃ, ಇವ, ಇನ್ದ್ರಃ, ನಃ, ತತ್ರ, ವೃತ್ರ-ಹಾ, ವಿಶ್ವ-ಹಾ, ಶರ್ಮ, ಯಚ್ಛತು //

(* ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾಃ ಸಂಯು॑ತ್ತಾ ಆಸ॒ನ್ ತೇ ದೇ॒ವಾ ಏತ॒ದಪ್ರ॑ತಿರಥಮಪಶ್ಯ॒ನ್ ತೇನ॒ ವೈ ತೇ᳚ ಪ್ರ॒ತಿ- *) ಅಸು॑ರಾನಜಯ॒ನ್ ತದಪ್ರ॑ತಿರಥಸ್ಯಾ ಪ್ರತಿರಥ॒ತ್ವಂ ಯದಪ್ರ॑ತಿರಥಂ ದ್ವಿ॒ತೀಯೋ॒ ಹೋತಾ॒ಽನ್ವಾಹಾ᳚ಪ್ರ॒ತ್ಯೇ॑ವ ತೇನ॒ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾಂ ಜಯ॒ತ್ಯಥೋ॒ ಅನ॑ಭಿಜಿತಮೇ॒ವಾಭಿಜ॑ಯತಿ ದಶ॒ರ್ಚಂ ಭ॑ವತಿ॒ ದಶಾ᳚ಕ್ಷರಾ ವಿ॒ರಾಡ್ವಿ॒ರಾಜೇ॒ಮೌಲೋ॒ಕೌ ವಿಧೃ॑ತಾ ವನ॒ಯೋ᳚ರ್ಲೋ॒ಕಯೋ॒ರ್ವಿಧೃ॑ತ್ಯಾ॒ ಅಥೋ॒ ದಶಾ᳚ಕ್ಷರಾ ವಿ॒ರಾಡನ್ನಂ॑ ವಿ॒ರಾಡ್ವಿ॒ರಾಜ್ಯೇ॒ವಾನ್ನಾದ್ಯೇ॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠ॒ತ್ಯಸ॑ದಿವ॒ ವಾ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮಿ॒ವಾಗ್ನೀ᳚ದ್ಧ್ರ॒ಮಾಗ್ನೀ᳚ದ್ಧ್ರೇ (* -ಶ್ಮಾ॑ನಂ॒ ನಿದ॑ಧಾತಿ *) ॥

// (* ದೇವ-ಅಸುರಾಃ, ಸಂಯುತ್, ತಾ, ಆಸನ್, ತೇ, ದೇವಾ, ಏತತ್, ಅಪ್ರತಿರಥಂ, ಅಪಶ್ಯನ್, ತೇನ, ವೈ, ತೇ, ಪ್ರತಿ,*) ಅಸುರಾನ್, ಅಜಯನ್, ತತ್, ಅಪ್ರತಿರಥಸ್ಯಾ, ಪ್ರತಿ-ರಥತ್ವಂ, ಯತ್-ಅಪ್ರತಿರಥಂ, ದ್ವಿತೀಯೋ, ಹೋತಾ, ಅನ್ವಾಹಾಪ್ರತಿ, ಏವ, ತೇನ, ಯಜಮಾನೋ, ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಂ, ಜಯತಿ, ಅಥೋ, ಅನಭಿಜಿತಂ, ಏವ, ಅಭಿಜಯತಿ, ದಶರ್ಚಂ, ಭವತಿ, ದಶಾಕ್ಷರಾ, ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಜ, ಇಮೌ, ಲೋಕೌ, ವಿಧೃತಾ, ವನಯೋಃ, ಲೋಕಯೋಃ, ವಿಧೃತ್ಯಾ, ಅಥಃ, ದಶಾಕ್ಷರಾ, ವಿರಾಟ್, ಅನ್ನಂ, ವಿರಾಟ್, ವಿರಾಜ್ಯೇವಾನ್, ಆದ್ಯೇ, ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ, ಅಸತ್, ಇವ, ವಾ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ, ಇವ, ಅಗ್ನೀಧ್ರಂ, ಅಗ್ನೀಧ್ರೇಶ್ಮಾನಂ, ನಿ-ದಧಾತಿ //

ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ॑ ರುದ್ರಾ॒ಯ । ಆಶುಃ ಶಿಶಾನೋಽಪ್ರತಿರಥಂ ಕವಚಾಯ ಹುಮ್ ॥

---