Mahanyasam 14. Purusha Suktam – ೧೪) ಪುರುಷಸೂಕ್ತಮ್



(ತೈ.ಆ.೩-೧೨-೩೩)

ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಶೀರ್ಷಾ॒ ಪುರು॑ಷಃ । ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ॒ಕ್ಷಃ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಪಾತ್ । ಸ ಭೂಮಿಂ॑ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ ವೃ॒ತ್ವಾ । ಅತ್ಯ॑ತಿಷ್ಠದ್ದಶಾಙ್ಗು॒ಲಮ್ । ಪುರು॑ಷ ಏ॒ವೇದಗ್ಂ ಸರ್ವ᳚ಮ್ । ಯದ್ಭೂ॒ತಂ ಯಚ್ಚ॒ ಭವ್ಯ᳚ಮ್ । ಉ॒ತಾಮೃ॑ತ॒ತ್ವಸ್ಯೇಶಾ॑ನಃ । ಯ॒ದನ್ನೇ॑ನಾತಿ॒ರೋಹ॑ತಿ । ಏ॒ತಾವಾ॑ನಸ್ಯ ಮಹಿ॒ಮಾ । ಅತೋ॒ ಜ್ಯಾಯಾಗ್॑ಶ್ಚ॒ ಪೂರು॑ಷಃ ॥ ೧ ॥

// ಸಹಸ್ರ-ಶೀರ್ಷಾ, ಪುರುಷಃ, ಸಹಸ್ರ-ಅಕ್ಷಃ, ಸಹಸ್ರ-ಪಾತ್, ಸಃ, ಭೂಮಿಂ, ವಿಶ್ವತಃ, ವೃತ್ವಾ, ಅತಿ, ಅತಿಷ್ಠತ್, ದಶ-ಅಙ್ಗುಲಂ, ಪುರುಷಃ, ಏವ, ಇದಂ, ಸರ್ವಂ, ಯತ್, ಭೂತಂ, ಯತ್, ಚ, ಭವ್ಯಂ, ಉತ, ಅಮೃತ-ತ್ವಸ್ಯ, ಈಶಾನಃ, ಯತ್, ಅನ್ನೇನ, ಅತಿ-ರೋಹತಿ, ಏತಾವಾನ್, ಅಸ್ಯ, ಮಹಿಮಾ, ಅತಃ, ಜ್ಯಾಯಾನ್, ಚ, ಪುರುಷಃ //

ಪಾದೋ᳚ಽಸ್ಯ॒ ವಿಶ್ವಾ॑ ಭೂ॒ತಾನಿ॑ । ತ್ರಿ॒ಪಾದ॑ಸ್ಯಾ॒ಮೃತಂ॑ ದಿ॒ವಿ । ತ್ರಿ॒ಪಾದೂ॒ರ್ಧ್ವ ಉದೈ॒ತ್ಪುರು॑ಷಃ । ಪಾದೋ᳚ಽಸ್ಯೇ॒ಹಾಭ॑ವಾ॒ತ್ಪುನ॑: । ತತೋ॒ ವಿಷ್ವ॒ಙ್ವ್ಯ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ಸಾ॒ಶ॒ನಾ॒ನ॒ಶ॒ನೇ ಅ॒ಭಿ । ತಸ್ಮಾ᳚ದ್ವಿ॒ರಾಡ॑ಜಾಯತ । ವಿ॒ರಾಜೋ॒ ಅಧಿಪೂರು॑ಷಃ । ಸ ಜಾ॒ತೋ ಅತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯತ । ಪ॒ಶ್ಚಾದ್ಭೂಮಿ॒ಮಥೋ॑ ಪು॒ರಃ ॥ ೨ ॥

// ಪಾದಃ, ಅಸ್ಯ, ವಿಶ್ವಾ, ಭೂತಾನಿ, ತ್ರಿ-ಪಾತ್, ಅಸ್ಯ, ಅಮೃತಂ, ದಿವಿ, ತ್ರಿ-ಪಾತ್, ಊರ್ಧ್ವ, ಉತ, ಐತ್, ಪುರುಷಃ, ಪಾದಃ, ಅಸ್ಯ, ಇಹ, ಅಭವತ್, ಪುನಃ, ತತಃ, ವಿಷ್ವಙ್, ವಿ, ಅಕ್ರಾಮತ್, ಸಾಶನಾನಶನೇ, ಅಭಿ, ತಸ್ಮಾತ್, ವಿರಾಟ್, ಅಜಾಯತ, ವಿ-ರಾಜಃ, ಅಧಿ, ಪುರುಷಃ, ಸಃ, ಜಾತಃ, ಅತಿ, ಅರಿಚ್ಯತ, ಪಶ್ಚಾತ್, ಭೂಮಿಂ, ಅಥೋ, ಪುರಃ //

ಯತ್ಪುರು॑ಷೇಣ ಹ॒ವಿಷಾ᳚ । ದೇ॒ವಾ ಯ॒ಜ್ಞಮತ॑ನ್ವತ । ವ॒ಸ॒ನ್ತೋ ಅ॑ಸ್ಯಾಸೀ॒ದಾಜ್ಯ᳚ಮ್ । ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮ ಇ॒ಧ್ಮಃ ಶ॒ರದ್ಧ॒ವಿಃ । ಸ॒ಪ್ತಾಸ್ಯಾ॑ಸನ್ಪರಿ॒ಧಯ॑: । ತ್ರಿಃ ಸ॒ಪ್ತ ಸ॒ಮಿಧ॑: ಕೃ॒ತಾಃ । ದೇ॒ವಾ ಯದ್ಯ॒ಜ್ಞಂ ತ॑ನ್ವಾ॒ನಾಃ । ಅಬ॑ಧ್ನ॒ನ್ಪುರು॑ಷಂ ಪ॒ಶುಮ್ । ತಂ ಯ॒ಜ್ಞಂ ಬ॒ರ್ಹಿಷಿ॒ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್॑ । ಪುರು॑ಷಂ ಜಾ॒ತಮ॑ಗ್ರ॒ತಃ ॥ ೩ ॥

// ಯತ್, ಪುರುಷೇಣ, ಹವಿಷಾ, ದೇವಾಃ, ಯಜ್ಞಂ, ಅತನ್ವತ, ವಸನ್ತಃ, ಅಸ್ಯ, ಆಸೀತ್, ಆಜ್ಯಂ, ಗ್ರೀಷ್ಮಃ, ಇಧ್ಮಃ, ಶರತ್, ಹವಿಃ, ಸಪ್ತ, ಅಸ್ಯ, ಆಸನ್, ಪರಿ-ಧಯಃ, ತ್ರಿಃ, ಸಪ್ತ, ಸಂ-ಇಧಃ, ಕೃತಾಃ, ದೇವಾ, ಯತ್, ಯಜ್ಞಂ, ತನ್ವಾನಾಃ, ಅ-ಬಧ್ನನ್, ಪುರುಷಂ, ಪಶುಂ, ತಂ, ಯಜ್ಞಂ, ಬರ್ಹಿಷಿ, ಪ್ರ, ಔಕ್ಷನ್, ಪುರುಷಂ, ಜಾತಂ, ಅಗ್ರತಃ //

ತೇನ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಯ॑ಜನ್ತ । ಸಾ॒ಧ್ಯಾ ಋಷ॑ಯಶ್ಚ॒ ಯೇ । ತಸ್ಮಾ᳚ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತ॑: । ಸಂಭೃ॑ತಂ ಪೃಷದಾ॒ಜ್ಯಮ್ । ಪ॒ಶೂಗ್ಸ್ತಾಗ್ಶ್ಚ॑ಕ್ರೇ ವಾಯ॒ವ್ಯಾನ್॑ । ಆ॒ರ॒ಣ್ಯಾನ್ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯಾಶ್ಚ॒ ಯೇ । ತಸ್ಮಾ᳚ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತ॑: । ಋಚ॒: ಸಾಮಾ॑ನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ । ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ಯಜು॒ಸ್ತಸ್ಮಾ॑ದಜಾಯತ ॥ ೪ ॥

// ತೇನ, ದೇವಾ, ಅಯಜನ್ತ, ಸಾಧ್ಯಾ, ಋಷಯಃ, ಚ, ಯೇ, ತಸ್ಮಾತ್, ಯಜ್ಞಾತ್, ಸರ್ವ-ಹುತಃ, ಸಂ-ಭೃತಂ, ಪೃಷತ್-ಆಜ್ಯಂ, ಪಶೂನ್, ತಾನ್, ಚಕ್ರೇ, ವಾಯವ್ಯಾನ್, ಆರಣ್ಯಾನ್, ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ, ಚ, ಯೇ, ತಸ್ಮಾತ್, ಯಜ್ಞಾತ್, ಸರ್ವ-ಹುತಃ, ಋಚಃ, ಸಾಮಾನಿ, ಜಜ್ಞಿರೇ, ಛನ್ದಾಂಸಿ, ಜಜ್ಞಿರೇ, ತಸ್ಮಾತ್, ಯಜುಃ, ತಸ್ಮಾತ್, ಅಜಾಯತ //

ತಸ್ಮಾ॒ದಶ್ವಾ॑ ಅಜಾಯನ್ತ । ಯೇ ಕೇ ಚೋ॑ಭ॒ಯಾದ॑ತಃ । ಗಾವೋ॑ ಹ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ತಸ್ಮಾ᳚ಜ್ಜಾ॒ತಾ ಅ॑ಜಾ॒ವಯ॑: । ಯತ್ಪುರು॑ಷಂ॒ ವ್ಯ॑ದಧುಃ । ಕ॒ತಿ॒ಧಾ ವ್ಯ॑ಕಲ್ಪಯನ್ । ಮುಖಂ॒ ಕಿಮ॑ಸ್ಯ॒ ಕೌ ಬಾ॒ಹೂ । ಕಾವೂ॒ರೂ ಪಾದಾ॑ವುಚ್ಯೇತೇ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ᳚ಽಸ್ಯ॒ ಮುಖ॑ಮಾಸೀತ್ । ಬಾ॒ಹೂ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯ॑: ಕೃ॒ತಃ ॥ ೫ ॥

// ತಸ್ಮಾತ್, ಅಶ್ವಾಃ, ಅಜಾಯನ್ತ, ಯೇ, ಕೇ, ಚ, ಉಭಯಾದತಃ, ಗಾವಃ, ಹ, ಜಜ್ಞಿರೇ, ತಸ್ಮಾತ್, ತಸ್ಮಾತ್, ಜಾತಾಃ, ಅಜಾವಯಃ, ಯತ್, ಪುರುಷಂ, ವಿ, ಅದಧುಃ, ಕತಿಧಾ, ವಿ, ಅಕಲ್ಪಯನ್, ಮುಖಂ, ಕಿಂ, ಅಸ್ಯ, ಕೌ, ಬಾಹೂ, ಕೌ, ಊರೂ, ಪಾದೌ, ಉಚ್ಯೇತೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ, ಅಸ್ಯ, ಮುಖಂ, ಆಸೀತ್, ಬಾಹೂ, ರಾಜನ್ಯಃ, ಕೃತಃ //

ಊ॒ರೂ ತದ॑ಸ್ಯ॒ ಯದ್ವೈಶ್ಯ॑: । ಪ॒ದ್ಭ್ಯಾಗ್ಂ ಶೂ॒ದ್ರೋ ಅ॑ಜಾಯತ । ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॒ ಮನ॑ಸೋ ಜಾ॒ತಃ । ಚಕ್ಷೋ॒: ಸೂರ್ಯೋ॑ ಅಜಾಯತ । ಮುಖಾ॒ದಿನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚಾ॒ಗ್ನಿಶ್ಚ॑ । ಪ್ರಾ॒ಣಾದ್ವಾ॒ಯುರ॑ಜಾಯತ । ನಾಭ್ಯಾ॑ ಆಸೀದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮ್ । ಶೀ॒ರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌಃ ಸಮ॑ವರ್ತತ । ಪ॒ದ್ಭ್ಯಾಂ ಭೂಮಿ॒ರ್ದಿಶ॒: ಶ್ರೋತ್ರಾ᳚ತ್ । ತಥಾ॑ ಲೋ॒ಕಾಗ್ಂ ಅ॑ಕಲ್ಪಯನ್ ॥ ೬ ॥

// ಊರೂ, ತತ್, ಅಸ್ಯ, ಯತ್, ವೈಶ್ಯಃ, ಪತ್-ಭ್ಯಾಂ, ಶೂದ್ರಃ, ಅಜಾಯತ, ಚನ್ದ್ರಮಾ, ಮನಸಃ, ಜಾತಃ, ಚಕ್ಷೋಃ, ಸೂರ್ಯಃ, ಅಜಾಯತ, ಮುಖಾತ್, ಇನ್ದ್ರಃ, ಚ, ಅಗ್ನಿಃ, ಚ, ಪ್ರಾಣಾತ್, ವಾಯುಃ, ಅಜಾಯತ, ನಾಭ್ಯಾಃ, ಆಸೀತ್, ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ, ಶೀರ್ಷ್ಣಃ, ದ್ಯೌಃ, ಸಂ-ಅವರ್ತತ, ಪತ್-ಭ್ಯಾಂ, ಭೂಮಿಃ, ದಿಶಃ, ಶ್ರೋತ್ರಾತ್, ತಥಾ, ಲೋಕಾನ್, ಅಕಲ್ಪಯನ್ //

ವೇದಾ॒ಹಮೇ॒ತಂ ಪುರು॑ಷಂ ಮ॒ಹಾನ್ತ᳚ಮ್ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯವ॑ರ್ಣಂ॒ ತಮ॑ಸ॒ಸ್ತು ಪಾ॒ರೇ । ಸರ್ವಾ॑ಣಿ ರೂ॒ಪಾಣಿ॑ ವಿ॒ಚಿತ್ಯ॒ ಧೀರ॑: । ನಾಮಾ॑ನಿ ಕೃ॒ತ್ವಾಽಭಿ॒ವದ॒ನ್॒ ಯದಾಸ್ತೇ᳚ । ಧಾ॒ತಾ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ಯಮು॑ದಾಜ॒ಹಾರ॑ । ಶ॒ಕ್ರಃ ಪ್ರವಿ॒ದ್ವಾನ್ಪ್ರ॒ದಿಶ॒ಶ್ಚತ॑ಸ್ರಃ । ತಮೇ॒ವಂ ವಿ॒ದ್ವಾನ॒ಮೃತ॑ ಇ॒ಹ ಭ॑ವತಿ । ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ॒ ಅಯ॑ನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ । ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಜ್ಞಮ॑ಯಜನ್ತ ದೇ॒ವಾಃ । ತಾನಿ॒ ಧರ್ಮಾ॑ಣಿ ಪ್ರಥ॒ಮಾನ್ಯಾ॑ಸನ್ । ತೇ ಹ॒ ನಾಕಂ॑ ಮಹಿ॒ಮಾನ॑: ಸಚನ್ತೇ । ಯತ್ರ॒ ಪೂರ್ವೇ॑ ಸಾ॒ಧ್ಯಾಃ ಸನ್ತಿ॑ ದೇ॒ವಾಃ ॥ ೭ ॥

// ವೇದ, ಅಹಂ, ಏತಂ, ಪುರುಷಂ, ಮಹಾನ್ತಂ, ಆದಿತ್ಯ-ವರ್ಣಂ, ತಮಸಃ, ತು, ಪಾರೇ, ಸರ್ವಾಣಿ, ರೂಪಾಣಿ, ವಿಚಿತ್ಯ, ಧೀರಃ, ನಾಮಾನಿ, ಕೃತ್ವಾ, ಅಭಿವದನ್, ಯತ್, ಆಸ್ತೇ, ಧಾತಾ, ಪುರಃ-ತಾತ್, ಯಂ, ಉದಾಜಹಾರ, ಶಕ್ರಃ, ಪ್ರ-ವಿದ್ರಾನ್, ಪ್ರ-ದಿಶಃ, ಚತಸ್ರಃ, ತಂ, ಏವಂ, ವಿದ್ವಾನ್, ಅಮೃತಃ, ಇಹ, ಭವತಿ, ನ, ಅನ್ಯಃ, ಪನ್ಥಾಃ, ಅಯನಾಯ, ವಿದ್ಯತೇ, ಯಜ್ಞೇನ, ಯಜ್ಞಂ, ಅಯಜನ್ತ, ದೇವಾಃ, ತಾನಿ, ಧರ್ಮಾಣಿ, ಪ್ರಥಮಾನಿ, ಆಸನ್, ತೇ, ಹ, ನಾಕಂ, ಮಹಿಮಾನಃ, ಸಚನ್ತೇ, ಯತ್ರ, ಪೂರ್ವೇ, ಸಾಧ್ಯಾಃ, ಸನ್ತಿ, ದೇವಾಃ //

ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ॑ ರುದ್ರಾ॒ಯ । ಪುರುಷಸೂಕ್ತಗ್ಂ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ॥


మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.

స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)

Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".

విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.

Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

error: Not allowed