Yuddha Kanda Sarga 97 – యుద్ధకాండ సప్తనవతితమః సర్గః (౯౭)



|| విరూపాక్షవధః ||

తథా తైః కృత్తగాత్రైస్తు దశగ్రీవేణ మార్గణైః |
బభూవ వసుధా తత్ర ప్రకీర్ణా హరిభిస్తదా || ౧ ||

రావణస్యాప్రసహ్యం తం శరసంపాతమేకతః |
న శేకుః సహితుం దీప్తం పతంగా జ్వలనం యథా || ౨ ||

తేఽర్దితా నిశితైర్బాణైః క్రోశంతో విప్రదుద్రువుః |
పావకార్చిః సమావిష్టా దహ్యమానా యథా గజాః || ౩ ||

ప్లవంగానామనీకాని మహాభ్రాణీవ మారుతః |
స యయౌ సమరే తస్మిన్విధమన్రావణః శరైః || ౪ ||

కదనం తరసా కృత్వా రాక్షసేంద్రో వనౌకసామ్ |
ఆససాద తతో యుద్ధే రాఘవం త్వరితస్తదా || ౫ ||

సుగ్రీవస్తాన్కపీన్దృష్ట్వా భగ్నాన్విద్రవతో రణే |
గుల్మే సుషేణం నిక్షిప్య చక్రే యుద్ధేఽద్భుతం మనః || ౬ ||

ఆత్మనః సదృశం వీరః స తం నిక్షిప్య వానరమ్ |
సుగ్రీవోఽభిముఖః శత్రుం ప్రతస్థే పాదపాయుధః || ౭ ||

పార్శ్వతః పృష్ఠతశ్చాస్య సర్వే యూథాధిపాః స్వయమ్ |
అనుజహ్రుర్మహాశైలాన్వివిధాంశ్చ మహాద్రుమాన్ || ౮ ||

స నర్దన్యుధి సుగ్రీవః స్వరేణ మహతా మహాన్ |
పాతయన్వివిధాంశ్చాన్యాన్జగామోత్తమరాక్షసాన్ || ౯ ||

మమంథ చ మహాకాయో రాక్షసాన్వానరేశ్వరః |
యుగాంతసమయే వాయుః ప్రవృద్ధానగమానివ || ౧౦ ||

రాక్షసానామనీకేషు శైలవర్షం వవర్ష హ |
అశ్మవర్షం యథా మేఘః పక్షిసంఘేషు కాననే || ౧౧ ||

కపిరాజవిముక్తైస్తైః శైలవర్షైస్తు రాక్షసాః |
వికీర్ణశిరసః పేతుర్నికృత్తా ఇవ పర్వతాః || ౧౨ ||

అథ సంక్షీయమాణేషు రాక్షసేషు సమంతతః |
సుగ్రీవేణ ప్రభగ్నేషు పతత్సు నినదత్సు చ || ౧౩ ||

విరూపాక్షః స్వకం నామ ధన్వీ విశ్రావ్య రాక్షసః |
రథాదాప్లుత్య దుర్ధర్షో గజస్కంధముపారుహత్ || ౧౪ ||

స తం ద్విరదమారుహ్య విరూపాక్షో మహారథః |
వినదన్భీమనిర్హ్రాదం వానరానభ్యధావత || ౧౫ ||

సుగ్రీవే స శరాన్ఘోరాన్విససర్జ చమూముఖే |
స్థాపయామాస చోద్విగ్నాన్రాక్షసాన్సంప్రహర్షయన్ || ౧౬ ||

స తు విద్ధః శితైర్బాణైః కపీంద్రస్తేన రక్షసా |
చుక్రోధ స మహాక్రోధో వధే చాస్య మనో దధే || ౧౭ ||

తతః పాదపముద్ధృత్య శూరః సంప్రధనో హరిః |
అభిపత్య జఘానాస్య ప్రముఖే తు మహాగజమ్ || ౧౮ ||

స తు ప్రహారాభిహతః సుగ్రీవేణ మహాగజః |
అపాసర్పద్ధనుర్మాత్రం నిషసాద ననాద చ || ౧౯ ||

గజాత్తు మథితాత్తూర్ణమపక్రమ్య స వీర్యవాన్ |
రాక్షసోఽభిముఖః శత్రుం ప్రత్యుద్గమ్య తతః కపిమ్ || ౨౦ ||

ఆర్షభం చర్మ ఖడ్గం చ ప్రగృహ్య లఘువిక్రమః |
భర్త్సయన్నివ సుగ్రీవమాససాద వ్యవస్థితమ్ || ౨౧ ||

స హి తస్యాభిసంక్రుద్ధః ప్రగృహ్య విపులాం శిలామ్ |
విరూపాక్షాయ చిక్షేప సుగ్రీవో జలదోపమామ్ || ౨౨ ||

స తాం శిలామాపతంతీం దృష్ట్వా రాక్షసపుంగవః |
అపక్రమ్య సువిక్రాంతః ఖడ్గేన ప్రాహరత్తదా || ౨౩ ||

తేన ఖడ్గప్రహారేణ రక్షసా బలినా హతః |
ముహూర్తమభవద్వీరో విసంజ్ఞ ఇవ వానరః || ౨౪ ||

స తదా సహసోత్పత్య రాక్షసస్య మహాహవే |
ముష్టిం సంవర్త్య వేగేన పాతయామాస వక్షసి || ౨౫ ||

ముష్టిప్రహారాభిహతో విరూపాక్షో నిశాచరః |
తేన ఖడ్గేన సంక్రుద్ధః సుగ్రీవస్య చమూముఖే || ౨౬ ||

కవచం పాతయామాస పద్భ్యామభిహతోఽపతత్ |
స సముత్థాయ పతితః కపిస్తస్య వ్యసర్జయత్ || ౨౭ ||

తలప్రహారమశనేః సమానం భీమనిస్వనమ్ |
తలప్రహారం తద్రక్షః సుగ్రీవేణ సముద్యతమ్ || ౨౮ ||

నైపుణ్యాన్మోచయిత్వైనం ముష్టినోరస్యతాడయత్ |
తతస్తు సంక్రుద్ధతరః సుగ్రీవో వానరేశ్వరః || ౨౯ ||

మోక్షితం చాత్మనో దృష్ట్వా ప్రహారం తేన రక్షసా |
స దదర్శాంతరం తస్య విరూపాక్షస్య వానరః || ౩౦ ||

తతో న్యపాతయత్క్రోధాచ్ఛంఖదేశే మహత్తలమ్ |
మహేంద్రాశనికల్పేన తలేనాభిహతః క్షితౌ || ౩౧ ||

పపాత రుధిరక్లిన్నః శోణితం చ సముద్వమన్ |
స్రోతోభ్యస్తు విరూపాక్షో జలం ప్రస్రవణాదివ || ౩౨ ||

వివృత్తనయనం క్రోధాత్సఫేనం రుధిరాప్లుతమ్ |
దదృశుస్తే విరూపాక్షం విరూపాక్షతరం కృతమ్ || ౩౩ ||

స్ఫురంతం పరివర్తంతం పార్శ్వేన రుధిరోక్షితమ్ |
కరుణం చ వినర్దంతం దదృశుః కపయో రిపుమ్ || ౩౪ ||

తథా తు తౌ సంయతి సంప్రయుక్తౌ
తరస్వినౌ వానరరాక్షసానామ్ |
బలార్ణవౌ సస్వనతుః సుభీమం
మహార్ణవౌ ద్వావివ భిన్నవేలౌ || ౩౫ ||

వినాశితం ప్రేక్ష్య విరూపనేత్రం
మహాబలం తం హరిపార్థివేన |
బలం సమస్తం కపిరాక్షసానాం
ఉన్మత్తగంగాప్రతిమం బభూవ || ౩౬ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే సప్తనవతితమః సర్గః || ౯౭ ||

యుద్ధకాండ అష్టనవతితమః సర్గః (౯౮) >>


సంపూర్ణ శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ చూడండి.


మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.

స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)

Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".

విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.

Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed