Kishkindha Kanda Sarga 17 – కిష్కింధాకాండ సప్తదశః సర్గః (౧౭)



|| రామాధిక్షేపః ||

తతః శరేణాభిహతో రామేణ రణకర్కశః |
పపాత సహసా వాలీ నికృత్త ఇవ పాదపః || ౧ ||

స భూమౌ న్యస్తసర్వాంగస్తప్తకాంచనభూషణః |
అపతద్దేవరాజస్య ముక్తరశ్మిరివ ధ్వజః || ౨ ||

తస్మిన్నిపతితే భూమౌ వానరాణాం గణేశ్వరే |
నష్టచంద్రమివ వ్యోమ న వ్యరాజత భూతలమ్ || ౩ ||

భూమౌ నిపతితస్యాపి తస్య దేహం మహాత్మనః |
న శ్రీర్జహాతి న ప్రాణా న తేజో న పరాక్రమః || ౪ ||

శక్రదత్తా వరా మాలా కాంచనీ వజ్రభూషితా |
దధార హరిముఖ్యస్య ప్రాణాంస్తేజః శ్రియం చ సా || ౫ ||

స తయా మాలయా వీరో హైమయా హరియూథపః |
సంధ్యానురక్తపర్యంతః పయోధర ఇవాభవత్ || ౬ ||

తస్య మాలా చ దేహశ్చ మర్మఘాతీ చ యః శరః |
త్రిధేవ రచితా లక్ష్మీః పతితస్యాపి శోభతే || ౭ ||

తదస్త్రం తస్య వీరస్య స్వర్గమార్గప్రభావనమ్ |
రామబాణాసనోత్క్షిప్తమావహత్ పరమాం గతిమ్ || ౮ ||

తం తదా పతితం సంఖ్యే గతార్చిషమివానలమ్ |
బహుమాన్య చ తం వీరం వీక్షమాణం శనైరివ || ౯ ||

యయాతిమివ పుణ్యాంతే దేవలోకాత్పరిచ్యుతమ్ |
ఆదిత్యమివ కాలేన యుగాంతే భువి పాతితమ్ || ౧౦ ||

మహేంద్రమివ దుర్ధర్షం మహేంద్రమివ దుఃసహమ్ |
మహేంద్రపుత్రం పతితం వాలినం హేమమాలినమ్ || ౧౧ ||

సింహోరస్కం మహాబాహుం దీప్తాస్యం హరిలోచనమ్ |
లక్ష్మణానుగతో రామో దదర్శోపససర్ప చ || ౧౨ ||

తం దృష్ట్వా రాఘవం వాలీ లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ |
అబ్రవీత్ప్రశ్రితం వాక్యం పరుషం ధర్మసంహితమ్ || ౧౩ ||

త్వం నరాధిపతేః పుత్రః ప్రథితః ప్రియదర్శనః |
కులీనః సత్త్వసంపన్నస్తేజస్వీ చరితవ్రతః || ౧౪ ||

పరాఙ్ముఖవధం కృత్వా కో ను ప్రాప్తస్త్వయా గుణః |
యదహం యుద్ధసంరబ్ధః శరేణోరసి తాడితః || ౧౫ ||

[* అధికశ్లోకః –
కులీనః సత్త్వసంపన్నస్తేజస్వీ చరితవ్రతః |
రామః కరుణవేదీ చ ప్రజానాం చ హితే రతః ||
*]

సానుక్రోశో జితోత్సాహః సమయజ్ఞో దృఢవ్రతః |
ఇతి తే సర్వభూతాని కథయంతి యశో భువి || ౧౬ ||

దమః శమః క్షమా ధర్మో ధృతిః సత్యం పరాక్రమః |
పార్థివానాం గుణా రాజన్ దండశ్చాప్యపరాధిషు || ౧౭ ||

తాన్ గుణాన్ సంప్రధార్యాహమగ్ర్యం చాభిజనం తవ |
తారయా ప్రతిషిద్ధోఽపి సుగ్రీవేణ సమాగతః || ౧౮ ||

న మామన్యేన సంరబ్ధం ప్రమత్తం యోద్ధుమర్హతి |
ఇతి మే బుద్ధిరుత్పన్నా బభూవాదర్శనే తవ || ౧౯ ||

స త్వాం వినిహతాత్మానం ధర్మధ్వజమధార్మికమ్ |
జానే పాపసమాచారం తృణైః కూపమివావృతమ్ || ౨౦ ||

సతాం వేషధరం పాపం ప్రచ్ఛన్నమివ పావకమ్ |
నాహం త్వామభిజానామి ధర్మచ్ఛద్మాభిసంవృతమ్ || ౨౧ ||

విషయే వా పురే వా తే యదా నాపకరోమ్యహమ్ |
న చ త్వామవజానే చ కస్మాత్త్వం హంస్యకిల్బిషమ్ || ౨౨ ||

ఫలమూలాశనం నిత్యం వానరం వనగోచరమ్ |
మామిహాప్రతియుద్ధ్యంతమన్యేన చ సమాగతమ్ || ౨౩ ||

లింగమప్యస్తి తే రాజన్ దృశ్యతే ధర్మసంహితమ్ |
కః క్షత్రియకులే జాతః శ్రుతవాన్నష్టసంశయః || ౨౪ ||

ధర్మలింగప్రతిచ్ఛన్నః క్రూరం కర్మ సమాచరేత్ |
రామ రాజకులే జాతో ధర్మవానితి విశ్రుతః || ౨౫ ||

అభవ్యో భవ్యరూపేణ కిమర్థం పరిధావసి |
సామ దానం క్షమా ధర్మః సత్యం ధృతిపరాక్రమౌ || ౨౬ ||

పార్థివానాం గుణా రాజన్ దండశ్చాప్యపరాధిషు |
వయం వనచరా రామ మృగా మూలఫలాశనాః || ౨౭ ||

ఏషా ప్రకృతిరస్మాకం పురుషస్త్వం నరేశ్వరః |
భూమిర్హిరణ్యం రూప్యం చ విగ్రహే కారణాని చ || ౨౮ ||

అత్ర కస్తే వనే లోభో మదీయేషు ఫలేషు వా |
నయశ్చ వినయశ్చోభౌ నిగ్రహానుగ్రహావపి || ౨౯ ||

రాజవృత్తిరసంకీర్ణా న నృపాః కామవృత్తయః |
త్వం తు కామప్రధానశ్చ కోపనశ్చానవస్థితః || ౩౦ ||

రాజవృత్తైశ్చ సంకీర్ణః శరాసనపరాయణః |
న తేఽస్త్యపచితిర్ధర్మే నార్థే బుద్ధిరవస్థితా || ౩౧ ||

ఇంద్రియైః కామవృత్తః సన్ కృష్యసే మనుజేశ్వర |
హత్వా బాణేన కాకుత్స్థ మామిహానపరాధినమ్ || ౩౨ ||

కిం వక్ష్యసి సతాం మధ్యే కర్మ కృత్వా జుగుప్సితమ్ |
రాజహా బ్రహ్మహా గోఘ్నశ్చోరః ప్రాణివధే రతః || ౩౩ ||

నాస్తికః పరివేత్తా చ సర్వే నిరయగామినః |
సూచకశ్చ కదర్యశ్చ మిత్రఘ్నో గురుతల్పగః || ౩౪ ||

లోకం పాపాత్మనామేతే గచ్ఛంత్యత్ర న సంశయః |
అధార్యం చర్మ మే సద్భీ రోమాణ్యస్థి చ వర్జితమ్ || ౩౫ ||

అభక్ష్యాణి చ మాంసాని త్వద్విధైర్ధర్మచారిభిః |
పంచ పంచనఖా భక్ష్యా బ్రహ్మక్షత్రేణ రాఘవ || ౩౬ ||

శల్యకః శ్వావిధో గోధా శశః కూర్మశ్చ పంచమః |
చర్మ చాస్థి చ మే రాజన్ న స్పృశంతి మనీషిణః || ౩౭ ||

అభక్ష్యాణి చ మాంసాని సోఽహం పంచనఖో హతః |
తారయా వాక్యముక్తోఽహం సత్యం సర్వజ్ఞయా హితమ్ || ౩౮ ||

తదతిక్రమ్య మోహేన కాలస్య వశమాగతః |
త్వయా నాథేన కాకుత్స్థ న సనాథా వసుంధరా || ౩౯ ||

ప్రమదా శీలసంపన్నా ధూర్తేన పతినా యథా |
శఠో నైకృతికః క్షుద్రో మిథ్యాప్రశ్రితమానసః || ౪౦ ||

కథం దశరథేన త్వం జాతః పాపో మహాత్మనా |
ఛిన్నచారిత్రకక్ష్యేణ సతాం ధర్మాతివర్తినా || ౪౧ ||

త్యక్తధర్మాంకుశేనాహం నిహతో రామహస్తినా |
అశుభం చాప్యయుక్తం చ సతాం చైవ విగర్హితమ్ || ౪౨ ||

వక్ష్యసే చేదృశం కృత్వా సద్భిః సహ సమాగతః |
ఉదాసీనేషు యోఽస్మాసు విక్రమస్తే ప్రకాశితః || ౪౩ ||

అపకారిషు తం రాజన్ న హి పశ్యామి విక్రమమ్ |
దృశ్యమానస్తు యుధ్యేథా మయా యది నృపాత్మజ || ౪౪ ||

అద్య వైవస్వతం దేవం పశ్యేస్త్వం నిహతో మయా |
త్వయాఽదృశ్యేన తు రణే నిహతోఽహం దురాసదః || ౪౫ ||

ప్రసుప్తః పన్నగేనేవ నరః పాపవశం గతః |
సుగ్రీవప్రియకామేన యదహం నిహతస్త్వయా || ౪౬ ||

మామేవ యది పూర్వం త్వమేతదర్థమచోదయః |
మైథిలీమహమేకాహ్నా తవ చానీతవాన్ భవేత్ || ౪౭ ||

కంఠే బద్ధ్వా ప్రదద్యాం తే నిహతం రావణం రణే |
న్యస్తాం సాగరతోయే వా పాతాలే వాపి మైథిలీమ్ || ౪౮ ||

ఆనయేయం తవాదేశాచ్ఛ్వేతామశ్వతరీమివ |
యుక్తం యత్ప్రాప్నుయాద్రాజ్యం సుగ్రీవః స్వర్గతే మయి || ౪౯ ||

అయుక్తం యదధర్మేణ త్వయాఽహం నిహతో రణే |
కామమేవంవిధో లోకః కాలేన వినియుజ్యతే |
క్షమం చేద్భవతా ప్రాప్తముత్తరం సాధు చింత్యతామ్ || ౫౦ ||

ఇత్యేవముక్త్వా పరిశుష్కవక్రః
శరాభిఘాతాద్వ్యథితో మహాత్మా |
సమీక్ష్య రామం రవిసన్నికాశం
తూష్ణీం బభూవామరరాజసూనుః || ౫౧ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే సప్తదశః సర్గః || ౧౭ ||


సంపూర్ణ వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ చూడండి.


మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.

స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)

Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".

విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.

Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed