Kishkindha Kanda Sarga 16 – కిష్కింధాకాండ షోడశః సర్గః (౧౬)



|| వాలిసంహారః ||

తామేవం బ్రువతీం తారాం తారాధిపనిభాననామ్ |
వాలీ నిర్భర్త్సయామాస వచనం చేదమబ్రవీత్ || ౧ ||

గర్జతోఽస్య చ సంరంభం భ్రాతుః శత్రోర్విశేషతః |
మర్షయిష్యామ్యహం కేన కారణేన వరాననే || ౨ ||

అధర్షితానాం శూరాణాం సమరేష్వనివర్తినామ్ |
ధర్షణామర్షణం భీరు మరణాదతిరిచ్యతే || ౩ ||

సోఢుం న చ సమర్థోఽహం యుద్ధకామస్య సంయుగే |
సుగ్రీవస్య చ సంరంభం హీనగ్రీవస్య గర్జతః || ౪ ||

న చ కార్యో విషాదస్తే రాఘవం ప్రతి మత్కృతే |
ధర్మజ్ఞశ్చ కృతజ్ఞశ్చ కథం పాపం కరిష్యతి || ౫ ||

నివర్తస్వ సహ స్త్రీభిః కథం భూయోఽనుగచ్ఛసి |
సౌహృదం దర్శితం తారే మయి భక్తిః కృతా త్వయా || ౬ ||

ప్రతియోత్స్యామ్యహం గత్వా సుగ్రీవం జహి సంభ్రమమ్ |
దర్పమాత్రం వినేష్యామి న చ ప్రాణైర్విమోక్ష్యతే || ౭ ||

అహం హ్యాజిస్థితస్యాస్య కరిష్యామి యథేప్సితమ్ |
వృక్షైర్ముష్టిప్రహారైశ్చ పీడితః ప్రతియాస్యతి || ౮ ||

న మే గర్వితమాయస్తం సహిష్యతి దురాత్మవాన్ |
కృతం తారే సహాయత్వం సౌహృదం దర్శితం మయి || ౯ ||

శాపితాసి మమ ప్రాణైర్నివర్తస్వ జనేన చ |
అహం జిత్వా నివర్తిష్యే తమహం భ్రాతరం రణే || ౧౦ ||

తం తు తారా పరిష్వజ్య వాలినం ప్రియవాదినీ |
చకార రుదతీ మందం దక్షిణా సా ప్రదక్షిణమ్ || ౧౧ ||

తతః స్వస్త్యయనం కృత్వా మంత్రవద్విజయైషిణీ |
అంతఃపురం సహ స్త్రీభిః ప్రవిష్టా శోకమోహితా || ౧౨ ||

ప్రవిష్టాయాం తు తారాయాం సహ స్త్రీభిః స్వమాలయమ్ |
నగరాన్నిర్యయౌ క్రుద్ధో మహాసర్ప ఇవ శ్వసన్ || ౧౩ ||

స నిష్పత్య మహాతేజా వాలీ పరమరోషణః |
సర్వతశ్చారయన్ దృష్టిం శత్రుదర్శనకాంక్షయా || ౧౪ ||

స దదర్శ తతః శ్రీమాన్ సుగ్రీవం హేమపింగళమ్ |
సుసంవీతమవష్టబ్ధం దీప్యమానమివానలమ్ || ౧౫ ||

స తం దృష్ట్వా మహావీర్యం సుగ్రీవం పర్యవస్థితమ్ |
గాఢం పరిదధే వాసో వాలీ పరమరోషణః || ౧౬ ||

స వాలీ గాఢసంవీతో ముష్టిముద్యమ్య వీర్యవాన్ |
సుగ్రీవమేవాభిముఖో యయౌ యోద్ధుం కృతక్షణః || ౧౭ ||

శ్లిష్టముష్టిం సముద్యమ్య సంరబ్ధతరమాగతః |
సుగ్రీవోఽపి తముద్దిశ్య వాలినం హేమమాలినమ్ || ౧౮ ||

తం వాలీ క్రోధతామ్రాక్షః సుగ్రీవం రణపండితమ్ |
ఆపతంతం మహావేగమిదం వచనమబ్రవీత్ || ౧౯ ||

ఏష ముష్టిర్మయా బద్ధో గాఢః సన్నిహితాంగుళిః |
మయా వేగవిముక్తస్తే ప్రాణానాదాయ యాస్యతి || ౨౦ ||

ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవః క్రుద్ధో వాలినమబ్రవీత్ |
తవ చైవ హరన్ ప్రాణాన్ ముష్టిః పతతు మూర్ధని || ౨౧ ||

తాడితస్తేన సంక్రుద్ధస్తమభిక్రమ్య వేగితః |
అభవచ్ఛోణితోద్గారీ సోత్పీడ ఇవ పర్వతః || ౨౨ ||

సుగ్రీవేణ తు నిస్సంగం సాలముత్పాట్య తేజసా |
గాత్రేష్వభిహతో వాలీ వజ్రేణేవ మహాగిరిః || ౨౩ ||

స తు వాలీ ప్రచలితః సాలతాడనవిహ్వలః |
గురుభారసమాక్రాంతో నౌసార్థ ఇవ సాగరే || ౨౪ ||

తౌ భీమబలవిక్రాంతౌ సుపర్ణసమవేగినౌ |
ప్రవృద్ధౌ ఘోరవపుషౌ చంద్రసూర్యావివాంబరే || ౨౫ ||

పరస్పరమమిత్రఘ్నౌ ఛిద్రాన్వేషణతత్పరౌ |
తతోఽవర్ధత వాలీ తు బలవీర్యసమన్వితః || ౨౬ ||

సూర్యపుత్రో మహావీర్యః సుగ్రీవః పరిహీయతే |
వాలినా భగ్నదర్పస్తు సుగ్రీవో మందవిక్రమః || ౨౭ ||

వాలినం ప్రతి సామర్షో దర్శయామాస రాఘవమ్ |
వృక్షైః సశాఖైః సశిఖైర్వజ్రకోటినిభైర్నఖైః || ౨౮ ||

ముష్టిభిర్జానుభిః పద్భిర్బాహుభిశ్చ పునః పునః |
తయోర్యుద్ధమభూద్ఘోరం వృత్రవాసవయోరివ || ౨౯ ||

తౌ శోణితాక్తౌ యుద్ధ్యేతాం వానరౌ వనచారిణౌ |
మేఘావివ మహాశబ్దైస్తర్జయానౌ పరస్పరమ్ || ౩౦ ||

హీయమానమథోఽపశ్యత్సుగ్రీవం వానరేశ్వరమ్ |
ప్రేక్షమాణం దిశశ్చైవ రాఘవః స ముహుర్ముహుః || ౩౧ ||

తతో రామో మహాతేజా ఆర్తం దృష్ట్వా హరీశ్వరమ్ |
శరం చ వీక్షతే వీరో వాలినో వధకారణాత్ || ౩౨ ||

తతో ధనుషి సంధాయ శరమాశీవిషోపమమ్ |
పూరయామాస తచ్చాపం కాలచక్రమివాంతకః || ౩౩ ||

తస్య జ్యాతలఘోషేణ త్రస్తాః పత్రరథేశ్వరాః |
ప్రదుద్రువుర్మృగాశ్చైవ యుగాంత ఇవ మోహితాః || ౩౪ ||

ముక్తస్తు వజ్రనిర్ఘోషః ప్రదీప్తాశనిసన్నిభః |
రాఘవేణ మహాబాణో వాలివక్షసి పాతితః || ౩౫ ||

తతస్తేన మహాతేజా వీర్యోత్సిక్తః కపీశ్వరః |
వేగేనాభిహతో వాలీ నిపపాత మహీతలే || ౩౬ ||

ఇంద్రధ్వజ ఇవోద్ధూతః పౌర్ణమాస్యాం మహీతేలే |
ఆశ్వయుక్సమయే మాసి గతశ్రీకో విచేతనః || ౩౭ ||

నరోత్తమః కాలయుగాంతకోపమం
శరోత్తమం కాంచనరూప్యభూషితమ్ |
ససర్జ దీప్తం తమమిత్రమర్దనం
సధూమమగ్నిం ముఖతో యథా హరః || ౩౮ ||

అథోక్షితః శోణితతోయవిస్రవైః
సుపుష్పితాశోక ఇవానలోద్ధతః |
విచేతనో వాసవసూనురాహవే
విభ్రంశితేంద్రధ్వజవత్క్షితిం గతః || ౩౯ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే షోడశః సర్గః || ౧౬ ||


సంపూర్ణ వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ చూడండి.


మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.

స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)

Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".

విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.

Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed