Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(శ్రీరాముడు సీతా వియోగంతో దుఃఖిస్తున్నప్పుడు, నారద మహర్షి అతడిని కలిసి సీతమ్మ (వేదవతి) పూర్వజన్మ వృత్తాంతాన్ని వివరించి, రావణ సంహారం కోసం దేవీ నవరాత్రి వ్రతాన్ని ఆచరించమని బోధించే ఘట్టం ఇది. ఈ శ్లోకాలను పఠించడం వల్ల ఆపదల్లో మనోధైర్యం, కార్యసిద్ధి మరియు శత్రువులపై విజయం లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా ‘రామాయణం’లో దేవీ శక్తి ప్రాధాన్యతను ఇది తెలియజేస్తుంది.)
సూర్యాన్వయే దాశరథీ రమేశో
రామాభిధోఽభూద్భరతోఽథ జాతః |
జ్యేష్టానువర్తీ ఖలు లక్ష్మణశ్చ
శత్రుఘ్ననామాఽపి జగద్విధాత్రి || ౧౮-౧ ||
ఓ జగద్విధాత్రీ! సూర్య వంశమునందు (సూర్యాన్వయే) దశరథుని పుత్రుడిగా, లక్ష్మీపతి అయిన విష్ణువు రాముడనే పేరుతో అవతరించాడు. ఆ తరువాత భరతుడు, జ్యేష్ఠుడిని అనుసరించే లక్ష్మణుడు మరియు శత్రుఘ్నుడు కూడా జన్మించారు.
విమాతృవాక్యోజ్ఝితరాజ్యభోగో
రామః ససీతః సహలక్ష్మణశ్చ |
చరన్ జటావల్కలవానరణ్యే
గోదావరీతీరమవాప దేవి || ౧౮-౨ ||
ఓ దేవీ! పినతల్లి మాటల చేత రాజ్యభోగాలను విడిచినవాడై (ఉజ్ఝితరాజ్యభోగః), రాముడు సీతతో సహా, లక్ష్మణుడితో కూడి, జటలు మరియు నారచీరలు ధరించి అరణ్యమున సంచరిస్తూ గోదావరీ తీరమును చేరుకున్నాడు.
తం వంచయన్ రావణ ఏత్య మాయీ
జహార సీతాం యతిరూపధారీ |
రామస్య పత్నీవిరహాతురస్య
శ్రుత్వా విలాపం వనమప్యరోదీత్ || ౧౮-౩ ||
ఆ రాముడిని వంచిస్తూ, మాయావియైన రావణుడు సన్న్యాసి వేషము ధరించి (యతిరూపధారీ) వచ్చి సీతను అపహరించాడు. పత్నీ విరహముతో బాధపడుతున్న రాముడి విలాపమును విని అరణ్యము కూడా రోదించింది.
శ్రీనారదోఽభ్యేత్య జగాద రామం
కిం రోదిషి ప్రాకృతమర్త్యతుల్యః |
త్వం రావణం హంతుమిహావతీర్ణో
హరిః కథం విస్మరసీదమార్య || ౧౮-౪ ||
అప్పుడు శ్రీనారదుడు వచ్చి రాముడితో ఇలా పలికాడు— “ఓ ఆర్య! సామాన్య మానవుడి వలె (ప్రాకృతమర్త్యతుల్యః) ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు? నీవు రావణుడిని చంపడానికే ఇక్కడ అవతరించిన హరివి అన్న విషయాన్ని ఎలా మరిచిపోయావు?”
కృతే యుగే వేదవతీతి కన్యా
హరిం శ్రుతిజ్ఞా పతిమాప్తుమైచ్ఛత్ |
సా పుష్కరద్వీపగతా తదర్థ-
-మేకాకినీ తీవ్రతపశ్చకార || ౧౮-౫ ||
“కృతయుగంలో వేదములను తెలిసిన ‘వేదవతి’ అను కన్య, హరిని పతిగా పొందాలని కోరుకుంది. ఆమె పుష్కర ద్వీపమునకు వెళ్లి ఆ ఉద్దేశముతో ఏకాకినియై తీవ్రమైన తపస్సు చేసింది.”
శ్రుతా తయాఽభూదశరీరివాక్తే
హరిః పతిర్భావిని జన్మని స్యాత్ |
నిశమ్య తద్ధృష్టమనాస్తథైవ
కృత్వా తపస్తత్ర నినాయ కాలమ్ || ౧౮-౬ ||
“అక్కడ ఆమెకు అశరీరవాణి వినిపించింది— ‘భవిష్యత్తు జన్మలో హరి నీకు పతి అవుతాడు’. అది విని సంతోషించిన మనస్సు కలదై, ఆమె అక్కడే తపస్సు చేస్తూ కాలమును గడిపింది.”
తాం రావణః కామశరార్దితః సం-
-శ్చకర్ష సా చ స్తవనేన దేవీమ్ |
ప్రసాద్య కోపారుణలోచనాభ్యాం
నిరీక్ష్య తం నిశ్చలమాతతాన || ౧౮-౭ ||
“కామ బాణములచే పీడించబడిన రావణుడు ఆమెను బలాత్కరించగా, ఆమె స్తోత్రముతో దేవిని (నిన్ను) ప్రసన్నము చేసుకుంది. కోపముతో ఎర్రబడిన కళ్ళతో ఆమె చూడగా, అతడు కదల్లేక నిశ్చలుడైపోయాడు.”
శశాప తం చ త్వమరే మదర్థే
సబాంధవో రాక్షస నంక్ష్యసీతి |
స్వం కౌణపస్పృష్టమశుద్ధదేహం
యోగేన సద్యో విజహౌ సతీ సా || ౧౮-౮ ||
“ఓరి రాక్షసుడా! నా కారణముగా నీవు నీ బంధువులతో సహా నశిస్తావు అని శపించింది. రాక్షసుడిచే తాకబడిన అశుద్ధమైన తన దేహాన్ని (కౌణపస్పృష్టమశుద్ధదేహం) ఆ సతీమణి యోగము ద్వారా వెంటనే విడిచిపెట్టింది.”
జాతా పునః సా మిథిలేశకన్యా
కాలే హరిం త్వాం పతిమాప దైవాత్ |
స హన్యతాం సత్వరమాశరేంద్ర-
-స్తన్నాశకాలస్తు సమాగతశ్చ || ౧౮-౯ ||
“ఆమె తిరిగి మిథిలా రాజు కన్యగా పుట్టి, కాలక్రమేణా దైవవశాత్తు హరివైన నిన్ను పతిగా పొందింది. ఆ రాక్షసేంద్రుడిని వెంటనే సంహరించు; అతడి నాశన కాలము సమీపించింది.”
తదర్థమారాధయ లోకనాథాం
నవాహయజ్ఞేన కృతోపవాసః |
ప్రసాద్య తామేవ సురా నరాశ్చ
కామాన్ లభంతే శుభమేవ తే స్యాత్ || ౧౮-౧౦ ||
“అందుకోసం లోకనాయకిని తొమ్మిది రోజుల యజ్ఞముతో (నవాహయజ్ఞేన) ఉపవాసము ఉండి ఆరాధించు. ఆమెను ప్రసన్నము చేసుకునే దేవతలు, మానవులు తమ కోరికలను పొందుతున్నారు. నీకు శుభము కలుగుతుంది.”
ఇత్యూచివాంసం మునిమేవ రామ
ఆచార్యమాకల్ప్య సలక్ష్మణస్త్వామ్ |
సంపూజ్య సుస్మేరముఖీం వ్రతాంతే
సింహాధిరూఢాం చ పురో దదర్శ || ౧౮-౧౧ ||
ముని ఇలా చెప్పగా, ఓ రామా! (దేవిని సంబోధిస్తూ) అతడు నారదుడిని ఆచార్యునిగా చేసుకుని, లక్ష్మణుడితో కలిసి నిన్ను పూజించాడు. వ్రతము ముగింపులో చిరునవ్వు చిందిస్తున్న ముఖముతో, సింహవాహినివై ఉన్న నిన్ను తన ఎదుట దర్శించాడు.
భక్త్యా నతం తం ద్రుతమాత్థ రామ
హరిస్త్వమంశేన మదాజ్ఞయైవ |
జాతో నరత్వేన దశాస్యహత్యై
దదామి తచ్ఛక్తిమహం తవేహ || ౧౮-౧౨ ||
భక్తితో నమస్కరించిన అతనితో నీవు త్వరగా ఇలా పలికావు— “రామా! నీవు నా ఆజ్ఞ మేరకే రావణ సంహారము కోసం మనుష్యత్వముతో పుట్టిన హరివి. ఆ రావణుడిని చంపడానికి కావలసిన శక్తిని నేను నీకు ఇక్కడ ప్రసాదిస్తున్నాను.”
శ్రుత్వా తవోక్తిం స హనూమదాద్యైః
సాకం కపీంద్రైః కృతసేతుబంధః |
లంకాం ప్రవిష్టో హతరావణాద్యః
పురీమయోధ్యామగమత్ససీతః || ౧౮-౧౩ ||
నీ వాక్కును విని, అతడు హనుమంతుడు మొదలైన కపిరాజులతో కలిసి సముద్రముపై సేతువును నిర్మించి, లంకలో ప్రవేశించి, రావణాదులను సంహరించి సీతతో సహా అయోధ్యా పురమునకు చేరుకున్నాడు.
హా దేవి భక్తిర్న హి మే గురుశ్చ
న చైవ వస్తుగ్రహణే పటుత్వమ్ |
సత్సంగతిశ్చాపి న తే పతంతు
కృపాకటాక్షా మయి తే నమోఽస్తు || ౧౮-౧౪ ||
హా దేవీ! నాకు భక్తి లేదు, గురువు లేడు, విషయములను గ్రహించే నేర్పు (పటుత్వమ్) లేదు, కనీసం సత్సంగము కూడా లేదు. అయినప్పటికీ నీ కృపా కటాక్షములు నాపై పడనివ్వు (ప్రసరించనివ్వు); నీకు నమస్కారము.
ఏకోనవింశ దశకమ్ (౧౯) – భూమ్యాః దుఃఖమ్ >>
సంపూర్ణ దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు) చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
