Manidweepa Varnanam (Sanskrit – Devi Bhagavatam) – మణిద్వీపవర్ణనం (సంస్కృతం – దేవీభాగవతం)

(శ్రీదేవీభాగవతం ద్వాదశ స్కన్ధం దశమోఽధ్యాయః)

వ్యాస ఉవాచ –
బ్రహ్మలోకాదూర్ధ్వభాగే సర్వలోకోఽస్తి యః శ్రుతః |
మణిద్వీపః స ఏవాస్తి యత్ర దేవీ విరాజతే || ౧ ||

సర్వస్మాదధికో యస్మాత్సర్వలోకస్తతః స్మృతః |
పురా పరాంబయైవాయం కల్పితో మనసేచ్ఛయా || ౨ ||

సర్వాదౌ నిజవాసార్థం ప్రకృత్యా మూలభూతయా |
కైలాసాదధికో లోకో వైకుంఠాదపి చోత్తమః || ౩ ||

గోలోకాదపి సర్వస్మాత్సర్వలోకోఽధికః స్మృతః |
నై తత్సమం త్రిలోక్యాం తు సున్దరం విద్యతే క్వచిత్ || ౪ ||

ఛత్రీభూతం త్రిజగతో భవసన్తాపనాశకమ్ |
ఛాయాభూతం తదేవాస్తి బ్రహ్మాణ్డానాం తు సత్తమ || ౫ ||

బహుయోజనవిస్తీర్ణో గమ్భీరస్తావదేవ హి |
మణిద్వీపస్య పరితో వర్తతే తు సుధోదధిః || ౬ ||

మరుత్సఙ్ఘట్టనోత్కీర్ణతరఙ్గ శతసఙ్కులః |
రత్నాచ్ఛవాలుకాయుక్తో ఝషశఙ్ఖసమాకులః || ౭ ||

వీచిసఙ్ఘర్షసఞ్జాతలహరీకణశీతలః |
నానాధ్వజసమాయుక్తా నానాపోతగతాగతైః || ౮ ||

విరాజమానః పరితస్తీరరత్నద్రుమో మహాన్ |
తదుత్తరమయోధాతునిర్మితో గగనే తతః || ౯ ||

సప్తయోజనవిస్తీర్ణః ప్రాకారో వర్తతే మహాన్ |
నానాశస్త్రప్రహరణా నానాయుద్ధవిశారదాః || ౧౦ ||

రక్షకా నివసన్త్యత్ర మోదమానాః సమన్తతః |
చతుర్ద్వారసమాయుక్తో ద్వారపాలశతాన్వితః || ౧౧ ||

నానాగణైః పరివృతో దేవీభక్తియుతైర్నృప |
దర్శనార్థం సమాయాన్తి యే దేవా జగదీశితుః || ౧౨ ||

తేషాం గణా వసన్త్యత్ర వాహనాని చ తత్ర హి |
విమానశతసఙ్ఘర్షఘంటాస్వనసమాకులః || ౧౩ ||

హయహేషాఖురాఘాతబధిరీకృతదిఙ్ముఖః |
గణైః కిలకిలారావైర్వేత్రహస్తైశ్చ తాదితాః || ౧౪ ||

సేవకా దేవసఙ్గానాం భ్రాజన్తే తత్ర భూమిప |
తస్మిన్కోలాహలే రాజన్నశబ్దః కేనచిత్క్వచిత్ || ౧౫ ||

కస్యచిచ్ఛ్రూయతేఽత్యన్తం నానాధ్వనిసమాకులే |
పదే పదే మిష్టవారిపరిపూర్ణసరాన్సి చ || ౧౬ ||

వాటికా వివిధా రాజన్ రత్నద్రుమవిరాజితాః |
తదుత్తరం మహాసారధాతునిర్మితమణ్డలః || ౧౭ ||

సాలోఽపరో మహానస్తి గగనస్పర్శి యచ్ఛిరః |
తేజసా స్యాచ్ఛతగుణః పూర్వసాలాదయం పరః || ౧౮ ||

గోపురద్వారసహితో బహువృక్షసమన్వితః |
యా వృక్షజాతయః సన్తి సర్వాస్తాస్తత్ర సన్తి చ || ౧౯ ||

నిరన్తరం పుష్పయుతాః సదా ఫలసమన్వితాః |
నవపల్లవసంయుక్తాః పరసౌరభసఙ్కులాః || ౨౦ ||

పనసా బకులా లోధ్రాః కర్ణికారాశ్చ శింశపాః |
దేవదారుకాంచనారా ఆమ్రాశ్చైవ సుమేరవః || ౨౧ ||

లికుచా హిఙ్గులాశ్చైలా లవఙ్గాః కట్ఫలాస్తథా |
పాటలా ముచుకున్దాశ్చ ఫలిన్యో జఘనేఫలాః || ౨౨ ||

తాలాస్తమాలాః సాలాశ్చ కఙ్కోలా నాగభద్రకాః |
పున్నాగాః పీలవః సాల్వకా వై కర్పూరశాఖినః || ౨౩ ||

అశ్వకర్ణా హస్తికర్ణాస్తాలపర్ణాశ్చ దాడిమాః |
గణికా బన్ధుజీవాశ్చ జంబీరాశ్చ కురండకాః || ౨౪ ||

చాంపేయా బన్ధుజీవాశ్చ తథా వై కనకద్రుమాః |
కాలాగురుద్రుమాశ్చైవ తథా చన్దనపాదపాః || ౨౫ ||

ఖర్జూరా యూథికాస్తాలపర్ణ్యశ్చైవ తథేక్షవః |
క్షీరవృక్షాశ్చ ఖదిరాశ్చించాభల్లాతకాస్తథా || ౨౬ ||

రుచకాః కుటజా వృక్షా బిల్వవృక్షాస్తథైవ చ |
తులసీనాం వనాన్యేవం మల్లికానాం తథైవ చ || ౨౭ ||

ఇత్యాదితరుజాతీనాం వనాన్యుపవనాని చ |
నానావాపీశతైర్యుక్తాన్యేవం సన్తి ధరాధిప || ౨౮ ||

కోకిలారావసంయుక్తా గున్జద్భ్రమరభూషితాః |
నిర్యాసస్రావిణః సర్వే స్నిగ్ధచ్ఛాయాస్తరూత్తమాః || ౨౯ ||

నానాఋతుభవా వృక్షా నానాపక్షిసమాకులాః |
నానారసస్రావిణీభిర్నదీభిరతిశోభితాః || ౩౦ ||

పారావతశుకవ్రాతసారికాపక్షమారుతైః |
హంసపక్షసముద్భూత వాతవ్రాతైశ్చలద్ద్రుమమ్ || ౩౧ ||

సుగన్ధగ్రాహిపవనపూరితం తద్వనోత్తమమ్ |
సహితం హరిణీయూథైర్ధావమానైరితస్తతః || ౩౨ ||

నృత్యద్బర్హికదమ్బస్య కేకారావైః సుఖప్రదైః |
నాదితం తద్వనం దివ్యం మధుస్రావి సమన్తతః || ౩౩ ||

కాంస్యసాలాదుత్తరే తు తామ్రసాలః ప్రకీర్తితః |
చతురస్రసమాకార ఉన్నత్యా సప్తయోజనః || ౩౪ ||

ద్వయోస్తు సాలయోర్మధ్యే సంప్రోక్తా కల్పవాటికా |
యేషాం తరూణాం పుష్పాణి కాంచనాభాని భూమిప || ౩౫ ||

పత్రాణి కాంచనాభాని రత్నబీజఫలాని చ |
దశయోజనగన్ధో హి ప్రసర్పతి సమన్తతః || ౩౬ ||

తద్వనం రక్షితం రాజన్వసన్తేనర్తునానిశమ్ |
పుష్పసింహాసనాసీనః పుష్పచ్ఛత్రవిరాజితః || ౩౭ ||

పుష్పభూషాభూషితశ్చ పుష్పాసవవిఘూర్ణితః |
మధుశ్రీర్మాధవశ్రీశ్చ ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే || ౩౮ ||

క్రీడతః స్మేరవదనే సుమస్తబకకన్దుకైః |
అతీవ రమ్యం విపినం మధుస్రావి సమన్తతః || ౩౯ ||

దశయోజనపర్యన్తం కుసుమామోదవాయునా |
పూరితం దివ్యగన్ధర్వైః సాంగనైర్గానలోలుపైః || ౪౦ ||

శోభితం తద్వనం దివ్యం మత్తకోకిలనాదితమ్ |
వసన్తలక్ష్మీసంయుక్తం కామికామప్రవర్ధనమ్ || ౪౧ ||

తామ్రసాలాదుత్తరత్ర సీససాలః ప్రకీర్తితః |
సముచ్ఛ్రాయః స్మృతోఽప్యస్య సప్తయోజనసంఖ్యయా || ౪౨ ||

సన్తానవాటికామధ్యే సాలయోస్తు ద్వయోర్నృప |
దశయోజనగన్ధస్తు ప్రసూనానాం సమన్తతః || ౪౩ ||

హిరణ్యాభాని కుసుమాన్యుత్ఫుల్లాని నిరన్తరమ్ |
అమృతద్రవసంయుక్తఫలాని మధురాణి చ || ౪౪ ||

గ్రీష్మర్తుర్నాయకస్తస్యా వాటికాయా నృపోత్తమ |
శుక్రశ్రీశ్చ శుచిశ్రీశ్చ ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే || ౪౫ ||

సన్తాపత్రస్తలోకాస్తు వృక్షమూలేషు సంస్థితాః |
నానాసిద్ధైః పరివృతో నానాదేవైః సమన్వితః || ౪౬ ||

విలాసినీనాం వృందైస్తు చన్దనద్రవపఙ్కిలైః |
పుష్పమాలాభూషితైస్తు తాలవృన్తకరాంబుజైః || ౪౭ ||

[** పాఠభేదః- ప్రాకారః **]
ప్రకారః శోభితో ఏజచ్ఛీతలామ్బునిషేవిభిః |
సీససాలాదుత్తరత్రాప్యారకూటమయః శుభః || ౪౮ ||

ప్రాకారో వర్తతే రాజన్మునియోజనదైర్ఘ్యవాన్ |
హరిచన్దనవృక్షాణాం వాటీ మధ్యే తయోః స్మృతా || ౪౯ ||

సాలయోరధినాథస్తు వర్షర్తుర్మేఘవాహనః |
విద్యుత్పిఙ్గలనేత్రశ్చ జీమూతకవచః స్మృతః || ౫౦ ||

వజ్రనిర్ఘోషముఖరశ్చేన్ద్రధన్వా సమన్తతః |
సహస్రశో వారిధారా ముంచన్నాస్తే గణావృతః || ౫౧ ||

నభః శ్రీశ్చ నభస్యశ్రీః స్వరస్యా రస్యమాలినీ |
అంబా దులా నిరత్నిశ్చాభ్రమన్తీ మేఘయన్తికా || ౫౨ ||

వర్షయన్తీ చిబుణికా వారిధారా చ సమ్మతాః |
వర్షర్తోర్ద్వాదశ ప్రోక్తాః శక్తయో మదవిహ్వలాః || ౫౩ ||

నవపల్లవవృక్షాశ్చ నవీనలతికాన్వితాః |
హరితాని తృణాన్యేవ వేష్టితా యైర్ధరాఽఖిలా || ౫౪ ||

నదీనదప్రవాహాశ్చ ప్రవహన్తి చ వేగతః |
సరాంసి కలుషాంబూని రాగిచిత్తసమాని చ || ౫౫ ||

వసన్తి దేవాః సిద్ధాశ్చ యే దేవీకర్మకారిణః |
వాపీకూపతడాగాశ్చ యే దేవ్యర్థం సమర్పితాః || ౫౬ ||

తే గణా నివసన్త్యత్ర సవిలాసాశ్చ సాంగనాః |
ఆరకూటమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్ || ౫౭ ||

పంచలోహాత్మకః సాలో మధ్యే మన్దారవాటికా |
నానాపుష్పలతాకీర్ణా నానాపల్లవశోభితా || ౫౮ ||

అధిష్ఠాతాఽత్ర సంప్రోక్తః శరదృతురనామయః |
ఇషలక్ష్మీరూర్జలక్ష్మీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే || ౫౯ ||

నానాసిద్ధా వసన్త్యత్ర సాంగనాః సపరిచ్ఛదాః |
పంచలోహమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్ || ౬౦ ||

దీప్యమానో మహాశృంగైర్వర్తతే రౌప్యసాలకః |
పారిజాతాటవీమధ్యే ప్రసూనస్తబకాన్వితా || ౬౧ ||

దశయోజనగన్ధీని కుసుమాని సమన్తతః |
మోదయన్తి గణాన్సర్వాన్యే దేవీకర్మకారిణః || ౬౨ ||

తత్రాధినాథః సంప్రోక్తో హేమన్తర్తుర్మహోజ్జ్వలః |
సగణః సాయుధః సర్వాన్ రాగిణో రంజయన్నపః || ౬౩ ||

సహశ్రీశ్చ సహస్యశ్రీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే |
వసన్తి తత్ర సిద్ధాశ్చ యే దేవీవ్రతకారిణః || ౬౪ ||

రౌప్యసాలమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్ |
సౌవర్ణసాలః సంప్రోక్తస్తప్తహాటకకల్పితః || ౬౫ ||

మధ్యే కదమ్బవాటీ తు పుష్పపల్లవశోభితా |
కదమ్బమదిరాధారాః ప్రవర్తన్తే సహస్రశః || ౬౬ ||

యాభిర్నిపీతపీతాభిర్నిజానన్దోఽనుభూయతే |
తత్రాధినాథః సంప్రోక్తః శైశిరర్తుర్మహోదయః || ౬౭ ||

తపఃశ్రీశ్చ తపస్యశ్రీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే |
మోదమానః సహైతాభ్యాం వర్తతే శిశిరాకృతిః || ౬౮ ||

నానావిలాససంయుక్తో నానాగణసమావృతః |
నివసన్తి మహాసిద్ధా యే దేవీదానకారిణః || ౬౯ ||

నానాభోగసముత్పన్నమహానన్దసమన్వితాః |
సాంగనాః పరివారైస్తు సంఘశః పరివారితాః || ౭౦ ||

స్వర్ణసాలమయాదగ్రే మునియోజనదైర్ఘ్యవాన్ |
పుష్పరాగమయః సాలః కుంకుమారుణవిగ్రహః || ౭౧ ||

పుష్పరాగమయీ భూమిర్వనాన్యుపవనాని చ |
రత్నవృక్షాలవాలాశ్చ పుష్పరాగమయాః స్మృతాః || ౭౨ ||

ప్రాకారో యస్య రత్నస్య తద్రత్నరచితా ద్రుమాః |
వనభూః పక్షినశ్చైవ రత్నవర్ణజలాని చ || ౭౩ ||

మండపా మండపస్తంభాః సరాన్సి కమలాని చ |
ప్రాకారే తత్ర యద్యత్స్యాత్తత్సర్వం తత్సమం భవేత్ || ౭౪ ||

పరిభాషేయముద్దిష్టా రత్నసాలాదిషు ప్రభో |
తేజసా స్యాల్లక్షగుణః పూర్వసాలాత్పరో నృప || ౭౫ ||

దిక్పాలా నివసన్త్యత్ర ప్రతిబ్రహ్మాన్డవర్తినామ్ |
దిక్పాలానాం సమష్ట్యాత్మరూపాః స్ఫూర్జద్వరాయుధాః || ౭౬ ||

పూర్వాశాయాం సముత్తుంగశృంగా పూరమరావతీ |
నానోపవనసంయుక్తా మహేన్ద్రస్తత్ర రాజతే || ౭౭ ||

స్వర్గశోభా చ యా స్వర్గే యావతీ స్యాత్తతోఽధికా |
సమష్టిశతనేత్రస్య సహస్రగుణతః స్మృతా || ౭౮ ||

ఐరావతసమారూఢో వజ్రహస్తః ప్రతాపవాన్ |
దేవసేనాపరివృతో రాజతేఽత్ర శతక్రతుః || ౭౯ ||

దేవాంగనాగణయుతా శచీ తత్ర విరాజతే |
వహ్నికోణే వహ్నిపురీ వహ్నిపూః సదృశీ నృప || ౮౦ ||

స్వాహాస్వధాసమాయుక్తో వహ్నిస్తత్ర విరాజతే |
నిజవాహనభూషాఢ్యో నిజదేవగణైర్వృతః || ౮౧ ||

యామ్యాశాయాం యమపురీ తత్ర దణ్డధరో మహాన్ |
స్వభటైర్వేష్టితో రాజన్ చిత్రగుప్తపురోగమైః || ౮౨ ||

నిజశక్తియుతో భాస్వత్తనయోఽస్తి యమో మహాన్ |
నైరృత్యాం దిశి రాక్షస్యాం రాక్షసైః పరివారితః || ౮౩ ||

ఖడ్గధారీ స్ఫురన్నాస్తే నిరృతిర్నిజశక్తియుక్ |
వారుణ్యాం వరుణో రాజా పాశధారీ ప్రతాపవాన్ || ౮౪ ||

మహాఝశసమారూఢో వారుణీమధువిహ్వలః |
నిజశక్తిసమాయుక్తో నిజయాదోగణాన్వితః || ౮౫ ||

సమాస్తే వారుణే లోకే వరుణానీరతాకులః |
వాయుకోణే వాయులోకో వాయుస్తత్రాధితిష్ఠతి || ౮౬ ||

వాయుసాధనసంసిద్ధయోగిభిః పరివారితః |
ధ్వజహస్తో విశాలాక్షో మృగవాహనసంస్థితః || ౮౭ ||

మరుద్గణైః పరివృతో నిజశక్తిసమన్వితః |
ఉత్తరస్యాం దిశి మహాన్యక్షలోకోఽస్తి భూమిప || ౮౮ ||

యక్షాధిరాజస్తత్రాఽఽస్తే వృద్ధిఋద్ధ్యాదిశక్తిభిః |
నవభిర్నిధిభిర్యుక్తస్తుందిలో ధననాయకః || ౮౯ ||

మణిభద్రః పూర్ణభద్రో మణిమాన్మణికంధరః |
మణిభూషో మణిస్రగ్వీ మణికార్ముకధారకః || ౯౦ ||

ఇత్యాదియక్షసేనానీసహితో నిజశక్తియుక్ |
ఈశానకోణే సంప్రోక్తో రుద్రలోకో మహత్తరః || ౯౧ ||

అనర్ఘ్యరత్నఖచితో యత్ర రుద్రోఽధిదైవతమ్ |
మన్యుమాన్దీప్తనయనో బద్ధపృష్ఠమహేషుధిః || ౯౨ ||

స్ఫూర్జద్ధనుర్వామహస్తోఽధిజ్యధన్వభిరావృతః |
స్వసమానైరసంఖ్యాతరుద్రైః శూలవరాయుధైః || ౯౩ ||

వికృతాస్యైః కరాలాస్యైర్వమద్వహ్నిభిరాస్యతః |
దశహస్తైః శతకరైః సహస్రభుజసంయుతైః || ౯౪ ||

దశపాదైర్దశగ్రీవైస్త్రినేత్రైరుగ్రమూర్తిభిః |
అన్తరిక్షచరా యే చ యే చ భూమిచరాః స్మృతాః || ౯౫ ||

రుద్రాధ్యాయే స్మృతా రుద్రాస్తైః సర్వైశ్చ సమావృతః |
రుద్రాణీకోటిసహితో భద్రకాల్యాదిమాతృభిః || ౯౬ ||

నానాశక్తిసమావిష్టడామర్యాదిగణావృతః |
వీరభద్రాదిసహితో రుద్రో రాజన్విరాజతే || ౯౭ ||

ముండమాలాధరో నాగవలయో నాగకంధరః |
వ్యాఘ్రచర్మపరీధానో గజచర్మోత్తరీయకః || ౯౮ ||

చితాభస్మాంగలిప్తాంగః ప్రమథాదిగణావృతః |
నినదడ్డమరుధ్వానైర్బధిరీకృతదిఙ్ముఖః || ౯౯ ||

అట్టహాసాస్ఫోటశబ్దైః సన్త్రాసితనభస్తలః |
భూతసంఘసమావిష్టో భూతావాసో మహేశ్వరః || ౧౦౦ ||

ఈశానదిక్పతిః సోఽయం నామ్నా చేశాన ఏవ చ || ౧౦౦ ||

ఇతి శ్రీదేవీభాగవతే మహాపురాణే ద్వాదశస్కన్ధే మణిద్వీపవర్ణనం నామ దశమోఽధ్యాయః ||


మరిన్ని శ్రీ లలితా స్తోత్రాలు  చూడండి.


Facebook Comments

You may also like...

2 వ్యాఖ్యలు

  1. Aruna Devi అంటున్నారు:

    It very nice to have easy access anytime for recitation.

  2. E. Padma అంటున్నారు:

    It is important and useful for all. Thank you very much.

స్పందించండి

మీ ఈమెయిలు చిరునామా ప్రచురించబడదు. తప్పనిసరి ఖాళీలు *‌తో గుర్తించబడ్డాయి

error: Not allowed
%d bloggers like this: