Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
[గమనిక: ఈ స్తోత్రము “శ్రీ సూర్య స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]
విస్తారాయామమానం దశభిరుపగతో యోజనానాం సహస్రై-
-శ్చక్రే పంచారనాభిత్రితయవతి లసన్నేమిషట్కే నివిష్టః |
సప్తశ్ఛందస్తురంగాహితవహనధురో హాయనాంశత్రివర్గః
వ్యక్తాక్లుప్తాఖిలాంగః స్ఫురతు మమ పురః స్యందనశ్చండభానోః || ౧ ||
పది వేల యోజనాల వెడల్పు మరియు పొడవును (విస్తార-ఆయామ-మానం) కలిగి; ఐదు ఆకులు (పంచ-అర), మూడు నాభులు (నాభి-త్రితయ), ప్రకాశించే ఆరు నెమ్ములు (లసత్-నేమి-షట్కే) కలిగిన చక్రంపై నిలిచి; గాయత్రీ మొదలైన ఏడు ఛందస్సులనే గుర్రాలను (సప్త-ఛందస్-తురంగ) వాహన భారంగా పూన్చబడి; అయనములు, అంశములు మరియు మూడు వర్గములు (హాయన-అంశ-త్రివర్గః) అవయవాలుగా ఏర్పడిన ఆ చండభానుని (సూర్యుని) రథం నా కళ్లముందు ప్రకాశించుగాక!
ఆదిత్యైరప్సరోభిర్మునిభిరహివరైర్గ్రామణీయాతుధానైః
గంధర్వైర్వాలఖిల్యైః పరివృతదశమాంశస్య కృత్స్నం రథస్య |
మధ్యం వ్యాప్యాధితిష్ఠన్ మణిరివ నభసో మండలశ్చండరశ్మేః
బ్రహ్మజ్యోతిర్వివర్తః శ్రుతినికరఘనీభావరూపః సమింధే || ౨ ||
ఆదిత్యులు, అప్సరసలు, మునులు, శ్రేష్టమైన సర్పాలు, గ్రామణిలు (యక్షులు), రాక్షసులు, గంధర్వులు మరియు వాలఖిల్యులచే (వారి వారి సమయాల్లో) పరివేష్టితమై; రథం యొక్క పదో వంతు భాగాన్ని (దశమ-అంశస్య) ఆక్రమించి; ఆకాశమనే మండలానికి మధ్యలో మణి వలె (మణిరివ) ప్రకాశిస్తూ; బ్రహ్మ తేజస్సు యొక్క రూపాంతరమై (బ్రహ్మ-జ్యోతి-వివర్తః), వేదరాశి యొక్క ఘనీభూత రూపమై (శ్రుతి-నికర-ఘనీభావ-రూపః) ఆ చండరశ్మి (తీక్షణమైన కిరణాలు కలవాడు) ప్రజ్వరిల్లుతున్నాడు.
నిర్గచ్ఛంతోఽర్కబింబాన్నిఖిలజనిభృతాం హార్దనాడీప్రవిష్టాః
నాడ్యో వస్వాదిబృందారకగణమధునస్తస్య నానాదిగుత్థాః |
వర్షంతస్తోయముష్ణం తుహినమపి జలాన్యాపిబంతః సమంతాత్
పిత్రాదీనాం స్వధౌషధ్యమృతరసకృతో భాంతి కాంతిప్రరోహాః || ౩ ||
సూర్యబింబం నుండి వెలువడి (నిర్గచ్ఛంతః), సకల ప్రాణుల హృదయ నాళాల్లోకి ప్రవేశించి (హార్ద-నాడీ-ప్రవిష్టాః); దేవతా గణాలకు అమృతాన్ని (మధు) అందిస్తూ; నలుదిక్కుల నుండి ఉద్భవించి; వేడిని (ఉష్ణం), మంచును (తుహినం), వర్షాన్ని (తోయం) కురిపిస్తూ; అంతటా జలాలను స్వీకరిస్తూ (ఆపిబంతః); పితృదేవతలకు స్వధను, ఓషధులకు శక్తిని, దేవతలకు అమృత రసాన్ని కలిగించే ఆ సూర్య కాంతి కిరణాలు ప్రకాశిస్తున్నాయి.
శ్రేష్ఠాస్తేషాం సహస్రే త్రిదివవసుధయోః పంచదిగ్వ్యాప్తిభాజాం
శుభ్రాంశుం తారకౌఘం శశితనయముఖాన్ పంచ చోద్భాసయంతః |
ఆరోగో భ్రాజముఖ్యాస్త్రిభువనదహనే సప్తసూర్యా భవంతః
సర్వాన్ వ్యాధీన్ సుషుమ్నాప్రభృతయ ఇహ మే సూర్యపాదాః క్షిపంతు || ౪ ||
స్వర్గమందు, భూమియందు మరియు ఐదు దిక్కులలో వ్యాపించి ఉన్న వేలాది కిరణాలలో శ్రేష్ఠమైనవి, చంద్రుడిని, నక్షత్ర సమూహాన్ని, బుధుడు మొదలైన ఐదు గ్రహాలను ప్రకాశింపజేసేవి, ప్రళయకాలంలో సప్త సూర్యులుగా మారి ముల్లోకాలను దహింపజేసేవి, రోగాలను హరించేవి మరియు ప్రకాశవంతమైనవి అయిన సుషుమ్న మొదలైన సూర్య కిరణాలు నా యొక్క సమస్త వ్యాధులను శీఘ్రముగా నశింపజేయుగాక!
ఆదిత్యానాశ్రితాః షణ్ణవతిగుణసహస్రాన్వితా రశ్మయోఽన్యే
మాసే మాసే విభక్తాస్త్రిభువనభవనం పావయంతః స్ఫురంతి |
యేషాం భువ్యప్రచారే జగదవనకృతాం సప్తరశ్మ్యుత్థితానాం
సంసర్పే చాధిమాసే వ్రతయజనముఖాః సత్క్రియాః న క్రియంతే || ౫ ||
సూర్యుని ఆశ్రయించి ఉన్న తొంభై ఆరు వేల సంఖ్య గల ఇతర కిరణాలు, నెల నెలకు విభజించబడి ముల్లోకాలను పవిత్రం చేస్తూ ప్రకాశిస్తున్నాయి. లోక రక్షణ చేసే ఏ కిరణాలైతే భూమిపై ప్రసరించవో (మలిన కాలంలో), మరియు ఏడు ప్రధాన కిరణాల నుండి పుట్టిన ఆ కిరణాల సంచారం అధిక మాసంలో సరిగ్గా లేనప్పుడు వ్రతాలు, యజ్ఞాలు మొదలైన సత్కార్యాలు చేయబడవో, అట్టి దివ్య కిరణాలకు నమస్కరిస్తున్నాను.
ఆదిత్యం మండలాంతఃస్ఫురదరుణవపుస్తేజసా వ్యాప్తవిశ్వం
ప్రాతర్మధ్యాహ్నసాయం సమయవిభజనాదృగ్యజుః సామసేవ్యమ్ |
ప్రాప్యం చ ప్రాపకం చ ప్రథితమతిపథిజ్ఞానినాముత్తరస్మిన్
సాక్షాద్బ్రహ్మేత్యుపాస్యం సకలభయహరాభ్యుద్గమం సంశ్రయామి || ౬ ||
సూర్య మండలము మధ్యలో ఎర్రని దేహంతో స్ఫురిస్తూ, తన తేజస్సుతో విశ్వమంతటా వ్యాపించి, ఉదయ, మధ్యాహ్న, సాయంకాల విభజన ద్వారా ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాలచే సేవింపబడుతూ, జ్ఞానులకు ఉత్తరాయణ మార్గంలో ప్రాప్యము (గమ్యము) మరియు ప్రాపకము (మార్గము) అయి, సాక్షాత్తు బ్రహ్మ స్వరూపంగా ఉపాసింపదగిన, సకల భయాలను పోగొట్టే సూర్యుని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
యచ్ఛక్త్యాఽధిష్ఠితానాం తపనహిమజలోత్సర్జనాదిర్జగత్యా-
-మాదిత్యానామశేషః ప్రభవతి నియతః స్వస్వమాసాధికారః |
యత్ ప్రాధాన్యం వ్యనక్తి స్వయమపి భగవాన్ ద్వాదశస్తేషు భూత్వా
తం త్రైలోక్యస్య మూలం ప్రణమత పరమం దైవతం సప్తసప్తిమ్ || ౭ ||
ఎవరి శక్తి ద్వారా అధిష్ఠింపబడి సూర్యులు ఈ జగత్తులో వేడిని, మంచును, వర్షాన్ని కురిపించడం మొదలైన పనులను చేస్తున్నారో, ఎవరి వల్ల ద్వాదశ ఆదిత్యులకు తమ తమ మాసాలపై నియమితమైన అధికారం లభిస్తుందో, ఏ సూర్యుని యొక్క ప్రాధాన్యతను స్వయంగా భగవంతుడే (విష్ణువు) పన్నెండవ ఆదిత్యుడై (విష్ణువుగా) వ్యక్తపరుస్తున్నాడో, ముల్లోకాలకు మూలమైన, ఏడు గుర్రాలు వాహనముగా గల ఆ పరమ దైవానికి ప్రణామం చేయండి.
స్వఃస్త్రీగంధర్వయక్షా మునివరభుజగా యాతుధానాశ్చ నిత్యం
నృత్తైర్గీతైరభీశుగ్రహనుతివహనైరగ్రతః సేవయా చ |
యస్య ప్రీతిం వితన్వంత్యమితపరికరా ద్వాదశ ద్వాదశైతే
హృద్యాభిర్వాలఖిల్యాః సరణిభణితిభిస్తం భజే లోకబంధుమ్ || ౮ ||
స్వర్గ స్త్రీలు (అప్సరసలు), గంధర్వులు, యక్షులు, మునిశ్రేష్ఠులు, నాగులు, రాక్షసులు – వీరు పన్నెండు గణములుగా ఏర్పడి, నిత్యం నృత్యాల ద్వారా, గీతాల ద్వారా, కిరణాల సమూహాన్ని స్తుతించడం ద్వారా ఎవరికి ప్రీతిని కలిగిస్తున్నారో, అమితమైన పరివారం గల ఆ సూర్యుని ముందు ఎవరైతే సేవ చేస్తున్నారో, వాలఖిల్య మహర్షులు హృదయానికి హత్తుకునే వేద మంత్రాలతో ఎవరిని కీర్తిస్తున్నారో, అట్టి లోక బాంధవుడిని నేను సేవిస్తున్నాను.
బ్రహ్మాండే యస్య జన్మోదితముషసి పరబ్రహ్మముఖ్యాత్మజస్య
ధ్యేయం రూపం శిరోదోశ్చరణపదజుషా వ్యాహృతీనాం త్రయేణ |
తత్సత్యం బ్రహ్మ పశ్యామ్యహరహమభిధం నిత్యమాదిత్యరూపం
భూతానాం భూనభః స్వః ప్రభృతిషు వసతాం ప్రాణసూక్ష్మాంశమేకమ్ || ౯ ||
బ్రహ్మాండం ఆవిర్భవించిన ఉషఃకాలంలో పరబ్రహ్మ యొక్క ముఖ్యంశం నుండి జన్మించినవాడు, శిరస్సు, బాహువులు, పాదములు గల రూపంతో ధ్యానింపదగినవాడు, భూః, భువః, సువః అనే మూడు వ్యాహృతులతో స్తుతింపబడేవాడు, భూమి-ఆకాశం-స్వర్గలోకాలలో నివసించే ప్రాణులందరిలో ఏకైక ప్రాణ శక్తిగా (సూక్ష్మ రూపంలో) ఉన్నవాడు, సత్య స్వరూపుడు అయిన ఆ ఆదిత్యుని నేను ప్రతిరోజూ పరబ్రహ్మగా దర్శిస్తున్నాను.
ఆదిత్యే లోకచక్షుష్యవహితమనసాం యోగినాం దృశ్యమంతః
స్వచ్ఛస్వర్ణాభమూర్తిం విదలితనలినోదారదృశ్యాక్షియుగ్మమ్ |
ఋక్సామోద్గానగేష్ణం నిరతిశయలసల్లోకకామేశభావం
సర్వావద్యోదితత్వాదుదితసముదితం బ్రహ్మ శంభుం ప్రపద్యే || ౧౦ ||
లోకానికి కన్ను వంటివాడైన సూర్యుని యందు మనస్సును లగ్నం చేసిన యోగుల అంతరాత్మలో దర్శనమిచ్చేవాడు, నిర్మలమైన బంగారు ఛాయ గల శరీరం ఉన్నవాడు, వికసించిన పద్మము వంటి విశాలమైన కన్నులు గలవాడు, ఋగ్వేద సామవేదాల గానానికి లొంగేవాడు, లోకేశ్వరుడు, సమస్త దోషాలకు అతీతుడైన పరబ్రహ్మ మరియు మంగళప్రదుడైన ఆ శంభు స్వరూప సూర్యుని నేను శరణు వేడుతున్నాను.
ఓమిత్యుద్గీథభక్తేరవయవపదవీం ప్రాప్తవత్యక్షరేఽస్మిన్
యస్యోపాస్తిః సమస్తం దురితమపనయత్వర్కబింబే స్థితస్య |
యత్పూజైకప్రధానాన్యఘమఖిలమపి ఘ్నంతి కృచ్ఛ్రవ్రతాని
ధ్యాతః సర్వోపతాపాన్ హరతు పరశివః సోఽయమాద్యో భిషఙ్నః || ౧౧ ||
‘ఓం’ అనే అక్షర రూపంలో ఉద్గీథ భక్తికి అవయవంలా ఉన్నవాడు, సూర్య మండలంలో స్థితుడై ఉండి తన ఉపాసన ద్వారా సమస్త పాపాలను తొలగించేవాడు, ఎవరి పూజ ప్రధానంగా కలిగిన కృచ్ఛ్ర వ్రతాలు సమస్త దోషాలను హరిస్తాయో, అట్టి ధ్యానింపదగినవాడు, సకల తాపాలను (కష్టాలను) పోగొట్టేవాడు, మనందరి ఆది వైద్యుడు (The Primeval Physician) అయిన ఆ పరమశివ స్వరూప సూర్యుడు నన్ను రక్షించుగాక!
ఆదిత్యే మండలార్చిః పురుషవిభిదయాద్యంతమధ్యాగమాత్మ-
-న్యాగోపాలాంగనాభ్యో నయనపథజుషా జ్యోతిషా దీప్యమానమ్ |
గాయత్రీమంత్రసేవ్యం నిఖిలజనధియాం ప్రేరకం విశ్వరూపమ్ |
నీలగ్రీవం త్రినేత్రం శివమనిశముమావల్లభం సంశ్రయామి || ౧౨ ||
సూర్య మండలంలోని కాంతి కిరణాల మధ్యలో ఉండి, సృష్టి-స్థితి-లయ రూపాలైన ఆది, మధ్య, అంత్యములకు ఆత్మ స్వరూపుడై, సామాన్య గోపికలకు కూడా కంటికి కనిపించే జ్యోతిస్సుతో ప్రకాశించేవాడు, గాయత్రీ మంత్రం చేత సేవింపబడేవాడు, సమస్త జనుల బుద్ధులను ప్రేరేపించేవాడు, విశ్వరూపుడు, నీలకంఠుడు, మూడు కన్నులు గలవాడు మరియు ఉమాదేవికి ప్రాణనాథుడైన ఆ మంగళకరమైన శివ-సూర్య స్వరూపాన్ని నేను నిరంతరం ఆశ్రయిస్తున్నాను.
అభ్రాకల్పః శతాంగః స్థిరఫణితిమయం మండలం రశ్మిభేదాః
సాహస్రాస్తేషు సప్త శ్రుతిభిరభిహితాః కించిదూనాశ్చ లక్షాః |
ఏకైకేషాం చతస్రస్తదను దినమణేరాదిదేవస్య తిస్రః
క్లుప్తాః తత్తత్ప్రభావప్రకటనమహితాః స్రగ్ధరా ద్వాదశైతాః || ౧౩ ||
మేఘాల వంటి నిర్మలమైన కాంతి గలవాడు, వంద చక్రాల రథం కలవాడు (వేదమయ రథం), వేద వాక్కులతో నిండిన మండలం కలవాడు అయిన సూర్యుని కిరణాల భేదాలు వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. వాటిలో ప్రధానమైనవి ఏడు అని వేదాలు చెబుతున్నాయి. దాదాపు లక్షకు పైగా ఉన్న ఆ కిరణాలలో, ఒక్కో ఆదిత్యునికి నాలుగేసి చొప్పున, ఆదిదేవుడైన సూర్యునికి మూడు చొప్పున విభజింపబడి, ఆయన ప్రభావమును చాటిచెప్పే మహిమాన్వితమైన ఈ పన్నెండు ‘స్రగ్ధర’ (ఛందస్సు) వృత్త శ్లోకాలు రచింపబడ్డాయి.
దుఃస్వప్నం దుర్నిమిత్తం దురితమఖిలమప్యామయానప్యసాధ్యాన్
దోషాన్ దుఃస్థానసంస్థగ్రహగణజనితాన్ దుష్టభూతాన్ గ్రహాదీన్ |
నిర్ధూనోతి స్థిరాం చ శ్రియమిహ లభతే ముక్తిమభ్యేతి చాంతే
సంకీర్త్య స్తోత్రరత్నం సకృదపి మనుజః ప్రత్యహం పత్యురహ్నామ్ || ౧౪ ||
పగలుకు ప్రభువైన సూర్యభగవానుని ఈ ‘స్తోత్రరత్నాన్ని’ ప్రతిరోజూ ఒక్కసారి పఠించినా సరే, ఆ మనుష్యుడు తన దుస్స్వప్నాలను, దుర్నిమిత్తాలను, సమస్త పాపాలను, అసాధ్యమైన వ్యాధులను, చెడు స్థానాల్లో ఉన్న గ్రహాల వల్ల కలిగే దోషాలను మరియు దుష్ట భూత ప్రేత బాధలను వదిలించుకుంటాడు. అంతేకాక, ఈ లోకంలో స్థిరమైన సంపదను పొంది, చివరకు మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
ఇతి శ్రీమదప్పయ్యదీక్షిత విరచితం మహామహిమాన్విత శ్రీ ఆదిత్య స్తోత్రరత్నమ్ |
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము, ఈ పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
శ్రీ సూర్య స్తోత్రనిధి
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
మరిన్ని శ్రీ సూర్య స్తోత్రాలు చూడండి. మరిన్ని నవగ్రహ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
