Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(ఈ దశకానికి “భ్రామర్యవతారమ్” (భ్రామరీ దేవి అవతార ఘట్టం) అని పేరు. అరుణాసురుడనే రాక్షసుడు గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపిస్తూ బ్రహ్మదేవుని నుండి అపూర్వమైన వరాలను పొందుతాడు. ఏ పురుషుడి చేతిలో, స్త్రీ చేతిలో, అస్త్రశస్త్రాల వల్ల, రెండు కాళ్లు లేదా నాలుగు కాళ్లు గల ప్రాణుల వల్ల తనకు మరణం లేకుండా వరం పొంది లోకాలను హింసిస్తుంటాడు. దేవగురువైన బృహస్పతి ఉపాయంతో వాడి చేత గాయత్రీ జపాన్ని మాన్పిస్తారు. ఆ తర్వాత దేవతల ప్రార్థనలను మన్నించి అమ్మవారు అసంఖ్యాకమైన తుమ్మెదల రూపంలో (భ్రామరీ దేవిగా) అవతరించి, ఆ రాక్షసుడిని సైన్యసమేతంగా సంహరించే పరమ పవిత్రమైన ఘట్టం ఈ వృత్తాంతంలో వర్ణించబడింది. ఈ దశకాన్ని నిత్యం పారాయణం చేయడం వల్ల శత్రువుల నుండి ఏర్పడే భయాలు, కుతంత్రాలు నశిస్తాయి. గాయత్రీ మంత్ర ఉపాసన యందు శ్రద్ధ పెరుగుతుంది. బుద్ధి వికాసం కలిగి, ఎలాంటి ఆపదల నుండైనా భ్రామరీ దేవి రక్షణ కవచం వలె కాపాడుతుంది.)
కశ్చిత్పురా మంత్రముదీర్య గాయ-
-త్రీతి ప్రసిద్ధం దితిజోఽరుణాఖ్యః |
చిరాయ కృత్వా తప ఆత్మయోనేః
ప్రసాదితాదాప వరానపూర్వాన్ || ౩౧-౧ ||
పూర్వకాలంలో, అరుణుడు అనే పేరు గల ఒకానొక రాక్షసుడు, లోకప్రసిద్ధమైన ‘గాయత్రీ’ మంత్రాన్ని పఠిస్తూ (ఉచ్ఛరిస్తూ), చాలాకాలం పాటు కఠోరమైన తపస్సు చేశాడు. ఆ తపస్సుకు ప్రసన్నుడైన బ్రహ్మదేవుని (ఆత్మయోని) నుండి అతడు అంతకుముందెన్నడూ లేని అపూర్వమైన వరాలను పొందాడు.
స్త్రీపుంభిరస్త్రైశ్చ రణే ద్విపాదై-
-శ్చతుష్పదైశ్చాప్యుభయాత్మకైశ్చ |
అవధ్యతాం దేవపరాజయం చ
లబ్ధ్వా స దృప్తో దివమాససాద || ౩౧-౨ ||
యుద్ధంలో స్త్రీల చేత గానీ, పురుషుల చేత గానీ, అస్త్రశస్త్రాల వల్ల గానీ, రెండు కాళ్ల జీవుల (మనుషుల) వల్ల గానీ, నాలుగు కాళ్ల ప్రాణుల (జంతువుల) వల్ల గానీ, లేదా ఈ రెండూ కలిసిన మిశ్రమ ప్రాణుల వల్ల గానీ తనకు మరణం లేకుండా ఉండే (అవధ్యత్వ) వరాన్ని, మరియు దేవతలను ఓడించే శక్తిని పొంది, అతడు తీవ్రమైన గర్వంతో స్వర్గలోకంపై దండెత్తాడు.
రణే జితా దైత్యభయేన లోక-
-పాలైః సహ స్వస్వపదాని హిత్వా |
దేవా ద్రుతాః ప్రాప్య శివం రిపూణాం
సమ్యగ్వధోపాయమచింతయంశ్చ || ౩౧-౩ ||
ఆ యుద్ధంలో ఓడిపోయిన దేవతలు, అష్టదిక్పాలకులతో కూడి ఆ రాక్షసుడి భయంతో తమతమ స్థానాలను (పదవులను) విడిచిపెట్టి, వేగంగా పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్ళి పరమశివుడిని ఆశ్రయించారు. అక్కడ వారు తమ శత్రువైన ఆ అరుణాసురుడిని వధించడానికి సరైన ఉపాయాన్ని గురించి ఆలోచించసాగారు.
తదాఽభవత్కాప్యశరీరిణీ వా-
-గ్భజేత దేవీం శుభమేవ వః స్యాత్ |
దైత్యోఽరుణో వర్ధయతీహ గాయ-
-త్ర్యుపాసనేనాత్మబలం త్వధృష్యమ్ || ౩౧-౪ ||
ఆ సమయంలో అక్కడ ఒకానొక అశరీరవాణి (ఆకాశవాణి) ఇలా పలికింది: “మీరు జగన్మాతను సేవించండి, దాని వల్ల మీకు నిశ్చయముగా శుభం కలుగుతుంది. ఎందుకంటే ఆ అరుణాసురుడు ఇక్కడ నిరంతరం గాయత్రీ మంత్ర ఉపాసన చేయడం ద్వారా ఎవరికీ లొంగని (అజేయమైన) తన ఆత్మబలాన్ని పెంచుకుంటున్నాడు.”
యద్యేష తం మంత్రజపం జహాతి
స దుర్బలః సాధ్యవధోఽపి చ స్యాత్ |
ఏవం నిశమ్య త్రిదశైః ప్రహృష్టై-
-రభ్యర్థితో దేవగురుః ప్రతస్థే || ౩౧-౫ ||
“ఒకవేళ ఆ రాక్షసుడు గనుక ఆ గాయత్రీ మంత్ర జపాన్ని విడిచిపెడితే, వాడు శక్తిహీనుడు (దుర్బలుడు) అవుతాడు, అప్పుడు వాడిని వధించడం సాధ్యమవుతుంది.” ఆ ఆకాశవాణి మాటలను విని ఎంతో సంతోషించిన దేవతలందరూ ప్రార్థించగా, దేవగురువైన బృహస్పతి ఆ రాక్షసుని వద్దకు బయలుదేరాడు.
స ప్రాప దైత్యం యతిరూపధారీ
ప్రత్యుద్గతో మంత్రజపాతిసక్తమ్ |
స్మితార్ద్రమూచే కుశలీ సబంధు-
-మిత్రో భవాన్ కిం జగదేకవీర || ౩౧-౬ ||
ఆ బృహస్పతి ఒక సన్యాసి (యతి) రూపమును ధరించి ఆ రాక్షస రాజు వద్దకు వెళ్ళాడు. మంత్ర జపంలో మునిగిపోయి ఉన్న ఆ అరుణాసురుడు ఎదురువచ్చి సన్యాసికి స్వాగతం పలకగా, బృహస్పతి చిరునవ్వుతో కూడిన దయతో ఇలా అన్నాడు: “ఓ జగదేకవీరా! నీవు నీ బంధుమిత్రులతో కూడి క్షేమంగా ఉన్నావా?”
దైత్యస్య తే మంత్రజపేన కిం యో
నూనం బలిష్ఠం త్వబలం కరోతి |
యేనైవ దేవా అబలా రణేషు
త్వయా జితాస్త్వం స్వహితం కురుష్వ || ౩౧-౭ ||
“రాక్షస రాజా! నిశ్చయముగా అత్యంత బలవంతుడైన నిన్ను బలహీనుడిగా మార్చే ఈ మంత్ర జపంతో నీకేమి పని? అసలు ఈ మంత్రం వల్లే కదా దేవతలంతా యుద్ధాలలో అబలులై (బలహీనులై) నీ చేతిలో ఓడిపోయారు! కాబట్టి నీవు నీకు మేలు కలిగే పనిని చేసుకో (ఈ జపాన్ని ఆపేయ్).”
సంన్యాసినో మంత్రజపేన రాగ-
-ద్వేషాది జేతుం సతతం యతంతే |
న త్వం యతిర్నాపి ముముక్షురర్థ-
-కామాతిసక్తస్య జపేన కిం తే || ౩౧-౮ ||
“సంన్యాసులు తమలోని రాగద్వేషాలను జయించడం కొరకు ఎల్లప్పుడూ మంత్ర జపాలు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంటారు. కానీ నీవు సన్యాసివి కావు, మోక్షాన్ని కోరే ముముక్షువు అంతకన్నా కావు. సంపదలు, కోరికల (అర్థ కామముల) యందు మిక్కిలి ఆసక్తి గల నీలాంటి వాడికి ఈ జపంతో ఏం ప్రయోజనం?”
ఏకం హి మంత్రం సముపాస్వహే ద్వౌ
తేనాసి మిత్రం మమ తద్వదామి |
మంత్రశ్చ మే ముక్తిద ఏవ తుభ్యం
వృద్ధిం న దద్యాదయమిత్యవేహి || ౩౧-౯ ||
“మనమిద్దరమూ ఒకే మంత్రాన్ని (గాయత్రిని) ఉపాసిస్తున్నాం కాబట్టి ఆ సంబంధంతో నీవు నాకు మిత్రుడివి అయ్యావు, అందుకే నీకు హితవు చెబుతున్నాను. నేను జపించే ఈ మంత్రం కేవలం ముక్తిని ఇచ్చేది మాత్రమే. ఇది నీలాంటి రాజులకు రాజ్యవృద్ధిని కానీ, భోగాలను కానీ ఇవ్వదని తెలుసుకో.”
బృహస్పతావేవముదీర్య యాతే
సత్యం తదుక్తం దితిజో విచింత్య |
క్రమాజ్జహౌ మంత్రజపం సదా హి
మూఢః పరప్రోక్తవినేయబుద్ధిః || ౩౧-౧౦ ||
బృహస్పతి ఈ విధంగా పలికి అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోగా, ఆ రాక్షసుడు “ఆయన చెప్పింది నిజమేనేమో” అని ఆలోచించాడు. ఇతరులు చెప్పే మాటలను తేలికగా నమ్మే స్వభావం (పరప్రోక్తవినేయబుద్ధి) గల ఆ మూర్ఖుడు, కాలక్రమేణా తాను నిరంతరం చేసే ఆ గాయత్రీ మంత్ర జపాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టాడు.
ఏవం గురౌ కుర్వతి దైత్యభీతైః
కృత్వా తపోయోగజపాధ్వరాది |
జాంబూనదేశ్వర్యమరైః స్తుతా త్వం
ప్రసాదితా ప్రాదురభూః కృపార్ద్రా || ౩౧-౧౧ ||
దేవగురువు ఈ విధంగా ఉపాయం చేయగా, ఆ రాక్షసుడి భయంతో ఉన్న దేవతలందరూ తపస్సు, యోగము, జపము మరియు యజ్ఞయాగాదులను నిర్వహించారు. బంగారు మయమైన ఐశ్వర్య స్వరూపిణివైన నిన్ను ఆ దేవతలు భక్తితో స్తుతించి ప్రసన్నం చేసుకోగా, పరమ దయామయురాలవైన నీవు వారి ఎదుట ప్రత్యక్షమయ్యావు.
త్వద్దేహజాతైర్భ్రమరైరనంతై-
-ర్దైత్యః ససైన్యో విఫలాస్త్రశస్త్రః |
దష్టో హతస్త్వం చ నుతిప్రసన్నా
పశ్యత్సు దేవేషు తిరోహితాఽభూః || ౩౧-౧౨ ||
ఆ సమయంలో నీ దివ్య శరీరం నుండి ఆవిర్భవించిన అనంతమైన (కోట్లాది) తుమ్మెదల చేత, ఆ రాక్షసుడు తన సైన్యంతో సహా, తన అస్త్రశస్త్రాలన్నీ విఫలమైపోగా, తీవ్రంగా కుట్టబడి సంహరించబడ్డాడు. ఆ తర్వాత దేవతల స్తుతులకు ప్రసన్నురాలవైన నీవు, వారందరూ చూస్తుండగానే అంతర్థానమయ్యావు.
స్వదేహతో వై భ్రమరాన్ విధాత్రీ
త్వం భ్రామరీతి ప్రథితా జగత్సు |
అహో విచిత్రాస్తవ దేవి లీలాః
నమో నమస్తే భువనేశి మాతః || ౩౧-౧౩ ||
నీ స్వంత శరీరం నుండే ఆ విధంగా తుమ్మెదలను సృష్టించి లోకాలను రక్షించడం వల్ల, నీవు ఈ జగత్తులన్నింటిలో “భ్రామరీ దేవి” అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందావు. ఓ దేవీ! నీ లీలా విశేషాలు ఎంతో విచిత్రమైనవి, ఆశ్చర్యకరమైనవి. ఓ భువనేశ్వరీ మాతా! నీకు ఇవే మా అనంత నమస్కారములు.
ద్వాత్రింశ దశకమ్ (౩౨) – యక్ష కథా >>
సంపూర్ణ దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు) చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
