Yuddha Kanda Sarga 57 – యుద్ధకాండ సప్తపంచాశః సర్గః (౫౭)

|| ప్రహస్తయుద్ధమ్ ||

అకంపనవధం శ్రుత్వా క్రుద్ధో వై రాక్షసేశ్వరః |
కించిద్దీనముఖశ్చాపి సచివాంస్తానుదైక్షతః || ౧ ||

స తు ధ్యాత్వా ముహూర్తం తు మంత్రిభిః సంవిచార్య చ |
తతస్తు రావణః పూర్వదివసే రాక్షసాధిపః || ౨ ||

పురీం పరియయౌ లంకాం సర్వాన్గుల్మానవేక్షితుమ్ |
తాం రాక్షసగణైర్గుప్తాం గుల్మైర్బహుభిరావృతామ్ || ౩ ||

దదర్శ నగరీం లంకాం పతాకాధ్వజమాలినీమ్ |
రుద్ధాం తు నగరీం దృష్ట్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః || ౪ ||

ఉవాచామర్షతః కాలే ప్రహస్తం యుద్ధకోవిదమ్ |
పురస్యోపనివిష్టస్య సహసా పీడితస్య వా || ౫ ||

నాన్యం యుద్ధాత్ప్రపశ్యామి మోక్షం యుద్ధవిశారద |
అహం వా కుంభకర్ణో వా త్వం వా సేనాపతిర్మమ || ౬ ||

ఇంద్రజిద్వా నికుంభో వా వహేయుర్భారమీదృశమ్ |
స త్వం బలమతః శీఘ్రమాదాయ పరిగృహ్య చ || ౭ ||

విజయాయాభినిర్యాహి యత్ర సర్వే వనౌకసః |
నిర్యాణాదేవ తే నూనం చపలా హరివాహినీ || ౮ ||

నర్దతాం రాక్షసేంద్రాణాం శ్రుత్వా నాదం ద్రవిష్యతి |
చపలా హ్యవినీతాశ్చ చలచిత్తాశ్చ వానరాః || ౯ ||

న సహిష్యంతి తే నాదం సింహనాదమివ ద్విపాః |
విద్రుతే చ బలే తస్మిన్రామః సౌమిత్రిణా సహ || ౧౦ ||

అవశస్తే నిరాలంబః ప్రహస్త వశమేష్యతి |
ఆపత్సంశయితా శ్రేయో న తు నిఃసంశయీకృతా || ౧౧ ||

ప్రతిలోమానులోమం వా యద్వా నో మన్యసే హితమ్ |
రావణేనైవముక్తస్తు ప్రహస్తో వాహినీపతిః || ౧౨ ||

రాక్షసేంద్రమువాచేదమసురేంద్రమివోశనా |
రాజన్మంత్రితపూర్వం నః కుశలైః సహ మంత్రిభిః || ౧౩ ||

వివాదశ్చాపి నో వృత్తః సమవేక్ష్య పరస్పరమ్ |
ప్రదానేన తు సీతాయాః శ్రేయో వ్యవసితం మయా || ౧౪ ||

అప్రదానే పునర్యుద్ధం దృష్టమేతత్తథైవ నః |
సోఽహం దానైశ్చ మానైశ్చ సతతం పూజితస్త్వయా || ౧౫ ||

సాంత్వైశ్చ వివిధైః కాలే కిం న కుర్యాం ప్రియం తవ |
న హి మే జీవితం రక్ష్యం పుత్రదారధనాని వా || ౧౬ ||

త్వం పశ్య మాం జుహూషంతం త్వదర్థం జీవితం యుధి |
ఏవముక్త్వా తు భర్తారం రావణం వాహినీపతిః || ౧౭ ||

ఉవాచేదం బలాధ్యక్షాన్ప్రహస్తః పురతః స్థితాన్ |
సమానయత మే శీఘ్రం రాక్షసానాం మహద్బలమ్ || ౧౮ ||

మద్బాణాశనివేగేన హతానాం చ రణాజిరే |
అద్య తృప్యంతు మాంసాదాః పక్షిణః కాననౌకసామ్ || ౧౯ ||

ఇత్యుక్తాస్తే ప్రహస్తేన బలాధ్యక్షాః కృతత్వరాః |
బలముద్యోజయామాసుస్తస్మిన్రాక్షసమందిరే || ౨౦ ||

సా బభూవ ముహూర్తేన తిగ్మనానావిధాయుధైః |
లంకా రాక్షసవీరైస్తైర్గజైరివ సమాకులా || ౨౧ ||

హుతాశనం తర్పయతాం బ్రాహ్మణాంశ్చ నమస్యతామ్ |
ఆజ్యగంధప్రతివహః సురభిర్మారుతో వవౌ || ౨౨ ||

స్రజశ్చ వివిధాకారా జగృహుస్త్వభిమంత్రితాః |
సంగ్రామసజ్జాః సంహృష్టా ధారయన్రాక్షసాస్తదా || ౨౩ ||

సధనుష్కాః కవచినో వేగాదాప్లుత్య రాక్షసాః |
రావణం ప్రేక్ష్య రాజానం ప్రహస్తం పర్యవారయన్ || ౨౪ ||

అథామంత్ర్య చ రాజానం భేరీమాహత్య భైరవామ్ |
ఆరురోహ రథం దివ్యం ప్రహస్తః సజ్జకల్పితమ్ || ౨౫ ||

హయైర్మహాజవైర్యుక్తం సమ్యక్సూతసుసంయతమ్ |
మహాజలదనిర్ఘోషం సాక్షాచ్చంద్రార్కభాస్వరమ్ || ౨౬ ||

ఉరగధ్వజదుర్ధర్షం సువరూథం స్వవస్కరమ్ |
సువర్ణజాలసంయుక్తం ప్రహసంతమివ శ్రియా || ౨౭ ||

తతస్తం రథమాస్థాయ రావణార్పితశాసనః |
లంకాయా నిర్యయౌ తూర్ణం బలేన మహతాఽఽవృతః || ౨౮ ||

తతో దుందుభినిర్ఘోషః పర్జన్యనినదోపమః |
వాదిత్రాణాం చ నినదః పూరయన్నివ సాగరమ్ || ౨౯ ||

శుశ్రువే శంఖశబ్దశ్చ ప్రయాతే వాహినీపతౌ |
నినదంతః స్వరాన్ఘోరాన్రాక్షసా జగ్మురగ్రతః || ౩౦ ||

భీమరూపా మహాకాయాః ప్రహస్తస్య పురఃసరాః |
నరాంతకః కుంభహనుర్మహానాదః సమున్నతః || ౩౧ ||

ప్రహస్తసచివా హ్యేతే నిర్యయుః పరివార్య తమ్ |
వ్యూఢేనైవ సుఘోరేణ పూర్వద్వారాత్స నిర్యయౌ || ౩౨ ||

గజయూథనికాశేన బలేన మహతా వృతః |
సాగరప్రతిమౌఘేన వృతస్తేన బలేన సః || ౩౩ ||

ప్రహస్తో నిర్యయౌ తూర్ణం కాలాంతకయమోపమః |
తస్య నిర్యాణఘోషేణ రాక్షసానాం చ నర్దతామ్ || ౩౪ ||

లంకాయాం సర్వభూతాని వినేదుర్వికృతైః స్వరైః |
వ్యభ్రమాకాశమావిశ్య మాంసశోణితభోజనాః || ౩౫ ||

మండలాన్యపసవ్యాని ఖగాశ్చక్రూ రథం ప్రతి |
వమంత్యః పావకజ్వాలాః శివా ఘోరం వవాశిరే || ౩౬ ||

అంతరిక్షాత్పపాతోల్కా వాయుశ్చ పరుషో వవౌ |
అన్యోన్యమభిసంరబ్ధా గ్రహాశ్చ న చకాశిరే || ౩౭ ||

మేఘాశ్చ ఖరనిర్ఘోషా రథస్యోపరి రక్షసః |
వవృషూ రుధిరం చాస్య సిషిచుశ్చ పురఃసరాన్ || ౩౮ ||

కేతుమూర్ధని గృధ్రోఽస్య నిలీనో దక్షిణాముఖః |
తుదన్నుభయతః పార్శ్వం సమగ్రామహరత్ప్రభామ్ || ౩౯ ||

సారథేర్బహుశశ్చాస్య సంగ్రామమవగాహతః |
ప్రతోదో న్యపతద్ధస్తాత్సూతస్య హయసాదినః || ౪౦ ||

నిర్యాణశ్రీశ్చ యాస్యాసీద్భాస్వరా వసుదుర్లభా |
సా ననాశ ముహూర్తేన సమే చ స్ఖలితా హయాః || ౪౧ ||

ప్రహస్తం త్వభినిర్యాంతం ప్రఖ్యాతబలపౌరుషమ్ |
యుధి నానాప్రహరణా కపిసేనాఽభ్యవర్తత || ౪౨ ||

అథ ఘోషః సుతుములో హరీణాం సమజాయత |
వృక్షానారుజతాం చైవ గుర్వీరాగృహ్ణతాం శిలాః || ౪౩ ||

నదతాం రాక్షసానాం చ వానరాణాం చ గర్జతామ్ |
ఉభే ప్రముదితే సైన్యే రక్షోగణవనౌకసామ్ || ౪౪ ||

వేగితానాం సమర్థానామన్యోన్యవధకాంక్షిణామ్ |
పరస్పరం చాహ్వయతాం నినాదః శ్రూయతే మహాన్ || ౪౫ ||

తతః ప్రహస్తః కపిరాజవాహినీం
అభిప్రతస్థే విజయాయ దుర్మతిః |
వివృద్ధవేగాం చ వివేశ తాం చమూం
యథా ముమూర్షుః శలభో విభావసుమ్ || ౪౬ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే సప్తపంచాశః సర్గః || ౫౭ ||

యుద్ధకాండ అష్టపంచాశః సర్గః (౫౮) >>


సంపూర్ణ శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ చూడండి.


గమనిక: "శ్రీ శివ స్తోత్రనిధి" పుస్తకము ముద్రణ చేయుటకు ఆలోచన చేయుచున్నాము.

Facebook Comments

You may also like...

error: Not allowed
%d bloggers like this: