Yuddha Kanda Sarga 110 – యుద్ధకాండ దశోత్తరశతతమః సర్గః (౧౧౦)

|| రావణైకశతశిరశ్ఛేదనమ్ ||

తౌ తదా యుధ్యమానౌ తు సమరే రామరావణౌ |
దదృశుః సర్వభూతాని విస్మితేనాంతరాత్మనా || ౧ ||

అర్దయంతౌ తు సమరే తయోస్తౌ స్యందనోత్తమౌ |
పరస్పరమభిక్రుద్ధౌ పరస్పరమభిద్రుతౌ || ౨ ||

పరస్పరవధే యుక్తౌ ఘోరరూపౌ బభూవతుః |
మండలాని చ వీథీశ్చ గతప్రత్యాగతాని చ || ౩ ||

దర్శయంతౌ బహువిధాం సూతసారథ్యజాం గతిమ్ |
అర్దయన్రావణం రామో రాఘవం చాపి రావణః || ౪ ||

గతివేగం సమాపన్నౌ ప్రవర్తననివర్తనే |
క్షిపతోః శరజాలాని తయోస్తౌ స్యందనోత్తమౌ || ౫ ||

చేరతుః సంయుగమహీం సాసారౌ జలదౌ యథా |
దర్శయిత్వా తథా తౌ తు గతిం బహువిధాం రణే || ౬ ||

పరస్పరస్యాభిముఖౌ పునరేవావతస్థతుః |
ధురం ధురేణ రథయోర్వక్త్రం వక్త్రేణ వాజినామ్ || ౭ ||

పతాకాశ్చ పతాకాభిః సమేయుః స్థితయోస్తదా |
రావణస్య తతో రామో ధనుర్ముక్తైః శితైః శరైః || ౮ ||

చతుర్భిశ్చతురో దీప్తైర్హయాన్ప్రత్యపసర్పయత్ |
స క్రోధవశమాపన్నో హయానామపసర్పణే || ౯ ||

ముమోచ నిశితాన్బాణాన్రాఘవాయ నిశాచరః |
సోఽతివిద్ధో బలవతా దశగ్రీవేణ రాఘవః || ౧౦ ||

జగామ న వికారం చ న చాపి వ్యథితోఽభవత్ |
చిక్షేప చ పునర్బాణాన్వజ్రపాతసమస్వనాన్ || ౧౧ ||

సారథిం వజ్రహస్తస్య సముద్దిశ్య నిశాచరః |
మాతలేస్తు మహావేగాః శరీరే పతితాః శరాః || ౧౨ ||

న సూక్ష్మమపి సమ్మోహం వ్యథాం వా ప్రదదుర్యుధి |
తయా ధర్షణయా క్రుద్ధో మాతలేర్న తథాఽఽత్మనః || ౧౩ ||

చకార శరజాలేన రాఘవో విముఖం రిపుమ్ |
వింశతం త్రింశతం షష్టిం శతశోఽథ సహస్రశః || ౧౪ ||

ముమోచ రాఘవో వీరః సాయకాన్ స్యందనే రిపోః |
రావణోఽపి తతః క్రుద్ధో రథస్థో రాక్షసేశ్వరః || ౧౫ ||

గదాముసలవర్షేణ రామం ప్రత్యర్దయద్రణే |
తత్ప్రవృత్తం మహద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ || ౧౬ ||

గదానాం ముసలానాం చ పరిఘాణాం చ నిఃస్వనైః |
శరాణాం పుంఖపాతైశ్చ క్షుభితాః సప్త సాగరాః || ౧౭ ||

క్షుబ్ధానాం సాగరాణాం చ పాతాలతలవాసినః |
వ్యథితాః పన్నగాః సర్వే దానవాశ్చ సహస్రశః || ౧౮ ||

చకంపే మేదినీ కృత్స్నా సశైలవనకాననా |
భాస్కరో నిష్ప్రభశ్చాసీన్న వవౌ చాపి మారుతః || ౧౯ ||

తతో దేవాః సగంధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః |
చింతామాపేదిరే సర్వే సకిన్నరమహోరగాః || ౨౦ ||

స్వస్తి గోబ్రాహ్మణేభ్యస్తు లోకాస్తిష్ఠంతు శాశ్వతాః |
జయతాం రాఘవః సంఖ్యే రావణం రాక్షసేశ్వరమ్ || ౨౧ ||

ఏవం జపంతోఽపశ్యంస్తే దేవాః సర్షిగణాస్తదా |
రామరావణయోర్యుద్ధం సుఘోరం రోమహర్షణమ్ || ౨౨ ||

గంధర్వాప్సరసాం సంఘా దృష్ట్వా యుద్ధమనూపమమ్ |
గగనం గగనాకారం సాగరః సాగరోపమః || ౨౩ ||

రామరావణయోర్యుద్ధం రామరావణయోరివ |
ఏవం బ్రువంతో దదృశుస్తద్యుద్ధం రామరావణమ్ || ౨౪ ||

తతః క్రుద్ధో మహాబాహూ రఘూణాం కీర్తివర్ధనః |
సంధాయ ధనుషా రామః క్షురమాశీవిషోపమమ్ || ౨౫ ||

రావణస్య శిరోచ్ఛిందచ్ఛ్రీమజ్జ్వలితకుండలమ్ |
తచ్ఛిరః పతితం భూమౌ దృష్టం లోకైస్త్రిభిస్తదా || ౨౬ ||

తస్యైవ సదృశం చాన్యద్రావణస్యోత్థితం శిరః |
తత్క్షిప్రం క్షిప్రహస్తేన రామేణ క్షిప్రకారిణా || ౨౭ ||

ద్వితీయం రావణశిరశ్ఛిన్నం సంయతి సాయకైః |
ఛిన్నమాత్రం తు తచ్ఛీర్షం పునరన్యత్స్మ దృశ్యతే || ౨౮ ||

తదప్యశనిసంకాశైశ్ఛిన్నం రామేణ సాయకైః |
ఏవమేకశతం ఛిన్నం శిరసాం తుల్యవర్చసామ్ || ౨౯ ||

న చైవ రావణస్యాంతో దృశ్యతే జీవితక్షయే |
తతః సర్వాస్త్రవిద్వీరః కౌసల్యానందవర్ధనః || ౩౦ ||

మార్గణైర్బహుభిర్యుక్తశ్చింతయామాస రాఘవః |
మారీచో నిహతో యైస్తు ఖరో యైస్తు సదూషణః || ౩౧ ||

క్రౌంచావనే విరాధస్తు కబంధో దండకావనే |
యైః సాలా గిరయో భగ్నా వాలీ చ క్షుభితోఽంబుధిః || ౩౨ ||

త ఇమే సాయకాః సర్వే యుద్ధే ప్రాత్యయికా మమ |
కింను తత్కారణం యేన రావణే మందతేజసః || ౩౩ ||

ఇతి చింతాపరశ్చాసీదప్రమత్తశ్చ సంయుగే |
వవర్ష శరవర్షాణి రాఘవో రావణోరసి || ౩౪ ||

రావణోఽపి తతః క్రుద్ధో రథస్థో రాక్షసేశ్వరః |
గదాముసలవర్షేణ రామం ప్రత్యర్దయద్రణే || ౩౫ ||

తత్ప్రవృత్తం మహద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ |
అంతరిక్షే చ భూమౌ చ పునశ్చ గిరిమూర్ధని || ౩౬ ||

దేవదానవయక్షాణాం పిశాచోరగరక్షసామ్ |
పశ్యతాం తన్మహద్యుద్ధం సర్వరాత్రమవర్తత || ౩౭ ||

నైవ రాత్రం న దివసం న ముహూర్తం న చ క్షణమ్ |
రామరావణయోర్యుద్ధం విరామముపగచ్ఛతి || ౩౮ ||

దశరథసుతరాక్షసేంద్రయోః
జయమనవేక్ష్య రణే స రాఘవస్య |
సురవరరథసారథిర్మహాన్
రణగతమేనమువాచ వాక్యమాశు || ౩౯ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే దశోత్తరశతతమః సర్గః || ౧౧౦ ||

యుద్ధకాండ ఏకాదశోత్తరశతతమః సర్గః (౧౧౧) >>


సంపూర్ణ శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ చూడండి.

Facebook Comments

You may also like...

error: Not allowed
%d bloggers like this: