Sundarakanda Sarga (Chapter) 48 – సుందరకాండ అష్టచత్వారింశః సర్గః (౪౮)



|| ఇంద్రజిదభియోగః ||

తతః స రక్షోఽధిపతిర్మహాత్మా
హనూమతాఽక్షే నిహతే కుమారే |
మనః సమాధాయ తదేంద్రకల్పం
సమాదిదేశేంద్రజితం సరోషాత్ || ౧ ||

త్వమస్త్రవిచ్ఛస్త్రవిదాం వరిష్ఠః
సురాసురాణామపి శోకదాతా |
సురేషు సేంద్రేషు చ దృష్టకర్మా
పితామహారాధనసంచితాస్త్రః || ౨ ||

తవాస్త్రబలమాసాద్య నాసురా న మరుద్గణాః |
న శేకుః సమరే స్థాతుం సురేశ్వరసమాశ్రితాః || ౩ ||

న కశ్చిత్త్రిషు లోకేషు సంయుగే నగతశ్రమః |
భుజవీర్యాభిగుప్తశ్చ తపసా చాభిరక్షితః |
దేశకాలవిభాగజ్ఞస్త్వమేవ మతిసత్తమః || ౪ ||

న తేఽస్త్యశక్యం సమరేషు కర్మణా
న తేఽస్త్యకార్యం మతిపూర్వమంత్రణే |
న సోఽస్తి కశ్చిత్త్రిషు సంగ్రహేషు వై
న వేద యస్తేఽస్త్రబలం బలం చ తే || ౫ ||

మమానురూపం తపసో బలం చ తే
పరాక్రమశ్చాస్త్రబలం చ సంయుగే |
న త్వాం సమాసాద్య రణావమర్దే
మనః శ్రమం గచ్ఛతి నిశ్చితార్థమ్ || ౬ ||

నిహతాః కింకరాః సర్వే జంబుమాలీ చ రాక్షసః |
అమాత్యపుత్రా వీరాశ్చ పంచ సేనాగ్రయాయినః || ౭ ||

బలాని సుసమృద్ధాని సాశ్వనాగరథాని చ |
సహోదరస్తే దయితః కుమారోఽక్షశ్చ సూదితః |
న హి తేష్వేవ మే సారో యస్త్వయ్యరినిషూదన || ౮ ||

ఇదం హి దృష్ట్వా మతిమన్మహద్బలం
కపేః ప్రభావం చ పరాక్రమం చ |
త్వమాత్మనశ్చాపి సమీక్ష్య సారం
కురుష్వ వేగం స్వబలానురూపమ్ || ౯ ||

బలావమర్దస్త్వయి సన్నికృష్టే
యథాగతే శామ్యతి శాంతశత్రౌ |
తథా సమీక్ష్యాత్మబలం పరం చ
సమారభస్వాస్త్రవిదాం వరిష్ఠ || ౧౦ ||

న వీర సేనా గణశోచ్యవంతి
న వజ్రమాదాయ విశాలసారమ్ |
న మారుతస్యాస్య గతేః ప్రమాణం
న చాగ్నికల్పః కరణేన హంతుమ్ || ౧౧ ||

తమేవమర్థం ప్రసమీక్ష్య సమ్య-
-క్స్వకర్మసామ్యాద్ధి సమాహితాత్మా |
స్మరంశ్చ దివ్యం ధనుషోఽస్త్రవీర్యం
వ్రజాక్షతం కర్మ సమారభస్వ || ౧౨ ||

న ఖల్వియం మతిః శ్రేష్ఠా యత్త్వాం సంప్రేషయామ్యహమ్ |
ఇయం చ రాజధర్మాణాం క్షత్రస్య చ మతిర్మతా || ౧౩ ||

నానాశస్త్రైశ్చ సంగ్రామే వైశారద్యమరిందమ |
అవశ్యమేవ బోద్ధవ్యం కామ్యశ్చ విజయో రణే || ౧౪ ||

తతః పితుస్తద్వచనం నిశమ్య
ప్రదక్షిణం దక్షసుతప్రభావః |
చకార భర్తారమదీనసత్త్వో
రణాయ వీరః ప్రతిపన్నబుద్ధిః || ౧౫ ||

తతస్తైః స్వగణైరిష్టైరింద్రజిత్ప్రతిపూజితః |
యద్ధోద్ధతః కృతోత్సాహః సంగ్రామం ప్రత్యపద్యత || ౧౬ ||

శ్రీమాన్పద్మపలాశాక్షో రాక్షసాధిపతేః సుతః |
నిర్జగామ మహాతేజాః సముద్ర ఇవ పర్వసు || ౧౭ ||

స పక్షిరాజోపమతుల్యవేగై-
-ర్వ్యాలైశ్చతుర్భిః సితతీక్ష్ణదంష్ట్రైః |
రథం సమాయుక్తమసంగవేగం
సమారురోహేంద్రజిదింద్రకల్పః || ౧౮ ||

స రథీ ధన్వినాం శ్రేష్ఠః శస్త్రజ్ఞోఽస్త్రవిదాం వరః |
రథేనాభియయౌ క్షిప్రం హనూమాన్యత్ర సోఽభవత్ || ౧౯ ||

స తస్య రథనిర్ఘోషం జ్యాస్వనం కార్ముకస్య చ |
నిశమ్య హరివీరోఽసౌ సంప్రహృష్టతరోఽభవత్ || ౨౦ ||

సుమహచ్చాపమాదాయ శితశల్యాంశ్చ సాయకాన్ |
హనుమంతమభిప్రేత్య జగామ రణపండితః || ౨౧ ||

తస్మింస్తతః సంయతి జాతహర్షే
రణాయ నిర్గచ్ఛతి బాణపాణౌ |
దిశశ్చ సర్వాః కలుషా బభూవు-
-ర్మృగాశ్చ రౌద్రా బహుధా వినేదుః || ౨౨ ||

సమాగతాస్తత్ర తు నాగయక్షా
మహర్షయశ్చక్రచరాశ్చ సిద్ధాః |
నభః సమావృత్య చ పక్షిసంఘా
వినేదురుచ్చైః పరమప్రహృష్టాః || ౨౩ ||

ఆయాంతం సరథం దృష్ట్వా తూర్ణమింద్రిజితం కపిః |
విననాద మహానాదం వ్యవర్ధత చ వేగవాన్ || ౨౪ ||

ఇంద్రజిత్తు రథం దివ్యమాస్థితశ్చిత్రకార్ముకః |
ధనుర్విస్ఫారయామాస తటిదూర్జితనిఃస్వనమ్ || ౨౫ ||

తతః సమేతావతితీక్ష్ణవేగౌ
మహాబలౌ తౌ రణనిర్విశంకౌ |
కపిశ్చ రక్షోఽధిపతేశ్చ పుత్రః
సురాసురేంద్రావివ బద్ధవైరౌ || ౨౬ ||

స తస్య వీరస్య మహారథస్య
ధనుష్మతః సంయతి సం‍మతస్య |
శరప్రవేగం వ్యహనత్ప్రవృద్ధ-
-శ్చచార మార్గే పితురప్రమేయే || ౨౭ ||

తతః శరానాయతతీక్ష్ణశల్యా-
-న్సుపత్రిణః కాంచనచిత్రపుంఖాన్ |
ముమోచ వీరః పరవీరహంతా
సునన్నతాన్వజ్రనిపాతవేగాన్ || ౨౮ ||

స తస్య తత్స్యందననిఃస్వనం చ
మృదంగభేరీపటహస్వనం చ |
వికృష్యమాణస్య చ కార్ముకస్య
నిశమ్య ఘోషం పునరుత్పపాత || ౨౯ ||

శరాణామంతరేష్వాశు వ్యవర్తత మహాకపిః |
హరిస్తస్యాభిలక్ష్యస్య మోఘయఁల్లక్ష్యసంగ్రహమ్ || ౩౦ ||

శరాణామగ్రతస్తస్య పునః సమభివర్తత |
ప్రసార్య హస్తౌ హనుమానుత్పపాతానిలాత్మజః || ౩౧ ||

తావుభౌ వేగసంపన్నౌ రణకర్మవిశారదౌ |
సర్వభూతమనోగ్రాహి చక్రతుర్యుద్ధముత్తమమ్ || ౩౨ ||

హనూమతో వేద న రాక్షసోంతరం
న మారుతిస్తస్య మహాత్మనోంతరమ్ |
పరస్పరం నిర్విషహౌ బభూవతుః
సమేత్య తౌ దేవసమానవిక్రమౌ || ౩౩ ||

తతస్తు లక్ష్యే స విహన్యమానే
శరేష్వమోఘేషు చ సంపతత్సు |
జగామ చింతాం మహతీం మహాత్మా
సమాధిసంయోగసమాహితాత్మా || ౩౪ ||

తతో మతిం రాక్షసరాజసూను-
-శ్చకార తస్మిన్హరివీరముఖ్యే |
అవధ్యతాం తస్య కపేః సమీక్ష్య
కథం నిగచ్ఛేదితి నిగ్రహార్థమ్ || ౩౫ ||

తతః పైతామహం వీరః సోఽస్త్రమస్త్రవిదాం వరః |
సందధే సుమహాతేజాస్తం హరిప్రవరం ప్రతి || ౩౬ ||

అవధ్యోఽయమితి జ్ఞాత్వా తమస్త్రేణాస్త్రతత్త్వవిత్ |
నిజగ్రాహ మహాబాహుర్మారుతాత్మజమింద్రజిత్ || ౩౭ ||

తేన బద్ధస్తతోఽస్త్రేణ రాక్షసేన స వానరః |
అభవన్నిర్విచేష్టశ్చ పపాత స మహీతలే || ౩౮ ||

తతోఽథ బుద్ధ్వా స తదస్త్రబంధం
ప్రభోః ప్రభావాద్విగతాత్మవేగః |
పితామహానుగ్రహమాత్మనశ్చ
విచింతయామాస హరిప్రవీరః || ౩౯ ||

తతః స్వాయంభువైర్మంత్రైర్బ్రహ్మాస్త్రమభిమంత్రితమ్ |
హనూమాంశ్చింతయామాస వరదానం పితామహాత్ || ౪౦ ||

న మేఽస్య బంధస్య చ శక్తిరస్తి
విమోక్షణే లోకగురోః ప్రభావాత్ |
ఇత్యేవ మత్వా విహితోఽస్త్రబంధో
మయాత్మయోనేరనువర్తితవ్యః || ౪౧ ||

స వీర్యమస్త్రస్య కపిర్విచార్య
పితామహానుగ్రహమాత్మనశ్చ |
విమోక్షశక్తిం పరిచింతయిత్వా
పితామహాజ్ఞామనువర్తతే స్మ || ౪౨ ||

అస్త్రేణాపి హి బద్ధస్య భయం మమ న జాయతే |
పితామహమహేంద్రాభ్యాం రక్షితస్యానిలేన చ || ౪౩ ||

గ్రహణే చాపి రక్షోభిర్మహాన్మే గుణదర్శనః |
రాక్షసేంద్రేణ సంవాదస్తస్మాద్గృహ్ణంతు మాం పరే || ౪౪ ||

స నిశ్చితార్థః పరవీరహంతా
సమీక్ష్యకారీ వినివృత్తచేష్టః |
పరైః ప్రసహ్యాభిగతైర్నిగృహ్య
ననాద తైస్తైః పరిభర్త్స్యమానః || ౪౫ ||

తతస్తం రాక్షసా దృష్ట్వా నిర్విచేష్టమరిందమమ్ |
బబంధుః శణవల్కైశ్చ ద్రుమచీరైశ్చ సంహతైః || ౪౬ ||

స రోచయామాస పరైశ్చ బంధం
ప్రసహ్య వీరైరభినిగ్రహం చ |
కౌతూహలాన్మాం యది రాక్షసేంద్రో
ద్రష్టుం వ్యవస్యేదితి నిశ్చితార్థః || ౪౭ ||

స బద్ధస్తేన వల్కేన విముక్తోఽస్త్రేణ వీర్యవాన్ |
అస్త్రబంధః స చాన్యం హి న బంధమనువర్తతే || ౪౮ ||

అథేంద్రజిత్తు ద్రుమచీరబద్ధం
విచార్య వీరః కపిసత్తమం తమ్ |
విముక్తమస్త్రేణ జగామ చింతాం
నాన్యేన బద్ధో హ్యనువర్తతేఽస్త్రమ్ || ౪౯ ||

అహో మహత్కర్మ కృతం నిరర్థకం
న రాక్షసైర్మంత్రగతిర్విమృష్టా |
పునశ్చ నాస్త్రే విహతేఽస్త్రమన్య-
-త్ప్రవర్తతే సంశయితాః స్మ సర్వే || ౫౦ ||

అస్త్రేణ హనుమాన్ముక్తో నాత్మానమవబుధ్యత |
కృష్యమాణస్తు రక్షోభిస్తైశ్చ బంధైర్నిపీడితః || ౫౧ ||

హన్యమానస్తతః క్రూరై రాక్షసైః కాష్ఠముష్టిభిః |
సమీపం రాక్షసేంద్రస్య ప్రాకృష్యత స వానరః || ౫౨ ||

అథేంద్రజిత్తం ప్రసమీక్ష్య ముక్త-
-మస్త్రేణ బద్ధం ద్రుమచీరసూత్రైః |
వ్యదర్శయత్తత్ర మహాబలం తం
హరిప్రవీరం సగణాయ రాజ్ఞే || ౫౩ ||

తం మత్తమివ మాతంగం బద్ధం కపివరోత్తమమ్ |
రాక్షసా రాక్షసేంద్రాయ రావణాయ న్యవేదయన్ || ౫౪ ||

కోఽయం కస్య కుతో వాఽత్ర కిం కార్యం కో వ్యపాశ్రయః |
ఇతి రాక్షసవీరాణాం తత్ర సంజజ్ఞిరే కథాః || ౫౫ ||

హన్యతాం దహ్యతాం వాపి భక్ష్యతామితి చాపరే |
రాక్షసాస్తత్ర సంక్రుద్ధాః పరస్పరమథాబ్రువన్ || ౫౬ ||

అతీత్య మార్గం సహసా మహాత్మా
స తత్ర రక్షోఽధిపపాదమూలే |
దదర్శ రాజ్ఞః పరిచారవృద్ధా-
-న్గృహం మహారత్నవిభూషితం చ || ౫౭ ||

స దదర్శ మహాతేజా రావణః కపిసత్తమమ్ |
రక్షోభిర్వికృతాకారైః కృష్యమాణమితస్తతః || ౫౮ ||

రాక్షసాధిపతిం చాపి దదర్శ కపిసత్తమః |
తేజోబలసమాయుక్తం తపంతమివ భాస్కరమ్ || ౫౯ ||

స రోషసంవర్తితతామ్రదృష్టి-
-ర్దశాననస్తం కపిమన్వవేక్ష్య |
అథోపవిష్టాన్కులశీలవృద్ధా-
-న్సమాదిశత్తం ప్రతి మంత్రిముఖ్యాన్ || ౬౦ ||

యథాక్రమం తైః స కపిర్విపృష్టః
కార్యార్థమర్థస్య చ మూలమాదౌ |
నివేదయామాస హరీశ్వరస్య
దూతః సకాశాదహమాగతోఽస్మి || ౬౧ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే అష్టచత్వారింశః సర్గః || ౪౮ ||

సుందరకాండ – ఏకోనపంచాశః సర్గః (౪౯) >>


సంపూర్ణ  వాల్మీకి సుందరకాండ చూడండి.


మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.

స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)

Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".

విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.

Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments

స్పందించండి

error: Not allowed