Sundarakanda Sarga (Chapter) 63 – sundarakāṇḍa triṣaṣṭitamaḥ sargaḥ (63)

tatō mūrdhnā nipatitaṁ vānaraṁ vānararṣabhaḥ |
dr̥ṣṭvaivōdvignahr̥dayō vākyamētaduvāca ha || 1 ||

uttiṣṭhōttiṣṭha kasmāttvaṁ pādayōḥ patitō mama |
abhayaṁ tē bhavēdvīra sarvamēvābhidhīyatām || 2 ||

kiṁ saṁbhramāddhitaṁ kr̥tsnaṁ brūhi yadvaktumarhasi |
kaccinmadhuvanē svasti śrōtumicchāmi vānara || 3 ||

sa tu viśvāsitastēna sugrīvēṇa mahātmanā |
utthāya sumahāprājñō vākyaṁ dadhimukhō:’bravīt || 4 ||

naivarkṣarajasā rājanna tvayā nāpi vālinā |
vanaṁ nisr̥ṣṭapūrvaṁ hi bhakṣitaṁ tacca vānaraiḥ || 5 ||

[* nyavārayamahaṁ sarvānsahaibhirvanacāribhiḥ |
acintayitvā māṁ hr̥ṣṭā bhakṣayanti pibanti ca || 6 ||
*]

ēbhiḥ pradharṣitāścaiva vānarā vanarakṣibhiḥ |
madhūnyacintayitvēmānbhakṣayanti pibanti ca || 7 ||

śiṣṭamatrāpavidhyanti bhakṣayanti tathā:’parē |
nivāryamāṇāstē sarvē bhruvau vai darśayanti hi || 8 ||

imē hi saṁrabdhatarāstathā taiḥ sampradharṣitāḥ |
vārayantō vanāttasmātkruddhairvānarapuṅgavaiḥ || 9 ||

tatastairbahubhirvīrairvānarairvānararṣabhāḥ |
saṁraktanayanaiḥ krōdhāddharayaḥ pravicālitāḥ || 10 ||

pāṇibhirnihatāḥ kēcitkēcijjānubhirāhatāḥ |
prakr̥ṣṭāśca yathākāmaṁ dēvamārgaṁ ca darśitāḥ || 11 ||

ēvamētē hatāḥ śūrāstvayi tiṣṭhati bhartari |
kr̥tsnaṁ madhuvanaṁ caiva prakāmaṁ taiḥ prabhakṣyatē || 12 ||

ēvaṁ vijñāpyamānaṁ taṁ sugrīvaṁ vānararṣabham |
apr̥cchattaṁ mahāprājñō lakṣmaṇaḥ paravīrahā || 13 ||

kimayaṁ vānarō rājanvanapaḥ pratyupasthitaḥ |
kaṁ cārthamabhinirdiśya duḥkhitō vākyamabravīt || 14 ||

ēvamuktastu sugrīvō lakṣmaṇēna mahātmanā |
lakṣmaṇaṁ pratyuvācēdaṁ vākyaṁ vākyaviśāradaḥ || 15 ||

ārya lakṣmaṇa samprāha vīrō dadhimukhaḥ kapiḥ |
aṅgadapramukhairvīrairbhakṣitaṁ madhu vānaraiḥ |
vicitya dakṣiṇāmāśāmāgatairharipuṅgavaiḥ || 16 ||

naiṣāmakr̥takr̥tyānāmīdr̥śaḥ syādupakramaḥ |
āgataiśca pramathitaṁ yathā madhuvanaṁ hi taiḥ |
dharṣitaṁ ca vanaṁ kr̥tsnamupayuktaṁ ca vānaraiḥ || 17 ||

vanaṁ yathā:’bhipannāstē sādhitaṁ karma vānaraiḥ || 18 ||

[* vārayantō bhr̥śaṁ prāptaḥ pālā jānubhirāhatāḥ |
tathā na gaṇitaścāyaṁ kapirdadhimukhō balī |
patirmama vanasyāyamasmābhiḥ sthāpitaḥ svayam ||
*]

dr̥ṣṭā dēvī na sandēhō na cānyēna hanūmatā |
na hyanyaḥ sādhanē hētuḥ karmaṇōsya hanūmataḥ || 19 ||

kāryasiddhirmatiścaiva tasminvānarapuṅgavē |
vyavasāyaśca vīryaṁ ca śrutaṁ cāpi pratiṣṭhitam || 20 ||

jāmbavānyatra nētā syādaṅgadaśca mahābalaḥ |
hanūmāṁścāpyadhiṣṭhātā na tasya gatiranyathā || 21 ||

aṅgadapramukhairvīrairhataṁ madhuvanaṁ kila |
vārayantaśca sahitāstathā jānubhirāhatāḥ || 22 ||

ētadarthamayaṁ prāptō vaktuṁ madhuravāgiha |
nāmnā dadhimukhō nāma hariḥ prakhyātavikramaḥ || 23 ||

dr̥ṣṭā sītā mahābāhō saumitrē paśya tattvataḥ |
abhigamya tathā sarvē pibanti madhu vānarāḥ || 24 ||

na cāpyadr̥ṣṭvā vaidēhīṁ viśrutāḥ puruṣarṣabha |
vanaṁ dattavaraṁ divyaṁ dharṣayēyurvanaukasaḥ || 25 ||

tataḥ prahr̥ṣṭō dharmātmā lakṣmaṇaḥ saharāghavaḥ |
śrutvā karṇasukhāṁ vāṇīṁ sugrīvavadanāccyutām |
prāhr̥ṣyata bhr̥śaṁ rāmō lakṣmaṇaśca mahābalaḥ || 26 ||

śrutvā dadhimukhasyēdaṁ sugrīvastu prahr̥ṣya ca |
vanapālaṁ punarvākyaṁ sugrīvaḥ pratyabhāṣata || 27 ||

prītōsmi sōhaṁ yadbhuktaṁ vanaṁ taiḥ kr̥takarmabhiḥ |
marṣitaṁ marṣaṇīyaṁ ca cēṣṭitaṁ kr̥takarmaṇām || 28 ||

[* gaccha śīghraṁ madhuvanaṁ saṁrakṣasva tvamēva hi |
śīghraṁ prēṣaya sarvāṁstānhanumatpramukhānkapīn ||
*]

icchāmi śīghraṁ hanumatpradhānā-
-ñśākhāmr̥gāṁstānmr̥garājadarpān |
draṣṭuṁ kr̥tārthānsaha rāghavābhyāṁ
śrōtuṁ ca sītādhigamē prayatnam || 29 ||

prītisphītākṣau samprahr̥ṣṭau kumārau
dr̥ṣṭvā siddhārthau vānarāṇāṁ ca rājā |
aṅgaiḥ saṁhr̥ṣṭaiḥ karmasiddhiṁ viditvā
bāhvōrāsannāṁ sōtimātraṁ nananda || 30 ||

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē sundarakāṇḍē triṣaṣṭitamaḥ sargaḥ || 63

sundarakāṇḍa catuḥṣaṣṭitamaḥ sargaḥ (64)>>


See Complete vālmīki sundarakāṇḍa for chanting.

Facebook Comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Not allowed
%d bloggers like this: