Srimad Bhagavadgita Chapter 5 (with Telugu Meaning) – పంచమోఽధ్యాయః – కర్మసంన్యాసయోగః

స్తోత్రనిధి → శ్రీమద్భగవద్గీత → పంచమోఽధ్యాయః – కర్మసంన్యాసయోగః

[గమనిక: ఈ అధ్యాయము (శ్లోకాలు మాత్రమే) “శ్రీ కృష్ణ స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]

అర్జున ఉవాచ |
సంన్యాసం కర్మణాం కృష్ణ పునర్యోగం చ శంససి |
యచ్ఛ్రేయ ఏతయోరేకం తన్మే బ్రూహి సునిశ్చితమ్ || ౧ ||

అర్జునుడు ఇలా అడిగాడు: “కృష్ణా! ఒకసారి కర్మలను వదిలిపెట్టమని (సంన్యాసం), మరోసారి కర్మలను చేయమని (యోగం) చెబుతున్నావు. ఈ రెండింటిలో ఏది నాకు నిశ్చయంగా శ్రేయస్సో (మేలో) అది ఒక్కటి నాకు వివరించు.”

శ్రీభగవానువాచ |
సంన్యాసః కర్మయోగశ్చ నిఃశ్రేయసకరావుభౌ |
తయోస్తు కర్మసంన్యాసాత్ కర్మయోగో విశిష్యతే || ౨ ||

భగవానుడు ఇలా పలికాడు: “కర్మ సంన్యాసం (పనులను వదలడం), కర్మ యోగం (ఫలాపేక్ష లేకుండా పనులు చేయడం) – ఈ రెండూ మోక్షాన్ని ఇచ్చేవే. కానీ, కర్మలను వదిలేయడం కంటే కర్మలను యోగబుద్ధితో చేయడం (కర్మయోగం) మిన్న.”

జ్ఞేయః స నిత్యసంన్యాసీ యో న ద్వేష్టి న కాంక్షతి |
నిర్ద్వంద్వో హి మహాబాహో సుఖం బంధాత్ ప్రముచ్యతే || ౩ ||

ఎవరైతే దేనినీ ద్వేషించరో, దేనినీ కోరుకోరో, సుఖదుఃఖాల వంటి ద్వంద్వాలకు అతీతులో.. అట్టివారే నిజమైన నిత్య సంన్యాసులు. వారు సులభంగా బంధనాల నుండి విముక్తులవుతారు.

సాంఖ్యయోగౌ పృథగ్బాలాః ప్రవదంతి న పండితాః |
ఏకమప్యాస్థితః సమ్యగుభయోర్విందతే ఫలమ్ || ౪ ||

సాంఖ్య యోగం (జ్ఞాన మార్గం) మరియు కర్మ యోగం వేర్వేరు అని అజ్ఞానులు (బాలలు) అంటారు కానీ పండితులు కాదు. ఏ ఒక్క దానిని సరిగ్గా అనుసరించినా రెండింటి ఫలితం లభిస్తుంది.

యత్ సాంఖ్యైః ప్రాప్యతే స్థానం తద్యోగైరపి గమ్యతే |
ఏకం సాంఖ్యం చ యోగం చ యః పశ్యతి స పశ్యతి || ౫ ||

జ్ఞానులు పొందే స్థానాన్నే యోగులు కూడా పొందుతారు. జ్ఞానాన్ని, కర్మను ఒకటిగా చూసేవాడే సరైన జ్ఞాని.

సంన్యాసస్తు మహాబాహో దుఃఖమాప్తుమయోగతః |
యోగయుక్తో మునిర్బ్రహ్మ నచిరేణాధిగచ్ఛతి || ౬ ||

కర్మయోగం లేకుండా సంన్యాసాన్ని సాధించడం దుఃఖకరం. కానీ నిష్కామ కర్మలో నిమగ్నమైన ముని అతి త్వరగా పరబ్రహ్మమును చేరుకుంటాడు.

యోగయుక్తో విశుద్ధాత్మా విజితాత్మా జితేంద్రియః |
సర్వభూతాత్మభూతాత్మా కుర్వన్నపి న లిప్యతే || ౭ ||

నిష్కామ కర్మ చేసే యోగి, పరిశుద్ధమైన మనస్సు కలవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు మరియు సర్వ ప్రాణులలో తన ఆత్మనే చూసేవాడు.. పనులు చేస్తున్నా వాటికి అంటడు (లిప్తత చెందడు).

నైవ కించిత్ కరోమీతి యుక్తో మన్యేత తత్త్వవిత్ |
పశ్యఞ్శృణ్వన్ స్పృశఞ్జిఘ్రన్నశ్నన్ గచ్ఛన్ స్వపఞ్శ్వసన్ || ౮ ||

చూస్తున్నా, వింటున్నా, తాకుతున్నా, వాసన చూస్తున్నా, తింటున్నా, నడుస్తున్నా, నిద్రిస్తున్నా, శ్వాస తీసుకుంటున్నా…

ప్రలపన్ విసృజన్ గృహ్ణన్నున్మిషన్నిమిషన్నపి |
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేషు వర్తంత ఇతి ధారయన్ || ౯ ||

…మాట్లాడుతున్నా.. ఇవన్నీ కేవలం ఇంద్రియాలు వాటి విషయాలలో ప్రవర్తిస్తున్నాయని భావిస్తూ.. ‘నేను ఏమీ చేయడం లేదు’ అని తత్త్వజ్ఞాని అనుకుంటాడు.

బ్రహ్మణ్యాధాయ కర్మాణి సంగం త్యక్త్వా కరోతి యః |
లిప్యతే న స పాపేన పద్మపత్రమివాంభసా || ౧౦ ||

తాను చేసే పనులన్నింటినీ పరమాత్మకు అర్పించి, ఆసక్తిని వదిలేసి కర్మలు చేసేవాడికి పాపం అంటదు. అది ఎలా అంటే.. తామర ఆకు మీద నీటి చుక్క ఉన్నా దానికి అంటనట్లుగా, అతడు లోకంలో ఉన్నా బంధాలకు చిక్కడు.

కాయేన మనసా బుద్ధ్యా కేవలైరింద్రియైరపి |
యోగినః కర్మ కుర్వంతి సంగం త్యక్త్వాఽఽత్మశుద్ధయే || ౧౧ ||

యోగులు అహంకారాన్ని, ఆసక్తిని వదిలిపెట్టి.. కేవలం ఆత్మశుద్ధి కోసం తమ దేహం, మనస్సు, బుద్ధి మరియు ఇంద్రియాలతో కర్మలు చేస్తారు.

యుక్తః కర్మఫలం త్యక్త్వా శాంతిమాప్నోతి నైష్ఠికీమ్ |
అయుక్తః కామకారేణ ఫలే సక్తో నిబధ్యతే || ౧౨ ||

ఫలాపేక్షను వదిలేసిన యోగి పరమ శాంతిని పొందుతాడు. కానీ, కోరికలతో ఫలితం మీద ఆసక్తి పెంచుకున్న అజ్ఞాని కర్మ బంధాలలో చిక్కుకుపోతాడు.

సర్వకర్మాణి మనసా సంన్యస్యాస్తే సుఖం వశీ |
నవద్వారే పురే దేహీ నైవ కుర్వన్ న కారయన్ || ౧౩ ||

జితేంద్రియుడైన జ్ఞాని అన్ని కర్మలను మనస్సుతో వదిలేసి (కర్తృత్వ భావన వీడి), తొమ్మిది ద్వారాలున్న ఈ దేహమనే పురంలో తనేమీ చేయకుండా, చేయించకుండా సుఖంగా ఉంటాడు.

న కర్తృత్వం న కర్మాణి లోకస్య సృజతి ప్రభుః |
న కర్మఫలసంయోగం స్వభావస్తు ప్రవర్తతే || ౧౪ ||

లోకంలోని మనుషుల కర్తృత్వాన్ని (నేను చేస్తున్నాను అనే భావం), వారి కర్మలను, కర్మఫల సంబంధాన్ని భగవంతుడు సృష్టించడు. ఇదంతా వారి వారి స్వభావం (ప్రకృతి/వాసనలు) బట్టే జరుగుతుంది.

నాదత్తే కస్యచిత్ పాపం న చైవ సుకృతం విభుః |
అజ్ఞానేనావృతం జ్ఞానం తేన ముహ్యంతి జంతవః || ౧౫ ||

పరమాత్మ ఎవరి పాపాన్ని గానీ, పుణ్యాన్ని గానీ స్వీకరించడు. కానీ, జ్ఞానం అనేది అజ్ఞానముచేత కప్పబడి ఉండటం వల్ల ప్రాణులందరూ మోహానికి (భ్రమకు) లోనవుతున్నారు.

జ్ఞానేన తు తదజ్ఞానం యేషాం నాశితమాత్మనః |
తేషామాదిత్యవజ్జ్ఞానం ప్రకాశయతి తత్పరమ్ || ౧౬ ||

ఎవరి అజ్ఞానమైతే ఆత్మజ్ఞానం చేత నశిస్తుందో, వారిలోని ఆ జ్ఞానం సూర్యుడిలా ప్రకాశించి పరమాత్మ తత్త్వాన్ని సాక్షాత్కరింపజేస్తుంది.

తద్బుద్ధయస్తదాత్మానస్తన్నిష్ఠాస్తత్పరాయణాః |
గచ్ఛంత్యపునరావృత్తిం జ్ఞాననిర్ధూతకల్మషాః || ౧౭ ||

ఎవరి బుద్ధి పరమాత్మ యందే లగ్నమై ఉంటుందో, ఎవరి ఆత్మ ఆయనతోనే ఐక్యమై ఉంటుందో, ఎవరి నిష్ఠ ఆయనపైనే ఉంటుందో.. అట్టి జ్ఞానులు తమ పాపాలను జ్ఞానంతో కడిగివేసుకుని, తిరిగి జన్మించని ఉన్నత స్థితిని (ముక్తిని) పొందుతారు.

విద్యావినయసంపన్నే బ్రాహ్మణే గవి హస్తిని |
శుని చైవ శ్వపాకే చ పండితాః సమదర్శినః || ౧౮ ||

విద్యావినయాలు కలిగిన బ్రాహ్మణునియందు, ఆవునందు, ఏనుగునందు, కుక్కనందు, చండాలునియందు.. పండితులు (జ్ఞానులు) అందరిలోనూ ఉన్న పరమాత్మను ఒక్కటిగానే చూస్తారు (సమదర్శనము).

ఇహైవ తైర్జితః సర్గో యేషాం సామ్యే స్థితం మనః |
నిర్దోషం హి సమం బ్రహ్మ తస్మాద్బ్రహ్మణి తే స్థితాః || ౧౯ ||

ఎవరి మనస్సు సమత్వంలో స్థిరంగా ఉంటుందో, వారు ఈ జన్మలోనే జనన మరణ సంసారాన్ని జయించినట్లే. ఎందుకంటే బ్రహ్మము నిర్దోషమైనది, అందరిలోనూ సమానంగా ఉండేది; కాబట్టి వారు బ్రహ్మమునందే స్థితులై ఉంటారు.

న ప్రహృష్యేత్ ప్రియం ప్రాప్య నోద్విజేత్ ప్రాప్య చాప్రియమ్ |
స్థిరబుద్ధిరసమ్మూఢో బ్రహ్మవిద్బ్రహ్మణి స్థితః || ౨౦ ||

ప్రియమైనది (సుఖం) కలిగినప్పుడు పొంగిపోకుండా, అప్రియమైనది (దుఃఖం) కలిగినప్పుడు కుంగిపోకుండా ఉండాలి. ఇటువంటి స్థిర బుద్ధి కలవాడు, భ్రమలు లేనివాడు బ్రహ్మవేత్త అనిపించుకుంటాడు.

బాహ్యస్పర్శేష్వసక్తాత్మా విందత్యాత్మని యత్ సుఖమ్ |
స బ్రహ్మయోగయుక్తాత్మా సుఖమక్షయమశ్నుతే || ౨౧ ||

బాహ్య విషయాల మీద ఆసక్తి లేనివాడు తన ఆత్మలోనే సుఖాన్ని పొందుతాడు. పరమాత్మతో అనుసంధానమైన (బ్రహ్మయోగము) అతడు నాశనం లేని అక్షయ సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.

యే హి సంస్పర్శజా భోగా దుఃఖయోనయ ఏవ తే |
ఆద్యంతవంతః కౌంతేయ న తేషు రమతే బుధః || ౨౨ ||

ఓ అర్జునా! ఇంద్రియాల ద్వారా కలిగే భోగాలన్నీ దుఃఖానికే కారణమవుతాయి. అవి పుట్టుక, నాశనం ఉన్నవి (తాత్కాలికమైనవి). అందుకే జ్ఞాని వాటిలో రమించడు (సంతోషాన్ని వెతుక్కోడు).

శక్నోతీహైవ యః సోఢుం ప్రాక్ శరీరవిమోక్షణాత్ |
కామక్రోధోద్భవం వేగం స యుక్తః స సుఖీ నరః || ౨౩ ||

ఈ శరీరాన్ని వదిలేలోపే (మరణానికి ముందే), కామ క్రోధాల వల్ల కలిగే వేగాన్ని ఎవడైతే అదుపు చేయగలడో.. అతడే నిజమైన యోగి, అతడే సుఖీ.

యోఽంతఃసుఖోఽంతరారామస్తథాంతర్జ్యోతిరేవ యః |
స యోగీ బ్రహ్మనిర్వాణం బ్రహ్మభూతోఽధిగచ్ఛతి || ౨౪ ||

ఎవడైతే తన లోపలే సుఖాన్ని (అంతఃసుఖః), తన లోపలే ఆనందాన్ని (అంతరారామః) మరియు తన లోపలే జ్ఞానకాంతిని (అంతర్జ్యోతిః) పొందుతాడో.. అట్టి యోగి బ్రహ్మస్వరూపుడై శాశ్వతమైన మోక్షాన్ని (బ్రహ్మనిర్వాణము) పొందుతాడు.

లభంతే బ్రహ్మనిర్వాణం ఋషయః క్షీణకల్మషాః |
ఛిన్నద్వైధా యతాత్మానః సర్వభూతహితే రతాః || ౨౫ ||

పాపాలు నశించినవారు, సందేహాలు తొలగినవారు, మనస్సును నిగ్రహించినవారు మరియు సమస్త ప్రాణుల హితము కోరేవారు (సర్వభూతహితే రతాః) అయిన ఋషులు బ్రహ్మనిర్వాణాన్ని పొందుతారు.

కామక్రోధవియుక్తానాం యతీనాం యతచేతసామ్ |
అభితో బ్రహ్మనిర్వాణం వర్తతే విదితాత్మనామ్ || ౨౬ ||

కామ క్రోధాలను వీడినవారు, చిత్తాన్ని వశపరచుకున్నవారు మరియు ఆత్మతత్త్వాన్ని ఎరిగిన మహాత్ములకు అన్నివేళలా, అన్నిచోట్లా బ్రహ్మనిర్వాణం (పరమ శాంతి) సిద్ధించి ఉంటుంది.

స్పర్శాన్ కృత్వా బహిర్బాహ్యాంశ్చక్షుశ్చైవాంతరే భ్రువోః |
ప్రాణాపానౌ సమౌ కృత్వా నాసాభ్యంతరచారిణౌ || ౨౭ ||

బాహ్య విషయాల (శబ్ద, స్పర్శాదుల) ఆలోచనలను బయటే నిలిపివేసి, చూపును రెండు కనుబొమ్మల మధ్య కేంద్రీకరించి (భ్రువోః మధ్యే), ముక్కు రంధ్రాలలో సంచరించే ప్రాణ, అపాన వాయువులను సమానం చేసి…

యతేంద్రియమనోబుద్ధిర్మునిర్మోక్షపరాయణః |
విగతేచ్ఛాభయక్రోధో యః సదా ముక్త ఏవ సః || ౨౮ ||

…ఇంద్రియాలను, మనస్సును, బుద్ధిని అదుపులో ఉంచుకుని, భయ-క్రోధ-ఆశలను వీడి మోక్షమే లక్ష్యంగా ఉన్న ముని ఎల్లప్పుడూ ముక్తుడే (విముక్తుడే).

భోక్తారం యజ్ఞతపసాం సర్వలోకమహేశ్వరమ్ |
సుహృదం సర్వభూతానాం జ్ఞాత్వా మాం శాంతిమృచ్ఛతి || ౨౯ ||

సమస్త యజ్ఞాలకు, తపస్సులకు ఫలాన్ని అనుభవించే ప్రభువును నేనే అని, సర్వ లోకములకు మహేశ్వరుడిని నేనే అని మరియు సమస్త ప్రాణులకు ప్రియ మిత్రుడిని (సుహృదమ్) నేనే అని తెలుసుకున్న మానవుడు పరమ శాంతిని పొందుతాడు.

ఇతి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే సంన్యాసయోగో నామ పంచమోఽధ్యాయః || ౫ ||

షష్ఠోఽధ్యాయః – ధ్యానయోగః >>

---

గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన అధ్యాయము (శ్లోకాలు మాత్రమే) , ఈ పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.

శ్రీ కృష్ణ స్తోత్రనిధి

(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)

See details – Click here to buy

---

సంపూర్ణ శ్రీమద్భగవద్గీత చూడండి.

---