Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(శ్రీ వేదవ్యాస మహర్షి కుమారుడైన శుక మహర్షి అనుగ్రహించిన ఈ “శుకాష్టకమ్” అద్వైత వేదాంత సారాన్ని, జీవన్ముక్తుని స్థితిని అత్యున్నత శిఖరంలో ఆవిష్కరిస్తుంది. జ్ఞానోదయం పొందిన యోగికి లోకంలోని విధి-నిషేధాలు (చేయవలసినవి, చేయకూడనివి) వర్తించవని ఈ స్తోత్రం ఘోషిస్తుంది. ఈ అష్టకాన్ని పఠించడం వల్ల మనస్సులోని అజ్ఞానం, మోహం నశిస్తాయి. అద్వైత జ్ఞానము పట్ల ఆసక్తి కలిగి, సాధకుడు క్రమంగా నిర్వాణ మార్గంలో ప్రయాణించి పరమ శాంతిని పొందుతాడు.)
భేదాభేదౌ సపదిగళితౌ పుణ్యపాపే విశీర్ణే
మాయామోహౌ క్షయమధిగతౌ నష్టసందేహవృత్తీ |
శబ్దాతీతం త్రిగుణరహితం ప్రాప్య తత్త్వావబోధం
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౧ ||
భేదము-అభేదము (భేదాభేదౌ) వెంటనే నశించాయి (సపది గళితౌ), పుణ్యము-పాపము విచ్ఛిన్నమయ్యాయి (విశీర్ణే); మాయా-మోహములు క్షయమును పొందాయి, సందేహ వృత్తులన్నీ నశించాయి (నష్ట సందేహవృత్తీ). శబ్దమునకు అందని (శబ్దాతీతం), త్రిగుణ రహితమైన తత్త్వ బోధను పొంది (ప్రాప్య తత్త్వావబోధం); త్రిగుణాతీతమైన (నిస్త్రైగుణ్యే) మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
యస్స్వాత్మానం సకలవపుషామేకమంతర్బహిస్థం
దృష్ట్వా పూర్ణం ఖమివ సతతం సర్వభాండస్థమేకమ్ |
నాన్యత్కార్యం కిమపి చ తథా కారణాద్భిన్నరూపం
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౨ ||
ఎవడైతే తన ఆత్మను (యః స్వాత్మానం) సకల దేహములలో ఉన్న ఒక్కటే అని, లోపల వెలుపల నిండి ఉన్నదని (ఏకమంతర్బహిస్థం); అంతటా ఉన్న కుండలన్నింటిలో ఆకాశం ఒక్కటే పూర్ణముగా ఉన్నట్లు (పూర్ణం ఖమివ సర్వభాండస్థమేకమ్) ఎల్లప్పుడూ చూస్తాడో; కార్యము కారణము కంటే భిన్నమైన రూపం కాదని గ్రహించి (నాన్యత్ కార్యం కిమపి చ కారణాద్భిన్నరూపం); నిస్త్రైగుణ్య మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
యద్వన్నద్యోఽంబుధిమధిగతాస్సాగరత్వం ప్రపన్నాః
తద్ద్వజ్జీవాస్సమరసగతాః చిత్స్వరూపం ప్రపన్నాః |
వాచాతీతే సమరసఘనే సచ్చిదానందరూపే
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౩ ||
ఏ విధంగా అయితే నదులు (యద్వన్నద్యో) సముద్రాన్ని చేరి (అంబుధిమధిగతాః), సముద్ర రూపాన్నే పొందుతాయో (సాగరత్వం ప్రపన్నాః); అదే విధంగా జీవులు (తద్వజ్జీవాః) ఆ పరమాత్మతో ఏకమై (సమరసగతాః), చిత్స్వరూపాన్ని పొందుతారు (చిత్స్వరూపం ప్రపన్నాః). వాక్కుకు అందని (వాచాతీతే), ఏకరసమైన, సచ్చిదానంద రూపంలో విహరిస్తూ; నిస్త్రైగుణ్య మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
హేమ్నః కార్యం హుతవహగతం హేమతామేతి తద్వత్
క్షీరం క్షీరే సమరసగతం తోయమేవాంబుమధ్యే |
ఏవం సర్వం సమరసగతం త్వం పదం తత్పదార్థే
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౪ ||
బంగారముతో చేసిన వస్తువు (హేమ్నః కార్యం) అగ్నిలో పడగానే (హుతవహగతం) తిరిగి బంగారమే అవుతుంది (హేమతామేతి), అదే విధంగా (తద్వత్); పాలు పాలలో కలిసినట్లు (క్షీరం క్షీరే), నీరు నీటిలో ఏకమైనట్లు (తోయమేవాంబుమధ్యే); అంతా ఆ పరమాత్మలో ఏకమైనప్పుడు, ‘త్వం’ పదార్థం (జీవుడు) ‘తత్’ పదార్థంలో (పరమాత్మలో) విలీనమైనప్పుడు; నిస్త్రైగుణ్య మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
కశ్చాత్రాహం కిమపి చ భవాన్ కోఽయమత్ర ప్రపంచః
స్వాంతర్వేద్యే గగనసదృశే పూర్ణతత్త్వప్రకాశే |
ఆనందాఖ్యే సమరసఘనే బాహ్య అంతర్విలీనే
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౫ ||
ఇక్కడ ‘నేను’ (అహం) ఎవరు? ‘నీవు’ (భవాన్) ఎవరు? ఈ ప్రపంచం (ప్రపంచః) ఏమిటి? తన లోపల తెలియదగిన (స్వాంతర్వేద్యే), ఆకాశం వంటి (గగనసదృశే), పూర్ణ తత్త్వ ప్రకాశంలో; ఆనందమనే పేరు గల, బాహ్యము-అంతరము విలీనమైన సమరస స్థితిలో ఉన్నప్పుడు; నిస్త్రైగుణ్య మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
దృష్ట్వా సర్వం పరమమమృతం స్వప్రకాశస్వరూపం
బుధ్వాత్మానం విమలమచలం సచ్చిదానందరూపమ్ |
బ్రహ్మాధారం సకలజగతాం సాక్షిణం నిర్విశేషం
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౬ ||
సమస్తమును (సర్వం) పరమ అమృతముగా, స్వప్రకాశ స్వరూపముగా చూసి (దృష్ట్వా); ఆత్మను నిర్మలముగా, అచలముగా, సచ్చిదానంద రూపముగా తెలుసుకొని (బుధ్వా); సకల జగత్తుకు ఆధారమైన, సాక్షిగా ఉన్న, భేదము లేని (నిర్విశేషం) బ్రహ్మమును పొంది; నిస్త్రైగుణ్య మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
కార్యాకార్యం కిమపి చరతో నైవకర్తృత్వమస్తి
జీవన్ముక్తిస్స్థితిరిహ గతా దగ్ధవస్త్రావభాసా |
ఏవం దేహే ప్రచలితతయా దృశ్యమానస్స ముక్తో
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౭ ||
చేయవలసిన పనులు, చేయకూడని పనులు (కార్యాకార్యం) చేస్తున్నా.. ఎవడికైతే కర్తృత్వ భావన (నేను చేస్తున్నాను అనే భావన) లేదో; కాలిన వస్త్రం ఆకారం ఉన్నా కట్టుకోవడానికి పనికిరానట్లు (దగ్ధవస్త్రావభాసా), ప్రారబ్ధం వల్ల దేహం కనిపిస్తున్నా వాడు ముక్తుడే. అట్టి నిస్త్రైగుణ్య మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
యస్మిన్ విశ్వం సకలభువనం సైంధవం సింధుమధ్యే
పృథ్వ్యంబ్వగ్నిశ్వసనగగనం జీవభావక్రమేణ |
యద్యల్లీనం తదిదమఖిలం సచ్చిదానందరూపం
నిస్త్రైగుణ్యే పథి విచరతాం కో విధిః కో నిషేధః || ౮ ||
దేనిలో అయితే (యస్మిన్) ఈ విశ్వము, సకల భువనములు.. సముద్రంలో ఉప్పు కలిసినట్లు (సైంధవం సింధుమధ్యే) లీనమై ఉన్నాయో; పృథ్వి, అప్పు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము అనేవి జీవభావ క్రమముతో దేనిలో విలీనమై ఉన్నాయో; అట్టి సచ్చిదానంద రూపమైన బ్రహ్మమును పొంది; నిస్త్రైగుణ్య మార్గంలో విహరించే వారికి ఏది విధి? ఏది నిషేధం?
సత్యం సత్యం పరమమమృతం శాంతి కళ్యాణహేతుం
మాయారణ్యే దహనమమలం శాంతినిర్వాణదీపమ్ |
తేజోరాశిం నిగమసదనం వ్యాసపుత్రాష్టకం యః
ప్రాతఃకాలే పఠతి సహసా యాతి నిర్వాణమార్గమ్ || ౯ ||
సత్యమైనది, పరమ అమృతమైనది, శాంతికి మరియు మంగళమునకు కారణమైనది (కళ్యాణహేతుం); మాయ అనే అరణ్యాన్ని దహించే అగ్ని (మాయారణ్యే దహనం), నిర్మలమైన నిర్వాణ దీపము; తేజోరాశి, వేదములకు నిలయము అయిన ఈ వ్యాసపుత్ర అష్టకాన్ని (శుకాష్టకాన్ని) ఎవరైతే ప్రాతఃకాలంలో పఠిస్తారో, వారు శీఘ్రముగా మోక్ష మార్గాన్ని (నిర్వాణమార్గం) పొందుతారు.
ఇతి శుకాష్టకమ్ ||
మరిన్ని శ్రీ గురు స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
