Sundarakanda Sarga (Chapter) 3 – sundarakāṇḍa tr̥tīya sargaḥ (3)

sa lambaśikharē lambē lambatōyadasannibhē |
sattvamāsthāya mēdhāvī hanūmān mārutātmajaḥ || 1

niśi laṅkāṁ mahāsattvō vivēśa kapikuñjaraḥ |
ramyakānanatōyāḍhyāṁ purīṁ rāvaṇapālitām || 2

śāradāmbudharaprakhyaiḥ bhavanairupaśōbhitām |
sāgarōpamanirghōṣāṁ sāgarānilasēvitām || 3

supuṣṭabalasaṅghuṣṭāṁ yathaiva viṭapāvatīm |
cārutōraṇaniryūhāṁ pāṇḍuradvāratōraṇām || 4

bhujagācaritāṁ guptāṁ śubhāṁ bhōgavatīmiva |
tāṁ savidyudghanākīrṇāṁ jyōtirmārganiṣēvitām || 5

mandamārutasañcārāṁ yathēndrasyāmarāvatīm |
śātakumbhēna mahatā prākārēṇābhisaṁvr̥tām || 6

kiṅkiṇījālaghōṣābhiḥ patākābhiralaṅkr̥tām |
āsādya sahasā hr̥ṣṭaḥ prākāramabhipēdivān || 7

vismayāviṣṭahr̥dayaḥ purīmālōkya sarvataḥ |
jāmbūnadamayairdvārai-rvaiḍūryakr̥tavēdikaiḥ || 8

vajrasphaṭikamuktābhirmaṇikuṭ-ṭimabhūṣitaiḥ |
taptahāṭakaniryūhaiḥ rājatāmalapāṇḍuraiḥ || 9

vaiḍūryakr̥tasōpānaiḥ sphāṭikāntarapāṁsubhiḥ |
cāru sañjavanōpētaiḥ khamivōtpatitaiḥ śubhaiḥ || 10

krauñcabarhiṇasaṅghuṣṭaiḥ rājahaṁsaniṣēvitaiḥ |
tūryābharaṇa nirghōṣaiḥ sarvataḥ pratināditām || 11

vasvōkasārāpratimāṁ tāṁ vīkṣya nagarīṁ tataḥ |
khamivōtpatituṁ kāmāṁ jaharṣa hanumān kapiḥ || 12

tāṁ samīkṣya purīṁ ramyāṁ rākṣasādhipatēḥ śubhām |
anuttamāmr̥ddhiyutāṁ cintayāmāsa vīryavān || 13

nēyamanyēna nagarī śakyā dharṣayituṁ balāt |
rakṣitā rāvaṇabalairudyatāyudhadhāribhiḥ || 14

kumudāṅgadayōrvāpi suṣēṇasya mahākapēḥ |
prasiddhēyaṁ bhavēdbhūmirmaindadvividayōrapi || 15

vivasvatastanūjasya harēśca kuśaparvaṇaḥ |
r̥kṣasya kētumālasya mamacaiva gatirbhavēt || 16

samīkṣya tu mahābāhū rāghavasya parākramam |
lakṣmaṇasya ca vikrāntamabhavat prītimān kapiḥ || 17

tāṁ ratnavasanōpētāṁ kōṣṭhāgārāvataṁsakām |
yantrāgārastanīmr̥ddhāṁ pramadāmiva bhūṣitām || 18

tāṁ naṣṭatimirāṁ dīptairbhāsvaraiśca mahāgr̥haiḥ |
nagarīṁ rākṣasēndrasya dadarśa sa mahākapiḥ || 19

atha sā hariśārdūlaṁ praviśantaṁ mahābalam |
nagarī svēna rūpēṇa dadarśa pavanātmajam || 20

sā taṁ harivaraṁ dr̥ṣṭvā laṅkā rāvaṇapālitā |
svayamēvōtthitā tatra vikr̥tānana darśanā || 21

purastātkapivaryasya vāyusūnōratiṣṭhata |
muñcamānā mahānādamabravītpavanātmajam || 22

kastvaṁ kēna ca kāryēṇa iha prāptō vanālaya |
kathayasvēha yattattvaṁ yāvatprāṇā dharantitē || 23

na śakyaṁ khalviyaṁ laṅkā pravēṣṭuṁ vānara tvayā |
rakṣitā rāvaṇabalairabhiguptā samantataḥ || 24

atha tāmabravīdvīrō hanumānagratasthitām |
kathayiṣyāmi tē tattvaṁ yanmāntvaṁ paripr̥cchasi || 25

kātvaṁ virūpanayanā puradvārēva tiṣṭhasi |
kimarthaṁ cāpi māṁ ruddhvā nirbhartsayasi dāruṇā || 26

hanumadvacanaṁ śrutvā laṅkā sā kāmarūpiṇī |
uvāca vacanaṁ kruddhā paruṣaṁ pavanātmajam || 27

ahaṁ rākṣasarājasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
ājñāpratīkṣā durdharṣā rakṣāmi nagarīmimām || 28

na śakyā māmavajñāya pravēṣṭuṁ nagarī tvayā |
adya prāṇaiḥ parityaktaḥ svapsyasē nihatō mayā || 29

ahaṁ hi nagarī laṅkā svayamēva plavaṅgama |
sarvataḥ parirakṣāmi hyētattē kathitaṁ mayā || 30

laṅkāyā vacanaṁ śrutvā hanūmān mārutātmajaḥ |
yatnavān sa hariśrēṣṭhaḥ sthitaśśaila ivāparaḥ || 31

sa tāṁ strīrūpavikr̥tāṁ dr̥ṣṭvā vānarapuṅgavaḥ |
ābabhāṣē:’tha mēdhāvī sattvavān plavagarṣabhaḥ || 32

drakṣyāmi nagarīṁ laṅkāṁ sāṭ-ṭaprākāratōraṇām |
[** nirviśaṅkamimaṁ lōkaṁ paśyantyāstava sāmpratam | **]
ityarthamiha samprāptaḥ paraṁ kautūhalaṁ hi mē || 33

vanānyupavanānīha laṅkāyāḥ kānanāni ca |
sarvatō gr̥hamukhyāni draṣṭumāgamanaṁ hi mē || 34

tasya tadvacanaṁ śrutvā laṅkā sā kāmarūpiṇī |
bhūya ēva punarvākyaṁ babhāṣē paruṣākṣaram || 35

māmanirjitya durbuddhē rākṣasēśvarapālitā |
na śakyamadya tē draṣṭuṁ purīyaṁ vanarādhama || 36

tataḥ sa kapiśārdūlastāmuvāca niśācarīm |
dr̥ṣṭvā purīmimāṁ bhadrē punaryāsyē yathāgatam || 37

tataḥ kr̥tvā mahānādaṁ sā vai laṅkā bhayāvaham |
talēna vānaraśrēṣṭhaṁ tāḍayāmāsa vēgitā || 38

tataḥ sa kapiśārdūlō laṅkayā tāḍitō bhr̥śam |
nanāda sumahānādaṁ vīryavān pavanātmajaḥ || 39

tataḥ saṁvartayāmāsa vāmahastasya sō:’ṅgulīḥ |
muṣṭinā:’bhijaghānaināṁ hanūmān krōdhamūrchitaḥ || 40

strī cēti manyamānēna nātikrōdhassvayaṁ kr̥taḥ |
sā tu tēna prahārēṇa vihvalāṅgī nīśācarī |
papāta sahasā bhūmau vikr̥tānanadarśanā || 41

tatastu hanumān prājñastāṁ dr̥ṣṭvā vinipātitām |
kr̥pāṁ cakāra tējasvī manyamānaḥ striyaṁ tu tām || 42

tatō vai bhr̥śasaṁvignā laṅkā sā gadgadākṣaram |
uvācāgarvitaṁ vākyaṁ hanūmantaṁ plavaṅgamam || 43

prasīda sumahābāhō trāyasva harisattama |
samayē saumya tiṣṭhanti sattvavantō mahābalāḥ || 44

ahaṁ tu nagarī laṅkā svayamēva plavaṅgama |
nirjitā:’haṁ tvayā vīra vikramēṇa mahābala || 45

idaṁ tu tathyaṁ śr̥ṇu vai bruvantyā mē harīśvara |
svayambhuvā purā dattaṁ varadānaṁ yathā mama || 46

yadā tvāṁ vānaraḥ kaścidvikramādvaśamānayēt |
tadā tvayā hi vijñēyaṁ rakṣasāṁ bhayamāgatam || 47

sa hi mē samayassaumya prāptō:’dya tava darśanāt |
svayambhūvihitassatyō na tasyāsti vyatikramaḥ || 48

sītānimittaṁ rājñastu rāvaṇasya durātmanaḥ |
rakṣasāṁ caiva sarvēṣāṁ vināśaḥ samupāgataḥ || 49

tatpraviśya hariśrēṣṭha purīṁ rāvaṇapālitām |
vidhatsva sarvakāryāṇi yāni yānīha vāñchasi || 50

praviśya śāpōpahatāṁ harīśvara
śubhāṁ purīṁ rākṣasamukhyapālitām |
yadr̥cchayā tvaṁ janakātmajāṁ satīṁ
vimārga sarvatra gatō yathāsukham || 51

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē sundarakāṇḍē tr̥tayaḥ sargaḥ || 3

sundarakāṇḍa caturtha sargaḥ (4)>>


See Complete vālmīki sundarakāṇḍa for chanting.

Facebook Comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Not allowed
%d bloggers like this: