Sundarakanda Sarga (Chapter) 24 – sundarakāṇḍa caturviṁśaḥ sargaḥ (24)

tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyō vikr̥tānanāḥ |
paruṣaṁ paruṣā nārya ūcustāṁ vākyamapriyam || 1 ||

kiṁ tvamantaḥpurē sītē sarvabhūtamanōharē |
mahārhaśayanōpētē na vāsamanumanyasē || 2 ||

mānuṣī mānuṣasyaiva bhāryātvaṁ bahu manyasē |
pratyāhara manō rāmānna tvaṁ jātu bhaviṣyasi || 3 ||

trailōkyavasubhōktāraṁ rāvaṇaṁ rākṣasēśvaram |
bhartāramupasaṅgamya viharasva yathāsukham || 4 ||

mānuṣī mānuṣaṁ taṁ tu rāmamicchasi śōbhanē |
rājyādbhraṣṭamasiddhārthaṁ viklabaṁ tvamaninditē || 5 ||

rākṣasīnāṁ vacaḥ śrutvā sītā padmanibhēkṣaṇā |
nētrābhyāmaśrupūrṇābhyāmidaṁ vacanamabravīt || 6 ||

yadidaṁ lōkavidviṣṭamudāharatha saṅgatāḥ |
naitanmanasi vākyaṁ mē kilbiṣaṁ pratibhāti vaḥ || 7 ||

na mānuṣī rākṣasasya bhāryā bhavitumarhati |
kāmaṁ khādata māṁ sarvā na kariṣyāmi vō vacaḥ || 8 ||

dīnō vā rājyahīnō vā yō mē bhartā sa mē guruḥ |
taṁ nityamanuraktā:’smi yathā sūryaṁ suvarcalā || 9 ||

yathā śacī mahābhāgā śakraṁ samupatiṣṭhati |
arundhatī vasiṣṭhaṁ ca rōhiṇī śaśinaṁ yathā || 10 ||

lōpāmudrā yathā:’gastyaṁ sukanyā cyavanaṁ yathā |
sāvitrī satyavantaṁ ca kapilaṁ śrīmatī yathā || 11 ||

saudāsaṁ madayantīva kēśinī sagaraṁ yathā |
naiṣadhaṁ damayantīva bhaimī patimanuvratā || 12 ||

tathā:’hamikṣvākuvaraṁ rāmaṁ patimanuvratā || 13 ||

sītāyā vacanaṁ śrutvā rākṣasyaḥ krōdhamūrchitāḥ |
bhartsayanti sma paruṣairvākyai rāvaṇacōditāḥ || 14 ||

avalīnaḥ sa nirvākyō hanūmān śiṁśupādrumē |
sītāṁ santarjayantīstā rākṣasīraśr̥ṇōtkapiḥ || 15 ||

tāmabhikramya saṅkruddhā vēpamānāṁ samantataḥ |
bhr̥śaṁ saṁlilihurdīptān pralambāndaśanacchadān || 16 ||

ūcuśca paramakruddhāḥ pragr̥hyāśu paraśvadhān |
nēyamarhati bhartāraṁ rāvaṇaṁ rākṣasādhipam || 17 ||

sambhartsyamānā bhīmābhī rākṣasībhirvarānanā |
sā bāṣpamupamārjantī śiṁśupāṁ tāmupāgamat || 18 ||

tatastāṁ śiṁśupāṁ sītā rākṣasībhiḥ samāvr̥tā |
abhigamya viśālākṣī tasthau śōkapariplutā || 19 ||

tāṁ kr̥śāṁ dīnavadanāṁ malināmbaradhāriṇīm |
bhartsayāṁ-cakrirē sītāṁ rākṣasyastāṁ samantataḥ || 20 ||

tatastāṁ vinatā nāma rākṣasī bhīmadarśanā |
abravītkupitākārā karālā nirṇatōdarī || 21 ||

sītē paryāptamētāvadbhartuḥ snēhō nidarśitaḥ |
sarvatrātikr̥taṁ bhadrē vyasanāyōpakalpatē || 22 ||

parituṣṭā:’smi bhadraṁ tē mānuṣastē kr̥tō vidhiḥ |
mamāpi tu vacaḥ pathyaṁ bruvantyāḥ kuru maithili || 23 ||

rāvaṇaṁ bhaja bhartāraṁ bhartāraṁ sarvarakṣasām |
vikrāntaṁ rūpavantaṁ ca surēśamiva vāsavam || 24 ||

dakṣiṇaṁ tyāgaśīlaṁ ca sarvasya priyadarśanam || 25 ||

mānuṣaṁ kr̥paṇaṁ rāmaṁ tyaktvā rāvaṇamāśraya |
divyāṅgarāgā vaidēhi divyābharaṇabhūṣitā || 26 ||

adya prabhr̥ti sarvēṣāṁ lōkanāmīśvarī bhava |
agnēḥ svāhā yathā dēvī śacīvēndrasya śōbhanē || 27 ||

kiṁ tē rāmēṇa vaidēhi kr̥paṇēna gatāyuṣā |
ētaduktaṁ ca mē vākyaṁ yadi tvaṁ na kariṣyasi |
asminmuhūrtē sarvāstvāṁ bhakṣayiṣyāmahē vayam || 28 ||

anyā tu vikaṭā nāma lambamānapayōdharā |
abravītkupitā sītāṁ muṣṭimudyamya garjatī || 29 ||

bahūnyapriyarūpāṇi vacanāni sudurmatē |
anukrōśānmr̥dutvācca sōḍhāni tava maithili || 30 ||

na ca naḥ kuruṣē vākyaṁ hitaṁ kālapurassaram |
ānītā:’si samudrasya pāramanyairdurāsadam |
rāvaṇāntaḥpuraṁ ghōraṁ praviṣṭā cāsi maithili || 31 ||

rāvaṇasya gr̥hē ruddhāmasmābhistu surakṣitām |
na tvāṁ śaktaḥ paritrātumapi sākṣātpurandaraḥ || 32 ||

kuruṣva hitavādinyā vacanaṁ mama maithili |
alamaśruprapātēna tyaja śōkamanarthakam || 33 ||

bhaja prītiṁ praharṣaṁ ca tyajaitāṁ nityadainyatām |
sītē rākṣasarājēna saha krīḍa yathāsukham || 34 ||

jānāsi hi yathā bhīru strīṇāṁ yauvanamadhruvam |
yāvanna tē vyatikrāmēttāvatsukhamavāpnuhi || 35 ||

udyānāni ca ramyāṇi parvatōpavanāni ca |
saha rākṣasarājēna cara tvaṁ madirēkṣaṇē || 36 ||

strīsahasrāṇi tē sapta vaśē sthāsyanti sundari |
rāvaṇaṁ bhaja bhartāraṁ bhartāraṁ sarvarakṣasām || 37 ||

utpāṭya vā tē hr̥dayaṁ bhakṣayiṣyāmi maithili |
yadi mē vyāhr̥taṁ vākyaṁ na yathāvatkariṣyasi || 38 ||

tataścaṇḍōdarī nāma rākṣasī krōdhamūrchitā |
bhrāmayantī mahacchūlamidaṁ vacanamabravīt || 39 ||

imāṁ hariṇalōlākṣīṁ trāsōtkampipayōdharām |
rāvaṇēna hr̥tāṁ dr̥ṣṭvā daurhr̥dō mē mahānabhūt || 40 ||

yakr̥tplīhamathōtpīḍaṁ hr̥dayaṁ ca sabandhanam |
antrāṇyapi tathā śīrṣaṁ khādēyamiti mē matiḥ || 41 ||

tatastu praghasā nāma rākṣasī vākyamabravīt |
kaṇṭhamasyā nr̥śaṁsāyāḥ pīḍayāma kimāsyatē || 42 ||

nivēdyatāṁ tatō rājñē mānuṣī sā mr̥tēti ha |
nātra kaścana sandēhaḥ khādatēti sa vakṣyati || 43 ||

tatastvajāmukhī nāma rākṣasī vākyamabravīt |
viśasyēmāṁ tataḥ sarvāḥ samānkuruta pīlukān || 44 ||

vibhajāma tataḥ sarvā vivādō mē na rōcatē |
pēyamānīyatāṁ kṣipraṁ lēhyamuccāvacaṁ bahu || 45 ||

tataḥ śūrpaṇakhā nāma rākṣasī vākyamabravīt |
ajāmukhyā yaduktaṁ hi tadēva mama rōcatē || 46 ||

surā cānīyatāṁ kṣipraṁ sarvaśōkavināśinī |
mānuṣaṁ māṁsamāsvādya nr̥tyāmō:’tha nikumbhilām || 47 ||

ēvaṁ sambhartsyamānā sā sītā surasutōpamā |
rākṣasībhiḥ sughōrābhirdhairyamutsr̥jya rōditi || 48 ||

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē sundarakāṇḍē caturviṁśaḥ sargaḥ | 24

sundarakāṇḍa pañcaviṁśaḥ sargaḥ (25)>>


See Complete vālmīki sundarakāṇḍa for chanting.

Facebook Comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Not allowed
%d bloggers like this: