Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(శ్రీ విద్యారణ్య ముని ఈ అష్టకంలో ఆదిశంకరాచార్యులను కేవలం ఒక యతిగా మాత్రమే కాకుండా, సాక్షాత్తు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వర స్వరూపంగా మరియు నీరక్షీర వివేచన చేయగల ‘పరమహంస’గా స్తుతించారు. అద్వైత సిద్ధాంత స్థాపనలో వారి వైదుష్యాన్ని ఇది కొనియాడుతుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల గురుదేవుల పట్ల అచంచలమైన భక్తి కలుగుతుంది. క్లిష్టమైన వేదాంత విషయాలను గ్రహించగలిగే బుద్ధిబలం, వివేకము లభిస్తాయి.)
శ్రుతీనామా క్రీడః ప్రథితపరహంసో చితగతి-
ర్నిజే సత్యే ధామ్ని త్రిజగదతి వర్తిన్యభిరతః |
అసౌ బ్రహ్మేవాస్మిన్న ఖలు విశయే కిం తు కలయే [విషయే]
బృహేరర్థం సాక్షాదనుపచరితం కేవలతయా || ౧ ||
వేదములకు క్రీడాస్థానమైనవారు, ప్రసిద్ధులైన పరమహంసలకు తగిన శ్రేష్ఠమైన గమనము కలవారు, ముల్లోకాలను మించి ఉన్న తనదైన సత్య ధామమునందు (బ్రహ్మత్వమునందు) రమించువారు; అట్టి ఈ శంకరులు ఈ లోకమున సాక్షాత్తు బ్రహ్మదేవుడే. ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు. బృహత్ (బ్రహ్మ) అనే పదానికి ఉన్న అసలైన, నిర్మలమైన అర్థాన్ని ఈయన సాక్షాత్తుగా కేవలత్వంతో (అద్వైతంగా) ప్రకటిస్తున్నారు.
మితం పాదేనైవ త్రిభువనమిహైకేన మహసా
విశుద్ధం తత్సత్వం స్థితిజనిలయేష్వప్యనుగతమ్ |
దశాకారాతీతంస్వమహిమనినిర్వేదరమణం
తతస్తం తద్విష్ణోః పరమపదమాఖ్యాతినిగమః || ౨ ||
ఎవరైతే తన తేజస్సుతో ముల్లోకాలను ఒక్క పాదంతోనే కొలిచారో, ఎవరి శుద్ధ సత్వగుణము సృష్టి-స్థితి-లయములందు కూడా వ్యాపించి ఉంటుందో; పది అవతారాలకు అతీతమై (లేక పది దిశలకు అతీతమై) తన మహిమలోనే రమిస్తూ వైరాగ్య సుఖాన్ని పొందుతున్నారో; అట్టి ఈ శంకరులను వేదములు విష్ణువు యొక్క పరమపదముగా (శ్రేష్ఠ స్థితిగా) అభివర్ణిస్తున్నాయి.
న భూతేష్వాసంగః క్వచన నగవాచావిహరణం
న భూత్యా సంసర్గో న పరిచితతా భోగిభిరపి |
తదప్యామ్నాయాంత-స్త్రిపురదహనాత్కేవలదశా
తురీయం నిర్ద్వంద్వం శివమతితరాం వర్ణయతి తమ్ || ౩ ||
భూతములపై (ప్రాణులపై/పంచభూతాలపై) ఎక్కడా ఆసక్తి లేనివారు, తన వాక్కునందు పర్వతరాజ పుత్రీ పార్వతీ దేవిని ధరించని వారు (నిర్గుణ మూర్తి), విభూతితో (సంపదతో) సంబంధం లేని వారు, విషయ భోగులతో (పాములతో) పరిచయం లేనివారు; అయినప్పటికీ వేద శిఖరములు (ఉపనిషత్తులు) ఈయనను త్రిపుర సంహారకుడైన, తురీయ స్థితిలో ఉన్న, ద్వంద్వాతీతమైన మంగళకర శివ స్వరూపునిగా మిక్కిలిగా వర్ణిస్తున్నాయి.
న ధర్మస్సౌవర్ణో న పురుషఫలేషు ప్రవణతా
న చైవాహోరాత్ర స్ఫురదరియుతః పార్థివరథః |
అసాహాయే నైవం సతీ వితతపుర్యష్టకజయే
కథం తన్నబ్రూయాన్నిగమ నికురంబః పరశివమ్ || ౪ ||
బంగారు రథం వంటి ధర్మం (అర్జునుని వలె) లేకపోయినా, రాజరికపు ఫలాలపై ఆసక్తి లేకపోయినా, పగలు రాత్రి శత్రువులతో పోరాడే సారథి లేకపోయినా; సహాయం లేకపోయినా విరివిగా ఉన్న ‘పుర్యష్టకమును’ (దేహములోని ఎనిమిది సూక్ష్మ భాగాలను) జయించిన ఈ శంకరులను వేద సమూహము పరశివుడు అని ఏ విధంగా పిలవదు? (తప్పక పిలుస్తుంది).
దుఃఖసార దురంత దుష్కృతఘనాం దుస్సంసృతి ప్రావృషం
దుర్వారామిహ దారుణాం పరిహరన్దూరా దుదారాశయః |
ఉచ్చండప్రతిపక్షపండితయశో నాళీకనాళాంకుర-
గ్రాసో హంసకులావతంసపదభాక్సన్మానసే క్రీడతి || ౫ ||
దుఃఖమే సారముగా ఉండి, అంతము లేని పాపములతో నిండిన భయంకరమైన ఈ సంసారమనే వర్షాకాలాన్ని దూరం చేసే ఉదార స్వభావము కలవారు; ఉద్ధతులైన ప్రతిపక్ష పండితుల కీర్తి అనే పద్మాలను తుంచివేసే ఈ హంస శ్రేష్ఠులు, సత్పురుషుల మనస్సు అనే మానస సరోవరంలో విహరిస్తున్నారు.
క్షీరం బ్రహ్మ జగచ్చ నీరముభయం తద్యోగమభ్యాగతం
దుర్భేదం త్వితరేతరం చిరతరం సమ్యగ్విభక్తీకృతమ్ |
యేనాశేషవిశేషదోహలహరీ మాసేదుషీం శేముషీం
సోయం శీలవతాం పునాతి పరమో హంసోద్విజాత్యగ్రణీః || ౬ ||
బ్రహ్మము అనే పాలు, జగత్తు అనే నీరు కలిసిపోయి విడదీయలేనట్లుగా ఉన్నప్పుడు, ఆ రెండింటిని చిరకాలం తర్వాత చక్కగా వేరు చేసినవారు; అంతులేని జ్ఞాన తరంగాల మేధస్సు కలిగిన ఈ శంకరులు, సదాచారవంతులను పునీతం చేసే శ్రేష్ఠుడైన పరమహంస మరియు ద్విజోత్తములు.
నీరక్షీరనయేన తథ్యవితథే సంపిండితే పండితై-
ర్దుర్బోధే సకలైర్వివేచయతి యః శ్రీశంకరాఖ్యోమునిః |
హంసోయం పరమోస్తు యే పునరిహా శక్తాస్సమస్తాస్స్థితా
జృంభాన్నింబఫలాశనైకరసికాన్ కాకానమూన్మన్మహే || ౭ ||
పండితులకు కూడా బోధపడని రీతిలో, సత్యము మరియు అసత్యము (మిథ్య) నీరు-పాలు వలె కలిసిపోయి ఉన్నప్పుడు ఏ ముని అయితే వాటిని విడదీసి చూపిస్తారో; ఆ శ్రీ శంకరాచార్యులే పరమహంస. వేప పళ్లను (క్షుద్ర సుఖాలను) తినడానికి ఆశపడే కాకుల వంటి వారు (అజ్ఞానులు) ఈయన గొప్పతనాన్ని గ్రహించలేరు.
దృష్టిం యం ప్రగుణీకరోతి తమసా బాహ్యేన మందీకృతాం
నాళికప్రియతాం ప్రయాతి భజతే మిత్రత్వమవ్యాహతమ్ |
విశ్వస్యోపకృతే విలుంపతి సుహృచ్చక్రస్య చార్తిం ఘనాం
హంసస్సోయమభివ్యనక్తి మహతాం జిజ్ఞాస్యమర్థంముహుః || ౮ ||
అజ్ఞానమనే బాహ్య చీకటి వల్ల మందగించిన దృష్టిని ఎవరైతే ప్రకాశింపజేస్తారో, సూర్యుని వలె పద్మాలకు ప్రియమైనవారు, నిరంతర మిత్రత్వాన్ని పాటించేవారు; లోకానికి ఉపకారం చేస్తూ, సుహృద్భక్తుల దుఃఖాన్ని హరిస్తూ, జిజ్ఞాసువులు తెలుసుకోదగిన పరమార్ధాన్ని ఈ పరమహంస (శంకరులు) మాటిమాటికీ వెల్లడిస్తున్నారు.
ఇతి శ్రీవిద్యారణ్యమునిరచితం శ్రీమచ్ఛంకరాచార్యస్తుత్యష్టకమ్ |
మరిన్ని శ్రీ శంకరాచార్య స్తోత్రాలు చూడండి. మరిన్ని శ్రీ గురు స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
