Sri Shyamala Dandakam (Telugu Meaning) – శ్రీ శ్యామలా దండకం

స్తోత్రనిధి → శ్రీ శ్యామలా స్తోత్రాలు → శ్రీ శ్యామలా దండకం

[గమనిక: ఈ స్తోత్రము “శ్రీ శ్యామలా స్తోత్రనిధి” మరియు “ప్రభాత స్తోత్రనిధి” పుస్తకాలలో ప్రింటు చేశాము.]

(మహాకవి కాళిదాసు రచించిన ఈ దండకం వాగ్దేవి  స్వరూపమైన మాతంగీ దేవిని స్తుతిస్తుంది. జ్ఞానం, సంగీతం, మరియు వాక్చాతుర్యం కోరుకునే వారికి ఇది పరమౌషధం. పఠించడం వల్ల కలిగే ఫలితాలు: వాక్ సిద్ధి, విద్యా విజయం, కళా ప్రావీణ్యం, దేవి అనుగ్రహం)

ధ్యానమ్ –
మాణిక్యవీణాముపలాలయంతీం
మదాలసాం మంజులవాగ్విలాసామ్ |
మాహేంద్రనీలద్యుతికోమలాంగీం
మాతంగకన్యాం మనసా స్మరామి || ౧ ||

మాణిక్యాలతో పొదిగిన వీణను ఎంతో ప్రేమగా వాయిస్తున్నట్టి, మత్తెక్కిన కళ్లతో (బ్రహ్మానంద స్థితి), మనోహరమైన వాక్కులతో అలరారుతున్నట్టి, ఇంద్రనీలమణి వంటి నల్లని కోమలమైన దేహం కలిగిన మాతంగ మహర్షి పుత్రిక (మాతంగీ దేవి)ని నా మనస్సులో స్మరించుకుంటున్నాను.

చతుర్భుజే చంద్రకళావతంసే
కుచోన్నతే కుంకుమరాగ శోణే |
పుండ్రేక్షుపాశాంకుశపుష్పబాణ-
-హస్తే నమస్తే జగదేకమాతః || ౨ ||

నాలుగు భుజములు కలదానా, చంద్రవంకను శిరోభూషణంగా ధరించినదానా, కుంకుమ వంటి ఎర్రని కాంతి కలిగినదానా! నీ చేతులలో చెరకు గడ (ధనుస్సు), పాశము, అంకుశము మరియు పుష్ప బాణములను ధరించిన జగన్మాతవు నీవు. నీకు నమస్కారం.

మాతా మరకతశ్యామా మాతంగీ మదశాలినీ |
కుర్యాత్కటాక్షం కళ్యాణీ కదంబవనవాసినీ || ౩ ||

మరకత మణి వలె పచ్చని/నల్లని వర్ణము కలిగిన తల్లి, కదంబ వనంలో నివసించే మంగళప్రదమైన కళ్యాణి, మాతంగీ దేవి తన కరుణా కటాక్షాలను నాపై ప్రసరింపజేయుగాక!

జయ మాతంగతనయే జయ నీలోత్పలద్యుతే |
జయ సంగీతరసికే జయ లీలాశుకప్రియే || ౪ ||

మాతంగ మహర్షి పుత్రికా, నీకు జయం! నల్ల కలువ వంటి కాంతి కలదానా, నీకు జయం! సంగీత ప్రియురాలా, నీకు జయం! నీ క్రీడా శుకము (చిలుక) పై ప్రేమ కలదానా, నీకు జయం!

దండకమ్ –
జయ జనని సుధా సముద్రాంతరుద్యన్ మణిద్వీప సంరూఢ బిల్వాటవీమధ్యకల్పద్రుమాకల్ప కాదంబకాంతార వాసప్రియే కృత్తివాసఃప్రియే సర్వలోకప్రియే |

ఓ జగన్మాతా! నీకు జయము. అమృత సముద్రము మధ్యలో వెలుగొందుతున్న మణిద్వీపమునందు, మారేడు తోటల (బిల్వాటవీ) మధ్యలో ఉన్న కల్పవృక్షములతో అలంకరింపబడిన కదంబ వనములో నివసించుట అంటే ఇష్టము కలదానా! ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించిన ఆ పరమశివునికి (కృత్తివాసుడు) అత్యంత ప్రియమైన దానా! సమస్త లోకములచే ప్రేమింపబడే తల్లి!

సాదరారబ్ధ సంగీత సంభావనా సంభ్రమాలోల నీపస్రగాబద్ధచూలీ సనాథత్రికే సానుమత్పుత్రికే |

ఎంతో ఆదరంతో ప్రారంభించిన సంగీత ప్రదర్శనను మెచ్చుకుంటూ, ఆ ఉత్సాహంలో (సంభ్రమ) తల ఊపుతున్నప్పుడు… జుట్టుముడి (చూలీ) లో ధరించిన కదంబ పుష్పాల దండలు (నీపస్రక్) భుజాల మీదకు జారుతున్న ఓ పార్వతీ (సానుమత్పుత్రికే – పర్వత రాజపుత్రిక)!

శేఖరీభూత శీతాంశురేఖా మయూఖావలీ బద్ధ సుస్నిగ్ధ నీలాలకశ్రేణిశృంగారితే లోకసంభావితే |

తలపై అలంకారంగా ఉన్న చంద్రవంక (శీతాంశురేఖా) నుండి వెలువడే వెన్నెల కిరణాలతో మెరిసిపోతున్న, నల్లని నిగనిగలాడే ముంగురుల (నీలాలక) తో శృంగారవతిగా కనిపిస్తున్న ఓ లోక పూజితా!

కామలీలా ధనుఃసన్నిభ భ్రూలతాపుష్ప సందోహ సందేహ కృల్లోచనే వాక్సుధాసేచనే |

మన్మథుని వింటి లాగా ఉన్న నీ కనుబొమ్మల (భ్రూలతా) కింద ఉన్న కళ్లు… పూలరాశి ఏమో అని భ్రమ కలిగిస్తున్నాయి. అమృతం వంటి నీ వాక్కులతో భక్తులను ముంచెత్తే దానా!

చారు గోరోచనా పంక కేలీ లలామాభిరామే సురామే రమే |

అందమైన గోరోజనముతో (ఒక రకమైన పసుపు వర్ణపు సుగంధ ద్రవ్యం) తీర్చిదిద్దిన తిలకముతో (లలామ) ఎంతో అభిరామంగా (అందంగా) ప్రకాశిస్తున్న ఓ రమాదేవి స్వరూపిణీ!

ప్రోల్లసద్వాలికా మౌక్తికశ్రేణికా చంద్రికా మండలోద్భాసి లావణ్యగండస్థల న్యస్తకస్తూరికాపత్రరేఖా సముద్భూత సౌరభ్య సంభ్రాంత భృంగాంగనా గీతసాంద్రీభవన్మంద్ర తంత్రీస్వరే సుస్వరే భాస్వరే |

కదులుతున్న చెవి కమ్మల (వాలికా) లోని ముత్యాల వరుసల కాంతి వెన్నెలలా ప్రసరిస్తుంటే, ఆ కాంతితో నీ చెక్కిళ్లు (గండస్థల) మెరిసిపోతున్నాయి. ఆ చెక్కిళ్లపై కస్తూరితో తీర్చిన పత్రరేఖల సువాసనకు ముగ్ధులైన ఆడు తుమ్మెదలు (భృంగాంగనా) నీ చుట్టూ తిరుగుతూ చేసే ఝుంకార ధ్వని, నీ వీణ నుండి వచ్చే మంద్ర స్వరంతో కలిసిపోయి ఒక అద్భుత సంగీతంలా వినిపిస్తోంది.

వల్లకీ వాదన ప్రక్రియా లోల తాలీదలాబద్ధతాటంక భూషావిశేషాన్వితే సిద్ధసమ్మానితే |

వీణను (వల్లకీ) వాయిస్తున్నప్పుడు కలిగే లయబద్ధమైన కదలికల వల్ల, నీ తాటి ఆకు ఆకారపు తాటంకములు (చెవి ఆభరణాలు) ఊగుతూ ఒక ప్రత్యేకమైన శోభను ఇస్తున్నాయి. సిద్ధులందరిచే గౌరవించబడే ఓ దేవీ!

దివ్య హాలామదోద్వేల హేలాలసచ్చక్షురాందోలన శ్రీసమాక్షిప్త కర్ణైక నీలోత్పలే పూరితాశేష లోకాభివాంఛా ఫలే శ్రీఫలే |

దివ్యమైన అమృత పానాంతరము కలిగే ఆనంద పరవశత్వంతో (హాలామద) నీ కన్నులు చంచలమై, చెవుల వరకు వ్యాపించి ఉన్నాయి. ఆ కన్నుల కాంతి నీల కలువలను (నీలోత్పల) కూడా ఓడించేలా ఉంది. కోరిన కోర్కెలను తీర్చే ఓ కల్పవృక్షమా!

స్వేద బిందూల్లసత్ఫాల లావణ్య నిష్యంద సందోహ సందేహకృన్నాసికా మౌక్తికే సర్వవిశ్వాత్మికే కాలికే |

నీ నుదుటిపై మెరుస్తున్న చెమట బిందువులా లేక నీ లావణ్యమే ద్రవీభవించి కారుతోందా అన్నట్లున్న నీ ముక్కు ముత్యం (నాసికా మౌక్తిక) ఎంతో ప్రకాశిస్తోంది. సకల విశ్వ స్వరూపిణివైన ఓ కాలికా దేవీ!

ముగ్ధ మందస్మితోదార వక్త్రస్ఫురత్పూగ తాంబూలకర్పూర ఖండోత్కరే జ్ఞానముద్రాకరే సర్వసంపత్కరే పద్మభాస్వత్కరే |

సుందరమైన మందహాసంతో కూడిన నీ నోటిలో పోకలు, తాంబూలం, పచ్చకర్పూరం సువాసనలు వెదజల్లుతున్నాయి. ఒక చేతితో జ్ఞాన ముద్రను ధరించి, మరొక చేతితో సంపదలను ప్రసాదించే ఓ పద్మహస్తా!

కుందపుష్పద్యుతి స్నిగ్ధ దంతావలీ నిర్మలాలోల కల్లోల సమ్మేలన స్మేరశోణాధరే చారువీణాధరే పక్వబింబాధరే |

మల్లెపూల మొగ్గల వలె తెల్లగా మెరుస్తున్న నీ దంతాల కాంతి, నీ ఎర్రని పెదవుల (బింబాధర) కాంతితో కలిసి అద్భుతమైన తరంగాల వలె కనిపిస్తోంది. వీణను ధరించి ఎంతో అందంగా ఉన్న ఓ మాతా!

సులలిత నవయౌవనారంభ చంద్రోదయోద్వేల లావణ్య దుగ్ధార్ణవావిర్భవత్కంబుబిబ్బోక భృత్కంధరే సత్కలామందిరే మంథరే |

నవ యౌవనమనే పాలసముద్రంలో చంద్రోదయం వల్ల కలిగే అలల లావణ్యం నుండి పుట్టిన శంఖము వంటి కంఠం కలదానా! సమస్త కళలకు నిలయమైన దానా! మదపుటేనుగు నడక వంటి గంభీరమైన మందగమనం కలదానా!

దివ్యరత్నప్రభా బంధురచ్ఛన్న హారాదిభూషా సముద్యోతమానానవద్యాంశు శోభే శుభే |

దివ్యమైన రత్న కాంతులతో మెరిసిపోతున్న హారాలు, ఇతర ఆభరణాల వల్ల వెలువడే నిచ్చలమైన కిరణాలతో శోభిస్తున్న దానా! మంగళప్రదమైన దానా!

రత్నకేయూర రశ్మిచ్ఛటా పల్లవప్రోల్లసద్దోర్లతా రాజితే యోగిభిః పూజితే |

రత్నాలు పొదిగిన భుజకీర్తుల (కేయూర) కాంతి, నీ బాహువులనే లతలకు చిగురుటాకుల్లా వెలుగునిస్తున్నాయి. అట్టి అద్భుతమైన రూపం కలిగిన ఓ మాతా, నీవు యోగులందరిచే పూజింపబడే దానవు.

విశ్వదిఙ్మండలవ్యాపి మాణిక్యతేజః స్ఫురత్కంకణాలంకృతే విభ్రమాలంకృతే సాధకైః సత్కృతే |

విశ్వంలోని అన్ని దిక్కులా వ్యాపిస్తున్న మాణిక్యాల తేజస్సుతో మెరిసే కంకణాలను ధరించిన దానా! నీ విలాసవంతమైన అలంకారాలతో ప్రకాశిస్తూ, సాధకులందరిచే సత్కరింపబడే దానా!

వాసరారంభ వేలా సముజ్జృంభమాణారవింద ప్రతిద్వంద్విపాణిద్వయే సంతతోద్యద్దయే అద్వయే |

ఉదయకాలంలో వికసించే పద్మాలతో పోటీ పడే (ప్రతిద్వంద్వి) ఎర్రని హస్తాలు కలదానా! ఎల్లప్పుడూ దయను కురిపించే దానా! రెండవది లేని (అద్వయ) పరమాత్మ స్వరూపిణివి నీవే.

దివ్య రత్నోర్మికాదీధితి స్తోమసంధ్యాయమానాంగులీ పల్లవోద్యన్నఖేందు ప్రభామండలే సన్నతాఖండలే చిత్ప్రభామండలే ప్రోల్లసత్కుండలే |

వేళ్లకున్న దివ్యమైన రత్నపు ఉంగరాల (రత్నోర్మికా) కాంతి సమూహం వల్ల నీ వేళ్లు సంధ్యా కాలం వలె ఎర్రగా కనిపిస్తున్నాయి. నీ గోళ్లు (నఖేందు) చంద్రుని వలె మెరుస్తూ ప్రభామండలాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి. దేవేంద్రుని (ఆఖండల) చేత నమస్కరింపబడే ఓ జ్ఞాన స్వరూపిణీ (చిత్ప్రభామండలే)! నీ చెవులకున్న కుండలములు ఎంతో ప్రకాశిస్తున్నాయి.

తారకారాజినీకాశ హారావలిస్మేర చారుస్తనాభోగ భారానమన్మధ్యవల్లీవలిచ్ఛేద వీచీసముల్లాస సందర్శితాకార సౌందర్య రత్నాకరే వల్లకీభృత్కరే కింకర శ్రీకరే |

నక్షత్ర సమూహం వలె మెరిసే హారాలను ధరించిన దానా! ఆ హారాల బరువుకు వంగినట్లున్న నీ నడుము (మధ్యవల్లీ) పై గల మూడు మడతలు (వళులు) సముద్రపు తరంగాల (వీచీ) వలె కనిపిస్తున్నాయి. అట్టి సౌందర్య సముద్రానివైన ఓ మాతా! చేతిలో వీణను (వల్లకీ) ధరించి, నిన్ను సేవించే భక్తులకు (కింకర) ఐశ్వర్యాన్ని (శ్రీకరే) ప్రసాదించే దానా!

హేమకుంభోపమోత్తుంగ వక్షోజ భారావనమ్రే త్రిలోకావనమ్రే |

బంగారు కుంభముల వలె ఉన్నతమైన వక్షస్థల భారముతో భక్తుల కోసం కాస్త వంగినట్లున్న దానా! మూడు లోకాల చేత నమస్కరించబడే ఓ జగన్మాతా!

లసద్వృత్త గంభీర నాభీ సరస్తీర శైవాల శంకాకర శ్యామ రోమావలీభూషణే మంజు సంభాషణే |

సుందరమైన, గంభీరమైన నీ నాభి అనే సరస్సు ఒడ్డున ఉన్న నాచు (శైవాలము) ఏమో అని భ్రమ కలిగించేలా ఉన్న నీ నల్లని రోమావళి నీకు ఆభరణంలా ఉంది. మధురమైన మాటలు కలదానా!

చారు శింజత్కటీ సూత్ర నిర్భర్త్సితానంగ లీలా ధనుః శింజినీడంబరే దివ్యరత్నాంబరే |

మ్రోగుతున్న నీ మొలనూలు (కటీ సూత్రం) చప్పుడు, మన్మథుని వింటి నారి చప్పుడును కూడా తిరస్కరించేలా ఉంది.

పద్మరాగోల్లసన్మేఖలా భాస్వర శ్రోణి శోభా జిత స్వర్ణభూభృత్తలే చంద్రికాశీతలే |

పద్మరాగమణులతో మెరుస్తున్న నీ మేఖల మరియు కటి భాగం బంగారు పర్వతాన్ని (మేరు పర్వతం) కూడా సౌందర్యంలో ఓడించేలా ఉన్నాయి. వెన్నెల వలె చల్లని తల్లి!

వికసిత నవ కింశుకాతామ్ర దివ్యాంశుకచ్ఛన్న చారూరుశోభా పరాభూతసిందూర శోణాయమానేంద్ర మాతంగ హస్తార్గలే వైభవానర్గలే శ్యామలే |

మోదుగ పువ్వు వలె ఎర్రని దివ్య వస్త్రముతో కప్పబడిన నీ ఊరువులు (తొడలు), ఐరావతం (ఇంద్రుని ఏనుగు) యొక్క తుండాన్ని కూడా సౌందర్యంలో ఓడిస్తున్నాయి. నీ పిక్కలు (జంఘాలతే) మన్మథుని బాణాల పొది ఏమో అన్నట్లు ఉన్నాయి. ఓ శ్యామలా దేవీ! నీ నడక ఎంతో విలాసవంతమైనది.

కోమల స్నిగ్ధ నీలోత్పలోత్పాదితానంగ తూణీర శంకాకరోదార జంఘాలతే చారులీలాగతే | నమ్ర దిక్పాల సీమంతినీ కుంతల స్నిగ్ధ నీల ప్రభా పుంజ సంజాత దూర్వాంకురాశంక సారంగ సంయోగ రింఖన్నఖేందూజ్జ్వలే ప్రోజ్జ్వలే నిర్మలే |

అష్ట దిక్పాలకుల భార్యలు నీకు తలవంచి నమస్కరిస్తున్నప్పుడు, వారి నల్లని కురుల కాంతి నీ పాదాలపై పడి… అవి గడ్డి పరకలు (దూర్వాంకుర) ఏమో అని భ్రమపడి లేళ్లు (సారంగ) నీ గోళ్లనే చంద్రులను నాకడానికి వస్తున్నాయి. అట్టి గోరుల కాంతితో మెరిసిపోయే నిర్మలమైన తల్లి!

ప్రహ్వ దేవేశ లక్ష్మీశ భూతేశ తోయేశ వాణీశ కీనాశ దైత్యేశ యక్షేశ వాయ్వగ్నికోటీర మాణిక్య సంఘృష్ట బాలాతపోద్దామ లాక్షారసారుణ్య తారుణ్య లక్ష్మీగృహీతాంఘ్రి పద్మే సుపద్మే ఉమే |

దేవేంద్రుడు (దేవేశ), విష్ణువు (లక్ష్మీశ), శివుడు (భూతేశ), వరుణుడు (తోయేశ), బ్రహ్మ (వాణీశ), యముడు (కీనాశ), నైరృతి (దైత్యేశ), కుబేరుడు (యక్షేశ), వాయువు మరియు అగ్ని దేవుడు… వీరందరూ తమ కిరీటాలను నీ పాదాల చెంత ఉంచి నమస్కరిస్తున్నారు. వారి కిరీటాలలోని మాణిక్యాల రాపిడి వల్ల నీ పాదాలకు పూసిన పారాణి (లాక్షారసము) మరింత ఎర్రగా, ఉదయ కాలపు సూర్యుని వలె మెరిసిపోతోంది. అట్టి పాదపద్మాలు కలిగిన ఓ ఉమా దేవీ! నీకు నమస్కారం.

సురుచిర నవరత్న పీఠస్థితే సుస్థితే | రత్నపద్మాసనే రత్నసింహాసనే శంఖపద్మద్వయోపాశ్రితే |

సుందరమైన నవరత్నాలు పొదిగిన పీఠంపై స్థిరంగా కూర్చున్న దానా! రత్న పద్మాసనము, రత్న సింహాసనములపై అధిష్ఠించి, శంఖ నిధి మరియు పద్మ నిధి అనే రెండు మహా నిధుల తోడుగా వెలిగిపోతున్న దానా!

తత్ర విఘ్నేశ దుర్గా వటు క్షేత్రపాలైర్యుతే | మత్తమాతంగ కన్యాసమూహాన్వితే మంజులా మేనకాద్యంగనా మానితే భైరవైరష్టభిర్వేష్టితే |

ఆ ఆస్థానంలో వినాయకుడు (విఘ్నేశ), దుర్గాదేవి, వటుక భైరవుడు, క్షేత్రపాలకులచే నీవు సేవింపబడుతున్నావు. మదించిన ఏనుగుల వంటి పరాక్రమం గల మాతంగ కన్యల సమూహం నీ వెన్నంటి ఉంది. మంజుల, మేనక వంటి అప్సరసలచే గౌరవించబడుతూ, ఎనిమిది మంది భైరవులచే (అష్ట భైరవులు) చుట్టుముట్టబడి ఉన్నావు.

దేవి వామాదిభిః శక్తిభిః సేవితే | ధాత్రిలక్ష్మ్యాది శక్త్యష్టకైః సంయుతే | మాతృకామండలైర్మండితే | యక్ష గంధర్వ సిద్ధాంగనా మండలైరర్చితే |

ఓ దేవీ! వామా, జ్యేష్ఠా మొదలగు శక్తులచే సేవింపబడుతున్నావు. ధాత్రీ, లక్ష్మి వంటి అష్ట శక్తులతో కూడి ఉన్నావు. బ్రాహ్మీ, మహేశ్వరీ మొదలగు మాతృకా గణముల సమూహము నీకు అలంకారంగా ఉంది. యక్ష, గంధర్వ, సిద్ధాంగనలచే అర్చింపబడుతున్న దానా!

పంచబాణాత్మికే | పంచబాణేన రత్యా చ సంభావితే | ప్రీతిభాజా వసంతేన చానందితే |

ఐదు బాణములు (పుష్ప బాణములు) ఆత్మగా గల దానా! మన్మథుడు మరియు రతీదేవిలచే గౌరవింపబడే దానా! నీకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రుడైన వసంతునిచే (వసంత ఋతువు) ఆనందింపజేయబడే దానా!

భక్తిభాజాం పరం శ్రేయసే కల్పసే | యోగినాం మానసే ద్యోతసే | ఛందసామోజసా భ్రాజసే | గీతవిద్యా వినోదాతితృష్ణేన కృష్ణేన సంపూజ్యసే | భక్తిమచ్చేతసా వేధసా స్తూయసే | విశ్వహృద్యేన వాద్యేన విద్యాధరైర్గీయసే |

భక్తులకు గొప్ప శ్రేయస్సును ఇచ్చే దానా! యోగుల మనస్సులలో ప్రకాశించే దానా! వేద ఛందస్సుల ఓజస్సుతో వెలిగిపోయే దానా! సంగీత విద్యపై అమితమైన ఆసక్తి గల శ్రీకృష్ణునిచే పూజింపబడే దానా (మహావిద్యలలో కృష్ణుడు శ్యామలా ఉపాసకుడని తంత్ర శాస్త్రం చెబుతుంది). భక్తి గల మనస్సుతో బ్రహ్మదేవునిచే స్తుతింపబడే దానా! విశ్వాన్ని మైమరపించే వాయిద్యాలతో విద్యాధరులచే కీర్తింపబడే దానా! నీకు నమస్కారం.

శ్రవణహరణ దక్షిణక్వాణయా వీణయా కిన్నరైర్గీయసే | యక్ష గంధర్వ సిద్ధాంగనా మండలైరర్చ్యసే | సర్వసౌభాగ్యవాంఛావతీభిర్వధూభిః సురాణాం సమారాధ్యసే |

చెవులకు ఇంపుగా, మధురంగా ధ్వనించే వీణా నాదంతో కిన్నెరల చేత నీవు కీర్తింపబడుతున్నావు. యక్ష, గంధర్వ, సిద్ధాంగనలచే అర్చింపబడుతున్నావు. సకల సౌభాగ్యాలను కోరుకునే దేవతా వనితలందరిచేత నీవు ఆరాధింపబడుతున్నావు.

సర్వవిద్యావిశేషాత్మకం చాటుగాథాసముచ్చారణం కంఠమూలోల్లసద్వర్ణరాజిత్రయం కోమలశ్యామలోదారపక్షద్వయం తుండశోభాతిదూరీభవత్కింశుకం తం శుకం లాలయంతీ పరిక్రీడసే |

సమస్త విద్యల స్వరూపమైనట్టిది, అందమైన మాటలు పలికేది, కంఠం వద్ద మూడు వర్ణాల గీతలు (కంటె) కలది, కోమలమైన పచ్చని రెక్కలు కలది, దాని ముక్కు సౌందర్యం ముందు మోదుగ పువ్వు (కింశుకం) కూడా వెలవెలబోయేలా ఉన్నట్టి… ఒక చిలుకను ఎంతో ప్రేమగా లాలిస్తూ నీవు విహరిస్తున్నావు.

పాణిపద్మద్వయేనాక్షమాలామపి స్ఫాటికీం జ్ఞానసారాత్మకం పుస్తకం చాంకుశం పాశమాబిభ్రతీ యేన సంచింత్యసే తస్య వక్త్రాంతరాత్ గద్యపద్యాత్మికా భారతీ నిస్సరేత్ |

తన హస్త పద్మములలో స్పటిక మాల (అక్షమాల), జ్ఞానసారమైన పుస్తకము, అంకుశము మరియు పాశమును ధరించిన నిన్ను ఎవరైతే ధ్యానిస్తారో… వారి నోటి నుండి గద్య, పద్యాత్మికమైన వాక్కు (సరస్వతీ దేవి) అనర్గళంగా ప్రవహిస్తుంది. (కాళిదాసుకి ఈ వరమే లభించింది).

యేన వా యావకాభాకృతిర్భావ్యసే తస్య వశ్యా భవంతి స్త్రియః పూరుషాః | యేన వా శాతకుంభద్యుతిర్భావ్యసే సోఽపి లక్ష్మీసహస్రైః పరిక్రీడతే |

నిన్ను ఎవరైతే పారాణి (యావక) వలె ఎర్రని వర్ణంలో ధ్యానిస్తారో, వారికి సమస్త లోకం వశమవుతుంది. నిన్ను ఎవరైతే బంగారు కాంతితో (శాతకుంభద్యుతి) ధ్యానిస్తారో, వారు వేలకొద్దీ లక్ష్మీ కటాక్షాలతో (మహైశ్వర్యంతో) తులతూగుతారు.

కిం న సిద్ధ్యేద్వపుః శ్యామలం కోమలం చంద్రచూడాన్వితం తావకం ధ్యాయతః |

చంద్రుడిని శిరోభూషణంగా ధరించి, కోమలమైన శ్యామల వర్ణంలో ప్రకాశించే నీ దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని ధ్యానించే భక్తుడికి సిద్ధించనిది ఏముంటుంది? (అంటే అన్నీ సిద్ధిస్తాయి అని అర్థం).

తస్య లీలాసరో వారిధిః, తస్య కేలీవనం నందనం, తస్య భద్రాసనం భూతలం, తస్య గీర్దేవతా కింకరీ, తస్య చాజ్ఞాకరీ శ్రీః స్వయమ్ |

ఆ భక్తుడికి:
– వారిధిః లీలాసరో: అగాధమైన సముద్రం కూడా ఒక చిన్న విహార కొలనులా మారుతుంది.
– నందనం కేలీవనం: దేవలోకపు నందనవనం అతనికి క్రీడావనం అవుతుంది.
– తలం భద్రాసనం: ఈ భూమండలమే అతనికి సింహాసనం అవుతుంది.
– గీర్దేవతా కింకరీ: సాక్షాత్తు సరస్వతీ దేవి అతనికి దాసిలా (అనగా వాక్కు వశమవుతుంది) మారుతుంది.
– శ్రీః స్వయమ్ ఆజ్ఞాకరీ: లక్ష్మీదేవి స్వయంగా అతని ఆజ్ఞలను పాటిస్తుంది (అపారమైన సంపద కలుగుతుంది).

సర్వతీర్థాత్మికే, సర్వమంత్రాత్మికే, సర్వతంత్రాత్మికే, సర్వయంత్రాత్మికే, సర్వపీఠాత్మికే, సర్వతత్త్వాత్మికే, సర్వశక్త్యాత్మికే, సర్వవిద్యాత్మికే, సర్వయోగాత్మికే, సర్వనాదాత్మికే, సర్వశబ్దాత్మికే, సర్వవిశ్వాత్మికే, సర్వదీక్షాత్మికే, సర్వసర్వాత్మికే, సర్వగే, పాహి మాం పాహి మాం పాహి మాం, దేవి తుభ్యం నమో, దేవి తుభ్యం నమో, దేవి తుభ్యం నమః ||

ఇక్కడ అమ్మవారిని సమస్తముగా కాళిదాసు కొనియాడారు. నీవు సమస్త పుణ్య తీర్థానివి, మంత్రానివి, తంత్రానివి, యంత్రానివి. నీవు సమస్త పీఠానివి, తత్త్వానివి, శక్తివి, విద్యవు, యోగానివి. నీవే నాదానివి, శబ్దానివి, విశ్వానివి, దీక్షవు. అంతటా వ్యాపించి ఉన్న సర్వస్వము నీవే. నన్ను రక్షించు, రక్షించు, రక్షించు (పాహి మాం)” అని మూడుసార్లు వేడుకుంటూ, ఆ జగన్మాతకు ముమ్మారు నమస్కరిస్తూ కవి ఈ దండకాన్ని ముగించారు.

ఇతి శ్రీకాళిదాస కృత శ్రీ శ్యామలా దండకమ్ |

---

గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము (శ్లోకాలు మాత్రమే), ఈ క్రింది రెండు పుస్తకాలలో ప్రింటు చేశాము.

---

మరిన్ని శ్రీ శ్యామలా స్తోత్రాలు చూడండి. మరిన్ని దశమహావిద్యా స్తోత్రాలు చూడండి.

---