Narayaneeyam Dasakam 4 – నారాయణీయం చతుర్థదశకమ్

స్తోత్రనిధి → నారాయణీయం → చతుర్థదశకమ్

(గమనిక: ఈ దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే) “నారాయణీయం ” పారాయణ గ్రంథములో ఉన్నది. Click here to buy.)

చతుర్థదశకమ్ (౪) – యోగాభ్యాసః తథా యోగసిద్ధిః

(నారాయణీయంలోని నాలుగవ దశకములో మేల్పత్తూరు నారాయణ భట్టతిరి యోగ మార్గాన్ని (అష్టాంగ యోగము) భక్తితో ఎలా అనుసంధానించాలో మరియు యోగసిద్ధి ద్వారా పొందే ముక్తి మార్గాలను వివరిస్తారు. ఈ దశకంలో భట్టతిరి కఠినమైన యోగ మార్గాన్ని భక్తితో కలిపి సులభతరం చేశారు. భగవంతుని రూపంపై చేసే ధ్యానమే సమాధికి దారితీస్తుందని ఆయన సందేశం.)

కల్యతాం మమ కురుష్వ తావతీం
కల్యతే భవదుపాసనం యయా |
స్పష్టమష్టవిధయోగచర్యయా
పుష్టయాఽఽశు తవ తుష్టిమాప్నుయామ్ || ౪-౧ ||

4-1. ప్రార్థన: ఓ గురువాయూరప్పా! నీ ఉపాసన చేయడానికి తగినంత ఆరోగ్యాన్ని (కల్యతాం) నాకు ప్రసాదించు. యమ, నియమాది అష్టాంగ యోగ ప్రక్రియ ద్వారా నిన్ను తృప్తి పరిచి, త్వరగా నీ అనుగ్రహాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.

బ్రహ్మచర్యదృఢతాదిభిర్యమై-
-రాప్లవాదినియమైశ్చ పావితాః |
కుర్మహే దృఢమమీ సుఖాసనం
పంకజాద్యమపి వా భవత్పరాః || ౪-౨ ||

4-2. యమ, నియమ, ఆసనములు: బ్రహ్మచర్యము, అహింస వంటి ‘యమముల’ ద్వారా; శౌచము (శుద్ధి), తపస్సు వంటి ‘నియమముల’ ద్వారా పవిత్రులమై.. పద్మాసనము వంటి సుఖకరమైన ఆసనములను వేసి, నీపై ఏకాగ్రతతో స్థిరంగా కూర్చుంటాము.

తారమంతరనుచింత్య సంతతం
ప్రాణవాయుమభియమ్య నిర్మలాః |
ఇంద్రియాణి విషయాదథాపహృ-
-త్యాస్మహే భవదుపాసనోన్ముఖాః || ౪-౩ ||

4-3. ప్రాణాయామము, ప్రత్యాహారము: ఓంకారమును (తారమ్) మనస్సులో స్మరిస్తూ, ప్రాణవాయువును నియంత్రించి (ప్రాణాయామము), మనస్సును నిర్మలం చేసుకుంటాము. ఆపై ఇంద్రియాలను బాహ్య విషయాల నుండి మళ్లించి (ప్రత్యాహారము), నీ ఉపాసన వైపు తిప్పుతాము.

అస్ఫుటే వపుషి తే ప్రయత్నతో
ధారయేమ ధిషణాం ముహుర్ముహుః |
తేన భక్తిరసమంతరార్ద్రతా-
-ముద్వహేమ భవదంఘ్రిచింతకాః || ౪-౪ ||

4-4. ధారణ: నీ దివ్య మంగళ విగ్రహం మొదట మనస్సులో స్పష్టంగా కనిపించకపోయినా, పదే పదే ప్రయత్నిస్తూ నీ రూపాన్ని హృదయంలో నిలుపుతాము (ధారణ). తద్వారా నీ పాదాలను చింతించే మాలో భక్తిరసం ఉప్పొంగి హృదయం ద్రవిస్తుంది.

విస్ఫుటావయవభేదసుందరం
త్వద్వపుః సుచిరశీలనావశాత్ |
అశ్రమం మనసి చింతయామహే
ధ్యానయోగనిరతాస్త్వదాశ్రయాః || ౪-౫ ||

4-5. ధ్యానము: నిరంతర అభ్యాసం వల్ల, నీ దేహములోని ప్రతి అవయవము (శంఖు, చక్రము, చిరునవ్వు మొదలైనవి) మనస్సులో స్పష్టంగా, సుందరంగా కనిపిస్తాయి. ఎటువంటి శ్రమ లేకుండా నిన్ను ధ్యానించే ‘ధ్యాన యోగము’లో మేము నిమగ్నమవుతాము.

ధ్యాయతాం సకలమూర్తిమీదృశీ-
-మున్మిషన్మధురతాహృతాత్మనామ్ |
సాంద్రమోదరసరూపమాంతరం
బ్రహ్మరూపమయి తేఽవభాసతే || ౪-౬ ||

4-6. బ్రహ్మ సాక్షాత్కారము: ఇలా నీ మధుర రూపాన్ని ధ్యానించే వారి మనస్సు ఆ అందానికి ముగ్ధమైపోతుంది. అప్పుడు వారి అంతరాత్మలో సాంద్రా నంద స్వరూపమైన నీ ‘బ్రహ్మ రూపం’ ప్రకాశిస్తుంది.

తత్సమాస్వదనరూపిణీం స్థితిం
త్వత్సమాధిమయి విశ్వనాయక |
ఆశ్రితాః పునరతః పరిచ్యుతా-
-వారభేమహి చ ధారణాదికమ్ || ౪-౭ ||

4-7. సమాధి: ఓ విశ్వనాయకా! ఆ బ్రహ్మానంద అనుభూతిలో మునిగిపోవడమే ‘సమాధి’ స్థితి. ఒకవేళ ఆ స్థితి నుండి మనస్సు బయటకు వస్తే, మళ్లీ ధారణ, ధ్యానాల ద్వారా ఆ సమాధి స్థితిని పొందడానికి ప్రయత్నిస్తాము.

ఇత్థమభ్యసననిర్భరోల్లసత్
త్వత్పరాత్మసుఖకల్పితోత్సవాః |
ముక్తభక్తకులమౌలితాం గతాః
సంచరేమ శుకనారదాదివత్ || ౪-౮ ||

4-8. జీవన్ముక్తి: ఇలా నిరంతర యోగాభ్యాసం వల్ల కలిగే పరమానందంలో ఓలలాడుతూ, మేము శుకమహర్షి, నారదుల వలె ముక్త భక్తులమై లోకంలో సంచరిస్తాము.

త్వత్సమాధివిజయే తు యః పున-
-ర్మంక్షు మోక్షరసికః క్రమేణ వా |
యోగవశ్యమనిలం షడాశ్రయై-
-రున్నయత్యజ సుషుమ్నయా శనైః || ౪-౯ ||

4-9. ముక్తి మార్గము – ప్రాణోత్కమణము: సమాధి స్థితిని పొందిన యోగి, తన ఇచ్ఛానుసారం మోక్షాన్ని పొందగోరితే.. కుండలినీ శక్తిని మూలాధారం నుండి సుషుమ్నా నాడి ద్వారా ఆరు చక్రాలను దాటిస్తూ పైకి తీసుకెళ్తాడు.

లింగదేహమపి సంత్యజన్నథో
లీయతే త్వయి పరే నిరాగ్రహః |
ఊర్ధ్వలోకకుతుకీ తు మూర్ధతః
సార్ధమేవ కరణైర్నిరీయతే || ౪-౧౦ ||

4-10. విదేహముక్తి: ఆ యోగికి భౌతిక లోకాలపై కోరిక లేకపోతే, బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా ప్రాణాన్ని వదిలి నేరుగా నీలో లీనమవుతాడు. ఒకవేళ ఊర్ధ్వ లోకాలను చూడాలనుకుంటే, ఇంద్రియాలతో సహా ప్రాణాన్ని శిరస్సు నుండి బయటకు పంపుతాడు.

అగ్నివాసరవళర్క్షపక్షగై-
-రుత్తరాయణజుషా చ దైవతైః |
ప్రాపితో రవిపదం భవత్పరో
మోదవాన్ ధ్రువపదాంతమీయతే || ౪-౧౧ ||

4-11. అర్చిరాది మార్గము: అలా వెళ్లే యోగి అగ్ని, పగలు, శుక్ల పక్షము, ఉత్తరాయణ దేవతల ద్వారా సూర్యమండలానికి చేర్చబడతాడు. అక్కడ నుండి ఆనందంగా ధ్రువ మండలానికి చేరుకుంటాడు.

ఆస్థితోఽథ మహరాలయే యదా
శేషవక్త్రదహనోష్మణార్ద్యతే |
ఈయతే భవదుపాశ్రయస్తదా
వేధసః పదమతః పురైవ వా || ౪-౧౨ ||

4-12. బ్రహ్మ లోక ప్రాప్తి: ఆపై మహర్లోకానికి చేరుకుంటాడు. ప్రళయ కాలంలో ఆదిశేషుని ముఖం నుండి వచ్చే అగ్ని వేడి తగిలినప్పుడు, అతడు బ్రహ్మ లోకానికి (సత్య లోకానికి) చేరుకుంటాడు.

తత్ర వా తవ పదేఽథవా వసన్
ప్రాకృతప్రళయ ఏతి ముక్తతామ్ |
స్వేచ్ఛయా ఖలు పురా విముచ్యతే
సంవిభిద్య జగదండమోజసా || ౪-౧౩ ||

4-13. క్రమ ముక్తి:
అక్కడ బ్రహ్మదేవునితో పాటు ఉండి, ప్రాకృత ప్రళయ కాలంలో బ్రహ్మతో సహా ముక్తిని పొందుతాడు. లేదా తన యోగ శక్తితో బ్రహ్మాండాన్ని భేదించుకుని ముందే విముక్తుడవుతాడు.

తస్య చ క్షితిపయోమహోఽనిల-
-ద్యో మహత్ప్రకృతిసప్తకావృతీః |
తత్తదాత్మకతయా విశన్ సుఖీ
యాతి తే పదమనావృతం విభో || ౪-౧౪ ||

4-14. పంచభూతాలను దాటడం: అలా వెళ్లే యోగి భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము, అహంకారము మరియు ప్రకృతి అనే ఏడు ఆవరణలను దాటి, చివరకు నీ నిర్గుణ, నిరావరణ పరమ పదాన్ని చేరుకుంటాడు.

అర్చిరాదిగతిమీదృశీం వ్రజన్
విచ్యుతిం న భజతే జగత్పతే |
సచ్చిదాత్మక భవద్గుణోదయా-
-నుచ్చరంతమనిలేశ పాహి మామ్ || ౪-౧౫ ||

4-15. ఓ జగత్పతే! ఈ ‘అర్చిరాది మార్గము’ ద్వారా వెళ్ళిన వారికి తిరిగి జన్మ ఉండదు. సచ్చిదానంద స్వరూపా! నీ గుణగానం చేస్తున్న నన్ను ఈ రోగాల నుండి రక్షించుము.

ఇతి చతుర్థదశకం సమాప్తమ్ |

నారాయణీయం పఞ్చమదశకమ్ >>

---

గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే), ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.

నారాయణీయం

(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)

Click here to buy

---

సంపూర్ణ శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు) చూడండి.

---