Kishkindha Kanda Sarga 24 – కిష్కింధాకాండ చతుర్వింశః సర్గః (౨౪)



|| సుగ్రీవతారాశ్వాసనమ్ ||

తాం చాశ్రువేగేన దురాసదేన
త్వభిప్లుతాం శోకమహార్ణవేన |
పశ్యంస్తదా వాల్యనుజస్తరస్వీ
భ్రాతుర్వధేనాప్రతిమేన తేపే || ౧ ||

స బాష్పపూర్ణేన ముఖేన వీక్ష్య
క్షణేన నిర్విణ్ణమనా మనస్వీ |
జగామ రామస్య శనైః సమీపం
భృత్యైర్వృతః సంపరిదూయమానః || ౨ ||

స తం సమాసాద్య గృహీతచాప-
-ముదాత్తమాశీవిషతుల్యబాణమ్ |
యశస్వినం లక్షణలక్షితాంగ-
-మవస్థితం రాఘవమిత్యువాచ || ౩ ||

యథాప్రతిజ్ఞాతమిదం నరేంద్ర
కృతం త్వయా దృష్టఫలం చ కర్మ |
మమాద్య భోగేషు నరేంద్రపుత్ర
మనో నివృత్తం సహ జీవితేన || ౪ ||

అస్యాం మహిష్యాం తు భృశం రుదంత్యాం
పురే చ విక్రోశతి దుఃఖతప్తే |
హతేఽగ్రజే సంశయితేఽంగదే చ
న రామరాజ్యే రమతే మనో మే || ౫ ||

క్రోధాదమర్షాదతివిప్రధర్షా-
-ద్భ్రాతుర్వధో మేఽనుమతః పురస్తాత్ |
హతే త్విదానీం హరియూథపేఽస్మిన్
సుతీవ్రమిక్ష్వాకుకుమార తప్స్యే || ౬ ||

శ్రేయోఽద్య మన్యే మమ శైలముఖ్యే
తస్మిన్నివాసశ్చిరమృశ్యమూకే |
యథా తథా వర్తయతః స్వవృత్త్యా
నేమం నిహత్య త్రిదివస్య లాభః || ౭ ||

న త్వాం జిఘాంసామి చరేతి యన్మా-
-మయం మహాత్మా మతిమానువాచ |
తస్యైవ తద్రామ వచోఽనురూప-
-మిదం పునః కర్మ చ మేఽనురూపమ్ || ౮ ||

భ్రాతా కథం నామ మహాగుణస్య
భ్రాతుర్వధం రాఘవ రోచయేత |
రాజ్యస్య దుఃఖస్య చ వీర సారం
న చింతయన్ కామపురస్కృతః సన్ || ౯ ||

వధో హి మే మతో నాసీత్స్వమాహాత్మ్యవ్యతిక్రమాత్ |
మమాసీద్బుద్ధిదౌరాత్మ్యాత్ప్రాణహారీ వ్యతిక్రమః || ౧౦ ||

ద్రుమశాఖావభగ్నోఽహం ముహూర్తం పరినిష్ఠనన్ |
సాంత్వయిత్వా త్వనేనోక్తో న పునః కర్తుమర్హసి || ౧౧ ||

భ్రాతృత్వమార్యభావశ్చ ధర్మశ్చానేన రక్షితః |
మయా క్రోధశ్చ కామశ్చ కపిత్వం చ ప్రదర్శితమ్ || ౧౨ ||

అచింతనీయం పరివర్జనీయ-
-మనీప్సనీయం స్వనవేక్షణీయమ్ |
ప్రాప్తోఽస్మి పాప్మానమిమం నరేంద్ర
భ్రాతుర్వధాత్త్వాష్ట్రవధాదివేంద్రః || ౧౩ ||

పాప్మానమింద్రస్య మహీ జలం చ
వృక్షాశ్చ కామం జగృహుః స్త్రియశ్చ |
కో నామ పాప్మానమిమం క్షమేత
శాఖామృగస్య ప్రతిపత్తుమిచ్ఛన్ || ౧౪ ||

నార్హామి సమ్మానమిమం ప్రజానాం
న యౌవరాజ్యం కుత ఏవ రాజ్యమ్ |
అధర్మయుక్తం కులనాశయుక్త-
-మేవంవిధం రాఘవ కర్మ కృత్వా || ౧౫ ||

పాపస్య కర్తాఽస్మి విగర్హితస్య
క్షుద్రస్య లోకాపకృతస్య చైవ |
శోకో మహాన్ మామభివర్తతేఽయం
వృష్టేర్యథా నిమ్నమివాంబువేగః || ౧౬ ||

సోదర్యఘాతాఽపరగాత్రవాలః
సంతాపహస్తాక్షిశిరోవిషాణః |
ఏనోమయో మామభిహంతి హస్తీ
దృప్తో నదీకూలమివ ప్రవృద్ధః || ౧౭ ||

అంహో బతేదం నృవరావిషహ్య
నివర్తతే మే హృది సాధు వృత్తమ్ |
వివర్ణమగ్నౌ పరితప్యమానం
కిట్టం యథా రాఘవ జాతరూపమ్ || ౧౮ ||

మహాబలానాం హరియూథపానా-
-మిదం కులం రాఘవ మన్నిమిత్తమ్ |
అస్యాంగదస్యాపి చ శోకతాపా-
-దర్ధస్థితప్రాణమితీవ మన్యే || ౧౯ ||

సుతః సులభ్యః సుజనః సువశ్యః
కుతః సుపుత్రః సదృశోఽంగదేన |
న చాపి విద్యేత స వీర దేశో
యస్మిన్భవేత్ సోదరసన్నికర్షః || ౨౦ ||

యద్యంగదో వీరవరార్హ జీవే-
-జ్జీవేచ్చ మాతా పరిపాలనార్థమ్ |
వినా తు పుత్రం పరితాపదీనా
తారా న జీవేదితి నిశ్చితం మే || ౨౧ ||

సోఽహం ప్రవేక్ష్యామ్యతిదీప్తమగ్నిం
భ్రాత్రా చ పుత్రేణ చ సఖ్యమిచ్ఛన్ |
ఇమే విచేష్యంతి హరిప్రవీరాః
సీతాం నిదేశే తవ వర్తమానాః || ౨౨ ||

కృత్స్నం తు తే సేత్స్యతి కార్యమేత-
-న్మయ్యప్రతీతే మనుజేంద్రపుత్ర |
కులస్య హంతారమజీవనార్హం
రామానుజానీహి కృతాగసం మామ్ || ౨౩ ||

ఇత్యేవమార్తస్య రఘుప్రవీరః
శ్రుత్వా వచో వాల్యనుజస్య తస్య |
సంజాతబాష్పః పరవీరహంతా
రామో ముహూర్తం విమనా బభూవ || ౨౪ ||

తస్మిన్ క్షణేఽభీక్ష్ణమవేక్ష్యమాణః
క్షితిక్షమావాన్ భువనస్య గోప్తా |
రామో రుదంతీం వ్యసనే నిమగ్నాం
సముత్సుకః సోఽథ దదర్శ తారామ్ || ౨౫ ||

తాం చారునేత్రాం కపిసింహనాథం
పతిం సమాశ్లిష్య తదా శయానామ్ |
ఉత్థాపయామాసురదీనసత్త్వాం
మంత్రిప్రధానాః కపివీరపత్నీమ్ || ౨౬ ||

సా విస్ఫురంతీ పరిరభ్యమాణా
భర్తుః సకాశాదపనీయమానా |
దదర్శ రామం శరచాపపాణిం
స్వతేజసా సూర్యమివ జ్వలంతమ్ || ౨౭ ||

సుసంవృతం పార్థివలక్షణైశ్చ
తం చారునేత్రం మృగశాబనేత్రా |
అదృష్టపూర్వం పురుషప్రధాన-
-మయం స కాకుత్స్థ ఇతి ప్రజజ్ఞే || ౨౮ ||

తస్యేంద్రకల్పస్య దురాసదస్య
మహానుభావస్య సమీపమార్యా |
ఆర్తాఽతితూర్ణం వ్యసనాభిపన్నా
జగామ తారా పరివిహ్వలంతీ || ౨౯ ||

సా తం సమాసాద్య విశుద్ధసత్త్వా
శోకేన సంభ్రాంతశరీరభావా |
మనస్వినీ వాక్యమువాచ తారా
రామం రణోత్కర్షణలబ్ధలక్షమ్ || ౩౦ ||

త్వమప్రమేయశ్చ దురాసదశ్చ
జితేంద్రియశ్చోత్తమధార్మికశ్చ |
అక్షయ్యకీర్తిశ్చ విచక్షణశ్చ
క్షితిక్షమావాన్ క్షతజోపమాక్షః || ౩౧ ||

త్వమాత్తబాణాసనబాణపాణి-
-ర్మహాబలః సంహననోపపన్నః |
మనుష్యదేహాభ్యుదయం విహాయ
దివ్యేన దేహాభ్యుదయేన యుక్తః || ౩౨ ||

యేనైకబాణేన హతః ప్రియో మే
తేనేవ మాం త్వం జహి సాయకేన |
హతా గమిష్యామి సమీపమస్య
న మామృతే రామ రమేత వాలీ || ౩౩ ||

స్వర్గేఽపి పద్మామలపత్రనేత్రః
సమేత్య సంప్రేక్ష్య చ మామపశ్యన్ |
న హ్యేష ఉచ్చావచతామ్రచూడా
విచిత్రవేషాప్సరసోఽభజిష్యత్ || ౩౪ ||

స్వర్గేఽపి శోకం చ వివర్ణతాం చ
మయా వినా ప్రాప్స్యతి వీర వాలీ |
రమ్యే నగేంద్రస్య తటావకాశే
విదేహకన్యారహితో యథా త్వమ్ || ౩౫ ||

త్వం వేత్థ యావద్వనితావిహీనః
ప్రాప్నోతి దుఃఖం పురుషః కుమారః |
తత్త్వం ప్రజానన్ జహి మాం న వాలీ
దుఃఖం మమాదర్శనజం భజేత || ౩౬ ||

యచ్చాపి మన్యేత భవాన్మహాత్మా
స్త్రీఘాతదోషో న భవేత్తు మహ్యమ్ |
ఆత్మేయమస్యేతి చ మాం జహి త్వం
న స్త్రీవధః స్యాన్మనుజేంద్రపుత్ర || ౩౭ ||

శాస్త్రప్రయోగాద్వివిధాచ్చ వేదా-
-దాత్మా హ్యనన్యః పురుషస్య దారాః |
దారప్రదానాన్న హి దానమన్య-
-త్ప్రదృశ్యతే జ్ఞానవతాం హి లోకే || ౩౮ ||

త్వం చాపి మాం తస్య మమ ప్రియస్య
ప్రదాస్యసే ధర్మమవేక్ష్య వీర |
అనేన దానేన న లప్స్యసే త్వ-
-మధర్మయోగం మమ వీర ఘాతాత్ || ౩౯ ||

ఆర్తామనాథామపనీయమానా-
-మేవంవిధామర్హసి మాం నిహంతుమ్ |
అహం హి మాతంగవిలాసగామినా
ప్లవంగమానామృషభేణ ధీమతా || ౪౦ ||

వినా వరార్హోత్తమహేమమాలినా
చిరం న శక్ష్యామి నరేంద్ర జీవితుమ్ |
ఇత్యేవముక్తస్తు విభుర్మహాత్మా
తారాం సమాశ్వాస్య హితం బభాషే || ౪౧ ||

మా వీరభార్యే విమతిం కురుష్వ
లోకో హి సర్వో విహితో విధాత్రా |
తం చైవ సర్వం సుఖదుఃఖయోగం
లోకోఽబ్రవీత్తేన కృతం విధాత్రా || ౪౨ ||

త్రయో హి లోకా విహితం విధానం
నాతిక్రమాంతే వశగా హి తస్య |
ప్రీతిం పరాం ప్రాప్స్యసి తాం తథైవ
పుత్రస్తు తే ప్రాప్స్యతి యౌవరాజ్యమ్ || ౪౩ ||

ధాత్రా విధానం విహితం తథైవ
న శూరపత్న్యః పరిదేవయంతి |
ఆశ్వాసితా తేన తు రాఘవేణ
ప్రభావయుక్తేన పరంతపేన |
సా వీరపత్నీ ధ్వనతా ముఖేన
సువేషరూపా విరరామ తారా || ౪౪ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే చతుర్వింశః సర్గః || ౨౪ ||


సంపూర్ణ వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ చూడండి.


మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.

స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)

Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".

విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.

Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed