Taittiriya Upanishad Shikshavalli – taittirīyōpaniṣat – 1. śīkṣāvallī

(tai.ā.7-1-1)

ōṁ śrī gurubhyō namaḥ | hariḥ ōṁ ||

ōṁ śaṁ nṓ mi̲traśśaṁ varúṇaḥ | śaṁ nṓ bhavatvarya̲mā |
śaṁ na̲ indrō̲ br̥ha̲spatíḥ | śaṁ nō̲ viṣṇúrurukra̲maḥ |
namō̲ brahmáṇē | namástē vāyō | tvamē̲va pra̲tyakṣa̲ṁ brahmā́si |
tvamē̲va pra̲tyakṣa̲ṁ brahmá vadiṣyāmi | r̥̲taṁ vádiṣyāmi |
sa̲tyaṁ vádiṣyāmi | tanmāmávatu | tadva̲ktārámavatu |
avátu̲ mām | avátu va̲ktāram̀ |
ōṁ śānti̲ḥ śānti̲ḥ śāntíḥ || 1 ||

iti prathamō:’nuvākaḥ ||

śīkṣāṁ vyā̀khyāsyā̲maḥ | varṇa̲ssvaraḥ | mātrā̲ balam |
sāmá santā̲naḥ | ityuktaśśī̀kṣādhyā̲yaḥ || 1 ||

iti dvitīyō:’nuvākaḥ ||

sa̲ha nau̲ yaśaḥ | sa̲ha nau bráhmava̲rcasam |
athātassagṁhitāyā upaniṣadaṁ vyā̀khyāsyā̲maḥ |
pañcasvadhikáraṇē̲ṣu |
adhilōkamadhijyautiṣamadhividyamadhiprajámadhyā̲tmam |
tā mahāsagṁhitā ítyāca̲kṣatē | athā́dhilō̲kam |
pr̥thivī pū̀rvarū̲pam | dyauruttárarū̲pam |
ākā́śassa̲ndhiḥ || 1 ||

vāyússandhā̲nam | ityádhilō̲kam | athā́dhijyau̲tiṣam |
agniḥ pū̀rvarū̲pam | āditya uttárarū̲pam | ā́passa̲ndhiḥ |
vaidyutássandhā̲nam | ityádhijyau̲tiṣam | athā́dhivi̲dyam |
ācāryaḥ pū̀rvarū̲pam || 2 ||

antēvāsyuttárarū̲pam | vídyā sa̲ndhiḥ |
pravacanaǵṁ sandhā̲nam |
ityádhivi̲dyam | athādhi̲prajam | mātā pū̀rvarū̲pam |
pitōttárarū̲pam | prájā sa̲ndhiḥ | prajananaǵṁ sandhā̲nam |
ityadhi̲prajam || 3 ||

athādhyā̲tmam | adharā hanuḥ pū̀rvarū̲pam |
uttarā hanuruttárarū̲pam | vāksa̲ndhiḥ | jihvā́ sandhā̲nam |
ityadhyā̲tmam | itīmā máhāsa̲g̲ṁhitāḥ |
ya ēvamētā mahāsagṁhitā vyākhyā́tā vē̲da |
sandhīyatē prajáyā pa̲śubhiḥ |
brahmavarcasēnānnādyēna suvargyēṇá lōkē̲na || 4 ||

iti tr̥tīyō:’nuvākaḥ ||

yaśchandásāmr̥ṣa̲bhō vi̲śvarū́paḥ |
chandō̲bhyō:’dhya̲mr̥tā̀thsaṁ ba̲bhūvá |
sa mēndrṓ mē̲dhayā̀ spr̥ṇōtu |
a̲mr̥tásya dēva̲ dhāráṇō bhūyāsam |
śarī́raṁ mē̲ vicárṣaṇam | ji̲hvā mē̲ madhúmattamā |
karṇā̀bhyāṁ bhūri̲ viśrúvam |
brahmáṇaḥ kō̲śṓ:’si mē̲dhayā:’píhitaḥ |
śru̲taṁ mḗ gōpāya | ā̲vahántī vitanvā̲nā || 1 ||

ku̲rvā̲ṇā cīrámā̲tmanáḥ | vāsāǵṁsi̲ mama̲ gāváśca |
a̲nna̲pā̲nē cá sarva̲dā | tatṓ mē̲ śriya̲māváha |
lō̲ma̲śāṁ pa̲śubhíssa̲ha svāhā̀ |
āmā́ yantu brahmacā̲riṇa̲ssvāhā̀ |
vimā́:’:’yantu brahmacā̲riṇa̲ssvāhā̀ |
pramā́:’:’yantu brahmacā̲riṇa̲ssvāhā̀ |
damā́yantu brahmacā̲riṇa̲ssvāhā̀ |
śamā́yantu brahmacā̲riṇa̲ssvāhā̀ || 2 ||

yaśō̲ janḗ:’sāni̲ svāhā̀ | śrēyā̲nvasyásō:’sāni̲ svāhā̀ |
taṁ tvā́ bhaga̲ pravíśāni̲ svāhā̀ |
sa mā́ bhaga̲ pravíśa̲ svāhā̀ |
tasmìnthsa̲hasráśākhē | nibhágā̲haṁ tvayí mr̥jē̲ svāhā̀ |
yathā:’:’pa̲ḥ pravátā̲:’:’yantí | yathā̲ māsā́ aharja̲ram |
ē̲vaṁ māṁ bráhmacā̲riṇáḥ | dhāta̲rāyántu sa̲rvata̲ssvāhā̀ |
pra̲ti̲vē̲śṓ:’si̲ pramā́bhāhi̲ pramā́padyasva || 3 ||

iti caturthō:’nuvākaḥ ||

bhūrbhuva̲ssuva̲riti̲ vā ē̲tāsti̲srō vyāhŕ̥tayaḥ |
tāsā́muhasmai̲ tāṁ cátu̲rthīm | māhā́camasya̲ḥ pravḗdayatē |
maha̲ ití | tadbrahmá | sa ā̲tmā | aṅgā̀nya̲nyā dē̲vatā̀ḥ |
bhūriti̲ vā a̲yaṁ lō̲kaḥ | bhuva̲ itya̲ntaríkṣam |
suva̲ritya̲sau lō̲kaḥ || 1 ||

maha̲ ityā́di̲tyaḥ | ā̲di̲tyēna̲ vāva sarvḗ lō̲kā mahī́yantē |
bhūriti̲ vā a̲gniḥ | bhuva̲ ití vā̲yuḥ | suva̲rityā́di̲tyaḥ |
maha̲ ití ca̲ndramā̀ḥ |
ca̲ndramásā̲ vāva sarvā́ṇi̲ jyōtīǵṁṣi̲ mahī́yantē | bhūriti̲ vā r̥cáḥ |
bhuva̲ iti̲ sāmā́ni |
suva̲riti̲ yajūǵṁṣi || 2 ||

maha̲ iti̲ brahmá | brahmáṇā̲ vāva sarvḗ vē̲dā mahī́yantē |
bhūriti̲ vai prā̲ṇaḥ | bhuva̲ ityápā̲naḥ | suva̲rití vyā̲naḥ |
maha̲ ityannam̀ | annḗna̲ vāva sarvḕ prā̲ṇā mahī́yantē |
tā vā ē̲tāścatásraścatu̲rdhā | catásraścatasrō̲ vyāhŕ̥tayaḥ |
tā yō vēdá |
sa vḗda̲ brahmá | sarvḕ:’smai dē̲vā ba̲limāváhanti || 3 ||

iti pañcamō:’nuvākaḥ ||

sa ya ē̲ṣṑ:’ntarahŕ̥daya ākā̲śaḥ |
tasmínna̲yaṁ purúṣō manō̲mayáḥ | amŕ̥tō hira̲ṇmayáḥ |
antárēṇa̲ tālúkē | ya ē̲ṣastaná ivāva̲lambátē | sḕndrayō̲niḥ |
yatrā̲sau kḗśā̲ntō vi̲vartátē | vya̲pōhyá śīrṣakapā̲lē |
bhūritya̲gnau pratítiṣṭhati | bhuva̲ ití vā̲yau || 1 ||

suva̲rityā́di̲tyē | maha̲ iti̲ brahmáṇi | ā̲pnōti̲ svārā̀jyam |
ā̲pnōti̲ manása̲spatim̀ | vākpáti̲ścakṣúṣpatiḥ |
śrōtrápatirvi̲jñānápatiḥ | ē̲tattatṓ bhavati |
ā̲kā̲śaśárīra̲ṁ brahmá |
sa̲tyātmá prā̲ṇārā́ma̲ṁ maná ānandam |
śāntísamr̥ddhama̲mr̥tam̀ |
ití prācīna yō̲gyōpā̀ssva || 2 ||

iti ṣaṣṭhō:’nuvākaḥ ||

pr̥̲thi̲vyántaríkṣa̲ṁ dyaurdiśṓ:’vāntaradi̲śāḥ |
a̲gnirvā̲yurā́di̲tyaśca̲ndramā̲ nakṣátrāṇi |
āpa̲ ōṣádhayō̲ vana̲spatáya ākā̲śa ā̲tmā | ityádhibhū̲tam |
athādhyā̲tmam | prā̲ṇō vyā̲nṓ:’pā̲na údā̲nassámā̲naḥ |
cakṣu̲śśrōtra̲ṁ manō̲ vāktvak |
carmámā̲g̲ṁsagg snāvāsthí ma̲jjā |
ē̲tadádhivi̲dhāya̲ r̥ṣi̲ravṓcat |
pāṅkta̲ṁ vā i̲dagṁ sarvam̀ |
pāṅktḗnai̲va pāṅktagǵ spr̥ṇō̲tītí || 1 ||

iti saptamō:’nuvākaḥ ||

ōmiti̲ brahmá | ōmitī̲dagṁ sarvam̀ |
ōmityē̲tadánukr̥ti ha sma̲ vā a̲pyō śrā́va̲yētyāśrā́vayanti |
ōmiti̲ sāmā́ni gāyanti | ōgṁ śōmití śa̲strāṇí śagṁsanti |
ōmityádhva̲ryuḥ prátiga̲raṁ pratígr̥ṇāti |
ōmiti̲ brahmā̲ prasaúti | ōmityágnihō̲tramanújānāti |
ōmití brāhma̲ṇaḥ práva̲kṣyannā́ha̲ brahmōpā̀pnavā̲nītí |
brahmai̲vōpā̀pnōti || 1 ||

ityaṣṭamō:’nuvākaḥ ||

r̥taṁ ca svādhyāyapravácanē̲ ca |
satyaṁ ca svādhyāyapravácanē̲ ca |
tapaśca svādhyāyapravácanē̲ ca |
damaśca svādhyāyapravácanē̲ ca |
śamaśca svādhyāyapravácanē̲ ca |
agnayaśca svādhyāyapravácanē̲ ca |
agnihōtraṁ ca svādhyāyapravácanē̲ ca |
atithayaśca svādhyāyapravácanē̲ ca |
mānuṣaṁ ca svādhyāyapravácanē̲ ca |
prajā ca svādhyāyapravácanē̲ ca |
prajanaśca svādhyāyapravácanē̲ ca |
prajātiśca svādhyāyapravácanē̲ ca |
satyamiti satyavacā́ rāthī̲taraḥ |
tapa iti tapōnityaḥ paúruśi̲ṣṭiḥ |
svādhyāyapravacanē ēvēti nākṓ maudga̲lyaḥ |
taddhi tapástaddhi̲ tapaḥ || 1 ||

iti navamō:’nuvākaḥ ||

a̲haṁ vr̥̲kṣasya̲ rērívā | kī̲rtiḥ pr̥̲ṣṭhaṁ gi̲rēríva |
ū̲rdhvapávitrō vā̲jinī́va sva̲mr̥támasmi |
dravíṇa̲g̲ṁ savárcasam | sumēdhā ámr̥tō̲kṣitaḥ |
iti triśaṅkōrvēdā́nuva̲canam || 1 ||

iti daśamō:’nuvākaḥ ||

vēdamanūcyācāryō:’ntēvāsinamánuśā̲sti |
satya̲ṁ vada | dharma̲ṁ cara | svādhyāyā̀nmā pra̲madaḥ |
ācāryāya priyaṁ dhanamāhr̥tya prajātantuṁ mā vyávacchē̲tsīḥ |
satyānna pramádita̲vyam | dharmānna pramádita̲vyam |
kuśalānna pramádita̲vyam | bhūtyai na pramádita̲vyam |
svādhyāyapravacanābhyāṁ na pramádita̲vyam || 1 ||

dēvapitr̥kāryābhyāṁ na pramádita̲vyam | mātŕ̥dēvō̲ bhava |
pitŕ̥dēvō̲ bhava | ācāryádēvō̲ bhava | atithídēvō̲ bhava |
yānyanavadyāní karmā̲ṇi | tāni sēvítavyā̲ni | nō ítarā̲ṇi |
yānyasmākagṁ sucáritā̲ni | tāni tvayṓpāsyā̲ni || 2 ||

nō ítarā̲ṇi | yē kē cārumacchrēyāǵṁsō brā̲hmaṇāḥ |
tēṣāṁ tvayā:’:’sanē na praśvásita̲vyam | śraddháyā dē̲yam |
aśraddháyā:’dē̲yam | śríyā dē̲yam | hríyā dē̲yam |
bhíyā dē̲yam | saṁvídā dē̲yam |
atha yadi tē karmavicikithsā vā vr̥ttavicikíthsā vā̲ syāt || 3 ||

yē tatra brāhmaṇā̀ssaṁma̲rśinaḥ | yuktā́ āyu̲ktāḥ |
alūkṣā́ dharmákāmā̲ssyuḥ | yathā tḗ tatrá vartē̲rann |
tathā tatrá vartē̲thāḥ | athābhyā̀khyā̲tēṣu |
yē tatra brāhmaṇā̀ssaṁma̲rśinaḥ | yuktā́ āyu̲ktāḥ |
alūkṣā́ dharmakāmā̲ssyuḥ | yathā tḗ tēṣú vartē̲rann |
tathā tēṣú vartē̲thāḥ | ēṣá ādē̲śaḥ | ēṣa úpadē̲śaḥ |
ēṣā vḗdōpa̲niṣat | ētadánuśā̲sanam | ēvamupā́sita̲vyam |
ēvamu caitádupā̲syam || 4 ||

ityēkādaśa:’nuvākaḥ ||

śaṁ nṓ mi̲traśśaṁ varúṇaḥ | śaṁ nṓ bhavatvarya̲mā |
śaṁ na̲ indrō̲ br̥ha̲spatíḥ | śaṁ nō̲ viṣṇúrurukra̲maḥ |
namō̲ brahmáṇē | namástē vāyō | tvamē̲va pra̲tyakṣa̲ṁ brahmā́si |
tvāmē̲va pra̲tyakṣa̲ṁ brahmāvā́diṣam | r̥̲tamávādiṣam |
sa̲tyamávādiṣam | tanmāmā́vīt | tadva̲ktārámāvīt |
āvī̲nmām | āvī̀dva̲ktāram̀ |
ōṁ śānti̲ḥ śānti̲ḥ śāntíḥ || 1 ||

iti dvādaśō:’nuvākaḥ ||

|| iti śīkṣāvallī samāptā ||

Facebook Comments

You may also like...

error: Download Stotra Nidhi mobile app