Sundarakanda Sarga (Chapter) 57 – sundarakāṇḍa saptapañcāśaḥ sargaḥ (57)

āplutya ca mahāvēgaḥ pakṣavāniva parvataḥ |
sacandrakumudaṁ ramyaṁ sārkakāraṇḍavaṁ śubham |
tiṣyaśravaṇakādambamabhraśaivālaśādvalam || 1 ||

punarvasumahāmīnaṁ lōhitāṅgamahāgraham |
airāvatamahādvīpaṁ svātīhaṁsavilōlitam || 2 ||

vātasaṅghātajātōrmi candrāṁśuśiśirāmbumat |
bhujaṅgayakṣagandharvaprabuddhakamalōtpalam || 3 ||

hanumānmārutagatirmahānauriva sāgaram |
apāramapariśrāntaḥ pupluvē gaganārṇavam || 4 ||

grasamāna ivākāśaṁ tārādhipamivōllikhan |
haranniva sanakṣatraṁ gaganaṁ sārkamaṇḍalam || 5 ||

mārutasyātmajaḥ śrīmānkapirvyōmacarō mahān |
[* apāramapariśrāntaścāmbudhiṁ samagāhata | *]
hanumānmēghajālāni vikarṣanniva gacchati || 6 ||

pāṇḍarāruṇavarṇāni nīlamāñjiṣṭhakāni ca |
haritāruṇavarṇāni mahābhrāṇi cakāśirē || 7 ||

praviśannabhrajālāni niṣpataṁśca punaḥ punaḥ |
pracchannaśca prakāśaśca candramā iva lakṣyatē || 8 ||

vividhābhraghanāpannagōcarō dhavalāmbaraḥ |
dr̥śyādr̥śyatanurvīrastadā candrāyatēmbarē || 9 ||

tārkṣyāyamāṇō gaganē babhāsē vāyunandanaḥ |
dārayanmēghabr̥ndāni niṣpataṁśca punaḥ punaḥ || 10 ||

nadannādēna mahatā mēghasvanamahāsvanaḥ |
pravarānrākṣasānhatvā nāma viśrāvya cātmanaḥ || 11 ||

ākulāṁ nagarīṁ kr̥tvā vyathayitvā ca rāvaṇam |
ardayitvā balaṁ ghōraṁ vaidēhīmabhivādya ca |
ājagāma mahātējāḥ punarmadhyēna sāgaram || 12 ||

parvatēndraṁ sunābhaṁ ca samupaspr̥śya vīryavān |
jyāmukta iva nārācō mahāvēgō:’bhyupāgataḥ || 13 ||

sa kiñcidanusamprāptaḥ samālōkya mahāgirim |
mahēndraṁ mēghasaṅkāśaṁ nanāda haripuṅgavaḥ || 14 ||

sa pūrayāmāsa kapirdiśō daśa samantataḥ |
nadannādēna mahatā mēghasvana mahāsvanaḥ || 15 ||

sa taṁ dēśamanuprāptaḥ suhr̥ddarśanalālasaḥ |
nanāda hariśārdūlō lāṅgūlaṁ cāpyakampayat || 16 ||

tasya nānadyamānasya suparṇacaritē pathi |
phalatīvāsya ghōṣēṇa gaganaṁ sārkamaṇḍalam || 17 ||

yē tu tatrōttarē tīrē samudrasya mahābalāḥ |
pūrvaṁ saṁviṣṭhitāḥ śūrā vāyuputradidr̥kṣavaḥ || 18 ||

mahatō vāyununnasya tōyadasyēva garjitam |
śuśruvustē tadā ghōṣamūruvēgaṁ hanūmataḥ || 19 ||

tē dīnamanasaḥ sarvē śuśruvuḥ kānanaukasaḥ |
vānarēndrasya nirghōṣaṁ parjanyaninadōpamam || 20 ||

niśamya nadatō nādaṁ vānarāstē samantataḥ |
babhūvurutsukāḥ sarvē suhr̥ddarśanakāṅkṣiṇaḥ || 21 ||

jāmbavānsa hariśrēṣṭhaḥ prītisaṁhr̥ṣṭamānasaḥ |
upāmantrya harīnsarvānidaṁ vacanamabravīt || 22 ||

sarvathā kr̥takāryō:’sau hanūmānnātra saṁśayaḥ |
na hyasyākr̥takāryasya nāda ēvaṁ vidhō bhavēt || 23 ||

tasya bāhūruvēgaṁ ca ninādaṁ ca mahātmanaḥ |
niśamya harayō hr̥ṣṭāḥ samutpētustatastataḥ || 24 ||

tē nagāgrānnagāgrāṇi śikharācchikharāṇi ca |
prahr̥ṣṭāḥ samapadyanta hanūmantaṁ didr̥kṣavaḥ || 25 ||

tē prītāḥ pādapāgrēṣu gr̥hya śākhāḥ suviṣṭhitāḥ |
vāsāṁsīva praśākhāśca samāvidhyanta vānarāḥ || 26 ||

girigahvarasaṁlīnō yathā garjati mārutaḥ |
ēvaṁ jagarja balavānhanūmānmārutātmajaḥ || 27 ||

tamabhraghanasaṅkāśamāpatantaṁ mahākapim |
dr̥ṣṭvā tē vānarāḥ sarvē tasthuḥ prāñjalayastadā || 28 ||

tatastu vēgavāṁstasya girērgirinibhaḥ kapiḥ |
nipapāta mahēndrasya śikharē pādapākulē || 29 ||

harṣēṇāpūryamāṇō:’sau ramyē parvatanirjharē |
chinnapakṣa ivākāśātpapāta dharaṇīdharaḥ || 30 ||

tatastē prītamanasaḥ sarvē vānarapuṅgavāḥ |
hanumantaṁ mahātmānaṁ parivāryōpatasthirē || 31 ||

parivārya ca tē sarvē parāṁ prītimupāgatāḥ |
prahr̥ṣṭavadanāḥ sarvē tamarōgamupāgatam || 32 ||

upāyanāni cādāya mūlāni ca phalāni ca |
pratyarcayanhariśrēṣṭhaṁ harayō mārutātmajam || 33 ||

[* vinēdurmuditāḥ kēcitkēcitkilikilāstathā |
hr̥ṣṭāḥ pādapaśākhāśca āninyurvānararṣabhāḥ || 34 ||
*]

hanumāṁstu gurūnvr̥ddhāñjāmbavatpramukhāṁstadā |
kumāramaṅgadaṁ caiva sōvandata mahākapiḥ || 35 ||

sa tābhyāṁ pūjitaḥ pūjyaḥ kapibhiśca prasāditaḥ |
dr̥ṣṭā sītēti vikrāntaḥ saṅkṣēpēṇa nyavēdayat || 36 ||

niṣasāda ca hastēna gr̥hītvā vālinaḥ sutam |
ramaṇīyē vanōddēśē mahēndrasya girēstadā |
hanumānabravīddr̥ṣṭastadā tānvānararṣabhān || 37 ||

aśōkavanikāsaṁsthā dr̥ṣṭā sā janakātmajā |
rakṣyamāṇā sughōrābhī rākṣasībhiraninditā || 38 ||

ēkavēṇīdharā bālā rāmadarśanalālasā |
upavāsapariśrāntā jaṭilā malinā kr̥śā || 39 ||

tatō dr̥ṣṭēti vacanaṁ mahārthamamr̥tōpamam |
niśamya mārutēḥ sarvē muditā vānarā bhavan || 40 ||

kṣvēlantyanyē nadantyanyē garjantyanyē mahābalāḥ |
cakruḥ kilikilāmanyē pratigarjanti cāparē || 41 ||

kēciducchritalāṅgūlāḥ prahr̥ṣṭāḥ kapikuñjarāḥ |
añcitāyatadīrghāṇi lāṅgūlāni pravivyadhuḥ || 42 ||

aparē ca hanūmantaṁ vānarā vāraṇōpamam |
āplutya giriśr̥ṅgēbhyaḥ saṁspr̥śanti sma harṣitāḥ || 43 ||

uktavākyaṁ hanūmantamaṅgadastamathābravīt |
sarvēṣāṁ harivīrāṇāṁ madhyē vacanamuttamam || 44 ||

sattvē vīryē na tē kaścitsamō vānara vidyatē |
yadavaplutya vistīrṇaṁ sāgaraṁ punarāgataḥ || 45 ||

jīvitasya pradātā nastvamēkō vānarōttama |
tvatprasādātsamēṣyāmaḥ siddhārthā rāghavēṇa ha || 46 ||

ahō svāmini tē bhaktirahō vīryamahō dhr̥tiḥ |
diṣṭyā dr̥ṣṭā tvayā dēvī rāmapatnī yaśasvinī |
diṣṭyā tyakṣyati kākutsthaḥ śōkaṁ sītāviyōgajam || 47 ||

tatō:’ṅgadaṁ hanūmantaṁ jāmbavantaṁ ca vānarāḥ |
parivārya pramuditā bhējirē vipulāḥ śilāḥ || 48 ||

[* upaviṣṭā girēstasya śilāsu vipulāsu ca | *]
śrōtukāmāḥ samudrasya laṅghanaṁ vānarōttamāḥ || 49 ||

darśanaṁ cāpi laṅkāyāḥ sītāyā rāvaṇasya ca |
tasthuḥ prāñjalayaḥ sarvē hanumadvadanōnmukhāḥ || 50 ||

tasthau tatrāṅgadaḥ śrīmānvānarairbahubhirvr̥taḥ |
upāsyamānō vibudhairdivi dēvapatiryathā || 51 ||

hanūmatā kīrtimatā yaśasvinā
tathāṅgadēnāṅgadabaddhabāhunā |
mudā tadādhyāsitamunnataṁ maha-
-nmahīdharāgraṁ jvalitaṁ śriyā:’bhavat || 52 ||

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē sundarakāṇḍē saptapañcāśaḥ sargaḥ || 57

sundarakāṇḍa aṣṭapañcāśaḥ sargaḥ (58)>>


See Complete vālmīki sundarakāṇḍa for chanting.

Facebook Comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Not allowed
%d bloggers like this: