Sundarakanda Sarga (Chapter) 5 – sundarakāṇḍa pañcama sargaḥ

tataḥ sa madhyaṅgatamaṁśumantaṁ
jyōtsnāvitānaṁ mahadudvamantam |
dadarśa dhīmān divi bhānumantaṁ
gōṣṭhē vr̥ṣaṁ mattamiva bhramantam || 1

lōkasya pāpāni vināśayantaṁ
mahōdadhiṁ cāpi samēdhayantam |
bhūtāni sarvāṇi virājayantaṁ
dadarśa śītāṁśumathābhiyāntam || 2

yā bhāti lakṣmīrbhuvi mandarasthā
tathā pradōṣēṣu ca sāgarasthā |
tathaiva tōyēṣu ca puṣkarasthā
rarāja sā cāruniśākarasthā || 3

haṁsō yathā rājatapañjarasthaḥ
siṁhō yathā mandarakandarasthaḥ |
vīrō yathā garvitakuñjarasthaḥ
candrō vibabhrāja tathā:’mbarasthaḥ || 4

sthitaḥ kakudmāniva tīkṣṇaśr̥ṅgō
mahācalaḥ śvēta ivōccaśr̥ṅgaḥ |
hastīva jāmbūnadabaddhaśr̥ṅgō
rarāja candraḥ paripūrṇaśr̥ṅgaḥ || 5

vinaṣṭaśītāmbutuṣārapaṅkō
mahāgrahagrāhavinaṣṭapaṅkaḥ |
prakāśalakṣmyāśrayanirmalāṅkō
rarāja candrō bhagavān śaśāṅkaḥ || 6

śilātalaṁ prāpya yathā mr̥gēndrō
mahāraṇaṁ prāpya yathā gajēndraḥ |
rājyaṁ samāsādya yathā narēndraḥ
tathā prakāśō virarāja candraḥ || 7

prakāśacandrōdayanaṣṭadōṣaḥ
pravr̥ddharakṣaḥ piśitāśadōṣaḥ |
rāmābhirāmēritacittadōṣaḥ
svargaprakāśō bhagavānpradōṣaḥ || 8

tantrīsvanāḥ karṇasukhāḥ pravr̥ttāḥ
svapanti nāryaḥ patibhiḥ suvr̥ttāḥ |
naktañcarāścāpi tathā pravr̥ttāḥ
vihartumatyadbhutaraudravr̥ttāḥ || 9

mattapramattāni samākulāni
rathāśvabhadrāsanasaṅkulāni |
vīraśriyā cāpi samākulāni
dadarśa dhīmān sa kapiḥ kulāni || 10

parasparaṁ cādhikamākṣipanti
bhujāṁśca pīnānadhinikṣipanti |
mattapralāpānadhikaṁ kṣipanti
mattāni cānyōnyamadhikṣipanti || 11

rakṣāṁsi vakṣāṁsi ca vikṣipanti
gātrāṇi kāntāsu ca vikṣipanti |
rūpāṇi citrāṇi ca vikṣipanti
dr̥ḍhāni cāpāni ca vikṣipanti || 12

dadarśa kāntāśca samālabhantyaḥ
tathā:’parāstatra punaḥ svapantyaḥ |
surūpavaktrāśca tathā hasantyaḥ
kruddhāḥ parāścapi viniśśvasantyaḥ || 13

mahāgajaiścāpi tathā nadadbhiḥ
supūjitaiścāpi tathā susadbhiḥ |
rarāja vīraiśca viniśśvasadbhiḥ
hradō bhujaṅgairiva niśśvasadbhiḥ || 14

buddhipradhānān rucirābhidhānān
saṁśraddadhānān jagataḥ pradhānān |
nānāvidhānān rucirābhidhānān
dadarśa tasyāṁ puri yātudhānān || 15

nananda dr̥ṣṭvā sa ca tān surūpān
nānāguṇānātmaguṇānurūpān |
vidyōtamānān sa tadānurūpān
dadarśa kāṁścicca punarvirūpān || 16

tatō varārhāḥ suviśuddhabhāvāḥ
tēṣāṁ striyastatra mahānubhāvāḥ |
priyēṣu pānēṣu ca saktabhāvāḥ
dadarśa tārā iva suprabhāvāḥ || 17

śriyā jvalantīstrapayōpagūḍhāḥ
niśīthakālē ramaṇōpagūḍhāḥ |
dadarśa kāścitpramadōpagūḍhāḥ
yathā vihaṅgāḥ kusumōpagūḍhāḥ || 18

anyāḥ punarharmyatalōpaviṣṭāḥ
tatra priyāṅkēṣu sukhōpaviṣṭāḥ |
bhartuḥ priyā dharmaparāniviṣṭāḥ
dadarśa dhīmān madanābhiviṣṭāḥ || 19

aprāvr̥tāḥ kāñcanarājivarṇāḥ
kāścitparārthyāstapanīyavarṇāḥ |
punaśca kāścicchaśalakṣmavarṇāḥ
kāntaprahīṇā rucirāṅgavarṇāḥ || 20

tataḥ priyān prāpya manōbhirāmān
suprītiyuktāḥ prasamīkṣya rāmāḥ |
gr̥hēṣu hr̥ṣṭāḥ paramābhirāmāḥ
haripravīraḥ sa dadarśa rāmāḥ || 21

candraprakāśāśca hi vaktramālāḥ
vakrākṣipakṣmāśca sunētramālāḥ |
vibhūṣaṇānāṁ ca dadarśa mālāḥ
śatahradānāmiva cārumālāḥ || 22

na tvēva sītāṁ paramābhijātāṁ
pathi sthitē rājakulē prajātām |
latāṁ praphullāmiva sādhujātāṁ
dadarśa tanvīṁ manasā:’bhijātām || 23

sanātanē vartmani sanniviṣṭāṁ
rāmēkṣaṇāntāṁ madanābhiviṣṭām |
bharturmanaḥ śrīmadanupraviṣṭāṁ
strībhyō varābhyaśca sadā viśiṣṭām || 24

uṣṇārditāṁ sānusr̥tāsrakaṇṭhīṁ
purā varārhōttamaniṣkakaṇṭhīm |
sujātapakṣmāmabhiraktakaṇṭhīṁ
vanē pravr̥ttāmiva nīlakaṇṭhīm || 25

avyaktarēkhāmiva candrarēkhāṁ
pāṁsupradigdhāmiva hēmarēkhām |
kṣataprarūḍhāmiva bāṇarēkhāṁ
vāyuprabhinnāmiva mēgharēkhām || 26

sītāmapaśyanmanujēśvarasya
rāmasya patnīṁ vadatāṁ varasya |
babhūva duḥkhābhihataścirasya
plavaṅgamō manda ivācirasya || 27

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkiyē ādikāvyē sundarakāndē pañcamaḥ sargaḥ || 5

sundarakāṇḍa ṣaṣṭhaḥ sargaḥ(6)>>


See Complete vālmīki sundarakāṇḍa for chanting.

Facebook Comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Not allowed
%d bloggers like this: