Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
[గమనిక: ఈ అధ్యాయం (శ్లోకాలు మాత్రమే) “శ్రీ దుర్గా స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]
|| ఓం ||
ఋషిరువాచ || ౧ ||
చండే చ నిహతే దైత్యే ముండే చ వినిపాతితే |
బహులేషు చ సైన్యేషు క్షయితేష్వసురేశ్వరః || ౨ ||
ఋషి ఇట్లు పలికెను: దైత్యుడైన చండుడు (చండే దైత్యే) సంహరింపబడగా, ముండుడు (ముండే) కూలిపోగా మరియు అపారమైన రాక్షస సైన్యములు (బహులేషు సైన్యేషు) నశించిపోగా (క్షయితేషు), అప్పుడు అసురేశ్వరుడైన శుంభుడు…
తతః కోపపరాధీనచేతాః శుంభః ప్రతాపవాన్ |
ఉద్యోగం సర్వసైన్యానాం దైత్యానామాదిదేశ హ || ౩ ||
ప్రతాపవంతుడైన (ప్రతాపవాన్) ఆ శుంభుడు, కోపానికి లోనైన మనస్సుతో (కోపపరాధీనచేతాః), తన వద్దనున్న సమస్త దైత్య సైన్యాలను (సర్వసైన్యానాం దైత్యానామ్) యుద్ధానికి సిద్ధమవ్వమని (ఉద్యోగమ్) ఆజ్ఞాపించెను (ఆదిదేశ హ).
అద్య సర్వబలైర్దైత్యాః షడశీతిరుదాయుధాః |
కంబూనాం చతురశీతిర్నిర్యాంతు స్వబలైర్వృతాః || ౪ ||
“ఈరోజు ఆయుధాలు ధరించిన (ఉదాయుధాః) ఎనభై ఆరు (షడశీతిః) దైత్య కులాలు తమ తమ బలగాలతో, అలాగే ఎనభై నాలుగు (చతురశీతిః) కంబూ (కంబూనామ్) వంశపు రాక్షస కులాలు తమ సైన్యాలతో యుద్ధానికి బయలుదేరాలి.”
కోటివీర్యాణి పంచాశదసురాణాం కులాని వై |
శతం కులాని ధౌమ్రాణాం నిర్గచ్ఛంతు మమాజ్ఞయా || ౫ ||
“అలాగే యాభై (పంచాశత్) కోటివీర్య (కోటివీర్యాణి) కులాలు, వంద (శతమ్) ధౌమ్ర (ధౌమ్రాణాం) వంశపు రాక్షస కులాలు నా ఆజ్ఞతో (మమాజ్ఞయా) యుద్ధానికి తరలి వెళ్లాలి.”
కాలకా దౌర్హృదా మౌర్యాః కాలకేయాస్తథాసురాః |
యుద్ధాయ సజ్జా నిర్యాంతు ఆజ్ఞయా త్వరితా మమ || ౬ ||
“కాలక (కాలకా), దౌర్హృద (దౌర్హృదా), మౌర్య (మౌర్యాః) మరియు కాలకేయ (కాలకేయాః) అనే అసుర వంశాల వారు కూడా నా ఆజ్ఞతో (ఆజ్ఞయా మమ) త్వరగా (త్వరితాః) యుద్ధానికి సిద్ధమై (సజ్జాః) బయలుదేరాలి.”
ఇత్యాజ్ఞాప్యాసురపతిః శుంభో భైరవశాసనః |
నిర్జగామ మహాసైన్యసహస్రైర్బహుభిర్వృతః || ౭ ||
భయంకరమైన శాసనాలు చేసే (భైరవశాసనః) ఆ అసురపతి శుంభుడు, ఈ విధంగా ఆజ్ఞాపించి, తానూ కూడా అనేక వేల (బహుభిః సహస్రైః) మహా సైన్యంతో (మహాసైన్య) వృతమై యుద్ధానికి బయలుదేరెను (నిర్జగామ).
ఆయాంతం చండికా దృష్ట్వా తత్ సైన్యమతిభీషణమ్ |
జ్యాస్వనైః పూరయామాస ధరణీగగనాంతరమ్ || ౮ ||
అత్యంత భయంకరమైన (అతిభీషణమ్) ఆ రాక్షస సైన్యం రావడాన్ని (ఆయాంతమ్) చూసి, చండికా దేవి తన ధనుస్సు యొక్క నారి శబ్దంతో (జ్యాస్వనైః) భూమికి, ఆకాశానికి (ధరణీగగనాంతరమ్) మధ్య ఉన్న అంతరాళమంతటినీ నింపేసెను (పూరయామాస).
తతః సింహో మహానాదమతీవ కృతవాన్ నృప |
ఘంటాస్వనేన తాన్నాదమంబికా చోపబృంహయత్ || ౯ ||
ఓ రాజా! అప్పుడు దేవి వాహనమైన ఆ సింహం (సింహః) అత్యంత భయంకరమైన గర్జన (మహానాదమ్) చేసెను. అంబికా దేవి కూడా తన ఘంటా నాదముతో (ఘంటాస్వనేన) ఆ శబ్దాన్ని మరింత పెంచెను (ఉపబృంహయత్).
ధనుర్జ్యాసింహఘంటానాం నాదాపూరితదిఙ్ముఖా |
నినాదైర్భీషణైః కాలీ జిగ్యే విస్తారితాననా || ౧౦ ||
ధనుస్సు నారి (ధనుర్జ్యా), సింహం (సింహ) మరియు గంట (ఘంటా) శబ్దాలతో దిక్కులన్నీ నిండిపోగా (నాదాపూరితదిఙ్ముఖా), భయంకరమైన గర్జనలు చేస్తూ, తన నోరు విప్పి (విస్తారితాననా) ఉన్న కాళికా దేవి (కాలీ) తన భీకర నాదములతో (నినాదైర్భీషణైః) ఆ శబ్దాలన్నింటినీ జయించెను (జిగ్యే) (అనగా అందరికంటే మిన్నగా గర్జించెను).
తం నినాదముపశ్రుత్య దైత్యసైన్యైశ్చతుర్దిశమ్ |
దేవీ సింహస్తథా కాలీ సరోషైః పరివారితాః || ౧౧ ||
ఆ భయంకరమైన గర్జనను విని (నినాదముపశ్రుత్య), చతుర్దిక్కుల (చతుర్దిశమ్) నుండి దైత్య సైన్యాలు (దైత్యసైన్యైః) కోపంతో రగిలిపోతూ (సరోషైః), దేవిని (దేవీ), సింహాన్ని (సింహః) మరియు కాళికా దేవిని (కాలీ) ముట్టడించి చుట్టుముట్టారు (పరివారితాః).
ఏతస్మిన్నంతరే భూప వినాశాయ సురద్విషామ్ |
భవాయామరసింహానామతివీర్యబలాన్వితాః || ౧౨ ||
బ్రహ్మేశగుహవిష్ణూనాం తథేంద్రస్య చ శక్తయః |
శరీరేభ్యో వినిష్క్రమ్య తద్రూపైశ్చండికాం యయుః || ౧౩ ||
ఓ రాజా (భూప)! సరిగ్గా ఆ సమయంలోనే (ఏతస్మిన్నంతరే), దేవ శత్రువుల (సురద్విషామ్) వినాశనానికి (వినాశాయ) మరియు శ్రేష్ఠులైన దేవతల (అమరసింహానామ్) క్షేమము/వృద్ధి కొరకు (భవాయ), అత్యంత పరాక్రమము, బలముతో కూడిన (అతివీర్యబలాన్వితాః) బ్రహ్మ, శివ, కుమారస్వామి, విష్ణువు మరియు ఇంద్రుల యొక్క శక్తులు (శక్తయః) వారి వారి శరీరాల నుండి (శరీరేభ్యః) బయటకు వచ్చి (వినిష్క్రమ్య), ఆయా రూపాలతోనే (తద్రూపైః) చండికా దేవి వద్దకు చేరుకున్నాయి (చండికాం యయుః).
యస్య దేవస్య యద్రూపం యథా భూషణవాహనమ్ |
తద్వదేవ హి తచ్ఛక్తిరసురాన్ యోద్ధుమాయయౌ || ౧౪ ||
ఏ దేవునికి (యస్య దేవస్య) ఏ రూపం (యద్రూపం), ఏ అలంకారాలు (భూషణ) మరియు ఏ వాహనం (వాహనమ్) ఉన్నాయో, అదే విధంగా (తద్వదేవ హి) వారి వారి శక్తులు కూడా అసురులతో యుద్ధం చేయడానికి (యోద్ధుమ్) వచ్చాయి (ఆయయౌ).
హంసయుక్తవిమానాగ్రే సాక్షసూత్రకమండలుః |
ఆయాతా బ్రహ్మణః శక్తిర్బ్రహ్మాణీత్యభిధీయతే || ౧౫ ||
హంసలు పూన్చిన విమానముపై (హంసయుక్తవిమానాగ్రే) కూర్చుని, చేతిలో అక్షమాల (సాక్షసూత్ర) మరియు కమండలము (కమండలుః) ధరించి వచ్చిన బ్రహ్మ యొక్క శక్తిని (బ్రహ్మణః శక్తిః) ‘బ్రహ్మాణి’ (బ్రహ్మాణీత్యభిధీయతే) అని పిలుస్తారు.
మాహేశ్వరీ వృషారూఢా త్రిశూలవరధారిణీ |
మహాహివలయా ప్రాప్తా చంద్రరేఖావిభూషణా || ౧౬ ||
వృషభమును అధిరోహించి (వృషారూఢా), శ్రేష్ఠమైన త్రిశూలమును ధరించి (త్రిశూలవరధారిణీ), చేతులకు పెద్ద పాములను కంకణాలుగా (మహాహివలయా) దాల్చి, శిరస్సుపై చంద్రకళతో (చంద్రరేఖావిభూషణా) అలంకరింపబడిన శివుని శక్తి ప్రాప్తించినది (ప్రాప్తా).
కౌమారీ శక్తిహస్తా చ మయూరవరవాహనా |
యోద్ధుమభ్యాయయౌ దైత్యానంబికా గుహరూపిణీ || ౧౭ ||
చేతిలో శక్తి ఆయుధాన్ని ధరించి (శక్తిహస్తా), శ్రేష్ఠమైన నెమలి వాహనంపై (మయూరవరవాహనా) కూర్చుని, కుమారస్వామి రూపంలో (గుహరూపిణీ) అంబికా దేవికి సహాయంగా అసురులతో యుద్ధం చేయడానికి (యోద్ధుమ్) వచ్చినది (అభ్యాయయౌ).
తథైవ వైష్ణవీ శక్తిర్గరుడోపరి సంస్థితా |
శంఖచక్రగదాశార్ఙ్గఖడ్గహస్తాభ్యుపాయయౌ || ౧౮ ||
అదే విధంగా (తథైవ), గరుత్మంతునిపై ఆశీనురాలై (గరుడోపరి సంస్థితా), తన చేతులలో శంఖము, చక్రము, గదా, శార్ఙ్గమనే విల్లు మరియు ఖడ్గమును (శంఖచక్రగదాశార్ఙ్గఖడ్గహస్తా) ధరించి విష్ణు శక్తి వచ్చినది (అభ్యుపాయయౌ).
యజ్ఞవారాహమతులం రూపం యా బిభ్రతో హరేః |
శక్తిః సాప్యాయయౌ తత్ర వారాహీం బిభ్రతీ తనుమ్ || ౧౯ ||
సాటిలేని యజ్ఞ వరాహ రూపమును (యజ్ఞవారాహమతులం రూపం) ధరించిన హరి యొక్క శక్తి (శక్తిః సాపి) కూడా, వరాహ రూపాన్ని (వారాహీం తనుమ్) ధరించి అక్కడికి వచ్చినది (ఆయయౌ).
నారసింహీ నృసింహస్య బిభ్రతీ సదృశం వపుః |
ప్రాప్తా తత్ర సటాక్షేపక్షిప్తనక్షత్రసంహతిః || ౨౦ ||
నరసింహస్వామికి సమానమైన (సదృశం) శరీరాన్ని (వపుః) ధరించి, తన మెడ జడలను విదిలించడం ద్వారా (సటాక్షేప) ఆకాశంలోని నక్షత్ర సమూహాలను (నక్షత్రసంహతిః) చెల్లాచెదురు చేస్తూ నారసింహీ శక్తి (నారసింహీ) అక్కడకు చేరుకున్నది (ప్రాప్తా).
వజ్రహస్తా తథైవైంద్రీ గజరాజోపరి స్థితా |
ప్రాప్తా సహస్రనయనా యథా శక్రస్తథైవ సా || ౨౧ ||
అదే విధంగా (తథైవ), చేతిలో వజ్రాయుధాన్ని (వజ్రహస్తా) ధరించి, గజరాజైన ఐరావతంపై (గజరాజోపరి) కూర్చుని, వేయి కళ్లతో (సహస్రనయనా) ఒప్పారుతూ, దేవేంద్రుడు (శక్రః) ఎలా ఉంటారో అచ్చం అలాగే (యథా… తథైవ) ఐంద్రీ శక్తి వచ్చినది (ప్రాప్తా).
తతః పరివృతస్తాభిరీశానో దేవశక్తిభిః |
హన్యంతామసురాః శీఘ్రం మమ ప్రీత్యాఽఽహ చండికామ్ || ౨౨ ||
ఆ తర్వాత (తతః), ఆ దేవ శక్తులన్నింటితో (దేవశక్తిభిః) పరివేష్టితుడై ఉన్న ఈశానుడు (పరమశివుడు), చండికా దేవితో ఇట్లు పలికెను (ఆహ): “నాపై గల ప్రేమతో (మమ ప్రీత్యా), ఈ అసురులను త్వరగా (శీఘ్రం) సంహరించుము (హన్యంతామ్).”
తతో దేవీశరీరాత్తు వినిష్క్రాంతాతిభీషణా |
చండికాశక్తిరత్యుగ్రా శివాశతనినాదినీ || ౨౩ ||
అప్పుడు (తతః), చండికా దేవి శరీరం నుండి (శరీరాత్తు) అత్యంత భయంకరమైన (అతిభీషణా), మిక్కిలి ఉగ్రమైన (అత్యుగ్రా) ఒక శక్తి బయటకు వచ్చినది (వినిష్క్రాంతా). ఆమె వందమంది నక్కల (శివాశత) వంటి భీకరమైన అరుపులు గలది (నినాదినీ).
సా చాహ ధూమ్రజటిలమీశానమపరాజితా |
దూత త్వం గచ్ఛ భగవన్ పార్శ్వం శుంభనిశుంభయోః || ౨౪ ||
ఓటమి ఎరుగని (అపరాజితా) ఆ శక్తి, ధూమ్రవర్ణపు జడలు (ధూమ్రజటిలమ్) కలిగిన ఆ ఈశానునితో (శివునితో) ఇట్లు పలికినది: “ఓ భగవంతుడా! నీవు దూతగా (దూత త్వం) శుంభ నిశుంభుల వద్దకు (పార్శ్వం) వెళ్లుము (గచ్ఛ).”
బ్రూహి శుంభం నిశుంభం చ దానవావతిగర్వితౌ |
యే చాన్యే దానవాస్తత్ర యుద్ధాయ సముపస్థితాః || ౨౫ ||
“అత్యంత గర్వితులైన (అతిగర్వితౌ) ఆ దానవులైన (దానవాౌ) శుంభ నిశుంభులతో మరియు అక్కడ యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న (యుద్ధాయ సముపస్థితాః) మిగిలిన దానవులతో ఇట్లు చెప్పుము (బ్రూహి):”
త్రైలోక్యమింద్రో లభతాం దేవాః సంతు హవిర్భుజః |
యూయం ప్రయాత పాతాలం యది జీవితుమిచ్ఛథ || ౨౬ ||
“ముల్లోకాలను ఇంద్రుడు పొందనిమ్ము (త్రైలోక్యమింద్రో లభతామ్), దేవతలు యజ్ఞ భాగాలను అనుభవించనిమ్ము (హవిర్భుజః). ఒకవేళ మీరు బ్రతకాలని కోరుకుంటే (యది జీవితుమిచ్ఛథ), వెంటనే పాతాళానికి (పాతాలం) వెళ్ళిపోండి (ప్రయాత).”
బలావలేపాదథ చేద్భవంతో యుద్ధకాంక్షిణః |
తదాగచ్ఛత తృప్యంతు మచ్ఛివాః పిశితేన వః || ౨౭ ||
“ఒకవేళ మీరు మీ బల గర్వముతో (బలావలేపాత్) యుద్ధం చేయాలని కోరుకుంటే (యుద్ధకాంక్షిణః), అప్పుడు రండి! నా నక్కలు (మచ్ఛివాః) మీ మాంసముతో (పిశితేన) తృప్తి చెందుతాయి (తృప్యంతు).”
యతో నియుక్తో దౌత్యేన తయా దేవ్యా శివః స్వయమ్ |
శివదూతీతి లోకేఽస్మింస్తతః సా ఖ్యాతిమాగతా || ౨౮ ||
ఏ కారణము చేతనైతే ఆ దేవి శివుని స్వయంగా (శివః స్వయమ్) దూతగా (దౌత్యేన) నియమించినదో, ఆ కారణము చేతనే ఆ తల్లి ఈ లోకంలో (లోకేఽస్మిన్) ‘శివదూతి’ (శివదూతీతి) అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందినది (ఖ్యాతిమాగతా).
తేఽపి శ్రుత్వా వచో దేవ్యాః శర్వాఖ్యాతం మహాసురాః |
అమర్షాపూరితా జగ్ముర్యత్ర కాత్యాయనీ స్థితా || ౨౯ ||
శివుని ద్వారా (శర్వాఖ్యాతమ్) చెప్పబడిన దేవి మాటలను విన్న ఆ మహాసురులు (మహాసురాః), అమితమైన కోపముతో నిండినవారై (అమర్షాపూరితాః), కాత్యాయనీ దేవి (కాత్యాయనీ) ఉన్న చోటికి వెళ్ళిరి (జగ్ముః).
తతః ప్రథమమేవాగ్రే శరశక్త్యృష్టివృష్టిభిః |
వవర్షురుద్ధతామర్షాస్తాం దేవీమమరారయః || ౩౦ ||
ఆ దేవ శత్రువులు (అమరారయః) గర్వముతో, కోపముతో (ఉద్ధతామర్షాః) మొట్టమొదటగా దేవిపై బాణాలు (శర), శక్తులు (శక్తి) మరియు ఋష్టులు (ఋష్టి – ఒక రకమైన ఆయుధం) అనే ఆయుధాలతో వర్షం కురిపించిరి (వవర్షుః).
సా చ తాన్ ప్రహితాన్ బాణాంఛూలశక్తిపరశ్వధాన్ |
చిచ్ఛేద లీలయాఽఽధ్మాతధనుర్ముక్తైర్మహేషుభిః || ౩౧ ||
ఆ దేవి కూడా వారు ప్రయోగించిన ఆ బాణములను (బాణాన్), శూలములను (శూల), శక్తులను, గొడ్డళ్లను (పరశ్వధాన్) తన వింటి నుండి వదిలిన మహా బాణములతో (మహేషుభిః) చాలా లీలగా/సునాయాసంగా (లీలయా) ముక్కలు చేసెను (చిచ్ఛేద).
తస్యాగ్రతస్తథా కాలీ శూలపాతవిదారితాన్ |
ఖట్వాంగపోథితాంశ్చారీన్ కుర్వతీ వ్యచరత్తదా || ౩౨ ||
అప్పుడు కాళికా దేవి (కాలీ) శత్రువుల మధ్య తిరుగుతూ, తన శూలముతో (శూలపాత) వారిని చీల్చివేస్తూ (విదారితాన్) మరియు ఖట్వాంగముతో (ఖట్వాంగ) వారిని కొట్టి అణచివేస్తూ (పోథితాన్) యుద్ధం చేయసాగెను.
కమండలుజలాక్షేపహతవీర్యాన్ హతౌజసః |
బ్రహ్మాణీ చాకరోచ్ఛత్రూన్ యేన యేన స్మ ధావతి || ౩౩ ||
బ్రహ్మాణీ దేవి (బ్రహ్మాణీ) తాను ఎటువైపు వెళితే అటువైపు ఉన్న శత్రువుల మీద తన కమండలంలోని జలాన్ని చల్లి (కమండలుజలాక్షేప), వారి వీర్యమును (హతవీర్యాన్) మరియు తేజస్సును (హతౌజసః) హరించి శక్తిహీనులను చేసెను.
మాహేశ్వరీ త్రిశూలేన తథా చక్రేణ వైష్ణవీ |
దైత్యాంజఘాన కౌమారీ తథా శక్త్యాతికోపనా || ౩౪ ||
మాహేశ్వరీ దేవి (మాహేశ్వరీ) తన త్రిశూలముతో (త్రిశూలేన), వైష్ణవీ దేవి (వైష్ణవీ) తన చక్రముతో (చక్రేణ) మరియు మిక్కిలి కోపముతో ఉన్న కౌమారీ దేవి (కౌమారీ) తన శక్తి ఆయుధముతో (శక్త్యా) దైత్యులను సంహరించిరి (జఘాన).
ఐంద్రీకులిశపాతేన శతశో దైత్యదానవాః |
పేతుర్విదారితాః పృథ్వ్యాం రుధిరౌఘప్రవర్షిణః || ౩౫ ||
ఐంద్రీ దేవి (ఐంద్రీ) విసిరిన వజ్రాయుధ దెబ్బకు (కులిశపాతేన) వందలాది మంది దైత్య దానవులు చీలిపోయి (విదారితాః), విపరీతంగా రక్తాన్ని కారుస్తూ (రుధిరౌఘప్రవర్షిణః) నేల మీద పడిరి (పేతుః పృథ్వ్యామ్).
తుండప్రహారవిధ్వస్తా దంష్ట్రాగ్రక్షతవక్షసః |
వారాహమూర్త్యా న్యపతంశ్చక్రేణ చ విదారితాః || ౩౬ ||
అసురులు వారాహీ దేవి యొక్క ముక్కు/మూతి దెబ్బలతో (తుండప్రహార) ధ్వంసమై, ఆమె కోరల చివరల (దంష్ట్రాగ్ర) చేత రొమ్ము భాగమున (వక్షసః) గాయపడి, ఆమె చక్రముచేత (చక్రేణ) చీల్చబడి నేలకూలిరి (న్యపతన్).
నఖైర్విదారితాంశ్చాన్యాన్ భక్షయంతీ మహాసురాన్ |
నారసింహీ చచారాజౌ నాదాపూర్ణదిగంబరా || ౩౭ ||
నారసింహీ దేవి (నారసింహీ) తన భయంకరమైన గర్జనతో (నాద) ఆకాశాన్ని, దిక్కులను నింపేస్తూ, తన గోళ్లతో (నఖైః) చీల్చబడిన ఇతర మహాసురులను (మహాసురాన్) భక్షిస్తూ యుద్ధరంగంలో (ఆజౌ) సంచరించెను.
చండాట్టహాసైరసురాః శివదూత్యభిదూషితాః |
పేతుః పృథివ్యాం పతితాంస్తాంశ్చఖాదాథ సా తదా || ౩౮ ||
అప్పుడు శివదూతి (శివదూతీ) చేసిన భయంకరమైన అట్టహాసములకు (చండాట్టహాసైః) భయపడి, ఆమె చేత తిరస్కరింపబడిన రాక్షసులు నేల మీద పడిరి (పేతుః పృథివ్యామ్). అలా పడినవారిని ఆమె భక్షించెను (చఖాద).
ఇతి మాతృగణం క్రుద్ధం మర్దయంతం మహాసురాన్ |
దృష్ట్వాఽభ్యుపాయైర్వివిధైర్నేశుర్దేవారిసైనికాః || ౩౯ ||
ఈ విధంగా క్రోధముతో ఉన్న (క్రుద్ధం) మాతృగణము (మాతృగణం) తమ సైన్యాన్ని మర్దించడం (మర్దయంతం) చూసి, ఆ దేవ శత్రువులైన (దేవారి) రాక్షస సైనికులు వివిధ ఉపాయములతో అక్కడి నుండి పారిపోయిరి (నేశుః).
పలాయనపరాన్ దృష్ట్వా దైత్యాన్ మాతృగణార్దితాన్ |
యోద్ధుమభ్యాయయౌ క్రుద్ధో రక్తబీజో మహాసురః || ౪౦ ||
మాతృగణము చేత పీడింపబడి పారిపోతున్న (పలాయనపరాన్) దైత్యులను చూసి, రక్తబీజుడనే (రక్తబీజః) మహాసురుడు అత్యంత కోపముతో (క్రుద్ధః) యుద్ధం చేయడానికి ముందుకు వచ్చెను (అభ్యాయయౌ).
రక్తబిందుర్యదా భూమౌ పతత్యస్య శరీరతః |
సముత్పతతి మేదిన్యాం తత్ప్రమాణో మహాసురః || ౪౧ ||
ఇతని శరీరము నుండి (శరీరతః) ఎప్పుడు ఒక రక్తపు చుక్క (రక్తబిందుః) నేల మీద (భూమౌ) పడుతుందో, వెంటనే భూమి నుండి (మేదిన్యామ్) అంతే ప్రమాణము, బలము గల మరొక మహాసురుడు (మహాసురః) పుట్టుకువస్తాడు (సముత్పతతి).
యుయుధే స గదాపాణిరింద్రశక్త్యా మహాసురః |
తతశ్చైంద్రీ స్వవజ్రేణ రక్తబీజమతాడయత్ || ౪౨ ||
చేతిలో గదను ధరించిన (గదాపాణిః) ఆ మహాసురుడు ఐంద్రీ శక్తితో (ఇంద్రశక్త్యా) యుద్ధము చేసెను. అప్పుడు ఐంద్రి తన వజ్రాయుధముతో (స్వవజ్రేణ) రక్తబీజుని కొట్టెను (అతాడయత్).
కులిశేనాహతస్యాశు బహు సుస్రావ శోణితమ్ |
సముత్తస్థుస్తతో యోధాస్తద్రూపాస్తత్పరాక్రమాః || ౪౩ ||
వజ్రాయుధముతో కొట్టబడిన వెంటనే అతని శరీరం నుండి అధికముగా (బహు) రక్తము (శోణితమ్) స్రవించినది. ఆ రక్తము నుండి అతనితో సమానమైన రూపము (తద్రూపాః), సమానమైన పరాక్రమము (తత్పరాక్రమాః) గల యోధులు (యోధాః) పుట్టుకువచ్చిరి.
యావంతః పతితాస్తస్య శరీరాద్రక్తబిందవః |
తావంతః పురుషా జాతాస్తద్వీర్యబలవిక్రమాః || ౪౪ ||
అతని శరీరం నుండి ఎన్ని (యావంతః) రక్తపు చుక్కలు నేల మీద పడ్డాయో, అన్ని (తావంతః) మంది పురుషులు అతనితో సమానమైన వీర్యము, బలము, విక్రమములతో (తద్వీర్యబలవిక్రమాః) జన్మించిరి.
తే చాపి యుయుధుస్తత్ర పురుషా రక్తసంభవాః |
సమం మాతృభిరత్యుగ్రశస్త్రపాతాతిభీషణమ్ || ౪౫ ||
అతని రక్తము నుండి పుట్టిన ఆ పురుషులు (పురుషాః రక్తసంభవాః) కూడా అక్కడ మాతృగణముతో యుద్ధము చేసిరి (యుయుధుః). ఆ యుద్ధము అత్యంత ఉగ్రమైన శస్త్రముల ప్రయోగముతో మిక్కిలి భయంకరముగా (అత్యుగ్రశస్త్రపాతాతిభీషణమ్) సాగెను.
పునశ్చ వజ్రపాతేన క్షతమస్య శిరో యదా |
వవాహ రక్తం పురుషాస్తతో జాతాః సహస్రశః || ౪౬ ||
మరలా వజ్రాయుధ దెబ్బతో (వజ్రపాతేన) అతని శిరస్సు గాయపడినప్పుడు రక్తము ప్రవహించినది (వవాహ రక్తం). దాని నుండి మరల వేల సంఖ్యలో (సహస్రశః) రాక్షసులు పుట్టిరి (జాతాః).
వైష్ణవీ సమరే చైనం చక్రేణాభిజఘాన హ |
గదయా తాడయామాస ఐంద్రీ తమసురేశ్వరమ్ || ౪౭ ||
ఆ యుద్ధంలో వైష్ణవీ దేవి (వైష్ణవీ) ఇతనిని తన చక్రముతో కొట్టెను (చక్రేణాభిజఘాన). అలాగే ఐంద్రీ దేవి (ఐంద్రీ) ఆ అసురేశ్వరుని గదతో బాదెను (గదయా తాడయామాస).
వైష్ణవీచక్రభిన్నస్య రుధిరస్రావసంభవైః |
సహస్రశో జగద్వ్యాప్తం తత్ప్రమాణైర్మహాసురైః || ౪౮ ||
వైష్ణవీ చక్రము చేత ఛేదింపబడిన అతని శరీరం నుండి స్రవించిన రక్తము (రుధిరస్రావసంభవైః) ద్వారా, అతనితో సమానమైన బలము గల వేలకొద్దీ మహాసురులతో (సహస్రశో మహాసురైః) ఈ జగత్తు మొత్తం నిండిపోయెను (జగద్వ్యాప్తమ్).
శక్త్యా జఘాన కౌమారీ వారాహీ చ తథాసినా |
మాహేశ్వరీ త్రిశూలేన రక్తబీజం మహాసురమ్ || ౪౯ ||
కౌమారీ దేవి (కౌమారీ) తన శక్తి ఆయుధముతో, వారాహీ దేవి (వారాహీ) తన ఖడ్గముతో, మరియు మాహేశ్వరీ దేవి (మాహేశ్వరీ) తన త్రిశూలముతో ఆ రక్తబీజుని సంహరింపజూచిరి (జఘాన).
స చాపి గదయా దైత్యః సర్వా ఏవాహనత్ పృథక్ |
మాతౄః కోపసమావిష్టో రక్తబీజో మహాసురః || ౫౦ ||
ఆ రక్తబీజ మహాసురుడు కూడా మిక్కిలి కోపముతో (కోపసమావిష్టః) తన గదతో (గదయా) ఆ మాతృమూర్తులందరినీ విడివిడిగా (పృథక్) కొట్టెను (ఆహనత్).
తస్యాహతస్య బహుధా శక్తిశూలాదిభిర్భువి |
పపాత యో వై రక్తౌఘస్తేనాసంఛతశోఽసురాః || ౫౧ ||
శక్తి, శూలము మొదలైన ఆయుధములతో అతడు అనేక విధములుగా గాయపడినప్పుడు, అతని శరీరం నుండి రక్త ప్రవాహము (రక్తౌఘః) భూమిపై పడెనో (పపాత), దాని నుండి వందలాది అసురులు (శతశోఽసురాః) పుట్టుకొచ్చిరి (ఆసం).
తైశ్చాసురాసృక్సంభూతైరసురైః సకలం జగత్ |
వ్యాప్తమాసీత్తతో దేవా భయమాజగ్మురుత్తమమ్ || ౫౨ ||
ఆ రాక్షసుని రక్తము నుండి పుట్టిన అసురులతో లోకమంతా (సకలం జగత్) నిండిపోవడము చూసి, దేవతలు అమితమైన భయమును (భయమాజగ్మురుత్తమమ్) పొందిరి.
తాన్ విషణ్ణాన్ సురాన్ దృష్ట్వా చండికా ప్రాహ సత్వరా |
ఉవాచ కాలీం చాముండే విస్తీర్ణం వదనం కురు || ౫౩ ||
ఆ విధంగా దుఃఖిస్తున్న దేవతలను చూసి చండికా దేవి త్వరగా (సత్వరా) కాళికా దేవితో ఇట్లు పలికెను: “ఓ చాముండా! (చాముండే) నీ నోటిని (వదనం) బాగా విశాలము చేయుము (విస్తీర్ణం కురు).”
మచ్ఛస్త్రపాతసంభూతాన్ రక్తబిందూన్ మహాసురాన్ |
రక్తబిందోః ప్రతీచ్ఛ త్వం వక్త్రేణానేన వేగినా || ౫౪ ||
“నా ఆయుధాల దెబ్బల (మచ్ఛస్త్రపాత) వల్ల పుట్టే రక్తపు చుక్కల నుండి ఉద్భవించే మహాసురులను (మహాసురాన్), ఆ రక్తపు చుక్కలను (రక్తబిందోః) నీవు ఈ వేగవంతమైన (వేగినా) నోటితో (వక్త్రేణ) వెంటనే గ్రహించుము.”
భక్షయంతీ చర రణే తదుత్పన్నాన్ మహాసురాన్ |
ఏవమేష క్షయం దైత్యః క్షీణరక్తో గమిష్యతి || ౫౫ ||
“యుద్ధరంగంలో (రణే) ఆ రక్తము నుండి పుట్టే మహాసురులను భక్షిస్తూ (భక్షయంతీ) సంచరించుము. ఈ విధంగా ఈ రాక్షసుడు తన రక్తాన్ని కోల్పోయి (క్షీణరక్తః) వినాశనాన్ని (క్షయం) పొందుతాడు.”
భక్ష్యమాణాస్త్వయా చోగ్రా న చోత్పత్స్యంతి చాపరే |
ఇత్యుక్త్వా తాం తతో దేవీ శూలేనాభిజఘాన తమ్ || ౫౬ ||
“నీవు ఆ ఉగ్రులైన రాక్షసులను భక్షిస్తుంటే, కొత్తగా ఇతరులు పుట్టరు (న చోత్పత్స్యంతి).” అని ఆ కాళికా దేవితో చెప్పి, అప్పుడు చండికా దేవి తన శూలముతో (శూలేన) ఆ రక్తబీజుని కొట్టెను (అభిజఘాన).
ముఖేన కాలీ జగృహే రక్తబీజస్య శోణితమ్ || ౫౭ ||
ఆ దెబ్బకు రక్తబీజుని శరీరం నుండి కారిన రక్తమును (శోణితమ్) కాళికా దేవి తన నోటితో (ముఖేన) నేల పడకుండా పట్టుకున్నది (జగృహే).
తతోఽసావాజఘానాథ గదయా తత్ర చండికామ్ |
న చాస్యా వేదనాం చక్రే గదాపాతోఽల్పికామపి || ౫౮ ||
అప్పుడు ఆ రక్తబీజుడు అక్కడే ఉన్న చండికా దేవిని తన గదతో (గదయా) బాదెను (ఆజఘాన). కానీ ఆ గద దెబ్బ ఆమెకు అల్పమైన (అల్పికామపి) వేదనను (వేదనాం) కూడా కలిగించలేదు (న చక్రే).
తస్యాహతస్య దేహాత్తు బహు సుస్రావ శోణితమ్ |
యతస్తతస్తద్వక్త్రేణ చాముండా సంప్రతీచ్ఛతి || ౫౯ ||
గదతో కొట్టిన అతని శరీరం నుండి అధికంగా (బహు) రక్తము స్రవించినది (సుస్రావ శోణితమ్). ఆ రక్తం ఎక్కడి నుండి కారినా, చాముండా దేవి దానిని తన నోటితో (వక్త్రేణ) పూర్తిగా స్వీకరించసాగెను (సంప్రతీచ్ఛతి).
ముఖే సముద్గతా యేఽస్యా రక్తపాతాన్మహాసురాః |
తాంశ్చఖాదాథ చాముండా పపౌ తస్య చ శోణితమ్ || ౬౦ ||
రక్తము కారుతున్నప్పుడు ఆమె నోటిలో పుట్టిన మహాసురులను (మహాసురాన్) ఆ చాముండా దేవి భక్షించెను (చఖాద) మరియు అతని రక్తాన్ని కూడా త్రాగెను (పపౌ చ శోణితమ్).
దేవీ శూలేన వజ్రేణ బాణైరసిభిరృష్టిభిః |
జఘాన రక్తబీజం తం చాముండాపీతశోణితమ్ || ౬౧ ||
చాముండా దేవి రక్తాన్ని త్రాగుతుండగా, చండికా దేవి తన శూలము (శూలేన), వజ్రాయుధము (వజ్రేణ), బాణములు (బాణైః), ఖడ్గములు (అసిభిః) మరియు ఋష్టుల (ఋష్టిభిః) ద్వారా ఆ రక్తబీజుని సంహరించెను (జఘాన).
స పపాత మహీపృష్ఠే శస్త్రసంఘసమాహతః |
నీరక్తశ్చ మహీపాల రక్తబీజో మహాసురః || ౬౨ ||
ఓ మహారాజా (మహీపాల)! ఆ విధంగా అనేక ఆయుధాల దెబ్బలకు గురై, తన శరీరంలో రక్తం ఏమీ లేకుండా (నీరక్తః) పోవడంతో ఆ రక్తబీజ మహాసురుడు నేల మీద కూలిపోయెను (పపాత మహీపృష్ఠే).
తతస్తే హర్షమతులమవాపుస్త్రిదశా నృప |
తేషాం మాతృగణో జాతో ననర్తాసృఙ్మదోద్ధతః || ౬౩ ||
ఓ రాజా (నృప)! రక్తబీజుని మరణంతో దేవతలు సాటిలేని సంతోషాన్ని (హర్షమతులమ్) పొందిరి. ఆ రక్తపు మత్తుతో ఉప్పొంగిన (మదోద్ధతః) మాతృగణము పరవశించి నాట్యం చేసెను (ననర్త).
|| ఓం ||
ఇతి శ్రీమార్కండేయపురాణే సావర్ణికే మన్వంతరే దేవీమాహాత్మ్యే రక్తబీజవధో నామ అష్టమోఽధ్యాయః || ౮ ||
(ఉవాచమంత్రాః – ౧, అర్ధమంత్రాః – ౧, శ్లోకమంత్రాః – ౬౧, ఏవం – ౬౩, ఏవమాదితః – ౫౦౨)
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన శ్రీచండీ సప్తశతిలోని అధ్యాయం (శ్లోకాలు మాత్రమే), ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
శ్రీ దుర్గా స్తోత్రనిధి
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ శ్రీ దుర్గా సప్తశతీ చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
