// శ్లోకాలు – తాత్పర్యం //
(ఈ స్తోత్రం పరమశివుని అష్టమూర్తి స్వరూపాన్ని, ఆయన సృష్టి-స్థితి-లయ కారకత్వాన్ని మరియు భక్తుల పట్ల ఆయనకు ఉన్న కరుణను కొనియాడుతూ సాగుతుంది. ఆదిశంకరులు దీనిని తంత్ర శాస్త్ర పరమైన ‘ప్రపంచసార’ గ్రంథంలో పొందుపరిచారు. ఈ రుద్ర స్తవనాన్ని పఠించడం వల్ల జన్మ పరంపరల వల్ల కలిగే ‘భవ భయం’ (సంసార భయం) తొలగిపోతుంది. మానసిక ప్రశాంతతతో పాటు అంత్యకాలంలో మోక్షం సిద్ధిస్తుంది.)
నమో విరించవిష్ణ్వీశభేదేన పరమాత్మనే |
సర్గసంస్థితిసంహారవ్యావృత్తివ్యక్తవృత్తయే || ౧ ||
బ్రహ్మ (విరించ), విష్ణు మరియు మహేశ్వరులనే రూప భేదములతో విలసిల్లే పరమాత్మకు నమస్కారం. సృష్టి (సర్గ), స్థితి మరియు సంహారము అనే కార్యముల ద్వారా తన ఉనికిని (వృత్తిని) స్పష్టంగా వ్యక్తపరిచే ఆ దేవునికి వందనం.
నమశ్చతుర్ధా ప్రోద్భూతభూతభూతాత్మనే భువః |
భూరిభారార్తిసంహర్త్రే భూతనాథాయ శూలినే || ౨ ||
నాలుగు విధాలుగా (అండజ, స్వేదజ, ఉద్భిజ్జ, జరాయుజ) పుట్టిన ప్రాణికోటికి అంతరాత్మగా ఉన్నవానికి నమస్కారం. భూమి యొక్క అధిక భారమును మరియు బాధను తొలగించేవాడు (సంహర్త్రే), ప్రాణులన్నింటికీ నాథుడు (భూతనాథ) మరియు శూలమును ధరించినవానికి వందనం.
విశ్వగ్రాసాయ విలసత్కాలకూటవిషాశినే |
తత్కళంకాంకితగ్రీవనీలకంఠాయ తే నమః || ౩ ||
ప్రళయకాలంలో విశ్వాన్ని మింగివేసేవానికి (విశ్వగ్రాసాయ), లోక కల్యాణం కోసం ప్రకాశించే కాలకూట విషాన్ని భక్షించినవానికి నమస్కారం. ఆ విషం వల్ల ఏర్పడిన నల్లని మచ్చతో (కళంక) శోభించే కంఠము కలిగిన నీలకంఠునికి నమస్కారం.
నమో లలాటనయనప్రోల్లసత్కృష్ణవర్త్మనే |
ధ్వస్తస్మరనిరస్తాధియోగిధ్యాతాయ శంభవే || ౪ ||
నుదుటి కంటి (లలాట నయన) నుండి వెలువడే కృష్ణవర్త్మము (అగ్ని) కలిగినవానికి నమస్కారం. మన్మథుని (స్మర) దహించి, యోగుల హృదయాలలోని మానసిక బాధలను (ఆధి) తొలగించి, వారిచే ధ్యానింపబడే శంభువుకు నమస్కారం.
నమో దేహార్ధకాంతాయ దగ్ధదక్షాధ్వరాయ చ |
చతుర్వర్గేష్వభీష్టార్థదాయినే మాయినేఽణవే || ౫ ||
తన దేహంలో సగభాగం పార్వతీదేవిని ధరించి మనోహరంగా ఉన్నవానికి (అర్ధనారీశ్వర), దక్షయజ్ఞాన్ని దహించినవానికి నమస్కారం. ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలనే నాలుగు పురుషార్థాలను (చతుర్వర్గ) ప్రసాదించేవాడు, మాయను ప్రదర్శించేవాడు మరియు అణువు కంటే సూక్ష్మమైనవానికి వందనం.
స్థూలాయ మూలభూతాయ శూలదారితవిద్విషే |
కాలహంత్రే నమశ్చంద్రఖండమండితమౌళయే || ౬ ||
స్థూల రూపము కలిగినవాడు, సమస్త జగత్తుకు మూల కారణమైనవాడు, తన శూలముతో శత్రువులను (విద్విషే) సంహరించే వానికి నమస్కారం. కాలుని (యముడిని) అణిచినవాడు మరియు తన శిరస్సుపై చంద్రకళతో (చంద్రఖండ) అలంకరింపబడిన మౌళి (జటలు) కలిగినవానికి నమస్కారం.
వివాససే కపర్దాంతర్భ్రాంతాహిసరిదిందవే |
దేవదైత్యాసురేంద్రాణాం మౌళిఘృష్టాంఘ్రయే నమః || ౭ ||
దిగంబరుడు (వస్త్రము లేనివాడు), తన జటల (కపర్ద) మధ్యలో సంచరించే పాములను, గంగానదిని, చంద్రుడిని ధరించినవానికి నమస్కారం. దేవతలు, దైత్యులు మరియు అసుర శ్రేష్ఠుల కిరీట మణులతో ఒరిపిడికి గురయ్యే పాదపద్మములు కలిగిన నీకు (అందరూ నీకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తారని భావం) వందనం.
భస్మాభ్యక్తాయ భక్తానాం భుక్తిముక్తిప్రదాయినే |
వ్యక్తావ్యక్తస్వరూపాయ శంకరాయ నమో నమః || ౮ ||
శరీరమంతా భస్మము పూసుకున్నవాడు, భక్తులకు ఐహిక సుఖాలను (భుక్తి) మరియు మోక్షాన్ని (ముక్తి) ఇచ్చేవాడు, వ్యక్తమయ్యే రూపము మరియు అవ్యక్తమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపము కలిగిన శంకరునికి పదేపదే నమస్కారములు.
నమోఽంధకాంతకరిపవే పురద్విషే
నమోఽస్తు తే ద్విరదవరాహభేదినే |
విషోల్లసత్ఫణికులబద్ధమూర్తయే
నమః సదా వృషవరవాహనాయ తే || ౯ ||
అంధకాసురుడికి మరియు త్రిపురాసురులకు శత్రువైనవానికి నమస్కారం. గజాసురుని (ద్విరద) మరియు వరాహ రూపాన్ని భేదించినవానికి వందనం. విషపూరిత సర్పములతో (ఫణికుల) అలంకరింపబడిన శరీరము కలవానికి, ఎల్లప్పుడూ శ్రేష్ఠమైన వృషభాన్ని వాహనంగా కలిగిన నీకు నమస్కారం.
వియన్మరుద్ధుతవహవార్వసుంధరా
మఖేశరవ్యమృతమయూఖమూర్తయే |
నమః సదా నరకభయావభేదినే
భవేహ నో భవభయభంగకృద్విభో || ౧౦ ||
ఆకాశం, వాయువు, అగ్ని (హుతవహ), జలం (వార్), భూమి (వసుంధరా), యజ్ఞకర్త (మఖేశ), సూర్యుడు (రవి) మరియు చంద్రుడు (అమృతమయూఖ) అనే అష్టమూర్తి స్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం. నరక భయాన్ని పోగొట్టే ఓ విభుడా! మా యొక్క సంసార భయాన్ని (భవభయ) హరించి మమ్మల్ని రక్షించుము.
ఇతి శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ ప్రపంచసారే పంచవింశః పటలే శ్రీ రుద్ర స్తవనమ్ |
మరిన్ని శ్రీ శివ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
