// శ్లోకాలు – తాత్పర్యం //
(పరమశివుడు సద్యోజాత, వామదేవ, అఘోర, తత్పురుష, ఈశాన అనే ఐదు ముఖాలతో ప్రకాశిస్తుంటాడు. ఈ శ్లోకాలు తూర్పు, దక్షిణ, పడమర, ఉత్తర మరియు ఊర్ధ్వ (ఆకాశ) దిక్కులలో ఉన్న ఆ స్వామి ముఖారవిందాల దివ్య రూపాన్ని వర్ణిస్తాయి. ఈ పంచముఖ వర్ణనను పఠించడం వల్ల శివుని సంపూర్ణ స్వరూప ధ్యానం లభిస్తుంది. ఇది మానసిక వికారాలను తొలగించి, భక్తుడికి జ్ఞానాన్ని మరియు పరమ శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది.)
సంవర్తాగ్నితటిత్ప్రదీప్తకనకప్రస్పర్ధితేజోమయం
గంభీరధ్వనిమిశ్రితోగ్రదహనప్రోద్భాసితామ్రాధరమ్ |
అర్ధేందుద్యుతిలోలపింగళజటాభారప్రబద్ధోరగం
వందే సిద్ధసురాసురేంద్రనమితం పూర్వం ముఖః శూలినః || ౧ ||
(తూర్పు ముఖం – తత్పురుష):ప్రళయకాల అగ్ని మరియు మెరుపుల వలె ప్రజ్వరిల్లే, మెరిసే బంగారంతో పోటీపడే తేజస్సుతో నిండినవాడు; గంభీరమైన ధ్వనితో కలిసి ఉన్న భయంకరమైన అగ్ని వలె ప్రకాశించే ఎర్రని పెదవులు కలవాడు; నెలవంక కాంతితో మెరుస్తూ కదిలే ఎర్రని జటల సమూహంలో బంధించబడిన పాములు కలవాడు; సిద్ధులు, దేవతలు మరియు అసుర శ్రేష్ఠులచే నమస్కరింపబడే శూలధారి యొక్క తూర్పు ముఖమునకు నమస్కరిస్తున్నాను.
కాలభ్రభ్రమరాంజనద్యుతినిభం వ్యావృత్తపింగేక్షణం
కర్ణోద్భాసితభోగిమస్తకమణి ప్రోద్భిన్నదంష్ట్రాంకురమ్ |
సర్పప్రోతకపాలశుక్తిశకలవ్యాకీర్ణసంచారగం
వందే దక్షిణమీశ్వరస్య కుటిల భ్రూభంగరౌద్రం ముఖమ్ || ౨ ||
(దక్షిణ ముఖం – అఘోర): నల్లని మేఘం, తుమ్మెద మరియు కాటుక వంటి కాంతి కలవాడు; గుండ్రంగా తిరిగే ఎర్రని కన్నులు కలవాడు; చెవులలో ప్రకాశించే సర్పాల తలలపై గల మణులతో మరియు బయటకు పొడుచుకు వచ్చిన కోరల మొలకలతో ఉన్నవాడు; సర్పములతో కట్టబడిన కపాలములు మరియు ముత్యపు చిప్పల ముక్కలు చుట్టూ వ్యాపించి ఉండగా (స్మశానంలో) సంచరించేవాడు; వంకరగా ఉన్న కనుబొమ్మల ముడితో భయంకరంగా ఉన్న ఈశ్వరుని దక్షిణ ముఖమునకు నమస్కరిస్తున్నాను.
ప్రాలేయాచలచంద్రకుందధవళం గోక్షీరఫేనప్రభం
భస్మాభ్యక్తమనంగదేహదహనజ్వాలావళీలోచనమ్ |
బ్రహ్మేంద్రాదిమరుద్గణైః స్తుతిపరైరభ్యర్చితం యోగిభి-
-ర్వందేఽహం సకలం కళంకరహితం స్థాణోర్ముఖం పశ్చిమమ్ || ౩ ||
(పడమర ముఖం – సద్యోజాత): మంచు కొండ (హిమవంతుడు), చంద్రుడు మరియు మొల్లపూవు వలె తెల్లనివాడు; ఆవు పాల నురగ వంటి కాంతి కలవాడు; భస్మముతో పూయబడిన శరీరం కలవాడు మరియు మన్మథుని దహించిన అగ్ని జ్వాలల వలె వెలిగే నేత్రములు కలవాడు; స్తుతించడంలో నిమగ్నమైన బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతా గణములచే మరియు యోగులచే పూజింపబడేవాడు; సకలము మరియు మచ్చ లేని (నిష్కళంకమైన) స్థాణువు యొక్క పడమర ముఖమునకు నమస్కరిస్తున్నాను.
గౌరం కుంకుమపంకిలం సుతిలకం వ్యాపాండుగండస్థలం
భ్రూవిక్షేపకటాక్షవీక్షణలసత్సంసక్తకర్ణోత్పలమ్ |
స్నిగ్ధం బింబఫలాధరప్రహసితం నీలాలకాలంకృతం
వందే పూర్ణశశాంకమండలనిభం వక్త్రం హరస్యోత్తరమ్ || ౪ ||
(ఉత్తర ముఖం – వామదేవ): గౌర వర్ణము కలవాడు (తెల్లనివాడు), కుంకుమ పూతతో కూడినవాడు మరియు అందమైన తిలకము కలవాడు; మిక్కిలి తెల్లని చెక్కిళ్లు కలవాడు; కనుబొమ్మల కదలికలతో మరియు ఓరచూపులతో ప్రకాశిస్తూ చెవుల వరకు అంటుకుని ఉన్న నీలి కలువలు కలవాడు; మృదువైనవాడు, దొండపండు వంటి పెదవులతో చిరునవ్వు చిందించేవాడు మరియు నల్లని ముంగురులతో అలంకరింపబడినవాడు; పూర్ణ చంద్ర మండలం వలె ప్రకాశించే హరుని ఉత్తర ముఖమునకు నమస్కరిస్తున్నాను.
వ్యక్తావ్యక్తగుణేతరం సువిమలం షట్త్రింశతత్త్వాత్మకం
తస్మాదుత్తరతత్త్వమక్షరమితి ధ్యేయం సదా యోగిభిః |
వందే తామసవర్జితం త్రిణయనం సూక్ష్మాతిసూక్ష్మాత్పరం
శాంతం పంచమమీశ్వరస్య వదనం ఖవ్యాపితేజోమయమ్ || ౫ ||
(ఐదవ ముఖం/ఊర్ధ్వ ముఖం – ఈశాన): వ్యక్త మరియు అవ్యక్త గుణములకు వేరైనవాడు (అతీతుడు), మిక్కిలి నిర్మలుడు మరియు ముప్పై ఆరు తత్వములకు ఆత్మ వంటివాడు; వాటన్నింటికంటే పైన ఉన్న తత్వము మరియు నాశనం లేనివాడు (అక్షరము) అని యోగులచే ఎల్లప్పుడూ ధ్యానింపబడేవాడు; తమోగుణం లేనివాడు, మూడు కన్నులు కలవాడు మరియు సూక్ష్మాతి సూక్ష్మము కంటే పరమైన వాడు; ప్రశాంతమైనవాడు మరియు ఆకాశమంతటా వ్యాపించిన తేజస్సుతో నిండిన ఈశ్వరుని ఐదవ ముఖమునకు నమస్కరిస్తున్నాను.
మరిన్ని శ్రీ శివ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
