Narayaneeyam Dasakam 1 – నారాయణీయం ప్రథమదశకమ్

స్తోత్రనిధి → నారాయణీయం → ప్రథమదశకమ్

(గమనిక: ఈ దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే) “నారాయణీయం ” పారాయణ గ్రంథములో ఉన్నది. Click here to buy.)

ప్రథమదశకం (౧) – భగవతః స్వరూపం తథా మాహాత్మ్యం

(ఇది నారాయణీయంలోని మొదటి దశకము. కేరళకు చెందిన ప్రఖ్యాత కవి మేల్పత్తూరు నారాయణ భట్టతిరి రచించిన ఈ గ్రంథం, భాగవత పురాణానికి సంక్షిప్త రూపం. గురువాయూరులోని శ్రీకృష్ణుని (గురుపవనపురాధీశుడు) పరబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని ఈ దశకంలో అద్భుతంగా వర్ణించారు. నారాయణీయంలోని ఈ మొదటి దశకాన్ని పఠించడం వల్ల మనశ్శాంతి మరియు భగవంతునిపై భక్తి కలుగుతాయి.)

సాంద్రానందావబోధాత్మకమనుపమితం కాలదేశావధిభ్యాం
నిర్ముక్తం నిత్యముక్తం నిగమశతసహస్రేణ నిర్భాస్యమానమ్ |
అస్పష్టం దృష్టమాత్రే పునరురు పురుషార్థాత్మకం బ్రహ్మతత్త్వం
తత్తావద్భాతి సాక్షాద్గురుపవనపురే హంత భాగ్యం జనానామ్ || ౧-౧ ||

1-1. పరబ్రహ్మ స్వరూపం: సాంద్రా నందము (ఘనీభవించిన ఆనందం), జ్ఞానమే స్వరూపంగా కలిగినది, సాటిలేనిది, కాలము మరియు దేశము అనే పరిమితులు లేనిది, ఎల్లప్పుడూ ముక్తమైనది (స్వతంత్రమైనది) మరియు వందలాది వేల వేదాలచే శోభిల్లే పరబ్రహ్మ తత్త్వమే గురువాయూరులో సాక్షాత్తుగా వెలిగిపోతోంది. ఇది ప్రజలందరి గొప్ప అదృష్టం.

ఏవం దుర్లభ్యవస్తున్యపి సులభతయా హస్తలబ్ధే యదన్యత్
తన్వా వాచా ధియా వా భజతి బత జనః క్షుద్రతైవ స్ఫుటేయమ్ |
ఏతే తావద్వయం తు స్థిరతరమనసా విశ్వపీడాపహత్యై
నిశ్శేషాత్మానమేనం గురుపవనపురాధీశమేవాశ్రయామః || ౧-౨ ||

1-2. భగవంతుని ఆశ్రయించడం: ఇంతటి అరుదైన పరబ్రహ్మ తత్త్వము ఇంత సులభముగా (గురువాయూరులో విగ్రహ రూపంలో) చేతికి చిక్కినప్పుడు కూడా, మానవులు తమ శరీరముతోనో, మాటలతోనో, బుద్ధితోనో ఇతర తృణప్రాయమైన విషయాలను కోరుకోవడం వారి అజ్ఞానానికి నిదర్శనం. మేమైతే మా మనస్సును స్థిరంగా ఉంచి, లోకపీడల నివారణకై సర్వాత్ముడైన ఈ గురుపవనపురాధీశుడినే ఆశ్రయిస్తున్నాము.

సత్త్వం యత్తత్ పరాభ్యామపరికలనతో నిర్మలం తేన తావత్
భూతైర్భూతేంద్రియైస్తే వపురితి బహుశః శ్రూయతే వ్యాసవాక్యమ్ |
తత్ స్వచ్ఛత్వాద్యదచ్ఛాదితపరసుఖచిద్గర్భనిర్భాసరూపం
తస్మిన్ ధన్యా రమంతే శ్రుతిమతిమధురే సుగ్రహే విగ్రహే తే || ౧-౩ ||

1-3. శుద్ధ సత్త్వ రూపం: దేవా! నీ దేహము ఇతర గుణాల (రజస్సు, తమస్సు) కలయిక లేని కేవల నిర్మలమైన శుద్ధ సత్త్వముతో ఏర్పడిందని వ్యాస మహర్షి వాక్కులు చెబుతున్నాయి. పరమానందము, చైతన్యము వెలిగిపోయే నీ దివ్య మంగళ విగ్రహమును ధ్యానం చేస్తూ ధన్యులు ఆనందిస్తున్నారు.

నిష్కంపే నిత్యపూర్ణే నిరవధిపరమానందపీయూషరూపే
నిర్లీనానేకముక్తావళిసుభగతమే నిర్మలబ్రహ్మసింధౌ |
కల్లోలోల్లాసతుల్యం ఖలు విమలతరం సత్త్వమాహుస్తదాత్మా
కస్మాన్నో నిష్కళస్త్వం సకల ఇతి వచస్త్వత్కలాస్వేవ భూమన్ || ౧-౪ ||

1-4. సాకార నిరాకార తత్త్వము: నిశ్చలమైన, నిత్య పూర్ణమైన, అనంతమైన పరమానంద అమృత సముద్రం వంటి బ్రహ్మ తత్త్వంలో కలిగే అలజడి వంటిదే నీ శుద్ధ సత్త్వ స్వరూపము. ఓ అనంత శక్తిమంతుడా! నీ అంశలైన ఇతర అవతారాలకు సాకారత్వము ఉంటే, మూల రూపుడవైన నీవు సాకారుడవు (విగ్రహ రూపి) కావడంలో ఆశ్చర్యమేముంది?

నిర్వ్యాపారోఽపి నిష్కారణమజ భజసే యత్క్రియామీక్షణాఖ్యాం
తేనైవోదేతి లీనా ప్రకృతిరసతికల్పాఽపి కల్పాదికాలే |
తస్యాః సంశుద్ధమంశం కమపి తమతిరోధాయకం సత్త్వరూపం
స త్వం ధృత్వా దధాసి స్వమహిమవిభవాకుంఠ వైకుంఠ రూపమ్ || ౧-౫ ||

1-5. మాయా మరియు ప్రకృతి: ఓ పుట్టుక లేనివాడా! నీవు ఏ పనీ చేయనప్పటికీ, నీ ‘వీక్షణ’ (చూపు) అనే క్రియ ద్వారా ప్రళయ కాలంలో నీలో లీనమైన ప్రకృతిని మళ్ళీ మేల్కొల్పుతావు. ఆ ప్రకృతిలోని అత్యంత నిర్మలమైన సత్త్వ భాగాన్ని స్వీకరించి, నీ మహిమకు తగిన వైకుంఠ రూపాన్ని ధరిస్తావు.

తత్ తే ప్రత్యగ్ర ధారాధర లలితకలాయావలీ కేలికారం
లావణ్యస్యైకసారం సుకృతిజనదృశాం పూర్ణపుణ్యావతారమ్ |
లక్ష్మీనిశ్శంకలీలానిలయనమమృతస్యందసందోహమంతః
సించత్ సంచింతకానాం వపురనుకలయే మారుతాగారనాథ || ౧-౬ ||

1-6. దివ్య మంగళ విగ్రహ ధ్యానము: ఓ గురువాయూరప్పా! నీ నీలమేఘ శ్యామల దేహము కోటి మెరుపు తీగల వలె మెరుస్తూ, సౌందర్యానికి నిలయమై, పుణ్యాత్ముల కళ్లకు పండుగలా కనిపిస్తోంది. లక్ష్మీదేవికి విహార స్థలమైన, అమృత వర్షం కురిపించే నీ రూపమును నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను.

కష్టా తే సృష్టిచేష్టా బహుతరభవఖేదావహా జీవభాజా-
-మిత్యేవం పూర్వమాలోచితమజిత మయా నైవమద్యాభిజానే |
నో చేజ్జీవాః కథం వా మధురతరమిదం త్వద్వపుశ్చిద్రసార్ద్రం
నేత్రైః శ్రోత్రైశ్చ పీత్వా పరమరససుధాంభోధిపూరే రమేరన్ || ౧-౭ ||

1-7. సృష్టి మరియు భక్తానందం: దేవా! ఇంతకుముందు నీ సృష్టి జీవులకు ఎంతో కష్టాన్ని, సంసార దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుందని అనుకున్నాను. కానీ ఇప్పుడు అలా అనుకోవడం లేదు. ఒకవేళ ఈ సృష్టి లేకపోతే, జీవులు తమ కళ్లతో, చెవులతో నీ మధురమైన రూపమును, నామమును ఆస్వాదించి ఆనంద సముద్రంలో ఎలా ఓలలాడగలరు?

నమ్రాణాం సన్నిధత్తే సతతమపి పురస్తైరనభ్యర్థితాన-
-ప్యర్థాన్ కామానజస్రం వితరతి పరమానందసాంద్రాం గతిం చ |
ఇత్థం నిశ్శేషలభ్యో నిరవధికఫలః పారిజాతో హరే త్వం
క్షుద్రం తం శక్రవాటీద్రుమమభిలషతి వ్యర్థమర్థివ్రజోఽయమ్ || ౧-౮ ||

1-8. కల్పవృక్షం కంటే మిన్న: దేవా! ఇంద్రుని తోటలో ఉండే పారిజాత వృక్షం అడిగిన కోరికలనే ఇస్తుంది. కానీ నీవు (నిజమైన పారిజాతానివి) అడగకపోయినా భక్తుల కష్టాలను తీర్చి, పరమానందమైన మోక్షాన్ని ఇస్తావు. ఇంతటి గొప్ప ఫలాన్ని ఇచ్చే నిన్ను వదిలి, మానవులు వ్యర్థమైన ఇంద్రుని చెట్టును కోరుకోవడం ఆశ్చర్యకరం.

కారుణ్యాత్ కామమన్యం దదతి ఖలు పరే స్వాత్మదస్త్వం విశేషా-
-దైశ్వర్యాదీశతేఽన్యే జగతి పరజనే స్వాత్మనోఽపీశ్వరస్త్వమ్ |
త్వయ్యుచ్చైరారమంతి ప్రతిపదమధురే చేతనాః స్ఫీతభాగ్యా-
-స్త్వం చాత్మారామ ఏవేత్యతులగుణగణాధార శౌరే నమస్తే || ౧-౯ ||

1-9. అతుల్య గుణగణుడు: ఓ కృష్ణా! ఇతర దేవతలు ఏదైనా కోరికను తీరుస్తారు, కానీ నీవు నిన్ను నీవే భక్తుడికి ఇచ్చేస్తావు. ఇతరులు లోకంపై అధికారం చెలాయిస్తే, నీవు భక్తులకు లోబడి ఉంటావు. నీ రూపం ప్రతి అడుగులోనూ మధురమైనది. నిరుపమానమైన గుణాలు కలిగిన నీకు నమస్కారం.

ఐశ్వర్యం శంకరాదీశ్వరవినియమనం విశ్వతేజో హరాణాం
తేజః సంహారి వీర్యం విమలమపి యశో నిస్పృహైశ్చోపగీతమ్ |
అంగాసంగా సదా శ్రీరఖిలవిదసి న క్వాపి తే సంగవార్తా
తద్వాతాగారవాసిన్ మురహర భగవచ్ఛబ్దముఖ్యాశ్రయోఽసి || ౧-౧౦ ||

1-10. భగవంతుడు: ఓ గురువాయూరప్పా! శంకరాదులను కూడా శాసించగల ఐశ్వర్యము, విశ్వ తేజస్సును హరించే వీర్యము, నిర్లిప్తులైన మునులచే కీర్తించబడే యశస్సు, నిరంతరం నీతో ఉండే లక్ష్మీదేవి, సర్వజ్ఞత్వము కలిగి ఉండి కూడా దేనికీ అంటని నీవు ‘భగవాన్’ అనే శబ్దానికి అసలైన అర్థానివి.

ఇతి ప్రథమదశకం సమాప్తమ్ |

నారాయణీయం – ద్వితీయదశకమ్ >>

---

గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే), ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.

నారాయణీయం

(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)

Click here to buy

---

సంపూర్ణ శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు) చూడండి.

---