Kishkindha Kanda Sarga 41 – కిష్కింధాకాండ ఏకచత్వారింశః సర్గః (౪౧)


|| దక్షిణాప్రేషణమ్ ||

తతః ప్రస్థాప్య సుగ్రీవస్తన్మహద్వానరం బలమ్ |
దక్షిణాం ప్రేషయామాస వానరానభిలక్షితాన్ || ౧ ||

నీలమగ్నిసుతం చైవ హనుమంతం చ వానరమ్ |
పితామహసుతం చైవ జాంబవంతం మహాబలమ్ || ౨ ||

సుహోత్రం చ శరారిం చ శరగుల్మం తథైవ చ |
గజం గవాక్షం గవయం సుషేణమృషభం తథా || ౩ ||

మైందం చ ద్వివిదం చైవ విజయం గంధమాదనమ్ |
ఉల్కాముఖమసంగం చ హుతాశనసుతావుభౌ || ౪ ||

అంగదప్రముఖాన్వీరాన్ వీరః కపిగణేశ్వరః |
వేగవిక్రమసంపన్నాన్ సందిదేశ విశేషవిత్ || ౫ ||

తేషామగ్రేసరం చైవ మహద్బలమథాంగదమ్ |
విధాయ హరివీరాణామాదిశద్దక్షిణాం దిశమ్ || ౬ ||

యే కేచన సముద్దేశాస్తస్యాం దిశి సుదుర్గమాః |
కపీశః కపిముఖ్యానాం స తేషాం తానుదాహరత్ || ౭ ||

సహస్రశిరసం వింధ్యం నానాద్రుమలతాయుతమ్ |
నర్మదాం చ నదీం దుర్గాం మహోరగనిషేవితామ్ || ౮ ||

తతో గోదావరీం రమ్యాం కృష్ణవేణీం మహానదీమ్ |
వరదాం చ మహాభాగాం మహోరగనిషేవితామ్ || ౯ ||

మేఖలాముత్కలాం చైవ దశార్ణనగరాణ్యపి |
అశ్వవంతీమవంతీం చ సర్వమేవానుపశ్యత || ౧౦ ||

విదర్భానృషికాంశ్చైవ రమ్యాన్మాహిషకానపి |
తథా వంగాన్ కలింగాంశ్చ కౌశికాంశ్చ సమంతతః || ౧౧ ||

అన్వీక్ష్య దండకారణ్యం సపర్వతనదీగుహమ్ |
నదీం గోదావరీం చైవ సర్వమేవానుపశ్యత || ౧౨ ||

తథైవాంధ్రాంశ్చ పుండ్రాంశ్చ చోలాన్ పాండ్యాన్ సకేరలాన్ |
అయోముఖశ్చ గంతవ్యః పర్వతో ధాతుమండితః || ౧౩ ||

విచిత్రశిఖరః శ్రీమాంశ్చిత్రపుష్పితకాననః |
సచందనవనోద్దేశో మార్గితవ్యో మహాగిరిః || ౧౪ ||

తతస్తామాపగాం దివ్యాం ప్రసన్నసలిలాం శివామ్ |
తత్ర ద్రక్ష్యథ కావేరీం విహితామప్సరోగణైః || ౧౫ ||

తస్యాసీనం నగస్యాగ్రే మలయస్య మహౌజసమ్ |
ద్రక్ష్యథాదిత్యసంకాశమగస్త్యమృషిసత్తమమ్ || ౧౬ ||

తతస్తేనాభ్యనుజ్ఞాతాః ప్రసన్నేన మహాత్మనా |
తామ్రపర్ణీం గ్రాహజుష్టాం తరిష్యథ మహానదీమ్ || ౧౭ ||

సా చందనవనైర్దివ్యైః ప్రచ్ఛన్నా ద్వీపశాలినీ |
కాంతేవ యువతిః కాంతం సముద్రమవగాహతే || ౧౮ ||

తతో హేమమయం దివ్యం ముక్తామణివిభూషితమ్ |
యుక్తం కవాటం పాండ్యానాం గతా ద్రక్ష్యథ వానరాః || ౧౯ ||

తతః సముద్రమాసాద్య సంప్రధార్యార్థనిశ్చయమ్ |
ఆగస్త్యేనాంతరే తత్ర సాగరే వినివేశితః || ౨౦ ||

చిత్రనానానగః శ్రీమాన్ మహేంద్రః పర్వతోత్తమః |
జాతరూపమయః శ్రీమానవగాఢో మహార్ణవమ్ || ౨౧ ||

నానావిధైర్నగైః సర్వైర్లతాభిశ్చోపశోభితమ్ |
దేవర్షియక్షప్రవరైరప్సరోభిశ్చ సేవితమ్ || ౨౨ ||

సిద్ధచారణసంఘైశ్చ ప్రకీర్ణం సుమనోహరమ్ |
తముపైతి సహస్రాక్షః సదా పర్వసు పర్వసు || ౨౩ ||

ద్వీపస్తస్యాపరే పారే శతయోజనవిస్తృతః |
అగమ్యో మానుషైర్దీప్తస్తం మార్గధ్వం సమంతతః || ౨౪ ||

తత్ర సర్వాత్మనా సీతా మార్గితవ్యా విశేషతః |
స హి దేశస్తు వధ్యస్య రావణస్య దురాత్మనః || ౨౫ ||

రాక్షసాధిపతేర్వాసః సహస్రాక్షసమద్యుతేః |
దక్షిణస్య సముద్రస్య మధ్యే తస్య తు రాక్షసీ || ౨౬ ||

అంగారకేతి విఖ్యాతా ఛాయామాక్షిప్య భోజనీ |
ఏవం నిఃసంశయాన్ కృత్వా సంశయాన్నష్టసంశయాః || ౨౭ ||

మృగయధ్వం నరేంద్రస్య పత్నీమమితతేజసః |
తమతిక్రమ్య లక్ష్మీవాన్ సముద్రే శతయోజనే || ౨౮ ||

గిరిః పుష్పితకో నామ సిద్ధచారణసేవితః |
చంద్రసూర్యాంశుసంకాశః సాగరాంబుసమావృతః || ౨౯ ||

భ్రాజతే విపులైః శృంగైరంబరం విలిఖన్నివ |
తస్యైవం కాంచనం శృంగం సేవతే యం దివాకరః || ౩౦ ||

శ్వేతం రాజతశృంగం చ సేవతే యం నిశాకరః |
న తం కృతఘ్నాః పశ్యంతి న నృశంసా న నాస్తికాః || ౩౧ ||

ప్రణమ్య శిరసా శైలం తం విమార్గత వానరాః |
తమతిక్రమ్య దుర్ధర్షాః సూర్యవాన్నామ పర్వతః || ౩౨ ||

అధ్వనా దుర్విగాహేన యోజనాని చతుర్దశ |
తతస్తమప్యతిక్రమ్య వైద్యుతో నామ పర్వతః || ౩౩ ||

సర్వకామఫలైర్వృక్షైః సర్వకాలమనోహరైః |
తత్ర భుక్త్వా వరార్హాణి మూలాని చ ఫలాని చ || ౩౪ ||

మధూని పీత్వా ముఖ్యాని పరం గచ్ఛత వానరాః |
తత్ర నేత్రమనఃకాంతః కుంజరో నామ పర్వతః || ౩౫ ||

అగస్త్యభవనం యత్ర నిర్మితం విశ్వకర్మణా |
తత్ర యోజనవిస్తారముచ్ఛ్రితం దశయోజనమ్ || ౩౬ ||

శరణం కాంచనం దివ్యం నానారత్నవిభూషితమ్ |
తత్ర భోగవతీ నామ సర్పాణామాలయః పురీ || ౩౭ ||

విశాలకక్ష్యా దుర్ధర్షా సర్వతః పరిరక్షితా |
రక్షితా పన్నగైర్ఘోరైస్తీక్ష్ణదంష్ట్రైర్మహావిషైః || ౩౮ ||

సర్పరాజో మహాప్రాజ్ఞో యస్యాం వసతి వాసుకిః |
నిర్యాయ మార్గితవ్యా చ సా చ భోగవతీ పురీ || ౩౯ ||

తత్ర చానంతరా దేశా యే కేచన సుసంవృతాః |
తం చ దేశమతిక్రమ్య మహానృషభసంస్థితః || ౪౦ ||

సర్వరత్నమయః శ్రీమానృషభో నామ పర్వతః |
గోశీర్షకం పద్మకం చ హరిశ్యామం చ చందనమ్ || ౪౧ ||

దివ్యముత్పద్యతే యత్ర తచ్చైవాగ్నిసమప్రభమ్ |
న తు తచ్చందనం దృష్ట్వా స్ప్రష్టవ్యం చ కదాచన || ౪౨ ||

రోహితా నామ గంధర్వా ఘోరా రక్షంతి తద్వనమ్ |
తత్ర గంధర్వపతయః పంచ సూర్యసమప్రభాః || ౪౩ ||

శైలూషో గ్రామణీః శిగ్రుః శుభ్రో బభ్రుస్తథైవ చ |
రవిసోమాగ్నివపుషాం నివాసః పుణ్యకర్మణామ్ || ౪౪ ||

అంతే పృథివ్యా దుర్ధర్షాస్తత్ర స్వర్గజితః స్థితాః |
తతః పరం న వః సేవ్యః పితృలోకః సుదారుణః || ౪౫ ||

రాజధానీ యమస్యైషా కష్టేన తమసా వృతా |
ఏతావదేవ యుష్మాభిర్వీరా వానరపుంగవాః || ౪౬ ||

శక్యం విచేతుం గంతుం వా నాతో గతిమాతాం గతిః |
సర్వమేతత్సమాలోక్య యచ్చాన్యదపి దృశ్యతే || ౪౭ ||

గతిం విదిత్వా వైదేహ్యాః సన్నివర్తితుమర్హథ |
యస్తు మాసాన్నివృత్తోఽగ్రే దృష్టా సీతేతి వక్ష్యతి || ౪౮ ||

మత్తుల్యవిభవో భోగైః సుఖం స విహరిష్యతి |
తతః ప్రియతరో నాస్తి మమ ప్రాణాద్విశేషతః |
కృతాపరాధో బహుశో మమ బంధుర్భవిష్యతి || ౪౯ ||

అమితబలపరాక్రమా భవంతో
విపులగుణేషు కులేషు చ ప్రసూతాః |
మనుజపతిసుతాం యథా లభధ్వం
తదధిగుణం పురషార్థమారభధ్వమ్ || ౫౦ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే ఏకచత్వారింశః సర్గః || ౪౧ ||


గమనిక: రాబోయే హనుమజ్జయంతి సందర్భంగా హనుమాన్ స్తోత్రాలతో కూడిన "శ్రీ రామ స్తోత్రనిధి" పుస్తకము అందుబాటులో ఉంది. Click here to buy.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed