Kishkindha Kanda Sarga 65 – kiṣkindhākāṇḍa pañcaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ (65)


|| balēyattāviṣkaraṇam ||

tatō:’ṅgadavacaḥ śrutvā sarvē tē vānarōttamāḥ |
svaṁ svaṁ gatau samutsāhamāhustatra yathākramam || 1 ||

gajō gavākṣō gavayaḥ śarabhō gandhamādanaḥ |
maindaśca dvividaścaiva suṣēṇō jāmbavāṁstathā || 2 ||

ābabhāṣē gajastatra plavēyaṁ daśayōjanam |
gavākṣō yōjanānyāha gamiṣyāmīti viṁśatim || 3 ||

gavayō vānarastatra vānarāṁstānuvāca ha |
triṁśataṁ tu gamiṣyāmi yōjanānāṁ plavaṅgamāḥ || 4 ||

śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ |
catvāriṁśadgamiṣyāmi yōjanānāṁ plavaṅgamāḥ || 5 ||

vānarāṁstu mahātējā abravīdgandhamādanaḥ |
yōjanānāṁ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṁśayaḥ || 6 ||

maindastu vānarastatra vānarāṁstānuvāca ha |
yōjanānāṁ paraṁ ṣaṣṭimahaṁ plavitumutsahē || 7 ||

tatastatra mahātējā dvividaḥ pratyabhāṣata |
gamiṣyāmi na sandēhaḥ saptatiṁ yōjanānyaham || 8 ||

suṣēṇastu hariśrēṣṭhaḥ prōktavān kapisattamān |
aśītiṁ yōjanānāṁ tu plavēyaṁ plavagēśvarāḥ || 9 ||

tēṣāṁ kathayatāṁ tatra sarvāṁstānanumānya ca |
tatō vr̥ddhatamastēṣāṁ jāmbavān pratyabhāṣata || 10 ||

pūrvamasmākamapyāsīt kaścidgatiparākramaḥ |
tē vayaṁ vayasaḥ pāramanuprāptāḥ sma sāmpratam || 11 ||

kiṁ tu naivaṁ gatē śakyamidaṁ kāryamupēkṣitum |
yadarthaṁ kapirājaśca rāmaśca kr̥taniścayau || 12 ||

sāmprataṁ kālabhēdēna yā gatistāṁ nibōdhata |
navatiṁ yōjanānāṁ tu gamiṣyāmi na saṁśayaḥ || 13 ||

tāṁstu sarvān hariśrēṣṭhān jāmbavān punarabravīt |
na khalvētāvadēvāsīdgamanē mē parākramaḥ || 14 ||

mayā mahābalēścaiva yajñē viṣṇuḥ sanātanaḥ |
pradakṣiṇīkr̥taḥ pūrvaṁ kramamāṇastrivikramam || 15 ||

sa idānīmahaṁ vr̥ddhaḥ plavanē mandavikramaḥ |
yauvanē ca tadā:’:’sīnmē balamapratimaṁ paraiḥ || 16 ||

sampratyētāvatīṁ śaktiṁ gamanē tarkayāmyaham |
naitāvatā ca saṁsiddhiḥ kāryasyāsya bhaviṣyati || 17 ||

athōttaramudārārthamabravīdaṅgadastadā |
anumānya mahāprājñaṁ jāmbavantaṁ mahākapiḥ || 18 ||

ahamētadgamiṣyāmi yōjanānāṁ śataṁ mahat |
nivartanē tu mē śaktiḥ syānna vēti na niścitā || 19 ||

tamuvāca hariśrēṣṭhaṁ jāmbavān vākyakōvidaḥ |
jñāyatē gamanē śaktistava haryr̥kṣasattama || 20 ||

kāmaṁ śataṁ sahasraṁ vā na hyēṣa vidhirucyatē |
yōjanānāṁ bhavān śaktō gantuṁ pratinivartitum || 21 ||

na hi prēṣayitā tāta svāmī prēṣyaḥ kathañcana |
bhavatā:’yaṁ janaḥ sarvaḥ prēṣyaḥ plavagasattama || 22 ||

bhavān kalatramasmākaṁ svāmibhāvē vyavasthitaḥ |
svāmī kalatraṁ sainyasya gatirēṣā parantapa || 23 ||

tasmātkalatravattatra pratipālyaḥ sadā bhavān |
api caitasya kāryasya bhavānmūlamarindama || 24 ||

mūlamarthasya saṁrakṣyamēṣa kāryavidāṁ nayaḥ |
mūlē hi sati sidhyanti guṇāḥ puṣpaphalōdayāḥ || 25 ||

tadbhavānasya kāryasya sādhanē satyavikrama |
buddhivikramasampannō hēturatra parantapa || 26 ||

guruśca guruputraśca tvaṁ hi naḥ kapisattama |
bhavantamāśritya vayaṁ samarthā hyarthasādhanē || 27 ||

uktavākyaṁ mahāprājñaṁ jāmbavantaṁ mahākapiḥ |
pratyuvācōttaraṁ vākyaṁ vālisūnurathāṅgadaḥ || 28 ||

yadi nāhaṁ gamiṣyāmi nānyō vānarapuṅgavaḥ |
punaḥ khalvidamasmābhiḥ kāryaṁ prāyōpavēśanam || 29 ||

na hyakr̥tvā haripatēḥ sandēśaṁ tasya dhīmataḥ |
tatrāpi gatvā prāṇānāṁ paśyāmi parirakṣaṇam || 30 ||

sa hi prasādē cātyarthaṁ kōpē ca harirīśvaraḥ |
atītya tasya sandēśaṁ vināśō gamanē bhavēt || 31 ||

tadyathā hyasya kāryasya na bhavatyanyathā gatiḥ |
tadbhavānēva dr̥ṣṭārthaḥ sañcintayitumarhati || 32 ||

sō:’ṅgadēna tadā vīraḥ pratyuktaḥ plavagarṣabhaḥ |
jāmbavānuttaraṁ vākyaṁ prōvācēdaṁ tatō:’ṅgadam || 33 ||

asya tē vīra kāryasya na kiñcitparihīyatē |
ēṣa sañcōdayāmyēnaṁ yaḥ kāryaṁ sādhayiṣyati || 34 ||

tataḥ pratītaṁ plavatāṁ variṣṭha-
-mēkāntamāśritya sukhōpaviṣṭam |
sañcōdayāmāsa haripravīrō
haripravīraṁ hanumantamēva || 35 ||

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē pañcaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ || 65 ||


గమనిక: రాబోయే హనుమజ్జయంతి సందర్భంగా హనుమాన్ స్తోత్రాలతో కూడిన "శ్రీ రామ స్తోత్రనిధి" పుస్తకము అందుబాటులో ఉంది. Click here to buy.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed