// శ్లోకాలు – తాత్పర్యం //
(శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యులు ఈ స్తోత్రంలో శివుని కేవలం ఒక రూపంగానే కాకుండా, వేదాల సారమైన ‘నిర్గుణ పరబ్రహ్మ’ స్వరూపంగా స్తుతించారు. ప్రపంచం ఆయన నుండే పుట్టి, ఆయనలోనే ఉండి, తిరిగి ఆయనలోనే లీనమవుతుందని ఈ స్తోత్రం చెబుతుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించడం వల్ల పాపాలు నశిస్తాయి, మనస్సులో నిర్మలమైన భక్తి కలుగుతుంది మరియు సంసార బంధాల నుండి విముక్తి కలిగి అంతిమంగా మోక్షం ప్రాప్తిస్తుంది.)
పశూనాం పతిం పాపనాశం పరేశం
గజేంద్రస్య కృత్తిం వసానం వరేణ్యమ్ |
జటాజూటమధ్యే స్ఫురద్గాంగవారిం
మహాదేవమేకం స్మరామి స్మరారిమ్ || ౧ ||
ప్రాణులన్నింటికీ ప్రభువైన వానిని (పశుపతే), పాపాలను నశింపజేసే వానిని, పరమేశ్వరుని, గజేంద్రుని చర్మాన్ని వస్త్రంగా ధరించిన వానిని, శ్రేష్ఠుని, జటాజూటము మధ్యలో ప్రకాశించే గంగా జలము కలవానిని, అద్వితీయుడైన మహాదేవుని మరియు మన్మథుని సంహరించిన వానిని (స్మరారిమ్) నేను స్మరిస్తున్నాను.
మహేశం సురేశం సురారాతినాశం
విభుం విశ్వనాథం విభూత్యంగభూషమ్ |
విరూపాక్షమింద్వర్కవహ్నిత్రినేత్రం
సదానందమీడే ప్రభుం పంచవక్త్రమ్ || ౨ ||
మహేశ్వరుని, దేవతలకు ప్రభువును, రాక్షసులను సంహరించువానిని, సర్వవ్యాపిని, విశ్వనాథుని, విభూతిని శరీర అలంకారంగా గలవానిని, విషమ నేత్రములు కలవానిని (విరూపాక్ష), సూర్య-చంద్ర-అగ్నిలే మూడు కన్నులుగా గలవానిని, సదానంద స్వరూపుని మరియు ఐదు ముఖములు గల ప్రభువును నేను స్తుతిస్తున్నాను.
గిరీశం గణేశం గలే నీలవర్ణం
గవేంద్రాధిరూఢం గుణాతీతరూపమ్ |
భవం భాస్వరం భస్మనా భూషితాంగం
భవానీకలత్రం భజే పంచవక్త్రమ్ || ౩ ||
పర్వత రాజును (గిరీశం), ప్రమథ గణాలకు ప్రభువును, నీలకంఠుని, వృషభ రాజమును అధిరోహించిన వానిని, సత్వ-రజ-తమో గుణాలకు అతీతుడైన వానిని, భవుని, ప్రకాశవంతుని, భస్మముతో అలంకరింపబడిన దేహము కలవానిని మరియు పార్వతీదేవి భర్తయైన పంచముఖుని నేను భజిస్తున్నాను.
శివాకాంత శంభో శశాంకార్ధమౌళే
మహేశాన శూలిన్ జటాజూటధారిన్ |
త్వమేకో జగద్వ్యాపకో విశ్వరూపః
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో పూర్ణరూప || ౪ ||
పార్వతీదేవికి ప్రియమైనవాడా (శివాకాంత)! శంభూ! తలపై అర్థచంద్రుని ధరించినవాడా! మహేశానా! శూలధారి! జటాజూటధారి! జగమంతటా వ్యాపించి ఉన్న విశ్వరూపుడవు నీవే. ఓ పూర్ణ స్వరూపుడైన ప్రభూ! నాపై ప్రసన్నుడవు కావాలి.
పరాత్మానమేకం జగద్బీజమాద్యం
నిరీహం నిరాకారమోంకారవేద్యమ్ |
యతో జాయతే పాల్యతే యేన విశ్వం
తమీశం భజే లీయతే యత్ర విశ్వమ్ || ౫ ||
పరమాత్మను, అద్వితీయుని, జగత్తుకు మూలకారణమైన ఆదిపురుషుని, కోరికలు లేనివానిని, ఆకారము లేనివానిని, ఓంకారము చేత తెలియదగిన వానిని నేను భజిస్తున్నాను. ఎవరి నుండి ఈ విశ్వం పుడుతుందో, ఎవరి ద్వారా రక్షింపబడుతుందో మరియు ఎవరిలో లీనమవుతుందో అట్టి ఈశ్వరుని నేను భజిస్తున్నాను.
న భూమిర్న చాపో న వహ్నిర్న వాయు-
-ర్న చాకాశమాస్తే న తంద్రా న నిద్రా |
న చోష్ణం న శీతం న దేశో న వేషో
న యస్యాస్తి మూర్తిస్త్రిమూర్తిం తమీడే || ౬ ||
ఎవరికైతే భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము అను పంచభూతాల సంబంధం లేదో… ఎవరికి అలసట (తంద్రా) గానీ, నిద్ర గానీ లేవో… ఎవరికి వేడి, చలి, దేశము, వేషము అనే భేదాలు లేవో… ఎవరికి ఒక నిర్దిష్టమైన భౌతిక రూపం లేదో… అట్టి త్రిమూర్తి స్వరూపుడైన పరమాత్మను నేను స్తుతిస్తున్నాను.
అజం శాశ్వతం కారణం కారణానాం
శివం కేవలం భాసకం భాసకానామ్ |
తురీయం తమఃపారమాద్యంతహీనం
ప్రపద్యే పరం పావనం ద్వైతహీనమ్ || ౭ ||
పుట్టుక లేనివానిని (అజం), శాశ్వతుని, కారణాలన్నింటికీ కారణమైన వానిని, మంగళప్రదుని, కేవల స్వరూపుని, ప్రకాశించే వాటన్నింటికీ ప్రకాశాన్ని ఇచ్చే వానిని, తురీయ స్థితిలో ఉండేవానిని, అజ్ఞానమనే చీకటికి అవతల ఉన్నవానిని, ఆది అంతము లేనివానిని, అత్యంత పవిత్రుని మరియు ద్వైతము లేని (అద్వైత) పరబ్రహ్మమును నేను శరణు వేడుతున్నాను.
నమస్తే నమస్తే విభో విశ్వమూర్తే
నమస్తే నమస్తే చిదానందమూర్తే |
నమస్తే నమస్తే తపోయోగగమ్య
నమస్తే నమస్తే శ్రుతిజ్ఞానగమ్య || ౮ ||
సర్వవ్యాపివైన ఓ విశ్వమూర్తి! నీకు నమస్కారము. చిదానంద స్వరూపా! నీకు నమస్కారము. తపస్సు మరియు యోగము ద్వారా మాత్రమే పొందదగినవాడా! నీకు నమస్కారము. వేద జ్ఞానము ద్వారా తెలియదగినవాడా! నీకు నమస్కారము.
ప్రభో శూలపాణే విభో విశ్వనాథ
మహాదేవ శంభో మహేశ త్రినేత్ర |
శివాకాంత శాంత స్మరారే పురారే
త్వదన్యో వరేణ్యో న మాన్యో న గణ్యః || ౯ ||
ప్రభూ! శూలధారి! విశ్వనాథా! మహాదేవా! శంభూ! మహేశా! త్రినేత్రధారి! పార్వతీవల్లభా! శాంత స్వరూపా! మన్మథుని, త్రిపురాసురులను సంహరించినవాడా! నీకంటే శ్రేష్ఠుడైనవాడు గానీ, పూజింపదగిన వాడు గానీ, లెక్కించదగిన వాడు గానీ మరొకడు లేడు.
శంభో మహేశ కరుణామయ శూలపాణే
గౌరీపతే పశుపతే పశుపాశనాశిన్ |
కాశీపతే కరుణయా జగదేతదేక-
-స్త్వం హంసి పాసి విదధాసి మహేశ్వరోఽసి || ౧౦ ||
ఓ కరుణామయా! గౌరీపతే! పశుపతే! జీవుల సంసార పాశాలను (బంధాలను) తెంచివేసేవాడా! కాశీపతే! నీవు ఒక్కడవే ఈ జగత్తును లయం చేస్తున్నావు (హంసి), రక్షిస్తున్నావు (పాసి) మరియు సృష్టిస్తున్నావు (విదధాసి). నీవే సర్వసమర్థుడైన మహేశ్వరుడవు.
త్వత్తో జగద్భవతి దేవ భవ స్మరారే
త్వయ్యేవ తిష్ఠతి జగన్మృడ విశ్వనాథ |
త్వయ్యేవ గచ్ఛతి లయం జగదేతదీశ
లింగాత్మకే హర చరాచరవిశ్వరూపిన్ || ౧౧ ||
ఓ దేవా! భవ! మన్మథారీ! నీ నుండే ఈ జగత్తు పుడుతోంది. ఓ విశ్వనాథా! నీలోనే ఈ జగత్తు నిలిచి ఉంది. ఓ ఈశా! చరాచర విశ్వరూపుడవైన నీలోనే ఈ జగత్తు అంతా లీనమవుతోంది. లింగ స్వరూపుడవైన ఓ హరా! నీకే నా నమస్కారము.
ఇతి శ్రీమత్పరమహంస పరివ్రాజకాచార్య శ్రీమచ్ఛంకరాచార్య విరచితం వేదసార శివ స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ |
మరిన్ని శ్రీ శివ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.
