Kishkindha Kanda Sarga 53 – కిష్కింధాకాండ త్రిపంచాశః సర్గః (౫౩)


|| అంగదాదినిర్వేదః ||

ఏవముక్తః శుభం వాక్యం తాపస్యా ధర్మసంహితమ్ |
ఉవాచ హనుమాన్ వాక్యం తామనిందితచేష్టితామ్ || ౧ ||

శరణం త్వాం ప్రపన్నాః స్మః సర్వే వై ధర్మచారిణి |
యః కృతః సమయోఽస్మాకం సుగ్రీవేణ మహాత్మనా || ౨ ||

స చ కాలో హ్యతిక్రాంతో బిలే చ పరివర్తతామ్ |
సా త్వమస్మాద్బిలాద్ఘోరాదుత్తారయితుమర్హసి || ౩ ||

తస్మాత్సుగ్రీవవచనాదతిక్రాంతాన్ గతాయుషః |
త్రాతుమర్హసి నః సర్వాన్ సుగ్రీవభయకర్శితాన్ || ౪ ||

మహచ్చ కార్యమస్మాభిః కర్తవ్యం ధర్మచారిణి |
తచ్చాపి న కృతం కార్యమస్మాభిరిహవాసిభిః || ౫ ||

ఏవముక్తా హనుమతా తాపసీ వాక్యమబ్రవీత్ |
జీవతా దుష్కరం మన్యే ప్రవిష్టేన నివర్తితుమ్ || ౬ ||

తపసస్తు ప్రభావేణ నియమోపార్జితేన చ |
సర్వానేవ బిలాదస్మాదుద్ధరిష్యామి వానరాన్ || ౭ ||

నిర్మీలయత చక్షూంషి సర్వే వానరపుంగవాః |
న హి నిష్క్రమితుం శక్యమనిమీలితలోచనైః || ౮ ||

తతః సమ్మీలితాః సర్వే సుకుమారాంగులైః కరైః |
సహసా పిదధుర్దృష్టిం హృష్టా గమనకాంక్షిణః || ౯ ||

వానరాస్తు మహాత్మానో హస్తరుద్ధముఖాస్తదా |
నిమేషాంతరమాత్రేణ బిలాదుత్తారితాస్తయా || ౧౦ ||

తతస్తాన్వానరాన్ సర్వాంస్తాపసీ ధర్మచారిణీ |
నిఃసృతాన్ విషమాత్తస్మాత్సమాశ్వాస్యేదమబ్రవీత్ || ౧౧ ||

ఏష వింధ్యో గిరిః శ్రీమాన్నానాద్రుమలతాకులః |
ఏష ప్రస్రవణః శైలః సాగరోఽయం మహోదధిః || ౧౨ ||

స్వస్తి వోఽస్తు గమిష్యామి భవనం వానరర్షభాః |
ఇత్యుక్త్వా తద్బిలం శ్రీమత్ ప్రవివేశ స్వయంప్రభా || ౧౩ ||

తతస్తే దదృశుర్ఘోరం సాగరం వరుణాలయమ్ |
అపారమభిగర్జంతం ఘోరైరూర్మిభిరావృతమ్ || ౧౪ ||

మయస్య మాయావిహితం గిరిదుర్గం విచిన్వతామ్ |
తేషాం మాసో వ్యతిక్రాంతో యో రాజ్ఞా సమయః కృతః || ౧౫ ||

వింధ్యస్య తు గిరేః పాదే సంప్రపుష్పితపాదపే |
ఉపవిశ్య మహాత్మానశ్చింతామాపేదిరే తదా || ౧౬ ||

తతః పుష్పాతిభారాగ్రాన్ లతాశతసమావృతాన్ |
ద్రుమాన్ వాసంతికాన్ దృష్ట్వా బభూవుర్భయశంకితాః || ౧౭ ||

తే వసంతమనుప్రాప్తం ప్రతిబుద్ధ్వా పరస్పరమ్ |
నష్టసందేశకాలార్థా నిపేతుర్ధరణీతలే || ౧౮ ||

తతస్తాన్ కపివృద్ధాంస్తు శిష్టాంశ్చైవ వనౌకసః |
వాచా మధురయాఽఽభాష్య యథావదనుమాన్య చ || ౧౯ ||

స తు సింహవృషస్కంధః పీనాయతభుజః కపిః |
యువరాజో మహాప్రాజ్ఞ అంగదో వాక్యమబ్రవీత్ || ౨౦ ||

శాసనాత్కపిరాజస్య వయం సర్వే వినిర్గతాః |
మాసః పూర్ణో బిలస్థానాం హరయః కిం న బుధ్యతే || ౨౧ ||

వయమాశ్వయుజే మాసి కాలసంఖ్యావ్యవస్థితాః |
ప్రస్థితాః సోఽపి చాతీతః కిమతః కార్యముత్తరమ్ || ౨౨ ||

భవంతః ప్రత్యయం ప్రాప్తా నీతిమార్గవిశారదాః |
హితేష్వభిరతా భర్తుర్నిసృష్టాః సర్వకర్మసు || ౨౩ ||

కర్మస్వప్రతిమాః సర్వే దిక్షు విశ్రుతపౌరుషాః |
మాం పురస్కృత్య నిర్యాతాః పింగాక్షప్రతిచోదితాః || ౨౪ ||

ఇదానీమకృతార్థానాం మర్తవ్యం నాత్ర సంశయః |
హరిరాజస్య సందేశమకృత్వా కః సుఖీ భవేత్ || ౨౫ ||

తస్మిన్నతీతే కాలే తు సుగ్రీవేణ కృతే స్వయమ్ |
ప్రాయోపవేశనం యుక్తం సర్వేషాం చ వనౌకసామ్ || ౨౬ ||

తీక్ష్ణః ప్రకృత్యా సుగ్రీవః స్వామిభావే వ్యవస్థితః |
న క్షమిష్యతి నః సర్వానపరాధకృతో గతాన్ || ౨౭ ||

అప్రవృత్తౌ చ సీతాయాః పాపమేవ కరిష్యతి |
తస్మాత్క్షమమిహాద్యైవ ప్రాయోపవిశనం హి నః || ౨౮ ||

త్యక్త్వా పుత్రాంశ్చ దారాంశ్చ ధనాని చ గృహాణి చ |
ధ్రువం నో హింసితా రాజా సర్వాన్ ప్రతిగతానితః || ౨౯ ||

వధేనాప్రతిరూపేణ శ్రేయాన్ మృత్యురిహైవ నః |
న చాహం యౌవరాజ్యేన సుగ్రీవేణాభిషేచితః || ౩౦ ||

నరేంద్రేణాభిషిక్తోఽస్మి రామేణాక్లిష్టకర్మణా |
స పూర్వం బద్ధవైరో మాం రాజా దృష్ట్వా వ్యతిక్రమమ్ || ౩౧ ||

ఘాతయిష్యతి దండేన తీక్ష్ణేన కృతనిశ్చయః |
కిం మే సుహృద్భిర్వ్యసనం పశ్యద్భిర్జీవితాంతరే || ౩౨ ||

ఇహైవ ప్రాయమాసిష్యే పుణ్యే సాగరరోధసి |
ఏతచ్ఛ్రుత్వా కుమారేణ యువరాజేన భాషితమ్ || ౩౩ ||

సర్వే తే వానరశ్రేష్ఠాః కరుణం వాక్యమబ్రువన్ |
తీక్ష్ణః ప్రకృత్యా సుగ్రీవః ప్రియాసక్తశ్చ రాఘవః || ౩౪ ||

అదృష్టాయాం తు వైదేహ్యాం దృష్ట్వా చైవ సమాగతాన్ |
రాఘవప్రియకామార్థం ఘాతయిష్యత్యసంశయమ్ || ౩౫ ||

న క్షమం చాపరాద్ధానాం గమనం స్వామిపార్శ్వతః |
ఇహైవ సీతామన్విష్య ప్రవృత్తిముపలభ్య వా |
నో చేద్గచ్ఛామ తం వీరం గమిష్యామో యమక్షయమ్ || ౩౬ ||

ప్లవంగమానాం తు భయార్దితానాం
శ్రుత్వా వచస్తార ఇదం బభాషే |
అలం విషాదేన బిలం ప్రవిశ్య
వసామ సర్వే యది రోచతే వః || ౩౭ ||

ఇదం హి మాయావిహితం సుదుర్గమం
ప్రభూతవృక్షోదకభోజ్యపేయకమ్ |
ఇహాస్తి నో నైవ భయం పురందరా-
-న్న రాఘవాద్వానరరాజతోఽపి వా || ౩౮ ||

శ్రుత్వాంగదస్యాపి వచోఽనుకూల-
-మూచుశ్చ సర్వే హరయః ప్రతీతాః |
యథా న హింస్యేమ తథా విధాన-
-మసక్తమద్యైవ విధీయతాం నః || ౩౯ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే త్రిపంచాశః సర్గః || ౫౩ ||


సంపూర్ణ వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ చూడండి.


గమనిక : రాబోయే మహాశివరాత్రి సందర్భంగా "శ్రీ శివ స్తోత్రనిధి" పుస్తకము కొనుగోలుకు అందుబాటులో ఉంది. Click here to buy.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed