Kishkindha Kanda Sarga 50 – కిష్కింధాకాండ పంచాశః సర్గః (౫౦)


|| ఋక్షబిలప్రవేశః ||

సహ తారాంగదాభ్యాం తు సంగమ్య హనుమాన్ కపిః |
విచినోతి స్మ వింధ్యస్య గుహాశ్చ గహనాని చ || ౧ ||

సింహశార్దూలజుష్టేషు శిలాశ్చ సరితస్తథా |
విషమేషు నగేంద్రస్య మహాప్రస్రవణేషు చ || ౨ ||

ఆసేదుస్తస్య శైలస్య కోటిం దక్షిణపశ్చిమామ్ |
తేషాం తత్రైవ వసతాం స కాలో వ్యత్యవర్తత || ౩ ||

స హి దేశో దురన్వేషో గుహాగహనవాన్ మహాన్ |
తత్ర వాయుసుతః సర్వం విచినోతి స్మ పర్వతమ్ || ౪ ||

పరస్పరేణ హనుమానన్యోన్యస్యావిదూరతః |
గజో గవాక్షో గవయః శరభో గంధమాదనః || ౫ ||

మైందశ్చ ద్వివిదశ్చైవ సుషేణో జాంబవాన్నలః |
అంగదో యువరాజశ్చ తారశ్చ వనగోచరః || ౬ ||

గిరిజాలావృతాన్ దేశాన్ మార్గిత్వా దక్షిణాం దిశమ్ |
విచిన్వంతస్తతస్తత్ర దదృశుర్వివృతం బిలమ్ || ౭ ||

దుర్గమృక్షబిలం నామ దానవేనాభిరక్షితమ్ |
క్షుత్పిపాసాపరీతాశ్చ శ్రాంతాశ్చ సలిలార్థినః || ౮ ||

అవకీర్ణం లతావృక్షైర్దదృశుస్తే మహాబిలమ్ |
తతః క్రౌంచాశ్చ హంసాశ్చ సారసాశ్చాపి నిష్క్రమన్ || ౯ ||

జలార్ద్రాశ్చక్రవాకాశ్చ రక్తాంగాః పద్మరేణుభిః |
తతస్తద్బిలమాసాద్య సుగంధి దురతిక్రమమ్ || ౧౦ ||

విస్మయవ్యగ్రమనసో బభూవుర్వానరర్షభాః |
సంజాతపరిశంకాస్తే తద్బిలం ప్లవగోత్తమాః || ౧౧ ||

అభ్యపద్యంత సంహృష్టాస్తేజోవంతో మహాబలాః |
నానాసత్త్వసమాకీర్ణం దైత్యేంద్రనిలయోపమమ్ || ౧౨ ||

దుర్దర్శమతిఘోరం చ దుర్విగాహం చ సర్వశః |
తతః పర్వతకూటాభో హనుమాన్ పవనాత్మజః || ౧౩ ||

అబ్రవీద్వానరాన్ సర్వాన్ కాంతారవనకోవిదః |
గిరిజాలావృతాన్ దేశాన్ మార్గిత్వా దక్షిణాం దిశమ్ || ౧౪ ||

వయం సర్వే పరిశ్రాంతా న చ పశ్యామ మైథిలీమ్ |
అస్మాచ్చాపి బిలాద్ధంసాః క్రౌంచాశ్చ సహ సారసైః || ౧౫ ||

జలార్ద్రాశ్చక్రవాకాశ్చ నిష్పతంతి స్మ సర్వతః |
నూనం సలిలవానత్ర కూపో వా యది వా హ్రదః || ౧౬ ||

తథా చేమే బిలద్వారే స్నిగ్ధాస్తిష్ఠంతి పాదపాః |
ఇత్యుక్త్వా తద్బిలం సర్వే వివిశుస్తిమిరావృతమ్ || ౧౭ ||

అచంద్రసూర్యం హరయో దదృశూ రోమహర్షణమ్ |
నిశామ్య తస్మాత్సింహాంశ్చ తాంస్తాంశ్చ మృగపక్షిణః || ౧౮ ||

ప్రవిష్టా హరిశార్దూలా బిలం తిమిరసంవృతమ్ |
న తేషాం సజ్జతే చక్షుర్న తేజో న పరాక్రమః || ౧౯ ||

వాయోరివ గతిస్తేషాం దృష్టిస్తమసి వర్తతే |
తే ప్రవిష్టాస్తు వేగేన తద్బిలం కపికుంజరాః || ౨౦ ||

ప్రకాశమభిరామం చ దదృశుర్దేశముత్తమమ్ |
తతస్తస్మిన్ బిలే దుర్గే నానాపాదపసంకులే || ౨౧ ||

అన్యోన్యం సంపరిష్వజ్య జగ్ముర్యోజనమంతరమ్ |
తే నష్టసంజ్ఞాస్తృషితాః సంభ్రాంతాః సలిలార్థినః || ౨౨ ||

పరిపేతుర్బిలే తస్మిన్ కంచిత్కాలమతంద్రితాః |
తే కృశా దీనవదనాః పరిశ్రాంతాః ప్లవంగమాః || ౨౩ ||

ఆలోకం దదృశుర్వీరా నిరాశా జీవితే తదా |
తతస్తం దేశమాగమ్య సౌమ్యం వితిమిరం వనమ్ || ౨౪ ||

దదృశుః కాంచనాన్ వృక్షాన్ దీప్తవైశ్వానరప్రభాన్ |
సాలాంస్తాలాంశ్చ పున్నాగాన్ కకుభాన్ వంజులాన్ ధవాన్ || ౨౫ ||

చంపకాన్ నాగవృక్షాంశ్చ కర్ణికారాంశ్చ పుష్పితాన్ |
స్తబకైః కాంచనైశ్చిత్రై రక్తైః కిసలయైస్తథా || ౨౬ ||

ఆపీడైశ్చ లతాభిశ్చ హేమాభరణభూషితాన్ |
తరుణాదిత్యసంకాశాన్ వైడూర్యకృతవేదికాన్ || ౨౭ ||

విభ్రాజమానాన్ వపుషా పాదపాంశ్చ హిరణ్మయాన్ |
నీలవైడూర్యవర్ణాశ్చ పద్మినీః పతగావృతాః || ౨౮ ||

మహద్భిః కాంచనైః పద్మైర్వృతా బాలార్కసన్నిభైః |
జాతరూపమయైర్మత్స్యైర్మహద్భిశ్చ సకచ్ఛపైః || ౨౯ ||

నలినీస్తత్ర దదృశుః ప్రసన్నసలిలావృతాః |
కాంచనాని విమానాని రాజతాని తథైవ చ || ౩౦ ||

తపనీయగవాక్షాణి ముక్తాజాలావృతాని చ |
హైమరాజతభౌమాని వైడూర్యమణిమంతి చ || ౩౧ ||

దదృశుస్తత్ర హరయో గుహముఖ్యాని సర్వశః |
పుష్పితాన్ ఫలినో వృక్షాన్ ప్రవాలమణిసన్నిభాన్ || ౩౨ ||

కాంచనభ్రమరాంశ్చైవ మధూని చ సమంతతః |
మణికాంచనచిత్రాణి శయనాన్యాసనాని చ || ౩౩ ||

మహార్హాణి చ యానాని దదృశుస్తే సమంతతః |
హైమరాజతకాంస్యానాం భాజనానాం చ సంచయాన్ || ౩౪ ||

అగరూణాం చ దివ్యానాం చందనానాం చ సంచయాన్ |
శుచీన్యభ్యవహార్యాణి మూలాని చ ఫలాని చ || ౩౫ ||

మహార్హాణి చ పానాని మధూని రసవంతి చ |
దివ్యానామంబరాణాం చ మహార్హాణాం చ సంచయాన్ || ౩౬ ||

కంబలానాం చ చిత్రాణామజినానాం చ సంచయాన్ |
తత్ర తత్ర చ విన్యస్తాన్ దీప్తాన్ వైశ్వానరప్రభాన్ || ౩౭ ||

దదృశుర్వానరాః శుభ్రాన్ జాతరూపస్య సంచయాన్ |
తత్ర తత్ర విచిన్వంతో బిలే తస్మిన్మహాబలాః || ౩౮ ||

దదృశుర్వానరాః శూరాః స్త్రియం కాంచిదదూరతః |
తాం దృష్ట్వా భృశసంత్రస్తాశ్చీరకృష్ణాజినాంబరామ్ || ౩౯ ||

తాపసీం నియతాహారాం జ్వలంతీమివ తేజసా |
విస్మితా హరయస్తత్ర వ్యవాతిష్ఠంత సర్వశః |
పప్రచ్ఛ హనుమాంస్తత్ర కాఽసి త్వం కస్య వా బిలమ్ || ౪౦ ||

తతో హనూమాన్ గిరిసన్నికాశః
కృతాంజలిస్తామభివాద్య వృద్ధామ్ |
పప్రచ్ఛ కా త్వం భవనం బిలం చ
రత్నాని హేమాని వదస్వ కస్య || ౪౧ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే పంచాశః సర్గః || ౫౦ ||


సంపూర్ణ వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ చూడండి.


గమనిక : రాబోయే మహాశివరాత్రి సందర్భంగా "శ్రీ శివ స్తోత్రనిధి" పుస్తకము కొనుగోలుకు అందుబాటులో ఉంది. Click here to buy.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed