Sundarakanda Sarga (Chapter) 67 – sundarakāṇḍa saptaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ (67)

ēvamuktastu hanumānrāghavēṇa mahātmanā |
sītāyā bhāṣitaṁ sarvaṁ nyavēdayata rāghavē || 1 ||

idamuktavatī dēvī jānakī puruṣarṣabha |
pūrvavr̥ttamabhijñānaṁ citrakūṭē yathātatham || 2 ||

sukhasuptā tvayā sārdhaṁ jānakī pūrvamutthitā |
vāyasaḥ sahasōtpatya virarāda stanāntarē || 3 ||

paryāyēṇa ca suptastvaṁ dēvyaṅkē bharatāgraja |
punaśca kila pakṣī sa dēvyā janayati vyathām || 4 ||

punaḥ punarupāgamya virarāda bhr̥śaṁ kila |
tatastvaṁ bōdhitastasyāḥ śōṇitēna samukṣitaḥ || 5 ||

vāyasēna ca tēnaiva satataṁ bādhyamānayā |
bōdhitaḥ kila dēvyā tvaṁ sukhasuptaḥ parantapa || 6 ||

tāṁ tu dr̥ṣṭvā mahābāhō dāritāṁ ca stanāntarē |
āśīviṣa iva kruddhō niḥśvasannabhyabhāṣathāḥ || 7 ||

nakhāgraiḥ kēna tē bhīru dāritaṁ tu stanāntaram |
kaḥ krīḍati sarōṣēṇa pañcavaktrēṇa bhōginā || 8 ||

nirīkṣamāṇaḥ sahasā vāyasaṁ samavaikṣathāḥ |
nakhaiḥ sarudhiraistīkṣṇaistāmēvābhimukhaṁ sthitam || 9 ||

sutaḥ kila sa śakrasya vāyasaḥ patatāṁ varaḥ |
dharāntaracaraḥ śīghraṁ pavanasya gatau samaḥ || 10 ||

tatastasminmahābāhō kōpasaṁvartitēkṣaṇaḥ |
vāyasē tvaṁ kr̥thāḥ krūrāṁ matiṁ matimatāṁ vara || 11 ||

sa darbhaṁ saṁstarādgr̥hya brahmāstrēṇa hyayōjayaḥ |
sa dīpta iva kālāgnirjajvālābhimukhaḥ khagam || 12 ||

kṣiptavāṁstvaṁ pradīptaṁ hi darbhaṁ taṁ vāyasaṁ prati |
tatastu vāyasaṁ dīptaḥ sa darbhō:’nujagāma ha || 13 ||

sa pitrā ca parityaktaḥ suraiśca samaharṣibhiḥ |
trīm̐llōkānsamparikramya trātāraṁ nādhigacchati || 14 ||

punarēvāgatastrastastvatsakāśamarindama |
sa taṁ nipatitaṁ bhūmau śaraṇyaḥ śaraṇāgatam |
vadhārhamapi kākutstha kr̥payā paryapālayaḥ || 15 ||

mōghamastraṁ na śakyaṁ tu kartumityēva rāghava |
bhavāṁstasyākṣi kākasya hinasti sma sa dakṣiṇam || 16 ||

rāma tvāṁ sa namaskr̥tya rājñē daśarathāya ca |
visr̥ṣṭastu tadā kākaḥ pratipēdē svamālayam || 17 ||

ēvamastravidāṁśrēṣṭhaḥ sattvavāñchīlavānapi |
kimarthamastraṁ rakṣassu na yōjayati rāghavaḥ || 18 ||

na nāgā nāpi gandharvā nāsurā na marudgaṇāḥ |
na ca sarvē raṇē śaktā rāmaṁ pratisamāsitum || 19 ||

tasya vīryavataḥ kaścidyadyasti mayi sambhramaḥ |
kṣipraṁ suniśitairbāṇairhanyatāṁ yudhi rāvaṇaḥ || 20 ||

bhrāturādēśamājñāya lakṣmaṇō vā parantapaḥ |
sa kimarthaṁ naravarō na māṁ rakṣati rāghavaḥ || 21 ||

śaktau tau puruṣavyāghrau vāyvagnisamatējasau |
surāṇāmapi durdharṣau kimarthaṁ māmupēkṣataḥ || 22 ||

mamaiva duṣkr̥taṁ kiñcinmahadasti na saṁśayaḥ |
samarthau sahitau yanmāṁ nāvēkṣētē parantapau || 23 ||

vaidēhyā vacanaṁ śrutvā karuṇaṁ sāśru bhāṣitam |
punarapyahamāryāṁ tāmidaṁ vacanamabravam || 24 ||

tvacchōkavimukhō rāmō dēvi satyēna tē śapē |
rāmē duḥkhābhibhūtē tu lakṣmaṇaḥ paritapyatē || 25 ||

kathaṁ-cidbhavatī dr̥ṣṭā na kālaḥ pariśōcitum |
imaṁ muhūrtaṁ duḥkhānāmantaṁ drakṣyasi bhāmini || 26 ||

tāvubhau naraśārdūlau rājaputrāvaninditau |
tvaddarśanakr̥tōtsāhau laṅkāṁ bhasmīkariṣyataḥ || 27 ||

hatvā ca samarē raudraṁ rāvaṇaṁ sahabāndhavam |
rāghavastvāṁ varārōhē svāṁ purīṁ nayatē dhruvam || 28 ||

yattu rāmō vijānīyādabhijñānamaninditē |
prītisaṁ-jananaṁ tasya pradātuṁ tvamihārhasi || 29 ||

sā:’bhivīkṣya diśaḥ sarvā vēṇyudgrathanamuttamam |
muktvā vastrāddadau mahyaṁ maṇimētaṁ mahābala || 30 ||

pratigr̥hya maṇiṁ divyaṁ tava hētō raghūdvaha |
śirasā tāṁ praṇamyāryāmahamāgamanē tvarē || 31 ||

gamanē ca kr̥tōtsāhamavēkṣya varavarṇinī |
vivardhamānaṁ ca hi māmuvāca janakātmajā || 32 ||

aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpasaṁ-digdhabhāṣiṇī |
mamōtpatanasambhrāntā śōkavēgasamāhatā || 33 ||

[* adhikaślōkāḥ –
māmuvāca tataḥ sītā sabhāgyōsi mahākapē |
yaddrakṣyasi mahābāhuṁ rāmaṁ kamalalōcanam |
lakṣmaṇaṁ ca mahābāhuṁ dēvaraṁ mē yaśasvinam || |
sītāyā:’pyēvamuktō:’hamabravaṁ maithilīṁ tathā |
pr̥ṣṭhamārōha mē dēvi kṣipraṁ janakanandini || |
yāvattē darśayāmyadyē sasugrīvaṁ salakṣmaṇam |
rāghavaṁ ca mahābhāgē bhartāramasitēkṣaṇē || |
sā:’bravīnmāṁ tatō dēvī naiṣa dharmō mahākapē |
yattē pr̥ṣṭhaṁ siṣēvē:’haṁ svavaśā haripuṅgava || |
purā ca yadahaṁ vīra spr̥ṣṭā gātrēṣu rakṣasā |
tatrāhaṁ kiṁ kariṣyāmi kālēnōpanipīḍitā || |
gaccha tvaṁ kapiśārdūla yatra tau nr̥patēḥ sutau |
ityēvaṁ sā samābhāṣya bhūyaḥ sandēṣṭumāsthitā || |
*]

hanumansiṁhasaṅkāśāvubhau tau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṁ ca sahāmātyaṁ sarvānbrūyā hyanāmayam || 34 ||

yathā ca sa mahābāhurmāṁ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusaṁrōdhāttvaṁ samādhātumarhasi || 35 ||

imaṁ ca tīvraṁ mama śōkavēgaṁ
rakṣōbhirēbhiḥ paribhartsanaṁ ca |
brūyāstu rāmasya gataḥ samīpaṁ
śivaśca tē:’dhvāstu haripravīra || 36 ||

ētattavāryā nr̥parājasiṁha
sītā vacaḥ prāha viṣādapūrvam |
ētacca buddhvā gaditaṁ mayā tvaṁ
śraddhatsva sītāṁ kuśalāṁ samagrām || 37 ||

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē sundarakāṇḍē saptaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ || 67

sundarakāṇḍa aṣṭaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ (68)>>


See Complete vālmīki sundarakāṇḍa for chanting.

Facebook Comments

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Not allowed
%d bloggers like this: