Sri Guna Ratna Kosha – śrīguṇaratnakōśaḥ

stōtranidhi → śrī lakṣmī stōtrāṇi → śrīguṇaratnakōśaḥ

śrīparāśarabhaṭ-ṭāryaḥ śrīraṅgēśapurōhitaḥ |
śrīvatsāṅkasutaḥ śrīmān śrēyasē mē:’stu bhūyasē ||

śriyai samastacidacidvidhānavyasanaṁ harēḥ |
aṅgīkāribhirālōkaiḥ sārthayantyai kr̥tō:’ñjaliḥ || 1 ||

ullāsapallavitapālitasaptalōkī-
-nirvāhakōrakitanēmakaṭākṣalīlām |
śrīraṅgaharmyatalamaṅgaladīparēkhāṁ
śrīraṅgarājamahiṣīṁ śriyamāśrayāmaḥ || 2 ||

anukalatanukāṇḍāliṅganārambhaśumbhat
pratidiśabhujaśākhaśrīsakhānōkahardhiḥ |
stananayanagulucchasphārapuṣpadvirēphā
racayatu mayi lakṣmīkalpavallī kaṭākṣān || 3 ||

yadbhrūbhaṅgāḥ pramāṇaṁ sthiracararacanātāratamyē murārēḥ
vēdāntāstattvacintāṁ murabhidurasi yatpādacihnaistaranti |
bhōgōpōdghātakēlīculakitabhagavadvaiśvarūpyānubhāvā
sā naḥ śrīrāstr̥ṇītāmamr̥talaharidhīlaṅghanīyairapāṅgaiḥ || 4 ||

yadyāvattava vaibhavaṁ taducitastōtrāya dūrē spr̥hā
stōtuṁ kē vayamityadaśca jagr̥huḥ prāñcō viriñcādayaḥ |
apyēvaṁ tava dēvi vāṅmanasayōrbhāṣānabhijñaṁ padaṁ
kāvācaḥ prayatāmahē kavayituṁ svasti praśastyai girām || 5 ||

stōtāraṁ tamuśanti dēvi kavayō yō vistr̥ṇītē guṇān
stōtavyasya tataśca tē stutidhurā mayyēva viśrāmyati |
yasmādasmadamarṣaṇīyaphaṇitisvīkāratastē guṇāḥ
kṣāntyaudāryadayādayō bhagavati svāṁ prasnuvīran prathām || 6 ||

sūktiṁ samagrayatu naḥ svayamēva lakṣmīḥ
śrīraṅgarājamahiṣī madhuraiḥ kaṭākṣaiḥ |
vaidagdhyavarṇaguṇagumbhanagauravairyāṁ
kaṇḍūlakarṇakuharāḥ kavayō dhayanti || 7 ||

anāghrātāvadyaṁ bahuguṇaparīṇāhi manasō
duhānaṁ sauhārdaṁ paricitamivāthāpi gahanam |
padānāṁ saubhrātrādanimiṣaniṣēvyaṁ śravaṇayōḥ
tvamēva śrīrmahyaṁ bahumukhaya vāṇīvilasitam || 8 ||

śriyaḥ śrīḥ śrīraṅgēśaya tava ca hr̥dyāṁ bhagavatīṁ
śriyaṁ tvattō:’pyuccairvayamiha phaṇāmaḥ śr̥ṇutarām |
dr̥śau tē bhūyāstāṁ sukhataralatārē śravaṇataḥ
punarharṣōtkarṣāt sphuṭatu bhujayōḥ kañcukaśatam || 9 ||

dēvi śrutiṁ bhagavatīṁ prathamē pumāṁsaḥ
tvatsadguṇaughamaṇikōśagr̥haṁ gr̥ṇanti |
taddvārapāṭanapaṭūni ca sētihāsa-
-santarkaṇasmr̥tipurāṇapurassarāṇi || 10 ||

āhurvēdānamānaṁ katicana katicārājakaṁ viśvamētat
rājanvatkēcidīśaṁ guṇinamapi guṇaistaṁ daridrāṇamanyē |
bhikṣāvanyē surājambhavamiti ca jaḍāstē talātalyakārṣuḥ
yē tē śrīraṅgaharmyāṅgaṇakanakalatē na kṣaṇaṁ lakṣyamāsan || 11 ||

manasi vilasatā:’kṣṇā bhaktisiddhāñjanēna
śrutiśirasi nigūḍhaṁ lakṣmi tē vīkṣamāṇāḥ |
nidhimiva mahimānaṁ bhuñjatē yē:’pi dhanyāḥ
nanu bhagavati daivīṁ sampadaṁ tē:’bhijātāḥ || 12 ||

asyēśānā jagata iti tē:’dhīmahē yāṁ samr̥ddhiṁ
śrīḥ śrīsūktaṁ bahumukhayatē tāṁ ca śākhānuśākham |
īṣṭē kaścijjagata iti yaḥ pauruṣē sūkta uktaḥ
taṁ ca tvatkaṁ patimadhijagāvuttaraścānuvākaḥ || 13 ||

udbāhustvāmupaniṣadasāvāha naikā niyantrīṁ
śrīmadrāmāyaṇamapi paraṁ prāṇiti tvaccaritrē |
smartārō:’smajjanani yatamē sētihāsaiḥ purāṇaiḥ
nityurvēdānapi ca tatamē tvanmahimni pramāṇam || 14 ||

ākugrāmaniyāmakādapi vibhōrāsarvanirvāhakāt
aiśvaryaṁ yadihōttarōttaraguṇaṁ śrīraṅgabhartuḥ priyē |
tuṅgaṁ maṅgalamujjvalaṁ garimavat puṇyaṁ punaḥ pāvanaṁ
dhanyaṁ yattadadaśca vīkṣaṇabhuvastē pañcaṣāḥ vipruṣaḥ || 15 ||

ēkō muktātapatrapracalamaṇighaṇātkārimaulirmanuṣyō
dr̥pyaddantāvalasthō na gaṇayati natān yatkṣaṇaṁ kṣōṇipālān |
yattasmai tiṣṭhatē:’nyaḥ kr̥paṇamaśaraṇō darśayan dantapaṅktī
tattē śrīraṅgarājapraṇayini nayanōdañcitānyañcitābhyām || 16 ||

ratirmatisarasvatī dhr̥tisamr̥ddhisiddhiśriyaḥ
sudhāsakhi yatōmukhaṁ cicaliṣēttava bhrūlatā |
tatōmukhamathēndirē bahumukhīmahampūrvikāṁ
vigāhya ca vaśaṁvadāḥ parivahanti kūlaṅkaṣāḥ || 17 ||

saha sthiraparitrasavrajaviriñcanākiñcanaiḥ
anōkahabr̥haspatiprabalaviklabaprakriyam |
idaṁ sadasadātmanā nikhilamēva nimnōnnataṁ
kaṭākṣatadupēkṣayōstava hi lakṣmi tattāṇḍavam || 18 ||

kālē śaṁsati yōgyatāṁ cidacitōranyōnyamāliṅgatōḥ
bhūtāhaṅkr̥tibuddhipañcakaraṇīsvāntapravr̥ttīndriyaiḥ |
aṇḍānāvaraṇaiḥ sahasramakarōttānbhūrbhuvaḥ sarvataḥ
śrīraṅgēśvaradēvi tē vihr̥tayē saṅkalpamānaḥ priyaḥ || 19 ||

śabdādīn viṣayān pradarśya vibhavaṁ vismārya dāsyātmakaṁ
vaiṣṇavyā guṇamāyayā:’:’tmanivahān viplāvya pūrvaḥ pumān |
puṁsā paṇyavadhūviḍambivapuṣā dhūrtānivāyāsayan
śrīraṅgēśvari kalpatē tava parīhāsātmanē kēlayē || 20 ||

yaddūrē manasō yadēva tamasaḥ pārē yadatyadbhutaṁ
yatkālādapacēlimaṁ surapurī yadgacchatō durgatiḥ |
sāyujyasya yadēva sūtirathavā yaddurgrahaṁ madgirāṁ
tadviṣṇōḥ paramaṁ padaṁ tava kr̥tē mātaḥ samāmnāsiṣuḥ || 21 ||

hēlāyāmakhilaṁ carācaramidaṁ bhōgē vibhūtiḥ parā
puṇyāstē paricārakarmaṇi sadā paśyanti yē sūrayaḥ |
śrīraṅgēśvaradēvi kēvalakr̥pānirvāhyavargē vayaṁ
śēṣitvē paramaḥ pumān parikarā hyētē tava sphāraṇē || 22 ||

ājñānugrahabhīmakōmalapurīpālā phalaṁ bhējuṣāṁ
yā:’yōdhyētyaparājitēti viditā nākaṁ parēṇa sthitā |
bhāvairadbhutabhōgabhūmagahanaiḥ sāndrā sudhāsyandibhiḥ
śrīraṅgēśvaragēhalakṣmi yuvayōstāṁ rājadhānīṁ viduḥ || 23 ||

tasyāṁ ca tvatkr̥pāvanniravadhijanatāviśramārhāvakāśaṁ
saṅkīrṇaṁ dāsyatr̥ṣṇākalitaparikaraiḥ pumbhirānandanighnaiḥ |
snēhādāsthānarakṣāvyasanibhirabhayaṁ śārṅgacakrāsimukhyai-
-rānandaikārṇavaṁ śrīrbhagavati yuvayōrāhurāsthānaratnam || 24 ||

tatra sraksparśagandhaṁ sphuradupariphaṇāratnarōcirvitānaṁ
vistīryānantabhōgaṁ tadupari nayatā viśvamēkātapatram |
taistaiḥ kāntēna śāntōditaguṇavibhavairarhatā tvāmasaṅkhyaiḥ
anyōnyādvaitaniṣṭhāghanarasagahanān dēvi badhnāsi bhōgān || 25 ||

bhōgyā vāmapi nāntarīyakatayā puṣpāṅgarāgaiḥ samaṁ
nirvr̥ttapraṇayātivāhanavidhau nītāḥ parīvāhatām |
dēvi tvāmanu nīlayā saha mahīdēvyaḥ sahasraṁ tathā
yābhisvaṁ stanabāhudr̥ṣṭibhiriva svābhiḥ priyaṁ ślāghasē || 26 ||

tē sādhyāḥ santi dēvā janani guṇavapurvēṣavr̥ttasvarūpaiḥ
bhōgairvā nirviśēṣāḥ savayasa iva yē nityanirdōṣagandhāḥ
hē śrīḥ śrīraṅgabhartustava ca padaparīcāravr̥ttyai sadā:’pi
prēmapradrāṇabhāvāvilahr̥dayahaṭhātkārakaiṅkaryabhōgāḥ || 27 ||

svarūpaṁ svātantryaṁ bhagavata idaṁ candravadanē
tvadāślēṣōtkarṣādbhavati khalu niṣkarṣasamayē |
tvamāsīrmātaḥ śrīḥ kamituridamitthantvavibhava-
-stadantarbhāvāttvāṁ na pr̥thagabhidhattē śrutirapi || 28 ||

tava sparśādīśaṁ spr̥śati kamalē maṅgalapadaṁ
tavēdaṁ nōpādhērupanipatitaṁ śrīrasi yataḥ |
prasūnaṁ puṣyantīmapi parimalardhiṁ jigadiṣuḥ
na caivaṁ tvādēvaṁ svadata iti kaścitkavayatē || 29 ||

apāṅgā bhūyāṁsō yadupari paraṁ brahma tadabhū-
-damī yatra dvitrāḥ sa ca śatamakhādistadadharāt |
ataḥ śrīrāmnāyastadubhayamuśaṁstvāṁ praṇijagau
praśastiḥ sā rājñō yadapi ca purīkōśakathanam || 30 ||

svataḥ śrīstvaṁ viṣṇōḥ svamasi tata ēvaiṣa bhagavān
tvadāyattardhitvē:’pyabhavadaparādhīnavibhavaḥ |
svayā dīptyā ratnaṁ bhavadapi mahārghaṁ na viguṇaṁ
na kuṇṭhasvātantryaṁ bhavati ca na cānyāhitaguṇam || 31 ||

praśakanabalajyōtirjñānaiśvarīvijayaprathā-
-praṇatavaraṇaprēmakṣēmaṅkaratvapurassarāḥ
api parimalaḥ kāntirlāvaṇyamarciritīndirē
tava bhagavataścaitē sādhāraṇāḥ guṇarāśayaḥ || 32 ||

anyē:’pi yauvanamukhāḥ yuvayōḥ samānāḥ
śrīraṅgamaṅgalavijr̥mbhaṇavaijayanti
tasmiṁstava tvayi ca tasya parasparēṇa
saṁstīrya darpaṇa iva pracuraṁ svadantē || 33 ||

yuvatvādau tulyē:’pyaparavaśatāśatruśamana-
-sthiratvādīn kr̥tvā bhagavati guṇān puṁstvasulabhān |
tvayi strītvaikāntān mradimapatipārārthyakaruṇā-
-kṣamādīnvā bhōktuṁ bhavati yuvayōrātmani bhidā || 34 ||

ghanakanakadyutī yuvadaśāmapi mugdhadaśāṁ
yuvataruṇatvayōrucitamābharaṇādi param |
dhruvamasamānadēśavinivēśi vibhajya harau
tvayi ca kuśēśayōdaravihāriṇi nirviśasi || 35 ||

aṅgaṁ tē mr̥duśītamugdhamadhurōdārairguṇairgumbhataḥ
kṣīrābdhēḥ kimr̥jīṣatāmupagatā manyē mahārghāstataḥ |
induḥ kalpalatā sudhāmadhumukhā ityāvilāṁ varṇanāṁ
śrīraṅgēśvari śāntakr̥trimakathaṁ divyaṁ vapurnārhati || 36 ||

praṇamadanuvidhitsāvāsanānamramagrē
praṇayiparicicīṣākuñcitaṁ pārśvakēna |
kanakanikaṣacañcaccampakasraksamāna-
-pravaramidamudāraṁ varṣma vācāmabhūmiḥ || 37 ||

ēkaṁ nyañcya natikṣamaṁ mama paraṁ cākuñcya pādāmbujaṁ
madhyē viṣṭarapuṇḍarīkamabhayaṁ vinyasya hastāmbujam |
tvāṁ paśyēma niṣēduṣīṁ pratikalaṁ kāruṇyakūlaṅkaṣa-
-sphārāpāṅgataraṅgamamba madhuraṁ mugdhaṁ mukhaṁ bibhratīm || 38 ||

surabhitanigamāntaṁ vandiṣīyēndirāyāḥ
tava kamalapalāśaprakriyaṁ pādayugmam |
vahati yadupamardairvaijayantī himāmbhaḥ
plutibhiriva navatvaṁ kāntabāhāntarālē || 39 ||

tvatsvīkārakalāvalēpakaluṣā rājñāṁ dr̥śō durvacāḥ
nityaṁ tvanmadhupānamattamadhupaśrīnirbharābhyāṁ patim |
dr̥gbhyāmēva hi puṇḍarīkanayanaṁ vēdō vidāmāsa tē
sākṣāllakṣmi tavāvalōkavibhavaḥ kākvā kayā varṇyatē || 40 ||

ānandātmabhirīśamajjanamadakṣībālasairāgala-
-prēmārdrairapi kūlamudvahakr̥pāsamplāvitāsmādr̥śaiḥ |
padmē! tē pratibindubaddhakalikabrahmādiviṣkambhakaiḥ
aiśvaryōdgamagadgadairaśaraṇaṁ māṁ pālayālōkitaiḥ || 41 ||

pādāruntudamēva paṅkajarajaścēṭībhr̥śālōkitaiḥ
aṅgamlānirathāmba sāhasavidhau līlāravindagrahaḥ
ḍōlā tē vanamālayā haribhujē hā kaṣṭaśabdāspadaṁ
kēna śrīratikōmalā tanuriyaṁ vācāṁ vimardakṣamā || 42 ||

āmaryādamakaṇṭakaṁ stanayugaṁ nādyāpi nālōkita-
-bhrūbhēdasmitavibhramā jahati vā naisargikatvāyaśaḥ |
sūtē śaiśavayauvanavyatikarō gātrēṣu tē saurabhaṁ
bhōgasrōtasi kāntadēśikakaragrāhēṇa gāhakṣamaḥ || 43 ||

āmōdādbhutaśāli yauvanadaśāvyākōcamamlānimat
saundaryāmr̥tasēkaśītalamidaṁ lāvaṇyasūtrārpitam |
śrīraṅgēśvari kōmalāṅgasumanaḥ sandarbhaṇaṁ dēvi tē
kāntōraḥpratiyatnamarhati kaviṁ dhiṅmāmakāṇḍākulam || 44 ||

marmaspr̥śō rasasirā vyatividhya vr̥ttaiḥ
kāntōpabhōgalalitairlulitāṅgayaṣṭiḥ |
puṣpāvalīva rasikabhramarōpabhuktā
tvaṁ dēvi nityamabhinandayasē mukundam || 45 ||

kanakaraśanāmuktātāṭaṅkahāralalāṭikā-
-maṇisaratulākōṭiprāyairjanārdanajīvikē |
prakr̥timadhuraṁ gātraṁ jāgarti mugdhavibhūṣaṇaiḥ
valayaśakalairdugdhaṁ puṣpaiśca kalpalatā yathā || 46 ||

sāmānyabhōgyamapi kaustubhavaijayantī-
-pañcāyudhādi ramaṇaḥ svayamēva bibhrat |
tadbhārakhēdamiva tē parihartukāmaḥ
śrīraṅgadhāmamaṇimañjari gāhatē tvām || 47 ||

yadi manujatiraścāṁ līlayā tulyavr̥ttēḥ
anujanuranurūpā dēvi nāvātariṣyaḥ |
asarasamabhaviṣyannarma nāthasya mātaḥ
daradaladaravindōdantakāntāyatākṣi || 48 ||

skhalitakaṭakamālyairdōrbhirabdhiṁ murārēḥ
bhagavati dadhimāthaṁ mathnataḥ śrāntiśāntyai |
bhramadamr̥taraṅgāvartataḥ prādurāsīḥ
smitanayanasudhābhiḥ siñcatī candrikēva || 49 ||

mātarmaithili rākṣasīstvayi tadaivārdrāparādhāstvayā
rakṣantyā pavanātmajāllaghutarā rāmasya gōṣṭhī kr̥tā
kākaṁ taṁ ca vibhīṣaṇaṁ śaraṇamityuktikṣamau rakṣataḥ
sā naḥ sāndramahāgasaḥ sukhayatu kṣāntistavā:’:’kasmikī || 50 ||

mātarlakṣmi yathaiva maithilajanastēnādhvanā tē vayaṁ
tvaddāsyaikarasābhimānasubhagairbhāvairihāmutra ca |
jāmātā dayitastavēti bhavatīsambandhadr̥ṣṭyā hariṁ
paśyēma pratiyāma yāma ca parīcārān prahr̥ṣyēma ca || 51 ||

pitēva tvatprēyān janani paripūrṇāgasi janē
hitasrōtōvr̥ttyā bhavati ca kadācit kaluṣadhīḥ |
kimētannirdōṣaḥ ka iha jagatīti tvamucitaiḥ
upāyairvismārya svajanayasi mātā tadasi naḥ || 52 ||

nēturnityasahāyinī janani nastrātuṁ tvamatrāgatā
lōkē tvanmahimāvabōdhabadhirē prāptā vimardaṁ bahu |
kliṣṭaṁ grāvasu mālatīmr̥dupadaṁ viśliṣya vāsō vanē
jātō dhikkaruṇāṁ dhigastu yuvayōḥ svātantryamatyaṅkuśam || 53 ||

adhiśayitavānabdhiṁ nāthō mamantha babandha taṁ
haradhanurasau vallībhañjaṁ babhañja ca maithili |
api daśamukhīṁ lūtvā rakṣaḥ kabandhamanartayat
kimiva na patiḥ kartā tvaccāṭucuñcumanōrathaḥ || 54 ||

daśaśatapāṇipādavadanākṣimukhairakhilaiḥ
api nijavaiśvarūpyavibhavairanurūpaguṇaiḥ |
avataraṇairataiśca rasayan kamitā kamalē
kvacana hi vibhramabhramimukhē vinimajjati tē || 55 ||

jananabhavanaprītyā dugdhārṇavaṁ bahumanyasē
janani dayitaprēmṇā puṣṇāsi tatparamaṁ padam |
udadhiparamavyōmnōrvismr̥tya mādr̥śarakṣaṇa-
-kṣamamiti dhiyā bhūyaḥ śrīraṅgadhāmani mōdasē || 56 ||

audāryakāruṇikatāśritavatsalatva-
-pūrvēṣu sarvamatiśāyitamatra mātaḥ |
śrīraṅgadhāmni yadutānyadudāharanti
sītāvatāramukhamētadamuṣya yōgyā || 57 ||

aiśvaryamakṣaragatiṁ paramaṁ padaṁ vā
kasmaicidañjalibharaṁ vahatē vitīrya
asmai na kiñciducitaṁ kr̥tamityathāmba
tvaṁ lajjasē kathaya kō:’yamudārabhāvaḥ || 58 ||

jñānakriyābhajanasampadakiñcanō:’haṁ
icchādhikāraśakanānuśayānabhijñaḥ |
āgāṁsi dēvi yuvayōrapi duḥsahāni
badhnāmi mūrkhacaritastava durbharō:’smi || 59 ||

ityuktikaitavaśatēna viḍambayāmi
tānamba satyavacasaḥ puruṣān purāṇān |
yadvā na mē bhujabalaṁ tava pādapadma-
-lābhē tvamēva śaraṇaṁ vidhitaḥ kr̥tā:’si || 60 ||

śrīraṅgē śaradaḥ śataṁ saha suhr̥dvargēṇa niṣkaṇṭakaṁ
nirduḥkhaṁ susukhañca dāsyarasikāṁ bhuktvā samr̥ddhiṁ parām |
yuṣmatpādasarōruhāntararajaḥsyāma tvamambā pitā
sarvaṁ dharmamapi tvamēva bhava naḥ svīkurvakasmātkr̥pām || 61 ||

iti śrīparāśarabhaṭ-ṭāryairanugr̥hītaḥ śrīguṇaratnakōśaḥ |

---

See more śrī lakṣmī stōtrāṇi for chanting.

---