Sri Chidambareswara Stotram (with Telugu Meaning) – శ్రీ చిదంబరేశ్వర స్తోత్రం

స్తోత్రనిధి → శ్రీ నటరాజ స్తోత్రాలు → శ్రీ చిదంబరేశ్వర స్తోత్రం

[గమనిక: ఈ స్తోత్రము “శ్రీ శివ స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది.]

(ఈ స్తోత్రం చిదంబర క్షేత్రంలో వేంచేసి ఉన్న ఆనంద తాండవ మూర్తిని ఉద్దేశించినది. భక్తుడు తన హృదయంలో చిదంబరేశ్వరుని రూపం ఎలా నిలుపుకోవాలో, ఆయన సర్వవ్యాపకత్వాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో ఈ శ్లోకాలు వివరిస్తాయి. ఈ అష్టకాన్ని పఠించడం వల్ల జన్మజన్మల పాపాలు హరిస్తాయి. భయం, దుఃఖం తొలగి ప్రశాంతత లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా “భావయామి” (ధ్యానిస్తున్నాను) అని పదే పదే అనడం వల్ల ఏకాగ్రత పెరిగి ఆత్మానుభూతి కలుగుతుంది.)

కృపాసముద్రం సుముఖం త్రినేత్రం
జటాధరం పార్వతీవామభాగమ్ |
సదాశివం రుద్రమనంతరూపం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧ ||

దయకు సముద్రం వంటివాడు (కృపాసముద్రం), ప్రసన్నమైన ముఖము కలవాడు (సుముఖం), మూడు కన్నులవాడు (త్రినేత్రం), జటలను ధరించినవాడు (జటాధరం), పార్వతీదేవి తన శరీరంలో ఎడమభాగమున కలవాడు (పార్వతీవామభాగమ్), ఎల్లప్పుడూ మంగళప్రదుడు (సదాశివం), దుఃఖకారకులను ఏడిపించే రుద్రుడు (रुद्रమ్), అంతము లేని రూపములు కలవాడు (అనంతరూపం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

వాచామతీతం ఫణిభూషణాంగం
గణేశతాతం ధనదస్య మిత్రమ్ |
కందర్పనాశం కమలోత్పలాక్షం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౨ ||

మాటలకు అందనివాడు (వాచామతీతం), పాములను ఆభరణముగా ధరించినవాడు (ఫణిభూషణాంగం), గణపతికి తండ్రి అయినవాడు (గణేశతాతం), కుబేరునికి మిత్రుడు (ధనదస్య మిత్రమ్), మన్మథుని నాశనం చేసినవాడు (కందర్పనాశం), పద్మము మరియు కలువ రేకుల వంటి కన్నులు కలవాడు (కమలోత్పలాక్షం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

రమేశవంద్యం రజతాద్రినాథం
శ్రీవామదేవం భవదుఃఖనాశమ్ |
రక్షాకరం రాక్షసపీడితానాం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౩ ||

విష్ణుమూర్తిచే వందనములు అందుకొనేవాడు (రమేశవంద్యం), వెండికొండకు (కైలాసము) ప్రభువు (రజతాద్రినాథం), శుభప్రదమైన వామదేవ స్వరూపుడు (శ్రీవామదేవం), సంసార దుఃఖాలను పోగొట్టేవాడు (భవదుఃఖనాశమ్), రాక్షసులచే పీడింపబడే వారిని రక్షించేవాడు (రక్షాకరం రాక్షసపీడితానాం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

దేవాదిదేవం జగదేకనాథం
దేవేశవంద్యం శశిఖండచూడమ్ |
గౌరీసమేతం కృతవిఘ్నదక్షం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౪ ||

దేవతలకు దేవుడు (దేవాదిదేవం), ప్రపంచానికి ఏకైక నాథుడు (జగదేకనాథం), దేవేంద్రునిచే పూజింపబడేవాడు (దేవేశవంద్యం), చంద్రవంకను శిరస్సున ధరించినవాడు (శశిఖండచూడమ్), పార్వతీదేవితో కూడి ఉన్నవాడు (గౌరీసమేతం), దక్షుని యజ్ఞాన్ని విచ్ఛిన్నం చేసినవాడు (క్రతువిఘ్నదక్షం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

వేదాంతవేద్యం సురవైరివిఘ్నం
శుభప్రదం భక్తిమదంతరాణామ్ |
కాలాంతకం శ్రీకరుణాకటాక్షం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౫ ||

వేదాంతాల ద్వారా తెలుసుకోదగినవాడు (వేదాంతవేద్యం), దేవతల శత్రువులైన అసురులకు విఘ్నము కలిగించేవాడు (సురవైరివిఘ్నం), భక్తులైన నరులకు శుభాలను ఇచ్చేవాడు (శుభప్రదం భక్తిమతాం నరాణామ్), యముని అంతం చేసినవాడు (కాలాంతకం), శ్రేష్ఠమైన కరుణా కటాక్షము కలవాడు (శ్రీకరుణాకటాక్షం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

హేమాద్రిచాపం త్రిగుణాత్మభావం
గుహాత్మజం వ్యాఘ్రపురీశమాద్యమ్ |
శ్మశానవాసం వృషవాహనస్థం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౬ ||

మేరు పర్వతాన్ని విల్లుగా ధరించినవాడు (హేమాద్రిచాపం), సత్త్వ రజస్తమో గుణాలకు అతీతుడై వాటికి మూలమైనవాడు (త్రిగుణాత్మభావం), కుమారస్వామికి తండ్రి అయినవాడు (గుహాత్మజం), వ్యాఘ్రపురి (చిదంబరం) కి ప్రభువైన ఆదిపురుషుడు (వ్యాఘ్రపురీశమాద్యమ్), స్మశానంలో నివసించేవాడు (శ్మశానవాసం), వృషభ వాహనంపై ఉండేవాడు (వృషవాహనస్థం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

ఆద్యంతశూన్యం త్రిపురారిమీశం
నందీశముఖ్యస్తుతవైభవాఢ్యమ్ |
సమస్తదేవైః పరిపూజితాంఘ్రిం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౭ ||

మొదలు మరియు ముగింపు లేనివాడు (ఆద్యంతశూన్యం), త్రిపురాలను సంహరించిన ఈశ్వరుడు (త్రిపురారిమీశం), నందీశ్వరుడు మొదలైన వారిచే స్తుతింపబడే గొప్ప వైభవం కలవాడు (నందీశముఖ్యస్తుతవైభవాఢ్యమ్), సమస్త దేవతలచే పూజింపబడే పాదములు కలవాడు (సమస్తదేవైః పరిపూజితాంఘ్రిం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

తమేవ భాంతం హ్యనుభాతిసర్వ-
-మనేకరూపం పరమార్థమేకమ్ |
పినాకపాణిం భవనాశహేతుం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౮ ||

ప్రకాశించే ఆయనను అనుసరించే సర్వమూ ప్రకాశిస్తోంది (తమేవ భాంతం హ్యనుభాతి సర్వం), అనేక రూపములుగా కనిపించినా పరమార్థమున తాను ఒక్కడే అయినవాడు (అనేకరూపం పరమార్థమేకమ్), పినాకము అనే ధనుస్సు చేతబూనినవాడు (పినాకపాణిం), సంసార బంధాలను నాశనం చేసేవాడు (భవనాశహేతుం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

విశ్వేశ్వరం నిత్యమనంతమాద్యం
త్రిలోచనం చంద్రకలావతంసమ్ |
పతిం పశూనాం హృది సన్నివిష్టం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౯ ||

విశ్వానికి ప్రభువైనవాడు (విశ్వేశ్వరం), నిత్యుడు, అంతము లేనివాడు, ఆదిపురుషుడు (నిత్యమనంతమాద్యం), మూడు కన్నులవాడు (త్రిలోచనం), చంద్రకళను శిరోభూషణముగా కలిగినవాడు (చంద్రకలావతంసమ్), సమస్త జీవులకు (పశువులకు) పతి అయినవాడు (పతిం పశూనాం), అందరి హృదయాలలో అంతర్యామిగా ఉన్నవాడు (హృది సన్నివిష్టం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

విశ్వాధికం విష్ణుముఖైరుపాస్యం
త్రిలోచనం పంచముఖం ప్రసన్నమ్ |
ఉమాపతిం పాపహరం ప్రశాంతం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧౦ ||

విశ్వానికంటే మిన్నయైనవాడు (విశ్వాధికం), విష్ణువు మొదలైన దేవతలచే ఉపాసింపబడేవాడు (విష్ణుముఖైరుపాస్యం), మూడు కన్నులు మరియు ఐదు ముఖములు కలవాడు (త్రిలోచనం పంచముఖం), ప్రసన్నమైన రూపము కలవాడు (ప్రసన్నమ్), పార్వతీపతి, పాపాలను హరించే ప్రశాంతుడు (ఉమాపతిం పాపహరం ప్రశాంతం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

కర్పూరగాత్రం కమనీయనేత్రం
కంసారిమిత్రం కమలేందువక్త్రమ్ |
కందర్పగాత్రం కమలేశమిత్రం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧౧ ||

కర్పూరం వలె తెల్లనైన శరీరం కలవాడు (కర్పూరగాత్రం), మనోహరమైన కన్నులు కలవాడు (కమనీయనేత్రం), కంసారి (విష్ణువు) కి మిత్రుడు (కంసారిమిత్రం), పద్మము లేదా చంద్రుని వంటి ముఖము కలవాడు (కమలేందువక్త్రమ్), మన్మథుని శరీరాన్ని దహించినవాడు (కందర్పగాత్రం/నాశం), లక్ష్మీపతి (విష్ణువు) కి ప్రాణమిత్రుడు (కమలేశమిత్రం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

విశాలనేత్రం పరిపూర్ణగాత్రం
గౌరీకలత్రం హరిదంబరేశమ్ |
కుబేరమిత్రం జగతః పవిత్రం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧౨ ||

విశాలమైన కన్నులు కలవాడు (విశాలనేత్రం), పరిపూర్ణమైన మంగళ విగ్రహం కలవాడు (పరిపూర్ణగాత్రం), గౌరీదేవిని భార్యగా కలిగినవాడు (గౌరీకలత్రం), దిక్కులనే వస్త్రముగా ధరించిన ఈశ్వరుడు (హరిదంబరేశమ్), కుబేరుని మిత్రుడు (కుబేరమిత్రం), జగత్తును పవిత్రం చేసేవాడు (జగతః పవిత్రం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

కళ్యాణమూర్తిం కనకాద్రిచాపం
కాంతాసమాక్రాంతనిజార్ధదేహమ్ |
కపర్దినం కామరిపుం పురారిం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧౩ ||

శుభాలనిచ్చే మూర్తి (కళ్యాణమూర్తిం), మేరు పర్వతాన్ని విల్లుగా కలిగినవాడు (కనకాద్రిచాపం), తన శరీరంలో సగభాగాన్ని భార్యకు (పార్వతికి) ఇచ్చినవాడు (కాంతాసమాక్రాంతనిజార్ధదేహమ్), జటలు ధరించినవాడు (కపర్దినం), మన్మథుని శత్రువు మరియు త్రిపుర సంహారి (కామరిపుం పురారిం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

కల్పాంతకాలాహితచండనృత్తం
సమస్తవేదాంతవచోనిగూఢమ్ |
అయుగ్మనేత్రం గిరిజాసహాయం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧౪ ||

ప్రళయ కాలమందు శత్రువులకు భయంకరమైన నృత్యం చేసేవాడు (కల్పాంతకాలాహితచండనృత్తం), సమస్త ఉపనిషత్తుల (వేదాంత) వాక్కులలో నిగూఢంగా దాగి ఉన్నవాడు (సమస్తవేదాంతవచోనిగూఢమ్), బేసి కన్నులు (మూడు కన్నులు) కలవాడు (అయుగ్మనేత్రం), పార్వతీదేవి సహాయముగా (తోడుగా) కలవాడు (గిరిజాసహాయం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

దిగంబరం శంఖసితాల్పహాసం
కపాలినం శూలినమప్రయేమ్ |
నాగాత్మజావక్త్రపయోజసూర్యం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧౫ ||

దిక్కులనే వస్త్రముగా కలవాడు (దిగంబరం), శంఖము వలె తెల్లనైన చిరునవ్వు కలవాడు (శంఖసితాల్పహాసం), కపాలమును మరియు త్రిశూలాన్ని ధరించిన ఊహాతీతుడు (కపాలినం శూలినమప్రమేయమ్), పార్వతీదేవి ముఖమనే పద్మానికి సూర్యుని వంటివాడు (నాగాత్మజావక్త్రపయోజసూర్యం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

సదాశివం సత్పురుషైరనేకైః
సదార్చితం సామశిరః సుగీతమ్ |
వైయ్యాఘ్రచర్మాంబరముగ్రమీశం
చిదంబరేశం హృది భావయామి || ౧౬ ||

ఎల్లప్పుడూ మంగళప్రదుడు (సదాశివం), అనేకమంది సత్పురుషులచే ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడేవాడు (సత్పురుషైరనేకైః సదార్చితం), సామవేద సారం ద్వారా గానం చేయబడేవాడు (సామశిరః సుగీతమ్), పులి చర్మాన్ని వస్త్రముగా ధరించిన ఉగ్ర స్వరూపుడైన ఈశ్వరుడు (వైయ్యాఘ్రచర్మాంబరముగ్రమీశం), అట్టి చిదంబరేశ్వరుని నా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను (చిదంబరేశం హృది భావయామి).

చిదంబరస్య స్తవనం పఠేద్యః
ప్రదోషకాలేషు పుమాన్ స ధన్యః |
భోగానశేషాననుభూయ భూయః
సాయుజ్యమప్యేతి చిదంబరస్య || ౧౭ ||

చిదంబరేశ్వరుని ఈ స్తోత్రాన్ని (చిదంబరస్య స్తవనం) ప్రదోష కాలమందు పఠించే మానవుడు (ప్రదోషకాలేషు పుమాన్) ధన్యుడు (స ధన్యః). అతడు ఈ లోకంలో సమస్త భోగాలను అనుభవించి (భోగానశేషాననుభూయ), ఆపై చిదంబరేశ్వరునితో సాయుజ్య ముక్తిని పొందుతాడు (సాయుజ్యమప్యేతి చిదంబరస్య).

ఇతి శ్రీచిదంబరేశ్వర స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ |

---

గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము, ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.

శ్రీ శివ స్తోత్రనిధి

(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)

Click here to buy

---

మరిన్ని శ్రీ శివ స్తోత్రాలు చూడండి. మరిన్ని శ్రీ నటరాజ స్తోత్రాలు చూడండి.

---