Sri Adi Sankaracharya Ashtottara Shatanama Stotram (with Telugu Meaning) – శ్రీ ఆదిశంకరాచార్య అష్టోత్తరశతనామ స్తోత్రం

స్తోత్రనిధి → శ్రీ శంకరాచార్య స్తోత్రాలు → శ్రీ ఆదిశంకరాచార్య అష్టోత్తరశతనామ స్తోత్రం

(ఈ స్తోత్రం జగద్గురు ఆదిశంకరాచార్యుల దివ్య స్వరూపాన్ని ధ్యానిస్తూ, వారి గుణగణాలను, వారు చేసిన ధర్మ కార్యాలను కీర్తిస్తుంది. సాధకుడు తన ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో గురువు యొక్క అనుగ్రహం కోసం చేసే ప్రార్థన ఇది. ఈ అష్టోత్తర నామాలను పఠించడం వల్ల అజ్ఞానం తొలగి, బుద్ధి వికాసం కలుగుతుంది. సద్గురువుల ఆశీస్సులతో మోక్ష మార్గం సుగమం అవుతుంది.)

ధ్యానం –
కైలాసాచల మధ్యస్థం కామితాభీష్టదాయకమ్ |
బ్రహ్మాది-ప్రార్థనా-ప్రాప్త-దివ్యమానుష-విగ్రహమ్ ||
భక్తానుగ్రహణైకాన్త-శాంత-స్వాన్త-సముజ్జ్వలమ్ |
సంయజ్ఞం సంయమీంద్రాణాం సార్వభౌమం జగద్గురుమ్ ||
కింకరీభూతభక్తైనః పంకజాతవిశోషణమ్ |
ధ్యాయామి శంకరాచార్యం సర్వలోకైకశంకరమ్ ||

కైలాస పర్వత మధ్య భాగమున ఉన్నవాడు, కోరుకున్న కోర్కెలన్నింటినీ తీర్చేవాడు; బ్రహ్మ మొదలైన దేవతల ప్రార్థన వల్ల పొందిన దివ్యమైన మనుష్య రూపము (అవతారము) కలవాడు; భక్తులను అనుగ్రహించుటలోనే నిమగ్నమై, ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ప్రకాశించేవాడు; సంయమనం కలిగిన మునీశ్వరులందరికీ చక్రవర్తి (సార్వభౌముడు), జగద్గురువు; తనను సేవించే భక్తుల పాపములనే బురదను ఎండగట్టే (నశింపజేసే) సూర్యుని వంటివాడు; సర్వలోకములకు శుభములను చేకూర్చే అట్టి శ్రీ శంకరాచార్యులను నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

అష్టోత్తరశతనామ స్తోత్రం –
శ్రీశంకరాచార్యవర్యో బ్రహ్మానందప్రదాయకః |
అజ్ఞానతిమిరాదిత్యః సుజ్ఞానామ్బుధిచంద్రమా || ౧ ||

శ్రేష్ఠుడైన శ్రీ శంకరాచార్యులు బ్రహ్మానందాన్ని ప్రసాదించేవారు. అజ్ఞానమనే చీకటికి సూర్యుని వంటివారు మరియు సుజ్ఞానమనే సముద్రానికి (పొంగును కలిగించే) చంద్రుని వంటివారు.

వర్ణాశ్రమప్రతిష్ఠాతా శ్రీమాన్ ముక్తిప్రదాయకః |
శిష్యోపదేశనిరతో భక్తాభీష్టప్రదాయకః || ౨ ||

వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను ప్రతిష్ఠించినవారు, ఐశ్వర్యవంతులు మరియు ముక్తిని ప్రసాదించేవారు. శిష్యులకు ఉపదేశం చేయుటలో నిమగ్నమైనవారు మరియు భక్తుల కోరికలను (అభీష్టాలను) నెరవేర్చేవారు.

సూక్ష్మతత్త్వరహస్యజ్ఞః కార్యాకార్యప్రబోధకః |
జ్ఞానముద్రాంచితకరః శిష్యహృత్తాపహారకః || ౩ ||

సూక్ష్మమైన ఆత్మ తత్త్వ రహస్యాలను తెలిసినవారు, ఏది చేయాలో ఏది చేయకూడదో ప్రబోధించేవారు. జ్ఞానముద్రతో కూడిన హస్తము కలవారు మరియు శిష్యుల హృదయ తాపత్రయాలను హరించేవారు (పోగొట్టేవారు).

పరివ్రాజాశ్రమోద్ధర్తా సర్వతంత్రస్వతంత్రధీః |
అద్వైతస్థాపనాచార్యః సాక్షాచ్చంకరరూపధృక్ || ౪ ||

సన్న్యాస ఆశ్రమాన్ని (పరివ్రాజక) ఉద్ధరించినవారు, సమస్త తంత్రములలో (శాస్త్రములలో) స్వతంత్రమైన బుద్ధి కలిగినవారు. అద్వైత సిద్ధాంతాన్ని స్థాపించిన ఆచార్యులు మరియు సాక్షాత్తు శివ రూపమును ధరించినవారు.

షణ్మతస్థాపనాచార్యస్త్రయీమార్గప్రకాశకః |
వేదవేదాంతతత్త్వజ్ఞో దుర్వాదిమతఖండనః || ౫ ||

ఆరు మతములను (షణ్మత) స్థాపించిన ఆచార్యులు, వేద మార్గాన్ని (త్రయీ మార్గ) ప్రకాశింపజేసినవారు. వేద వేదాంత తత్త్వాలను తెలిసినవారు మరియు కుతర్క వాదుల మతాలను ఖండించేవారు.

వైరాగ్యనిరతః శాంతః సంసారార్ణవతారకః |
ప్రసన్నవదనాంభోజః పరమార్థప్రకాశకః || ౬ ||

వైరాగ్యమునందు ఆసక్తి కలవారు, శాంత మూర్తులు మరియు సంసారమనే సముద్రాన్ని దాటించేవారు. పద్మము వంటి ప్రసన్నమైన ముఖము కలవారు మరియు పరమార్థ తత్త్వాన్ని వెల్లడించేవారు (ప్రకాశింపజేసేవారు).

పురాణస్మృతిసారజ్ఞో నిత్యతృప్తో మహచ్చుచిః |
నిత్యానందో నిరాతంకో నిస్సంగో నిర్మలాత్మకః || ౭ ||

పురాణాలు మరియు స్మృతుల సారాన్ని తెలిసినవారు, ఎల్లప్పుడూ తృప్తిగా ఉండేవారు, అత్యంత పవిత్రులు. నిత్యమైన ఆనందంలో ఉండేవారు, భయము లేనివారు, ఆసక్తి లేనివారు (నిస్సంగ) మరియు నిర్మలమైన ఆత్మ స్వరూపులు.

నిర్మమో నిరహంకారో విశ్వవంద్యపదాంబుజః |
సత్త్వప్రధానః సద్భావః సంఖ్యాతీతగుణోజ్జ్వలః || ౮ ||

మమకారము లేనివారు (నిర్మమః), అహంకారము లేనివారు, విశ్వముచే వందించబడే పాదపద్మములు కలవారు. సత్త్వగుణమే ప్రధానముగా కలవారు, సద్భావము (మంచి ఉద్దేశ్యము) కలవారు మరియు లెక్కలేనన్ని ఉత్తమ గుణములతో ప్రకాశించేవారు.

అనఘః సారహృదయః సుధీః సారస్వతప్రదః |
సత్యాత్మా పుణ్యశీలశ్చ సాంఖ్యయోగవిచక్షణః || ౯ ||

పాపము లేనివారు (అనఘః), సారాన్ని గ్రహించే హృదయము కలవారు, ఉత్తమ బుద్ధి కలవారు మరియు వాక్చాతుర్యాన్ని (విద్యను) ప్రసాదించేవారు. సత్యమే స్వరూపముగా కలవారు, పుణ్యప్రదమైన స్వభావము కలవారు మరియు సాంఖ్య-యోగ మార్గములలో నేర్పరి (విచక్షణుడు).

తపోరాశిర్మహాతేజా గుణత్రయవిభాగవిత్ |
కలిఘ్నః కాలకర్మజ్ఞస్తమోగుణనివారకః || ౧౦ ||

తపోరాశి అయినవారు, గొప్ప తేజస్సు కలవారు, త్రిగుణాల (సత్త్వ, రజో, తమో) విభజన తెలిసినవారు. కలిదోషాలను హరించేవారు, కాలము మరియు కర్మల గతిని తెలిసినవారు మరియు తమోగుణమును నివారించేవారు.

భగవాన్ భారతీజేతా శారదాహ్వానపండితః |
ధర్మాధర్మవిభాగజ్ఞో లక్ష్యభేదప్రదర్శకః || ౧౧ ||

షడ్గుణ ఐశ్వర్య సంపన్నులైన భగవంతుడు, భారతీదేవిని (మండన మిశ్రుని భార్యను వాదనలో) జయించినవారు, శారదాదేవి చేతనే ఆహ్వానింపబడిన పండితుడు. ధర్మాధర్మాల విభజన తెలిసినవారు మరియు లక్ష్యము (పరమాత్మ) యొక్క భేదాలను (సోపానాలను) చూపించేవారు.

నాదబిందుకలాభిజ్ఞో యోగిహృత్పద్మభాస్కరః |
అతీంద్రియజ్ఞాననిధిర్నిత్యానిత్యవివేకవాన్ || ౧౨ ||

నాదము, బిందువు, కలతో కూడిన తత్త్వాలను తెలిసినవారు, యోగుల హృదయాలనే పద్మాలను వికసింపజేసే సూర్యుని వంటివారు. ఇంద్రియాలకు అందని జ్ఞానమునకు నిధి వంటివారు మరియు నిత్యమైనది ఏది, అనిత్యమైనది ఏది అని వివేచించగలవారు.

చిదానందశ్చిన్మయాత్మా పరకాయప్రవేశకృత్ |
అమానుషచరిత్రాఢ్యః క్షేమదాయీ క్షమాకరః || ౧౩ ||

చిదానంద స్వరూపులు, జ్ఞానమయమైన ఆత్మ కలవారు, (జ్ఞాన సముపార్జనకై) పరకాయ ప్రవేశము చేసినవారు. అమానుషమైన (దైవికమైన) చరిత్రతో విరాజిల్లేవారు, క్షేమాన్ని ఇచ్చేవారు మరియు క్షమాగుణము కలవారు.

భవ్యో భద్రప్రదో భూరిమహిమా విశ్వరంజకః |
స్వప్రకాశః సదాధారో విశ్వబంధుః శుభోదయః || ౧౪ ||

మంగళకరమైన వారు, శుభములను చేకూర్చేవారు, గొప్ప మహిమ కలవారు మరియు విశ్వాన్ని రంజింపజేసేవారు (ఆనందింపజేసేవారు). స్వయం ప్రకాశ స్వరూపులు, సర్వానికి ఆధారమైన వారు, విశ్వమంతటికీ బంధువు వంటివారు మరియు శుభప్రదమైన ఉదయము వంటివారు.

విశాలకీర్తిర్వాగీశః సర్వలోకహితోత్సుకః |
కైలాసయాత్రాసంప్రాప్తచంద్రమౌళిప్రపూజకః || ౧౫ ||

విశాలమైన కీర్తి కలవారు, వాక్కుకు అధిపతి (వాగీశః), సర్వలోక హితము కోరేవారు. కైలాస యాత్ర ద్వారా పొందిన చంద్రమౌళీశ్వర లింగమును పూజించేవారు.

కాంచ్యాం శ్రీచక్రరాజాఖ్యయంత్రస్థాపనదీక్షితః |
శ్రీచక్రాత్మకతాటంకతోషితాంబామనోరథః || ౧౬ ||

కాంచీపురమునందు ‘శ్రీచక్రరాజము’ అనే యంత్రాన్ని స్థాపించుటలో దీక్ష పూనినవారు. శ్రీచక్ర స్వరూపమైన తాటంకములను (చెవి కమ్మలను) సమర్పించి అఖిలాండేశ్వరి దేవి యొక్క మనోరథాన్ని తీర్చినవారు.

శ్రీబ్రహ్మసూత్రోపనిషద్భాష్యాదిగ్రంథకల్పకః |
చతుర్దిక్చతురామ్నాయప్రతిష్ఠాతా మహామతిః || ౧౭ ||

బ్రహ్మసూత్రములు, ఉపనిషత్తులు మరియు భగవద్గీతకు భాష్యములను, ఇతర గ్రంథాలను రచించినవారు. నాలుగు దిక్కులలో నాలుగు ఆమ్నాయ మఠాలను ప్రతిష్ఠించిన మహా మేధావి.

ద్విసప్తతిమతోచ్చేత్తా సర్వదిగ్విజయప్రభుః |
కాషాయవసనోపేతో భస్మోద్ధూళితవిగ్రహః || ౧౮ ||

డెబ్బై రెండు (72) వేద విరుద్ధ మతాలను అంతం చేసినవారు, అన్ని దిక్కులలో విజయము సాధించిన ప్రభువు. కాషాయ వస్త్రములను ధరించినవారు మరియు భస్మముతో అలదుకోబడిన శరీరము కలవారు.

జ్ఞానాత్మకైకదండాఢ్యః కమండలులసత్కరః |
గురుభూమండలాచార్యో భగవత్పాదసంజ్ఞకః || ౧౯ ||

జ్ఞాన స్వరూపమైన ఏకదండాన్ని ధరించినవారు, కమండలముతో శోభించే హస్తము కలవారు. భూమండలానికి గురువుగా, ఆచార్యులుగా వెలిగినవారు మరియు ‘భగవత్పాదులు’ అనే నామముతో పిలవబడేవారు.

వ్యాససందర్శనప్రీతో ఋష్యశృంగపురేశ్వరః |
సౌందర్యలహరీముఖ్యబహుస్తోత్రవిధాయకః || ౨౦ ||

వ్యాస మహర్షి యొక్క సందర్శనము చేత సంతోషించినవారు, ఋష్యశృంగపురమునకు (శృంగేరికి) ప్రభువు వంటివారు. సౌందర్యలహరి మొదలైన అనేక ప్రసిద్ధ స్తోత్రములను రచించినవారు.

చతుష్షష్టికలాభిజ్ఞో బ్రహ్మరాక్షసమోక్షదః |
శ్రీమన్మండనమిశ్రాఖ్యస్వయంభూజయసన్నుతః || ౨౧ ||

అరవై నాలుగు (64) కళలందు నిపుణులు (అభిజ్ఞులు), బ్రహ్మరాక్షసునకు కూడా మోక్షాన్ని ప్రసాదించినవారు. శ్రీమాన్ మండన మిశ్రునిపై సాధించిన విజయము చేత కొనియాడబడినవారు.

తోటకాచార్యసంపూజ్యో పద్మపాదార్చితాంఘ్రికః |
హస్తామలకయోగీంద్రబ్రహ్మజ్ఞానప్రదాయకః || ౨౨ ||

తోటకాచార్యుల చేత మిక్కిలి పూజింపబడేవారు, పద్మపాదాచార్యుల చేత అర్చింపబడే పాదములు కలవారు. యోగీంద్రుడైన హస్తామలకునకు బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించినవారు.

సురేశ్వరాఖ్యసచ్చిష్యసన్న్యాసాశ్రమదాయకః |
నృసింహభక్తః సద్రత్నగర్భహేరంబపూజకః || ౨౩ ||

సురేశ్వరాచార్యులు అనే ఉత్తమ శిష్యునికి సన్న్యాస ఆశ్రమాన్ని ఇచ్చినవారు. నృసింహ స్వామి భక్తులు మరియు రత్నగర్భ హేరంబ (గణపతి)ను పూజించేవారు.

వ్యాఖ్యాసింహాసనాధీశో జగత్పూజ్యో జగద్గురుః || ౨౪ ||

వ్యాఖ్యాన సింహాసనమునకు (సర్వజ్ఞ పీఠమునకు) అధీశులు, జగత్తు చేత పూజింపబడేవారు మరియు సాక్షాత్తు జగద్గురువులు.

ఇతి శ్రీ శంకరాచార్యాష్టోత్తరశతనామస్తోత్రం సంపూర్ణం ||

---

మరిన్ని శ్రీ శంకరాచార్య స్తోత్రాలు చూడండి. మరిన్ని శ్రీ గురు స్తోత్రాలు చూడండి.

---