Kishkindha Kanda Sarga 58 – కిష్కింధాకాండ అష్టపంచాశః సర్గః (౫౮)


|| సీతాప్రవృత్యుపలంభః ||

ఇత్యుక్తః కరుణం వాక్యం వానరైస్త్యక్తజీవితైః |
సబాష్పో వానరాన్ గృధ్రః ప్రత్యువాచ మహాస్వనః || ౧ ||

యవీయాన్ మమ స భ్రాతా జటాయుర్నామ వానరాః |
యమాఖ్యాత హతం యుద్ధే రావణేన బలీయసా || ౨ ||

వృద్ధభావాదపక్షత్వాచ్ఛృణ్వంస్తదపి మర్షయే |
న హి మే శక్తిరస్త్యద్య భ్రాతుర్వైరవిమోక్షణే || ౩ ||

పురా వృత్రవధే వృత్తే పరస్పరజయైషిణౌ |
ఆదిత్యముపయాతౌ స్వో జ్వలంతం రశ్మిమాలినమ్ || ౪ ||

ఆవృత్త్యాఽఽకాశమార్గే తు జవేన స్మ గతౌ భృశమ్ |
మధ్యం ప్రాప్తే దినకరే జటాయురవసీదతి || ౫ ||

తమహం భ్రాతరం దృష్ట్వా సూర్యరశ్మిభిరర్దితమ్ |
పక్షాభ్యాం ఛాదయామాస స్నేహాత్పరమవిహ్వలమ్ || ౬ ||

నిర్దగ్ధపక్షః పతితో వింధ్యేఽహం వానరర్షభాః |
అహమస్మిన్వసన్భ్రాతుః ప్రవృత్తిం నోపలక్షయే || ౭ ||

జటాయుషస్త్వేవముక్తో భ్రాతా సంపాతినా తదా |
యువరాజో మహాప్రాజ్ఞః ప్రత్యువాచాంగదస్తదా || ౮ ||

జటాయుషో యది భ్రాతా శ్రుతం తే గదితం మయా |
ఆఖ్యాహి యది జానాసి నిలయం తస్య రక్షసః || ౯ ||

అదీర్ఘదర్శనం తం వై రావణం రాక్షసాధిపమ్ |
అంతికే యది వా దూరే యది జానాసి శంస నః || ౧౦ ||

తతోఽబ్రవీన్మహాతేజా జ్యేష్ఠో భ్రాతా జటాయుషః |
ఆత్మానురూపం వచనం వానరాన్ సంప్రహర్షయన్ || ౧౧ ||

నిర్దగ్ధపక్షో గృధ్రోఽహం హీనవీర్యః ప్లవంగమాః |
వాఙ్మాత్రేణ తు రామస్య కరిష్యే సాహ్యముత్తమమ్ || ౧౨ ||

జానామి వారుణాన్ లోకాన్ విష్ణోస్త్రైవిక్రమానపి |
మహాసురవిమర్దాన్వాఽప్యమృతస్య చ మంథనమ్ || ౧౩ ||

రామస్య యదిదం కార్యం కర్తవ్యం ప్రథమం మయా |
జరయా చ హృతం తేజః ప్రాణాశ్చ శిథిలా మమ || ౧౪ ||

తరుణీ రూపసంపన్నా సర్వాభరణభూషితా |
హ్రియమాణా మయా దృష్టా రావణేన దురాత్మనా || ౧౫ ||

క్రోశంతీ రామ రామేతి లక్ష్మణేతి చ భామినీ |
భూషణాన్యపవిధ్యంతీ గాత్రాణి చ విధూన్వతీ || ౧౬ ||

సూర్యప్రభేవ శైలాగ్రే తస్యాః కౌశేయముత్తమమ్ |
అసితే రాక్షసే భాతి యథా వా తడిదంబుదే || ౧౭ ||

తాం తు సీతామహం మన్యే రామస్య పరికీర్తనాత్ |
శ్రూయతాం మే కథయతో నిలయం తస్య రక్షసః || ౧౮ ||

పుత్రో విశ్రవసః సాక్షాద్భ్రాతా వైశ్రవణస్య చ |
అధ్యాస్తే నగరీం లంకాం రావణో నామ రాక్షసః || ౧౯ ||

ఇతో ద్వీపే సముద్రస్య సంపూర్ణే శతయోజనే |
తస్మిన్ లంకాపురీ రమ్యా నిర్మితా విశ్వకర్మణా || ౨౦ ||

జాంబూనదమయైర్ద్వారైశ్చిత్రైః కాంచనవేదికైః |
ప్రాకారేణార్కవర్ణేన మహతా సుసమావృతా || ౨౧ ||

తస్యాం వసతి వైదేహీ దీనా కౌశేయవాసినీ |
రావణాంతఃపురే రుద్ధా రాక్షసీభిః సమావృతా || ౨౨ ||

జనకస్యాత్మజాం రాజ్ఞస్తత్ర ద్రక్ష్యథ మైథిలీమ్ |
లంకాయామథ గుప్తాయాం సాగరేణ సమంతతః || ౨౩ ||

సంప్రాప్య సాగరస్యాంతం సంపూర్ణం శతయోజనమ్ |
ఆసాద్య దక్షిణం తీరం తతో ద్రక్ష్యథ రావణమ్ || ౨౪ ||

తత్రైవ త్వరితాః క్షిప్రం విక్రమధ్వం ప్లవంగమాః |
జ్ఞానేన ఖలు పశ్యామి దృష్ట్వా ప్రత్యాగమిష్యథ || ౨౫ ||

ఆద్యః పంథాః కులింగానాం యే చాన్యే ధాన్యజీవినః |
ద్వితీయో బలిభోజానాం యే చ వృక్షఫలాశినః || ౨౬ ||

భాసాస్తృతీయం గచ్ఛంతి క్రౌంచాశ్చ కురరైః సహ |
శ్యేనాశ్చతుర్థం గచ్ఛంతి గృధ్రా గచ్ఛంతి పంచమమ్ || ౨౭ ||

బలవీర్యోపపన్నానాం రూపయౌవనశాలినామ్ |
షష్ఠస్తు పంథా హంసానాం వైనతేయగతిః పరా || ౨౮ ||

వైనతేయాచ్చ నో జన్మ సర్వేషాం వానరర్షభాః |
ఇహస్థోఽహం ప్రపశ్యామి రావణం జానకీం తథా || ౨౯ ||

అస్మాకమపి సౌపర్ణం దివ్యం చక్షుర్బలం తథా |
తస్మాదాహారవీర్యేణ నిసర్గేణ చ వానరాః || ౩౦ ||

ఆయోజనశతాత్ సాగ్రాద్వయం పశ్యామ నిత్యశః |
అస్మాకం విహితా వృత్తిర్నిసర్గేణ చ దూరతః || ౩౧ ||

విహితా పాదమూలే తు వృత్తిశ్చరణయోధినామ్ |
గర్హితం తు కృతం కర్మ యేన స్మ పిశితాశినా || ౩౨ ||

ప్రతీకార్యం చ మే తస్య వైరం భ్రాతుః కృతం భవేత్ |
ఉపాయో దృశ్యతాం కశ్చిల్లంఘనే లవాణాంభసః || ౩౩ ||

అభిగమ్య తు వైదేహీం సమృద్ధార్థా గమిష్యథ |
సముద్రం నేతుమిచ్ఛామి భవద్భిర్వరుణాలయమ్ || ౩౪ ||

ప్రదాస్యామ్యుదకం భ్రాతుః స్వర్గతస్య మహాత్మనః |
తతో నీత్వా తు తం దేశం తీరం నదనదీపతేః || ౩౫ ||

నిర్దగ్ధపక్షం సంపాతిం వానరాః సుమహౌజసః |
పునః ప్రత్యానయిత్వా చ తం దేశం పతగేశ్వరమ్ |
బభూవుర్వానరా హృష్టాః ప్రవృత్తిముపలభ్య తే || ౩౬ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే అష్టపంచాశః సర్గః || ౫౮ ||


గమనిక: రాబోయే ఆషాఢ నవరాత్రుల సందర్భంగా "శ్రీ వారాహీ స్తోత్రనిధి" పుస్తకము అందుబాటులో ఉంది. Click here to buy.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments
error: Not allowed