Sri Devi Atharvashirsha (with Telugu Meaning) – శ్రీ దేవ్యథర్వశీర్షం

స్తోత్రనిధి → శ్రీ దుర్గా స్తోత్రాలు → శ్రీ దేవ్యథర్వశీర్షం

ఓం సర్వే వై దేవా దేవీముపతస్థుః కాసి త్వం మహాదేవీతి || ౧ ||

పూర్వం దేవతలందరూ కలిసి మహాదేవి సన్నిధికి వెళ్లి, ఆమెను ఇట్లు ప్రార్థించారు: “మహాదేవీ! నీవు ఎవరివి? నీ స్వరూపం ఏమిటి?”

సాఽబ్రవీదహం బ్రహ్మస్వరూపిణీ |
మత్తః ప్రకృతిపురుషాత్మకం జగత్ |
శూన్యం చాశూన్యం చ || ౨ ||

దానికి ఆమె ఇలా సమాధానమిచ్చింది: “నేను బ్రహ్మ స్వరూపిణిని. నా నుండే ఈ ప్రకృతి మరియు పురుష (జీవ) స్వరూపమైన జగత్తు ఉద్భవించింది. శూన్యం (అవ్యక్తం) మరియు అశూన్యం (వ్యక్తం) కూడా నేనే.”

అహమానన్దానానన్దౌ |
అహం విజ్ఞానావిజ్ఞానే |
అహం బ్రహ్మాబ్రహ్మణి వేదితవ్యే |
అహం పంచభూతాన్యపంచభూతాని |
అహమఖిలం జగత్ || ౩ ||

ఆనందము మరియు ఆనందము లేని స్థితి (నిత్యానందం) నేనే. విజ్ఞానము (ముక్తినిచ్చే జ్ఞానం) మరియు అవిజ్ఞానము (లౌకిక జ్ఞానం) నేనే. తెలుసుకోదగిన పరబ్రహ్మము మరియు అపరబ్రహ్మము నేనే. పంచభూతములు మరియు పంచభూతములు కాని సూక్ష్మ తత్వములు నేనే. ఈ సమస్త జగత్తు నేనే.

వేదోఽహమవేదోఽహమ్ |
విద్యాఽహమవిద్యాఽహమ్ |
అజాఽహమనజాఽహమ్ |
అధశ్చోర్ధ్వం చ తిర్యక్చాహమ్ || ౪ ||

వేదము నేనే, వేదము కానిది నేనే. విద్య నేనే, అవిద్య నేనే. జన్మ లేనిది (నిత్యమైనది) నేనే, జన్మ ఉన్నది నేనే. క్రింద, పైన మరియు దిక్కులన్నిటా (అంతటా) వ్యాపించి ఉన్నది నేనే.

అహం రుద్రేభిర్వసుభిశ్చరామి |
అహమాదిత్యైరుత విశ్వదేవైః |
అహం మిత్రావరుణావుభౌ బిభర్మి |
అహమిన్ద్రాగ్నీ అహమశ్వినావుభౌ || ౫ ||

నేనే ఏకాదశ రుద్రుల రూపంలో, అష్ట వసువుల రూపంలో సంచరిస్తున్నాను. నేనే ద్వాదశ ఆదిత్యుల రూపంలో మరియు విశ్వదేవతల రూపంలో ఉన్నాను. మిత్ర, వరుణులను ఇద్దరినీ నేనే భరిస్తున్నాను (పోషిస్తున్నాను). ఇంద్రుడు, అగ్ని మరియు అశ్వినీ దేవతలు నేనే.

అహం సోమం త్వష్టారం పూషణం భగం దధామి |
అహం విష్ణుమురుక్రమం బ్రహ్మాణముత ప్రజాపతిం దధామి || ౬ ||

సోముడిని (చంద్రుడు), త్వష్టను, పూషుడిని మరియు భగుడిని ధరించినది నేనే. మూడు లోకాలను కొలిచిన విష్ణువును, బ్రహ్మదేవుడిని మరియు ప్రజాపతిని కూడా నేనే భరిస్తున్నాను.

అ॒హం ద॑ధామి॒ ద్రవి॑ణం హ॒విష్మ॑తే సుప్రా॒వ్యే॒౩ యజ॑మానాయ సున్వ॒తే |
అ॒హం రాష్ట్రీ॑ స॒oగమ॑నీ॒ వసూ॑నాం చికి॒తుషీ॑ ప్రథ॒మా య॒జ్ఞియా॑నామ్ |
అ॒హం సు॑వే పి॒తర॑మస్య మూ॒ర్ధన్మమ॒ యోని॑ర॒ప్స్వన్తః స॑ము॒ద్రే |
య ఏవం వేద | స దేవీం సంపదమాప్నోతి || ౭ ||

దేవతలకు హవిస్సును సమర్పించే యజమానికి సంపదను ఇచ్చేది నేనే. ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించే రాష్ట్రీ (జగదీశ్వరి) నేనే. జ్ఞానులలో ప్రథమురాలిని, యజ్ఞం చేయదగిన వారిలో మొదటి దానిని నేనే. ఈ సృష్టికి మూలమైన పితృ స్వరూపాన్ని ఆకాశం (శిఖరం) పై నేనే సృజించాను. నా జన్మస్థానం సముద్రపు అంతర్భాగంలో ఉన్న జలములలో (జ్ఞాన సముద్రం) ఉంది. ఈ రహస్యాన్ని ఎరిగిన వారు దేవీ సంపదను (మోక్షాన్ని/ఐశ్వర్యాన్ని) పొందుతారు.

తే దేవా అబ్రువన్ –
నమో దేవ్యై మహాదేవ్యై శివాయై సతతం నమః |
నమః ప్రకృత్యై భద్రాయై నియతాః ప్రణతాః స్మ తామ్ || ౮ ||

దేవికి, మహాదేవికి, ఎల్లప్పుడూ మంగళములను కలిగించే శివ స్వరూపిణికి నిరంతరం నమస్కారము. ప్రకృతికి (సృష్టికి మూలమైనది), భద్రాయై (శుభములను చేకూర్చేది) అయిన ఆమెకు నియమబద్ధులమై మేము ప్రణామం చేస్తున్నాము.

తామ॒గ్నివ॑ర్ణా॒o తప॑సా జ్వల॒న్తీం వై॑రోచ॒నీం క॑ర్మఫ॒లేషు॒ జుష్టా”మ్ |
దు॒ర్గాం దే॒వీం శర॑ణం ప్రప॑ద్యామహేఽసురాన్నాశయిత్ర్యై తే నమః || ౯ ||

అగ్ని వంటి వర్ణం కలది, తపస్సుతో ప్రకాశించేది, స్వయం ప్రకాశ స్వరూపిణి (వైరోచనీ), కర్మ ఫలితాలను ఇచ్చే శక్తిగా ప్రాణులలో ఉన్నది అయిన ఆ దుర్గాదేవిని మేము శరణు వేడుతున్నాము. అసురులను (దుష్ట శక్తులను) నాశనం చేసే ఓ దేవీ! నీకు నమస్కారము.

(ఋ.వే.౮.౧౦౦.౧౧)
దే॒వీం వాచ॑మజనయన్త దే॒వాస్తాం వి॒శ్వరూ॑పాః ప॒శవో॑ వదన్తి |
సా నో॑ మ॒న్ద్రేష॒మూర్జ॒o దుహా॑నా ధే॒నుర్వాగ॒స్మానుప॒ సుష్టు॒తైతు॑ || ౧౦ ||

దేవతలు దివ్యమైన వాక్కును సృష్టించారు, ఆ వాక్కునే అన్ని రూపాలలో ఉన్న ప్రాణులు పలుకుతున్నాయి. అట్టి వాగ్దేవి మాకు ఆనందాన్ని, ఆహారాన్ని, శక్తిని ప్రసాదించే కామధేనువు వలె మా ప్రార్థనలను ఆలకించి మా చెంతకు వచ్చుగాక.

కాలరాత్రీం బ్రహ్మస్తుతాం వైష్ణవీం స్కన్దమాతరమ్ |
సరస్వతీమదితిం దక్షదుహితరం నమామః పావనాం శివామ్ || ౧౧ ||

కాలరాత్రిని, బ్రహ్మదేవునిచే స్తుతింపబడిన దానిని, వైష్ణవిని, కుమారస్వామి తల్లిని (స్కందమాతను), సరస్వతిని, అదితిని, దక్షుని పుత్రికను (సతీదేవిని), పరమ పవిత్రమైన, మంగళప్రదమైన శివ స్వరూపిణిని మేము నమస్కరిస్తున్నాము.

మహాలక్ష్మ్యై చ విద్మహే సర్వశక్త్యై చ ధీమహి |
తన్నో దేవీ ప్రచోదయాత్ || ౧౨ ||

మహాలక్ష్మిని మేము తెలుసుకుంటున్నాము, సర్వశక్తి స్వరూపిణిని ధ్యానిస్తున్నాము. ఆ దేవి మా బుద్ధులను సన్మార్గంలో ప్రేరేపించుగాక (ఇది దేవీ గాయత్రి).

అదితిర్హ్యజనిష్ట దక్ష యా దుహితా తవ |
తాం దేవా అన్వజాయన్త భద్రా అమృతబన్ధవః || ౧౩ ||

ఓ దక్షా! నీ పుత్రికగా ఏ అదితి జన్మించిందో, ఆమె నుండి మంగళప్రదులు, అమరత్వం పొందిన దేవతలు జన్మించారు. (అమ్మవారే సమస్త దైవశక్తులకు మూలమని భావం).

కామో యోనిః కమలా వజ్రపాణి-
ర్గుహా హసా మాతరిశ్వాభ్రమిన్ద్రః |
పునర్గుహా సకలా మాయయా చ
పురూచ్యైషా విశ్వమాతాదివిద్యోమ్ || ౧౪ ||

ఇది అత్యంత రహస్యమైన శ్రీ విద్యలోని ‘పంచదశాక్షరీ మంత్రం’ యొక్క సంకేత నామాలు (బీజాక్షరాలు). కామ (క), యోని (ఏ), కమల (ఈ), వజ్రపాణి (ల), గుహ (హ్రీం).. ఇలా మంత్రార్థాన్ని సూచిస్తుంది. ఈమెయే విశ్వమాత, ఆదివిద్య అయిన ఓంకార స్వరూపిణి.

ఏషాఽఽత్మశక్తిః |
ఏషా విశ్వమోహినీ |
పాశాంకుశధనుర్బాణధరా |
ఏషా శ్రీమహావిద్యా |
య ఏవం వేద స శోకం తరతి || ౧౫ ||

ఈమెయే ఆత్మశక్తి. ఈమెయే విశ్వాన్ని మోహింపజేసే మాయ. పాశము, అంకుశము, ధనుస్సు మరియు బాణములను ధరించినది ఈమెయే. ఈమెయే శ్రీమహావిద్య. ఈ రహస్యాన్ని తెలుసుకున్నవాడు శోకాన్ని (దుఃఖాన్ని) దాటిపోతాడు.

నమస్తే అస్తు భగవతి మాతరస్మాన్పాహి సర్వతః || ౧౬ ||

ఓ భగవతి! నీకు నమస్కారము. ఓ తల్లీ! మమ్మల్ని అన్ని వైపుల నుండి రక్షించుము.

సైషాష్టౌ వసవః |
సైషైకాదశ రుద్రాః |
సైషా ద్వాదశాదిత్యాః |
సైషా విశ్వేదేవాః సోమపా అసోమపాశ్చ |
సైషా యాతుధానా అసురా రక్షాంసి పిశాచా యక్షా సిద్ధాః |
సైషా సత్త్వరజస్తమాంసి |
సైషా బ్రహ్మవిష్ణురుద్రరూపిణీ |
సైషా ప్రజాపతీన్ద్రమనవః |
సైషా గ్రహనక్షత్రజ్యోతీంషి | కలాకాష్ఠాదికాలరూపిణీ |
తామహం ప్రణౌమి నిత్యమ్ |
పాపాపహారిణీం దేవీం భుక్తిముక్తిప్రదాయినీమ్ |
అనంతాం విజయాం శుద్ధాం శరణ్యాం శివదాం శివామ్ || ౧౭ ||

ఈమెయే అష్ట వసువులు, ఏకాదశ రుద్రులు, ద్వాదశ ఆదిత్యులు మరియు విశ్వేదేవతలు. రాక్షసులు, పిశాచాలు, యక్షులు, సిద్ధులు అందరిలోనూ ఉన్న శక్తి ఈమెయే. సత్త్వ-రజ-తమ గుణాలు ఈమెయే. బ్రహ్మ-విష్ణు-రుద్ర రూపాలు ఈమెయే. గ్రహ నక్షత్రాలు, కాలము (కల, కాష్ఠ వంటి కొలతలు) ఈమెయే. పాపాలను హరించేది, భుక్తి ముక్తులను ఇచ్చేది, అనంతురాలు, విజయురాలు, స్వచ్ఛమైనది అయిన ఆ శివ స్వరూపిణిని నేను నిత్యం ప్రణమిల్లుతున్నాను.

వియదీకారసంయుక్తం వీతిహోత్రసమన్వితమ్ |
అర్ధేన్దులసితం దేవ్యా బీజం సర్వార్థసాధకమ్ || ౧౮ ||

ఆకాశ తత్వము (హ), ఈకారము (ఈ), అగ్ని తత్వము (ర) మరియు అర్ధచంద్ర బిందువు (ం) – ఇవన్నీ కలవగా ఏర్పడిన ‘హ్రీం’ (Hreem) అనే బీజాక్షరమే దేవి యొక్క మంత్రం. ఇది సమస్త కోరికలను, పురుషార్థాలను నెరవేర్చే సర్వార్థ సాధక మంత్రం.

ఏవమేకాక్షరం బ్రహ్మ యతయః శుద్ధచేతసః |
ధ్యాయన్తి పరమానన్దమయా జ్ఞానాంబురాశయః || ౧౯ ||

నిర్మలమైన చిత్తము కలిగిన యతులు (మునులు), జ్ఞాన సముద్రులై, పరమానంద భరితులై.. ఏకాక్షర బ్రహ్మ స్వరూపమైన ఈ బీజాక్షరాన్ని (హ్రీం) నిరంతరం ధ్యానిస్తూ ఉంటారు.

వాఙ్మాయా బ్రహ్మసూస్తస్మాత్ షష్ఠం వక్త్రసమన్వితమ్ |
సూర్యోఽవామశ్రోత్రబిన్దుసంయుక్తష్టాత్తృతీయకః |
నారాయణేన సమ్మిశ్రో వాయుశ్చాధరయుక్తతః |
విచ్చే నవార్ణకోఽర్ణః స్యాన్మహదానన్దదాయకః || ౨౦ ||

ఈ శ్లోకం అత్యంత శక్తివంతమైన ‘నవార్ణ మంత్రాన్ని’ (చండీ నవార్ణ మంత్రం) సంకేత రూపంలో వివరిస్తోంది. వాక్ (ఐం), మాయా (హ్రీం), బ్రహ్మసూ (క్లీం) మరియు చాముండాయై విచ్చే.. ఇలా అక్షరాల కలయికతో ఏర్పడిన “ఓం ఐం హ్రీం క్లీం చాముండాయై విచ్చే” అనే ఈ తొమ్మిది అక్షరాల మంత్రం గొప్ప ఆనందాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

హృత్పుండరీకమధ్యస్థాం ప్రాతఃసూర్యసమప్రభామ్ |
పాశాంకుశధరాం సౌమ్యాం వరదాభయహస్తకామ్ |
త్రినేత్రాం రక్తవసనాం భక్తకామదుఘాం భజే || ౨౧ ||

హృదయమనే పద్మము మధ్యలో నివసించేది, ఉదయించే సూర్యుని వంటి ఎర్రని కాంతి కలది, పాశము మరియు అంకుశమును ధరించినది, శాంత స్వరూపిణి, వరద మరియు అభయ ముద్రలను ధరించిన చేతులు కలది, మూడు కన్నులు కలిగినది, ఎర్రని వస్త్రములు ధరించినది మరియు భక్తుల కోరికలను తీర్చే కామధేనువు వంటి దేవిని నేను భజిస్తున్నాను.

నమామి త్వాం మహాదేవీం మహాభయవినాశినీమ్ |
మహాదుర్గప్రశమనీం మహాకారుణ్యరూపిణీమ్ || ౨౨ ||

గొప్ప భయాలను నశింపజేసే దేవికి, కష్టాలను (దుర్గములను) తొలగించే మహాదేవికి, గొప్ప కరుణయే రూపంగా కలిగిన జగన్మాతకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

యస్యాః స్వరూపం బ్రహ్మాదయో న జానన్తి తస్మాదుచ్యతే అజ్ఞేయా |
యస్యా అన్తో న లభ్యతే తస్మాదుచ్యతే అనన్తా |
యస్యా లక్ష్యం నోపలక్ష్యతే తస్మాదుచ్యతే అలక్ష్యా |
యస్యా జననం నోపలభ్యతే తస్మాదుచ్యతే అజా |
ఏకైవ సర్వత్ర వర్తతే తస్మాదుచ్యతే ఏకా |
ఏకైవ విశ్వరూపిణీ తస్మాదుచ్యతే నైకా |
అత ఏవోచ్యతే అజ్ఞేయానన్తాలక్ష్యాజైకా నైకేతి || ౨౩ ||

ఈ శ్లోకంలో దేవి యొక్క ఆరు దివ్య నామాలకు కారణాలు వివరించబడ్డాయి: ఆమె స్వరూపం బ్రహ్మాది దేవతలకు కూడా తెలియదు, అందుకే ఆమె అజ్ఞేయా (తెలుసుకోలేనిది). ఆమెకు అంతము లేదు, అందుకే ఆమె అనంతా. ఆమెను ప్రత్యేకంగా ఒక గుర్తుతో (లక్ష్యంతో) గ్రహించలేము, అందుకే ఆమె అలక్ష్యా. ఆమెకు పుట్టుక లేదు, అందుకే ఆమె అజా (జన్మలేనిది). ఆమె ఒక్కతే అంతటా వ్యాపించి ఉంది, అందుకే ఆమె ఏకా. ఆమె ఒక్కతే అనంతమైన రూపాలలో కనిపిస్తుంది, అందుకే ఆమె నైకా (అనేక రూపములు కలది). ఈ కారణాల చేతనే ఆమెను అజ్ఞేయ, అనంత, అలక్ష్య, అజ, ఏక మరియు నైక అని పిలుస్తారు.

మన్త్రాణాం మాతృకా దేవీ శబ్దానాం జ్ఞానరూపిణీ |
జ్ఞానానాం చిన్మయాతీతా శూన్యానాం శూన్యసాక్షిణీ |
యస్యాః పరతరం నాస్తి సైషా దుర్గా ప్రకీర్తితా || ౨౪ ||

మంత్రాలన్నింటికీ మూలమైన మాతృక (బీజాక్షర స్వరూపిణి) ఈ దేవి. శబ్దాలలోని అర్థాన్ని తెలిపే జ్ఞానరూపిణి ఈమె. జ్ఞానానికి అందనటువంటి చిన్మయ స్వరూపిణి, శూన్య స్థితికి కూడా సాక్షిగా నిలిచే శక్తి ఈమె. ఎవరికంటే మించిన శక్తి మరొకటి లేదో, ఆమెయే “దుర్గా” అని కీర్తించబడుతోంది.

తాం దుర్గాం దుర్గమాం దేవీం దురాచారవిఘాతినీమ్ |
నమామి భవభీతోఽహం సంసారార్ణవతారిణీమ్ || ౨౫ ||

సామాన్యులకు అంతుచిక్కని (దుర్గమాం), దుర్మార్గపు అలవాట్లను నశింపజేసే, సంసారమనే సముద్రాన్ని దాటించే ఆ దుర్గాదేవికి.. భవబంధాల పట్ల భయమున్న నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ఇదమథర్వశీర్షం యోఽధీతే స పంచాథర్వశీర్షజపఫలమాప్నోతి |
ఇదమథర్వశీర్షమజ్ఞాత్వా యోఽర్చాం స్థాపయతి |
శతలక్షం ప్రజప్త్వాఽపి సోఽర్చాసిద్ధిం న విన్దతి |
శతమష్టోత్తరం చాస్య పురశ్చర్యావిధిః స్మృతః |
దశవారం పఠేద్యస్తు సద్యః పాపైః ప్రముచ్యతే |
మహాదుర్గాణి తరతి మహాదేవ్యాః ప్రసాదతః | ౨౬ ||

ఈ దేవీ అథర్వశీర్షాన్ని పఠించేవారు ఐదు అథర్వశీర్షాల (గణపతి, సూర్య, విష్ణు, శివ, శక్తి) జప ఫలితాన్ని పొందుతారు. ఈ అథర్వశీర్షం తెలియకుండా దేవి విగ్రహాన్ని స్థాపించి పూజించేవారు, కోటి సార్లు జపం చేసినా ఫలితాన్ని పొందలేరు (అనగా దీనిలోని తత్వాన్ని తెలుసుకోవడం అంత ముఖ్యం). దీనికి 108 సార్లు పారాయణ చేయడం పురశ్చరణ విధిగా చెప్పబడింది. పది సార్లు పఠించే వారు తక్షణమే పాపాల నుండి విముక్తులవుతారు మరియు దేవి అనుగ్రహంతో గొప్ప కష్టాలను దాటుతారు.

సాయమధీయానో దివసకృతం పాపం నాశయతి |
ప్రాతరధీయానో రాత్రికృతం పాపం నాశయతి |
సాయం ప్రాతః ప్రయుంజానో అపాపో భవతి |
నిశీథే తురీయసంధ్యాయాం జప్త్వా వాక్సిద్ధిర్భవతి |
నూతనాయాం ప్రతిమాయాం జప్త్వా దేవతాసాన్నిధ్యం భవతి |
ప్రాణప్రతిష్ఠాయాం జప్త్వా ప్రాణానాం ప్రతిష్ఠా భవతి |
భౌమాశ్విన్యాం మహాదేవీసన్నిధౌ జప్త్వా మహామృత్యుం తరతి |
స మహామృత్యుం తరతి |
య ఏవం వేద |
ఇత్యుపనిషత్ || ౨౭ ||

సాయంత్రం పఠిస్తే పగలు చేసిన పాపాలు నశిస్తాయి. ప్రాతఃకాలం (ఉదయం) పఠిస్తే రాత్రి చేసిన పాపాలు నశిస్తాయి. సాయం-ప్రాతః సంధ్యలలో పఠించేవారు పాపరహితులవుతారు. అర్ధరాత్రి (తురీయ సంధ్య) సమయంలో జపిస్తే వాక్సిద్ధి (పలికినది జరిగే శక్తి) కలుగుతుంది. కొత్త విగ్రహం ముందు జపిస్తే అందులో దేవతా సాన్నిధ్యం కలుగుతుంది. ప్రాణప్రతిష్ఠ సమయంలో పఠిస్తే ఆ విగ్రహానికి దివ్యమైన శక్తి లభిస్తుంది. మంగళవారం నాడు అశ్విని నక్షత్రం ఉన్నప్పుడు (భౌమాశ్విన్యాం) దేవి సన్నిధిలో జపిస్తే మృత్యు భయం తొలగిపోతుంది. వారు మహా మృత్యువును సైతం దాటగలరు. ఇదే పరమ రహస్యమైన ఉపనిషత్తు.

ఇతి దేవ్యథర్వశీర్షం |

---

మరిన్ని శ్రీ దుర్గా స్తోత్రాలు చూడండి. సంపూర్ణ శ్రీ దుర్గా సప్తశతీ చూడండి.

---