Mahanyasam 17. Pratipurusham – 17) ப்ரதிபூருஷம்

(தை.ஸம்.1-8-6-1)
ப்ர॒தி॒பூ॒ரு॒ஷமேக॑கபாலா॒ன் நிர்வ॑ப॒த்யேக॒மதி॑ரிக்தம்॒ யாவ॑ந்தோ க்³ரு॒ஹ்யா᳚: ஸ்மஸ்தேப்⁴ய॒: கம॑கரம் பஶூ॒நாக்³ம் ஶர்மா॑ஸி॒ ஶர்ம॒ யஜ॑மாநஸ்ய॒ ஶர்ம॑ மே ய॒ச்சை²க॑ ஏ॒வ ரு॒த்³ரோ ந த்³வி॒தீயா॑ய தஸ்த² ஆ॒கு²ஸ்தே॑ ருத்³ர ப॒ஶுஸ்தம் ஜு॑ஷஸ்வை॒ஷ தே॑ ருத்³ர பா⁴॒க³꞉ ஸ॒ஹ ஸ்வஸ்ரா(அ)ம்பி³॑கயா॒ தம் ஜு॑ஷஸ்வ பே⁴ஷ॒ஜம் க³வே(அ)ஶ்வா॑ய॒ புரு॑ஷாய பே⁴ஷ॒ஜமதோ²॑ அ॒ஸ்மப்⁴யம்॑ பே⁴ஷ॒ஜக்³ம் ஸுபே⁴॑ஷஜ॒ம் ॥ 1

// ப்ரதி-பூருஷம், ஏக-கபாலான், நிர், வபதி, ஏகம், அதி-ரிக்தம், யாவந்த꞉, க்³ருஹ்யா꞉, ஸ்ம꞉, தேப்⁴ய꞉, கம், அகரம், பஶூநாம், ஶர்ம, அஸி, ஶர்ம, யஜமாநஸ்ய, ஶர்ம, மே, யச்ச², ஏக꞉, ஏவ, ருத்³ர꞉, ந, த்³விதீயாய, தஸ்தே², ஆகு²꞉, தே, ருத்³ர, பஶு꞉, தம், ஜுஷஸ்வ, ஏஷ꞉, தே, ருத்³ர, பா⁴க³꞉, ஸஹ, ஸ்வஸ்ரா, அம்பி³கயா, தம், ஜுஷஸ்வ, பே⁴ஷஜம், க³வே, அஶ்வாய, புருஷாய, பே⁴ஷஜம், அதோ², அஸ்ம-ப்⁴யம், பே⁴ஷஜம், ஸு-பே⁴ஷஜம் //

யதா²(அ)ஸ॑தி । ஸு॒க³ம் மே॒ஷாய॑ மே॒ஷ்யா॑ அவா᳚ம்ப³ ரு॒த்³ரம॑தி³ம॒ஹ்யவ॑ தே³॒வம் த்ர்ய॑ம்ப³கம் । யதா²॑ ந॒: ஶ்ரேய॑ஸ॒: கர॒த்³யதா²॑ நோ॒ வஸ்ய॑ ஸ॒: கர॒த்³யதா²॑ ந॒: பஶு॒மத॒: கர॒த்³யதா²॑ நோ வ்யவஸா॒யயா᳚த் । த்ர்ய॑ம்ப³கம் யஜாமஹே ஸுக³॒ந்தி⁴ம் பு॑ஷ்டி॒வர்த⁴॑நம் । உ॒ர்வா॒ரு॒கமி॑வ॒ ப³ந்த⁴॑நாந்ம்ரு॒த்யோர்மு॑க்ஷீய॒ மா(அ)ம்ருதா᳚த் । ஏ॒ஷதே॑ ருத்³ர பா⁴॒க³ஸ்தம் ஜு॑ஷஸ்வ॒ தேநா॑வ॒ஸேந॑ ப॒ரோ மூஜ॑வ॒தோ(அ)தீ॒ஹ்யவ॑தத த⁴ந்வா॒ பிநா॑கஹஸ்த॒: க்ருத்தி॑வாஸா꞉ ॥ 2

// யதா², அஸதி, ஸு-க³ம், மேஷாய, மேஷ்யை, அவ, அம்ப³, ருத்³ரம், அதி³மஹி, அவ, தே³வம், த்ரி-அம்ப³கம், யதா², ந꞉, ஶ்ரேயஸ꞉, கரத், யதா², ந꞉, வஸ்யஸ்ய꞉, கரத், யதா², ந꞉, பஶு-மத꞉, கரத், யதா², ந꞉, வி-அவஸாயயாத், த்ரி-அம்ப³கம், யஜாமஹே, ஸு-க³ந்தி⁴ம், புஷ்டி-வர்த⁴நம், உர்வாருகம், இவ, ப³ந்த⁴நாத், ம்ருத்யோ꞉, முக்ஷீய, மா, அம்ருதாத், ஏஷ, தே, ருத்³ர, பா⁴க³꞉, தம், ஜுஷஸ்வ, தேந, அவஸேந, பர꞉, மூஜ-வத꞉, அதி, இஹி, அவதத-த⁴ந்வா, பிநாக-ஹஸ்த꞉, க்ருத்தி-வாஸா꞉ -//

(தை.ப்³ரா.1-6-10)
ப்ர॒தி॒பூ॒ரு॒ஷமேக॑கபாலா॒ந்நிர்வ॑பதி । ஜா॒தா ஏ॒வ ப்ர॒ஜா ரு॒த்³ராந்நி॒ரவ॑த³யதே । ஏக॒மதி॑ரிக்தம் । ஜ॒நி॒ஷ்யமா॑ணா ஏ॒வ ப்ர॒ஜா ரு॒த்³ராந்நி॒ரவ॑த³யதே । ஏக॑கபாலா ப⁴வந்தி । ஏ॒க॒தை⁴வ ரு॒த்³ரம் நி॒ரவ॑த³யதே । நாபி⁴கா⁴॑ரயதி । யத³॑பி⁴கா⁴॒ரயே᳚த் । அ॒ந்த॒ர॒வ॒சா॒ரிணக்³ம்॑ ரு॒த்³ரம் கு॑ர்யாத் । ஏ॒கோ॒ல்மு॒கேந॑ யந்தி ॥ 1 ॥

// ப்ரதிபூருஷம், ஏக-கபாலான், நிர்-வபதி, ஜாதா ஏவ, ப்ரஜா, ருத்³ரான், நிரவத³யதே, ஏகம், அதிரிக்தம், ஜநிஷ்யமாணா, ஏவ, ப்ரஜா, ருத்³ரான், நிரவத³யதே, ஏக-கபாலா, ப⁴வந்தி, ஏகதா⁴, இவ, ருத்³ரம், நிரவத³யதே, ந, அபி⁴தா⁴ரயதி, யத், அபி⁴தா⁴ரயேத், அந்த꞉, அவசாரிணம், ஏகோல்முகேந, யந்தி //

தத்³தி⁴ ரு॒த்³ரஸ்ய॑ பா⁴க³॒தே⁴ய᳚ம் । இ॒மாம் தி³ஶம்॑ யந்தி । ஏ॒ஷா வை ரு॒த்³ரஸ்ய॒ தி³க் । ஸ்வாயா॑மே॒வ தி³॒ஶி ரு॒த்³ரம் நி॒ரவ॑த³யதே । ரு॒த்³ரோ॒ வா அ॑ப॒ஶுகா॑யா॒ ஆஹு॑த்யை॒ நாதி॑ஷ்ட²த । அ॒ஸௌ தே॑ ப॒ஶுரிதி॒ நிர்தி³॑ஶே॒த்³யம் த்³வி॒ஷ்யாத் । யமே॒வ த்³வேஷ்டி॑ । தம॑ஸ்மை ப॒ஶும் நிர்தி³॑ஶதி । யதி³॒ ந த்³வி॒ஷ்யாத் । ஆ॒கு²ஸ்தே॑ ப॒ஶுரிதி॑ ப்³ரூயாத் ॥ 2 ॥

// தத், ஹி, ருத்³ரஸ்ய, பா⁴க³தே⁴யம், இமாம், தி³ஶம், யந்தி, ஏஷா, வை, ருத்³ரஸ்ய, தி³க், ஸ்வ, அயம், ஏவ, தி³ஶி, ருத்³ரம், நிரவத³யதே, ருத்³ர꞉, வா, அபஶுகயா, ஆஹுத்யை, நாதிஷ்ட²த, அஸௌ, தே, பஶு꞉, இதி, நிர்தி³ஶேத், யம், த்³விஷ்யாத், யம், ஏவ, த்³வேஷ்டி, தம், அஸ்மை, பஶும், நிர்தி³ஶதி, யதி³, ந, த்³விஷ்யாத், ஆகு²꞉, தே, பஶு꞉, இதி, ப்³ரூயாத் //

ந க்³ரா॒ம்யான் ப॒ஶூன் ஹி॒நஸ்தி॑ । நார॒ண்யான் । ச॒து॒ஷ்ப॒தே² ஜு॑ஹோதி । ஏ॒ஷ வா அ॑க்³நீ॒நாம் பட்³பீ³॑ஶோ॒ நாம॑ । அ॒க்³நி॒வத்யே॒வ ஜு॑ஹோதி । ம॒த்⁴ய॒மேந॑ ப॒ர்ணேந॑ ஜுஹோதி । ஸ்ரு॒க்³க்⁴யே॑ஷா । அதோ²॒ க²லு॑ । அ॒ந்த॒மேநை॒வ ஹோ॑த॒வ்ய᳚ம் । அ॒ந்த॒த॒ ஏ॒வ ரு॒த்³ரம் நி॒ரவ॑த³யதே ॥ 3 ॥

// ந, க்³ராம்யான், பஶூன், ஹிநஸ்தி, ந, அரண்யான், சதுஷ்பதே², ஜுஹோதி, ஏஷ, வா, அக்³நீநாம், பட்³பீ³ஶ꞉, நாம, அக்³நிவதி, இவ, ஜுஹோதி, மத்⁴யமேந, பர்ணேந, ஜுஹோதி, ஸ்ருக்தி⁴, ஏஷா, அத²꞉, க²லு, அந்தமேந, ஏவ, ஹோதவ்யம், அந்தத꞉, ஏவ, ருத்³ரம், நிரவத³யதே //

ஏ॒ஷ தே॑ ருத்³ர பா⁴॒க³꞉ ஸ॒ஹஸ்வஸ்ரா(அ)ம்பி³॑க॒யேத்யா॑ஹ । ஶ॒ரத்³வா அ॒ஸ்யாம்பி³॑கா॒ ஸ்வஸா᳚ । தயா॒ வா ஏ॒ஷ ஹி॑நஸ்தி । யக்³ம் ஹி॒நஸ்தி॑ । தயை॒வைநக்³ம்॑ ஸ॒ஹ ஶ॑மயதி । பே⁴॒ஷ॒ஜம் க³வ॒ இத்யா॑ஹ । யாவ॑ந்த ஏ॒வ க்³ரா॒ம்யா꞉ ப॒ஶவ॑: । தேப்⁴யோ॑ பே⁴ஷ॒ஜம் க॑ரோதி । அவா᳚ம்ப³ ரு॒த்³ரம॑தி³ம॒ஹீத்யா॑ஹ । ஆ॒ஶிஷ॑மே॒வைதாமா ஶா᳚ஸ்தே ॥ 4 ॥

// ஏஷ, தே, ருத்³ர, பா⁴க³꞉, ஸஹ, ஸ்வஸ்ரா, அம்பி³கய, இத்யாஹ, ஶரத், வா, அஸ்ய, அம்பி³கயா, ஸ்வஸா, தயா, வா, ஏஷ, ஹிநஸ்தி, யம், ஹிநஸ்தி, தயா, இவ, ஏநம், ஸஹ, ஶமயதி, பே⁴ஷஜம், க³வ, இத்யாஹ, யாவந்த, ஏவ, க்³ராம்யா꞉, பஶவ꞉, தேப்⁴ய꞉, பே⁴ஷஜம், கரோதி, அவ, அம்ப³, ருத்³ரம், அதி³-மஹி, இத்யாஹ, ஆஶிஷம், ஏவ, ஏதாம், ஆ, ஶாஸ்தே //

த்ர்ய॑ம்ப³கம் யஜாமஹ॒ இத்யா॑ஹ । ம்ரு॒த்யோர்மு॑க்ஷீய॒ மா(அ)ம்ருதா॒தி³தி॒ வாவைததா³॑ஹ । உத்கி॑ரந்தி । ப⁴க³॑ஸ்ய லீப்ஸந்தே । மூதே॑ க்ரு॒த்வா(ஆ)ஸ॑ஜந்தி । யதா²॒ ஜநம்॑ ய॒தே॑(அ)வ॒ஸம் க॒ரோதி॑ । தா॒த்³ருகே³॒வ தத் । ஏ॒ஷ தே॑ ருத்³ர பா⁴॒க³ இத்யா॑ஹ நி॒ரவ॑த்த்யை । அப்ர॑தீக்ஷ॒மாய॑ந்தி । அப॒: பரி॑ஷிஞ்சதி । ரு॒த்³ரஸ்யா॒ந்தர்ஹி॑த்யை । ப்ர வா ஏ॒தே᳚(அ)ஸ்மால்லோ॒காச்ச்ய॑வந்தே । யே த்ர்ய॑ம்ப³கை॒ஶ்சர॑ந்தி । ஆ॒தி³॒த்யம் ச॒ரும் புந॒ரேத்ய॒ நிர்வ॑பதி । இ॒யம் வா அதி³॑தி꞉ । அ॒ஸ்யாமே॒வ ப்ரதி॑ திஷ்ட²ந்தி ॥ 5 ॥

// த்ரி-அம்ப³கம், யஜாமஹ, இத்யாஹ, ம்ருத்யோ꞉, முக்ஷீய, மா, அம்ருதாத், இதி, வா, வை, ததா³ஹ, உத்கிரந்தி, ப⁴க³ஸ்ய, லீப்ஸந்தே, மூதே, க்ருத்வா, ஆஸஜந்தி, யதா², ஜநம், யதேவஸம், கரோதி, தாத்³ருக், ஏவ, தத், ஏஷ, தே, ருத்³ர, பா⁴க³, இத்யாஹ, நிரவத்யை, அப்ரதீக்ஷம், ஆயந்தி, அப꞉, பரிஷிஞ்சதி, ருத்³ரஸ்ய, அந்த꞉, ஹித்யை, ப்ர, வா, ஏதே, அஸ்மான், லோகாத், ச்யவந்தே, யே, த்ரி-அம்ப³கை꞉, சரந்தி, ஆதி³த்யம், சரும், புநரேத்ய, நிர்வபதி, இயம், வா, அதி³தி꞉, அஸ்யாம், ஏவ, ப்ரதிதிஷ்டந்தி //

(ரு.வே.10-170-1)
வி॒ப்⁴ராட்³ப்³ரு॒ஹத்பி॑ப³து ஸோ॒ம்யம் மத்⁴வாயு॒ர்த³த⁴॑த்³ய॒ஜ்ஞப॑தா॒வவி॑ஹ்ருதம் ।
வாத॑ஜூதோ॒ யோ அ॑பி⁴॒ரக்ஷ॑தி॒ த்மநா᳚ ப்ர॒ஜா꞉ பு॑போஷ புரு॒தா⁴ வி ரா᳚ஜதி ॥

// விப்⁴ராட், ப்³ருஹத், பிப³து, ஸோம்யம், மது⁴, ஆயு꞉, த³த⁴த், யஜ்ஞபதௌ, அவிஹ்ருதம், வாதஜூத꞉, ய꞉, அபி⁴ரக்ஷதி, த்மநா, ப்ரஜா꞉, புபோஷ, புருதா⁴, வி, ராஜதி //

ஓம் நமோ ப⁴க³வதே॑ ருத்³ரா॒ய । ப்ரதிபூருஷம் ப்ரதிபூருஷம் விப்⁴ராடி³தி நேத்ரத்ரயாய வௌஷட் ॥

---