Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(ఈ దశకానికి “శక్త్యవమానదోషమ్” అని పేరు. జగన్మాత యొక్క శక్తిని తక్కువగా అంచనా వేయడం లేదా విస్మరించడం వల్ల కలిగే దోషాన్ని, మరియు ఆ శక్తి అనుగ్రహం లేకపోతే సృష్టి స్థితికారులైన హరిహరులైనా సరే ఎలా తేజస్సు కోల్పోయి నిశ్చేష్టులైపోతారో ఈ వృత్తాంతం తెలియజేస్తుంది. హాలాహలులనే రాక్షసులను సంహరించిన తర్వాత విష్ణుమూర్తి, పరమశివుడు తమ సొంత పరాక్రమం వల్లే గెలిచామనే అహంకారానికి లోనవగా, అమ్మవారి మాయ వల్ల వారు శక్తిహీనులవుతారు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు తన కుమారులైన దక్షాదులను అమ్మవారిని ప్రసన్నం చేసుకోమని ఆదేశించే ఘట్టం ఇది. ఈ దశకాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల మనుషులలోని అహంకారం, గర్వం నశిస్తాయి. కోల్పోయిన అధికారాన్ని, తేజస్సును, శక్తిని తిరిగి పొందుతారు మరియు లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహం కలిగి సకల శుభాలు చేకూరుతాయి.)
హాలాహలాఖ్యానసురాన్ పురా తు
నిజఘ్నతుర్విష్ణుహరౌ రణాంతే |
స్వేనైవ వీర్యేణ జయోఽయమేవం
తౌ మోహితౌ దర్పమవాపతుశ్చ || ౨౮-౧ ||
పూర్వకాలంలో, హాలాహలుడు అనే పేరు గల రాక్షసులను విష్ణుమూర్తి మరియు పరమశివుడు యుద్ధంలో సంహరించారు. ఆ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత, “ఈ విజయమంతా మా సొంత పరాక్రమం వల్లే లభించింది” అని (అమ్మవారి మాయ చేత) మోహింపబడినవారై, ఆ ఇద్దరూ తీవ్రమైన గర్వాన్ని (అహంకారాన్ని) పొందారు.
తతో విధిస్తౌ తరువద్విచేష్టౌ
తేజోవిహీనావభివీక్ష్య భీతః |
నిమీలితాక్షః సకలం విచింత్య
జానన్ సుతాన్ దక్షముఖానువాచ || ౨౮-౨ ||
(అమ్మవారి శక్తిని విస్మరించడం వల్ల) ఆ తర్వాత ఆ హరిహరులిద్దరూ కదలిక లేని చెట్ల వలె, తేజస్సు అంతా కోల్పోయి ఉండటం చూసి బ్రహ్మదేవుడు భయపడ్డాడు. వెంటనే ఆయన కళ్లు మూసుకుని, జరిగిందంతా ధ్యానంలో ఆలోచించి, అసలు కారణాన్ని తెలుసుకుని, దక్షుడు మొదలైన తన కుమారులతో ఈ విధంగా అన్నాడు.
పుత్రా హరిం పశ్యత ధూర్జటిం చ
యౌ నష్టశక్తీ ఖలు శక్తికోపాత్ |
తతో జగద్భారయుతోఽస్మి యూయం
శక్తిం తపోభిః కురుత ప్రసన్నామ్ || ౨౮-౩ ||
“ఓ కుమారులారా! విష్ణుమూర్తిని మరియు పరమశివుడిని ఒకసారి చూడండి. జగన్మాత (ఆదిశక్తి) యొక్క ఆగ్రహం వల్ల వారు నిశ్చయముగా తమ శక్తులను కోల్పోయారు. వారిలా అయిపోవడం వల్ల ఇప్పుడు ఈ సృష్టి భరమంతా నాపైనే పడింది. కాబట్టి మీరు మీ తపస్సుల చేత ఆ పరాశక్తిని ప్రసన్నం చేసుకోండి.”
శక్తేః ప్రసాదేన హి పూర్వవత్తౌ
స్యాతాం యశోవృద్ధిరనేన వః స్యాత్ |
శక్తిశ్చ యత్రావతరత్యమోఘ-
-మేతత్కులం యాతి కృతార్థతాం చ || ౨౮-౪ ||
“ఆ అమ్మవారి అనుగ్రహం లభిస్తేనే కదా వారు తిరిగి పూర్వపు స్థితిని (తేజస్సును) పొందుతారు! దీని వల్ల మీ కీర్తి ప్రతిష్ఠలు కూడా పెరుగుతాయి. పైగా, ఆ పరమశక్తి ఏ వంశంలోనైతే అవతరిస్తుందో, ఆ వంశం ఎంతో పవిత్రమైనదై, నిశ్చయముగా కృతార్థతను (ధన్యత్వాన్ని) పొందుతుంది.”
శక్తేః కటాక్షైర్జగతోఽస్తు భద్ర-
-మేవం నిశమ్యాఽఽశు హిమాద్రిమేత్య |
దక్షాదయో ధ్యానజపాదిభిస్త్వా-
-మారాధ్య భక్త్యాఽబ్దశతాని నిన్యుః || ౨౮-౫ ||
“ఆ దేవి కరుణా కటాక్షాల వల్లే ఈ జగత్తుకు భద్రం (శుభం) కలుగుగాక!” అని బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన మాటలను విని, దక్షుడు మొదలైనవారు వెంటనే హిమాలయ పర్వతానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ వారు నిన్ను ధ్యానము, జపము మొదలైన వాటి ద్వారా పరమ భక్తితో ఆరాధిస్తూ వందలాది సంవత్సరాల కాలాన్ని గడిపారు.
దృష్టా పురస్తైస్తు నుతా త్వమాత్థ
భీత్యాలమార్త్యా చ హితం దదామి |
గౌరీ చ లక్ష్మీశ్చ మమైవ శక్తీ
తే శంభవే ప్రాగ్ హరయే చ దత్తే || ౨౮-౬ ||
ఆ దక్షాదుల ఎదుట దర్శనమిచ్చి, వారి చేత స్తుతించబడినదానవై నీవు ఇలా పలికావు: “మీకు భయముతో కానీ, దుఃఖముతో కానీ ఇక పనిలేదు (భయపడకండి), నేను మీకు హితాన్ని (మేలును) చేకూరుస్తాను. గౌరీదేవి మరియు లక్ష్మీదేవి ఇద్దరూ నా యొక్క శక్తులే. వారిలో మొదటి శక్తిని (గౌరిని) పూర్వం శివునికి, రెండవ శక్తిని (లక్ష్మిని) విష్ణుమూర్తికి నేనే ఇచ్చాను.”
తౌ శక్తిసాహాయ్యత ఏవ దైత్యా-
-న్నిజఘ్నతుః సత్యమిదం తు తాభ్యామ్ |
హా విస్మృతం శక్త్యవమానదోషా-
-ద్వినష్టశక్తీ ఖలు తావభూతామ్ || ౨౮-౭ ||
“ఆ హరిహరులిద్దరూ నా యొక్క శక్తుల సహాయం వల్లే రాక్షసులను సంహరించగలిగారు, ఇది పరమ సత్యం. కానీ, అయ్యో! వారు ఆ విషయాన్ని మర్చిపోయారు. నా శక్తిని తక్కువగా అంచనా వేసి అవమానించిన ఆ దోషం వల్లే, వారు నిశ్చయముగా తమ తేజస్సును, శక్తిని కోల్పోయి అలా మారిపోయారు.”
తౌ పూర్వవత్ స్తామిహ శక్తిరేకా
జాయేత దక్షస్య కులే మదీయా |
క్షీరాబ్ధితోఽన్యా చ పురారిరాద్యాం
గృహ్ణాతు పశ్చాదితరాం చ విష్ణుః || ౨౮-౮ ||
“వారు తిరిగి పూర్వపు స్థితిని (శక్తిని) పొందుతారు. అందుకొరకు నా అంశ అయిన ఒక శక్తి (సతీదేవిగా) ఇక్కడ దక్షుడి వంశంలో జన్మిస్తుంది. మరియొక శక్తి (లక్ష్మీదేవిగా) క్షీరసాగరం నుండి ఆవిర్భవిస్తుంది. వారిలో మొదటి శక్తిని త్రిపురాంతకుడైన శివుడు, ఆ తర్వాత రెండవ శక్తిని విష్ణుమూర్తి (భార్యలుగా) స్వీకరిస్తారు.”
సర్వే స్వశక్తిం పరిపూజ్య మాయా-
-బీజాదిమంత్రాన్విధివజ్జపంతః |
విరాట్స్వరూపం మమ రూపమేత-
-త్సచ్చిత్స్వరూపం చ సదా స్మరేత || ౨౮-౯ ||
“మీరందరూ మీ మీ శక్తులను (అంతర్లీనంగా ఉన్న దైవీ శక్తిని) పూజిస్తూ, మాయాబీజం (హ్రీం) మొదలైన నా మంత్రాలను విధివిధానంగా జపించండి. అంతేకాకుండా, ఈ విశ్వమంతా విస్తరించి ఉన్న నా విరాట్ స్వరూపాన్ని, మరియు సచ్చిదానంద రూపమైన నా నిజ తత్త్వాన్ని ఎల్లప్పుడూ ధ్యానించండి.”
ప్రయాత తుష్టా జగతాం శుభం స్యా-
-దేవం త్వమాభాష్య తిరోదధాథ |
కారుణ్యతస్తే గిరిశో హరిశ్చ
శక్తావభూతాం నిజకర్మ కర్తుమ్ || ౨౮-౧౦ ||
“ఇక మీరు వెళ్ళండి, నేను ప్రసన్నురాలనయ్యాను, లోకాలకు శుభం కలుగుతుంది” అని ఈ విధంగా వారితో పలికి నీవు అంతర్థానమయ్యావు. ఆ తర్వాత నీ అపారమైన కారుణ్యం వల్ల పరమశివుడు మరియు విష్ణుమూర్తి తిరిగి తమ శక్తులను పొంది, తమతమ సృష్టి స్థితి రూపమైన విధులను (కర్మలను) నిర్వర్తించడానికి సమర్థులయ్యారు.
మాతః కటాక్షా మయీ తే పతంతు
మా మాఽస్తు మే శక్త్యవమానపాపమ్ |
సర్వాన్ స్వధర్మాన్ కరవాణ్యభీతో
భద్రం మమ స్యాత్సతతం నమస్తే || ౨౮-౧౧ ||
ఓ అమ్మా! జగన్మాతా! నీ కరుణా కటాక్ష వీక్షణాలు ఎల్లప్పుడూ నాపై ప్రసరించుగాక. నా వలనే గానీ, నా మనస్సు వలనే గానీ నీ దైవీ శక్తిని తక్కువగా చూసే (అవమానించే) పాపం నాకు ఎన్నటికీ చుట్టుకోకూడదు. నేను ఏ విధమైన భయము లేకుండా నా స్వధర్మాలన్నింటినీ సక్రమంగా నిర్వర్తించేలా అనుగ్రహించు. నాకు నిరంతరం శుభం కలుగుగాక. నీకు ఇవే నా నమస్కారములు.
ఏకోనత్రింశ దశకమ్ (౨౯) – దేవీపీఠోత్పత్తిః >>
సంపూర్ణ దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు) చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.