Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(జ్ఞానసంబంధులు చిదంబర క్షేత్రానికి వెళ్ళినప్పుడు, అక్కడి చిత్సభలో తాండవం చేస్తున్న నటరాజ స్వామిని చూసి పరవశించి పాడిన స్తోత్రమిది. ఇందులో మొదటి శ్లోకం నటరాజ మూర్తి యొక్క “పంచకృత్యాల” (సృష్టి, స్థితి, లయ, తిరోధాన, అనుగ్రహం) తత్త్వాన్ని వివరిస్తుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల సంసార బంధాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది. ముఖ్యంగా 10వ శ్లోకంలో కోరినట్లుగా, పునర్జన్మ లేని మోక్షం మరియు నిరంతరం పరమశివుని సన్నిధిలో ఉండే భాగ్యం కలుగుతాయి.)
లోకానాహూయ సర్వాన్ డమరుకనినదైర్ఘోరసంసారమగ్నాన్
దత్వాభీతిం దయాళుః ప్రణతభయహరం కుంచితం వామపాదమ్ |
ఉద్ధృత్యేదం విముక్తేరయనమితి కరాద్దర్శయన్ ప్రత్యయార్థం
బిభ్రద్వహ్నిం సభాయాం కలయతి నటనం యః స పాయాన్నటేశః || ౧ ||
ఘోరమైన సంసారంలో మునిగిపోయిన వారందరినీ తన డమరుక ధ్వనితో పిలిచి (లోకానాహూయ సర్వాన్ డమరుకనినదైర్ఘోరసంసారమగ్నాన్), భక్తుల భయాన్ని పోగొట్టి అభయాన్ని ఇచ్చే దయామయుడు (దత్వాభీతిం దయాళుః ప్రణతభయహరం), తన ఎత్తబడిన ఎడమ పాదమును చూపిస్తూ ఇదే మోక్షానికి మార్గమని తన హస్త సంజ్ఞ ద్వారా భరోసా ఇచ్చేవాడు (కుంచితం వామపాదమ్ ఉద్ధృత్యేదం విముక్తేరయనమితి కరాద్దర్శయన్ ప్రత్యయార్థం), ఒక చేతిలో అగ్నిని ధరించి సభలో నాట్యం చేసే ఆ నటేశ్వరుడు మమ్మల్ని రక్షించుగాక (బిభ్రద్వహ్నిం సభాయాం కలయతి నటనం యః స పాయాన్నటేశః).
దిగీశాది వంద్యం గిరీశానచాపం
మురారాతి బాణం పురత్రాసహాసమ్ |
కరీంద్రాది చర్మాంబరం వేదవేద్యం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౨ ||
దిక్పాలకులు మొదలైన వారిచే వందింపబడేవాడు, మేరు పర్వతాన్ని విల్లుగా ధరించినవాడు (దిగీశాది వంద్యం గిరీశానచాపం), విష్ణువునే బాణముగా కలిగినవాడు, చిరునవ్వుతోనే త్రిపురాలను దహించినవాడు (మురారాతి బాణం పురత్రాసహాసమ్), ఏనుగు చర్మాన్ని వస్త్రముగా ధరించిన వేదవేద్యుడు (కరీంద్రాది చర్మాంబరం వేదవేద్యం), అట్టి మహేశ్వరుడైన, సభేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
సమస్తైశ్చ భూతైః సదా నమ్యమాద్యం
సమస్తైకబంధుం మనోదూరమేకమ్ |
అపస్మారనిఘ్నం పరం నిర్వికారం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౩ ||
సమస్త ప్రాణులచే ఎల్లప్పుడూ నమస్కరింపబడే ఆదిపురుషుడు (సమస్తైశ్చ భూతైః సదా నమ్యమాద్యం), అందరికీ ఏకైక బంధువు, మనస్సుకు అందనివాడు (సమస్తైకబంధుం మనోదూరమేకమ్), అపస్మార పురుషుని (అజ్ఞానాన్ని) తొక్కి పట్టినవాడు, వికారాలు లేని పరమాత్మ (అపస్మారనిఘ్నం పరం నిర్వికారం), అట్టి మహేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
దయాళుం వరేణ్యం రమానాథవంద్యం
మహానందభూతం సదానందనృత్తమ్ |
సభామధ్యవాసం చిదాకాశరూపం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౪ ||
దయామయుడు, శ్రేష్ఠుడు, లక్ష్మీపతి అయిన విష్ణువుచే వందింపబడేవాడు (దయాళుం వరేణ్యం రమానాథవంద్యం), మహానంద స్వరూపుడు, నిరంతరం ఆనంద తాండవం చేసేవాడు (మహానందభూతం సదానందనృత్తమ్), సభ మధ్యలో నివసించే చిదాకాశ స్వరూపి (సభామధ్యవాసం చిదాకాశరూపం), అట్టి మహేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
సభానాథమాద్యం నిశానాథభూషం
శివావామభాగం పదాంభోజ లాస్యమ్ |
కృపాపాంగవీక్షం హ్యుమాపాంగదృశ్యం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౫ ||
సభకు నాథుడు, చంద్రుని ఆభరణముగా ధరించినవాడు (సభానాథమాద్యం నిశానాథభూషం), పార్వతీదేవి తన శరీరంలో ఎడమభాగముగా కలవాడు, పద్మము వంటి పాదములతో లాస్యము చేసేవాడు (శివావామభాగం పదాంభోజ లాస్యమ్), దయతో కూడిన చూపులు కలవాడు, ఉమాదేవి కన్నులకు ప్రియమైనవాడు (కృపాపాంగవీక్షం హ్యుమాపాంగదృశ్యం), అట్టి మహేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
దివానాథరాత్రీశవైశ్వానరాక్షం
ప్రజానాథపూజ్యం సదానందనృత్తమ్ |
చిదానందగాత్రం పరానందసౌధం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౬ ||
సూర్యుడు, చంద్రుడు మరియు అగ్నిని కన్నులుగా కలిగినవాడు (దివానాథరాత్రీశవైశ్వానరాక్షం), బ్రహ్మదేవునిచే పూజింపబడే సదానంద నర్తకుడు (ప్రజానాథపూజ్యం సదానందనృత్తమ్), జ్ఞానానందమయమైన శరీరము కలవాడు, పరమానందమనే భవనము వంటివాడు (చిదానందగాత్రం పరానందసౌధం), అట్టి మహేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
కరేకాహలీకం పదేమౌక్తికాలిం
గళేకాలకూటం తలేసర్వమంత్రమ్ |
ముఖే మందహాసం భుజే నాగరాజం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౭ ||
చేతిలో కాహళ (వాద్యము), పాదములకు ముత్యాల సరములు కలవాడు (కరేకాహలీకం పదేమౌక్తికాలిం), కంఠమందు కాలకూట విషము, పాదాల క్రింద సమస్త మంత్రములను కలిగినవాడు (గళేకాలకూటం తలేసర్వమంత్రమ్), ముఖముపై మందహాసం, బాహువులకు సర్పరాజైన ఆభరణము కలవాడు (ముఖే మందహాసం భుజే నాగరాజం), అట్టి మహేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
త్వదన్యం శరణ్యం న పశ్యామి శంభో
మదన్యః ప్రపన్నోస్తి కింతేతిదీనః |
మదర్థేహ్యుపేక్షా తవాసీత్కిమర్థం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౮ ||
ఓ శంభూ! నీవు తప్ప నాకు వేరే దిక్కు లేదు (త్వదన్యం శరణ్యం న పశ్యామి శంభో), నాలాంటి దీన భక్తుడు నీకు వేరెవరున్నారు? (మదన్యః ప్రపన్నోస్తి కింతేతిదీనః), మరి నా విషయంలో నీకు ఇంత ఉపేక్ష (నిర్లక్ష్యం) ఎందుకు? (మదర్థేహ్యుపేక్షా తవాసీత్కిమర్థం), అట్టి మహేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
భవత్పాదయుగ్మం కరేణావలంబే
సదా నృత్తకారిన్ సభామధ్యదేశే |
సదా భావయే త్వాం తదా దాస్యసీష్టం
మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్ || ౯ ||
సభ మధ్యలో నిరంతరం నృత్యం చేసే ఓ స్వామీ! నీ పాదద్వయాన్ని నా చేతులతో గట్టిగా పట్టుకుంటాను (భవత్పాదయుగ్మం కరేణావలంబే సదా నృత్తకారిన్ సభామధ్యదేశే), నిరంతరం నిన్నే ధ్యానిస్తాను, అప్పుడు నా కోరికలను నీవు తీరుస్తావు (సదా భావయే త్వాం తదా దాస్యసీష్టం), అట్టి మహేశ్వరుడైన నటరాజును భజిస్తున్నాను (మహేశం సభేశం భజేఽహం నటేశమ్).
భూయః స్వామిన్ జనిర్మే మరణమపి తథా మాస్తు భూయః సురాణాం
సామ్రాజ్యం తచ్ఛ తావత్సుఖలవరహితం దుఃఖదం నార్థయే త్వామ్ |
సంతాపఘ్నం పురారే ధురి చ తవసభా మందిరే సర్వదా త్వ-
-న్నృత్తం పశ్యన్వసేయం ప్రమథగణవరైః సాకమేతద్విధేహి || ౧౦ ||
ఓ స్వామీ! నాకు మళ్ళీ పుట్టుక వద్దు, మరణము వద్దు (భూయః స్వామిన్ జనిర్మే మరణమపి తథా మాస్తు భూయః). దేవతల సామ్రాజ్యం కూడా వద్దు, ఎందుకంటే అది కొంచెం కూడా సుఖం లేనిది, దుఃఖాన్ని ఇచ్చేది (సురాణాం సామ్రాజ్యం తచ్ఛ తావత్సుఖలవరహితం దుఃఖదం నార్థయే త్వామ్). ఓ పురారీ! నా సంతాపాలను హరించి, నీ సభా మందిరంలో ఎల్లప్పుడూ నీ నృత్యాన్ని చూస్తూ, ప్రమథ గణాలతో కలిసి నివసించేలా అనుగ్రహించు (సంతాపఘ్నం పురారే ధురి చ తవసభా మందిరే సర్వదా త్వన్నృత్తం పశ్యన్వసేయం ప్రమథగణవరైః సాకమేతద్విధేహి).
ఇతి శ్రీ జ్ఞానసంబంధ కృత శ్రీ నటేశ్వర భుజంగ స్తుతిః |
మరిన్ని శ్రీ శివ స్తోత్రాలు చూడండి. మరిన్ని శ్రీ నటరాజ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.