Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(వేటగాడి (నిషాదుడి) బాణానికి గాయపడిన పంది ముని ఆశ్రమంలో దాక్కుంటుంది. అప్పుడు ఆ వేటగాడు వచ్చి మునిని పంది ఎక్కడ ఉందని ప్రశ్నిస్తాడు. సత్యం చెబితే ప్రాణి హత్య జరుగుతుంది, అబద్ధం చెబితే వ్రతం భంగమౌతుంది. ఈ ధర్మసంకటంలో ఉన్న ముని దేవి కృపతో అద్భుతమైన సమాధానం చెప్పి, జ్ఞానిగా మారిన ఘట్టం ఇది. ధర్మసంకట సమయాల్లో సరైన నిర్ణయం తీసుకునే వివేకం కలుగుతుంది. వాక్శుద్ధి, జ్ఞానం మరియు కవిత్వ పటిమ లభిస్తాయి.)
అథాఽఽగతః కశ్చిదధిజ్యధన్వా
మునిం నిషాదః సహసా జగాద |
త్వం సత్యవాగ్బ్రూహి మునే త్వయా కిం
దృష్టః కిటిః సాయకవిద్ధదేహః || ౧౩-౧ ||
అటుపిమ్మట (అడవి పంది దాక్కున్న తర్వాత), ఎక్కుపెట్టిన ధనస్సు కల ఒక నిషాదుడు (వేటగాడు) హఠాత్తుగా వచ్చి మునితో ఇలా అన్నాడు— “మునే! నీవు సత్యమును పలికేవాడవు కదా (సత్యవాగ్), చెప్పుము; నీవు బాణముతో కొట్టబడిన శరీరం గల ఆ అడవి పందిని (కిటిః) చూశావా?”
దృష్టస్త్వయా చేద్వద సూకరః క్వ
గతో న వాఽదృశ్యత కిం మునీంద్ర |
అహం నిషాదః ఖలు వన్యవృత్తి-
-ర్మమాస్తి దారాదికపోష్యవర్గః || ౧౩-౨ ||
“ఒకవేళ నీవు చూసి ఉంటే, ఆ సూకరము (పంది) ఎక్కడికి వెళ్ళిందో చెప్పు. ఓ మునీంద్రా! లేదా అది నీకు కనిపించలేదా? నేను నిశ్చయముగా అడవి వేటయే వృత్తిగా (వన్యవృత్తిః) గలవాడను; నాకు పోషించవలసిన భార్యాబిడ్డలు మొదలైనవారు (దారాదికపోష్యవర్గః) ఉన్నారు.”
శ్రుత్వా నిషాదస్య వచో మునిః స
తూష్ణీం స్థితశ్చింతయతి స్మ గాఢమ్ |
వదామి కిం దృష్ట ఇతీర్యతే చే-
-ద్ధన్యాదయం తం మమ చాప్యఘం స్యాత్ || ౧౩-౩ ||
ఆ నిషాదుని మాటలు విని, ఆ ముని మౌనముగా ఉండి గాఢముగా చింతించాడు— “నేను ‘చూశాను’ అని పలికినట్లయితే, ఇతడు దానిని చంపివేస్తాడు; అప్పుడు ఆ పాపము (అఘం) నాకు కూడా కలుగును.”
సత్యం నరం రక్షతి రక్షితం చే-
-దసత్యవక్తా నరకం వ్రజేచ్చ |
సత్యం హి సత్యం సదయం న కించి-
-త్సత్యం కృపాశూన్యమిదం మతం మే || ౧౩-౪ ||
“సత్యము మానవుని రక్షిస్తుంది, ఆ సత్యము రక్షించబడినట్లయితే (రక్షితం చేత్). కానీ అసత్యము పలికేవాడు నరకమునకు వెళ్తాడు. దయతో కూడినది (సదయం) కానిది సత్యమే కాదు; కృప లేని సత్యము వ్యర్థమనేది నా మతము (అభిప్రాయము).”
ఏవం మునేశ్చింతయతః స్వకార్య-
-వ్యగ్రో నిషాదః పునరేవమూచే |
దృష్టస్త్వయా కిం స కిటిర్న కిం వా
దృష్టః స శీఘ్రం కథయాత్ర సత్యమ్ || ౧౩-౫ ||
ముని ఈ విధంగా ఆలోచిస్తుండగా, తన పనిలో తొందరపడుతున్న (స్వకార్యవ్యగ్రః) ఆ వేటగాడు మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు— “ఆ పంది నీకు కనిపించిందా? లేదా? ఒకవేళ చూసి ఉంటే ఇక్కడ శీఘ్రముగా (త్వరగా) సత్యమును చెప్పు.”
మునిస్తమాహాత్ర పునః పునః కిం
నిషాద మాం పృచ్ఛసి మోహమగ్నః |
పశ్యన్ న భాషేత న చ బ్రువాణః
పశ్యేదలం వాగ్భిరవేహి సత్యమ్ || ౧౩-౬ ||
అప్పుడు ఆ ముని అతనితో మరల ఇలా అన్నాడు— “ఓ నిషాదుడా! మోహములో మునిగి నన్ను మాటిమాటికీ ఎందుకు అడుగుతావు? చూసేది (కన్ను) మాట్లాడదు (న భాషేత); మాట్లాడేది (నోరు) దేనిని చూడదు (న పశ్యేత్). వ్యర్థమైన మాటలు చాలించి (అలం వాగ్భిః) నిజాన్ని గ్రహించు.”
ఉన్మాదినో జల్పనమేతదేవం
మత్వా నిషాదః సహసా జగామ |
న సత్యముక్తం మునినా న కోలో
హతశ్చ సర్వం తవ దేవి లీలాః || ౧౩-౭ ||
ఇది ఒక ఉన్మాది (పిచ్చివాని) ప్రలాపన అని తలచి ఆ వేటగాడు వెంటనే వెళ్ళిపోయాడు. ఓ దేవీ! ముని అసత్యము ఆడలేదు, పంది (కోలో) చంపబడలేదు; ఇవన్నీ నీ లీలలే!
ద్రష్టా పరం బ్రహ్మ తదేవ చ స్యా-
-దితి శ్రుతిః ప్రాహ న భాషతే సః |
సదా బ్రువాణస్తు న పశ్యతీద-
-మయం హి సత్యవ్రతవాక్యసారః || ౧౩-౮ ||
“చూసేవాడు పరబ్రహ్మము, అది మాత్రమే సత్యము; కానీ అది మాట్లాడదు. నిరంతరం మాట్లాడేవాడు (నోరు) దేనిని చూడలేడు”— ఇదే సత్యవ్రతుని వాక్యములోని పరమార్థము (సారః) అని శ్రుతులు (వేదములు) చెబుతున్నాయి.
భూయః స సారస్వతబీజమంత్రం
చిరం జపన్ జ్ఞాననిధిః కవిశ్చ |
వాల్మీకివత్సర్వదిశి ప్రసిద్ధో
బభూవ బంధూన్ సమతర్పయచ్చ || ౧౩-౯ ||
ఆ తర్వాత అతడు సారస్వత బీజ మంత్రాన్ని (ఐం) చిరకాలం జపించి జ్ఞాన నిధిగా, గొప్ప కవిగా మారాడు. వాల్మీకి వలె అన్ని దిక్కులా ప్రసిద్ధి చెంది, తన బంధువులను కూడా తృప్తిపరిచాడు (సమతర్పయచ్చ).
స్మృతా నతా దేవి సుపూజితా వా
శ్రుతా నుతా వా ఖలు వందితా వా |
దదాసి నిత్యం హితమాశ్రితేభ్యః
కృపార్ద్రచిత్తే సతతం నమస్తే || ౧౩-౧౦ ||
ఓ దేవీ! నిన్ను స్మరించినా, నమస్కరించినా (నతా), చక్కగా పూజించినా, నీ కథలు విన్నా, నిన్ను స్తుతించినా (నుతా) లేదా వందనము చేసినా నీవు ఆశ్రితులకు నిత్యము హితమునే దయచేస్తావు. ఓ కరుణార్ద్ర హృదయా! నీకు సదా నమస్కారము.
చతుర్దశ దశకమ్ (౧౪) – సుదర్శనకథా-భరద్వాజాశ్రమ ప్రవేశమ్ >>
సంపూర్ణ దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు) చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.