Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
[గమనిక: ఈ స్తోత్రము “శ్రీ వేంకటేశ్వర స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో లో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]
(ఈ శ్లోకాలు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామికి మరియు శ్రీ రంగనాథ స్వామికి మధ్య గల అభేదాన్ని, సంబంధాన్ని తెలిపే అత్యంత గంభీరమైన మరియు అందమైన స్తోత్ర భాగాలు. ముఖ్యంగా శ్రీరంగంలోని రంగనాథుడే వృషాద్రి (తిరుమల) పై వేంకటేశ్వరుడిగా వెలిశాడని ఇక్కడ వర్ణించబడింది.)
రంగే తుంగే కవేరాచలజకనకనద్యంతరంగే భుజంగే
శేషే శేషే విచిన్వన్ జగదవననయం భాత్యశేషేఽపి దోషే |
నిద్రాముద్రాం దధానో నిఖిలజనగుణధ్యానసాంద్రామతంద్రాం
చింతాం యాం తాం వృషాద్రౌ విరచయసి రమాకాంత కాంతాం శుభాంతామ్ || ౧ ||
కావేరీ నది (కవేరాచలజ) మధ్యలో ఉన్న శ్రీరంగ క్షేత్రంలో (రంగే), ఆదిశేషుడనే పాముపై (భుజంగే శేషే), జగత్తును రక్షించే ఉపాయాన్ని (జగదవననయం) ఆలోచిస్తూ, ఎటువంటి దోషం లేనివాడవై (అశేషేఽపి దోషే), నిద్ర అనే ముద్రను ధరించి, నిఖిల జనుల గుణాలను ధ్యానిస్తూ, అలసట లేని ఏ చింతనైతే (ఆలోచనైతే) చేస్తున్నావో… ఓ రమాకాంతా! అట్టి శుభప్రదమైన చింతను నీవు వృషాద్రి (తిరుమల) పై నెరవేర్చుచున్నావు.
తాం చింతాం రంగక్లుప్తాం వృషగిరిశిఖరే సార్థయన్ రంగనాథ
శ్రీవత్సం వా విభూషాం వ్రణకిణమహిరాట్సూరిక్లుప్తాపరాధమ్ |
ధృత్వా వాత్సల్యమత్యుజ్జ్వలయితుమవనే సత్క్రతౌ బద్ధదీక్షో
బధ్నన్స్వీయాంఘ్రియూపే నిఖిలనరపశూన్ గౌణరజ్జ్వాఽసి యజ్వా || ౨ ||
ఓ రంగనాథా! శ్రీరంగంలో నీవు చేసిన ఆ ఆలోచనను వృషగిరి శిఖరంపై సార్థకం చేస్తున్నావు. శ్రీవత్సమనే ఆభరణాన్ని లేదా భృగు మహర్షి తన్నినప్పుడు కలిగిన గాయాన్ని (వ్రణకిణ) అలంకారంగా ధరించి, భక్తుల అపరాధాలను క్షమించి వాత్సల్యాన్ని ప్రకాశింపజేస్తున్నావు. ఈ లోకాన్ని రక్షించే యజ్ఞంలో దీక్షబూనిన యజ్వవు (యజ్ఞకర్తవు) నీవే. నీ పాదాలనే యజ్ఞ స్తంభానికి (అంఘ్రియూపే), నరపశువులమైన మమ్మల్ని గుణము అనే తాడుతో (గౌణరజ్జ్వా) కట్టివేసి మమ్మల్ని ఉద్ధరిస్తున్నావు.
జ్వాలారావప్రనష్టాసురనివహమహాశ్రీరథాంగాబ్జహస్తం
శ్రీరంగే చింతితార్థాన్నిజజనవిషయే యోక్తుకామం తదర్హాన్ |
ద్రష్టుం దృష్ట్యా సమంతాజ్జగతి వృషగిరేస్తుంగశృంగాధిరూఢం
దుష్టాదుష్టానవంతం నిరుపధికృపయా శ్రీనివాసం భజేఽన్తః || ౩ ||
తన జ్వాలల ధ్వనితోనే అసుర సమూహాలను నశింపజేసే చక్రము (రథాంగ), పద్మము హస్తమందు కలవాడిని, శ్రీరంగంలో తన భక్తుల గురించి ఆలోచించిన కార్యాలను నెరవేర్చడానికి సిద్ధపడిన వాడిని, ఈ జగత్తులో అర్హులైన భక్తులను చూడటానికి వృషగిరి యొక్క ఉన్నత శిఖరాన్ని అధిరోహించిన వాడిని, దుష్టులను-శిష్టులను అందరినీ తన అంతులేని కృపతో రక్షించే శ్రీనివాసుని నా అంతరాత్మలో భజిస్తున్నాను.
అంతః కాంతశ్శ్రియో నస్సకరుణవిలసద్దృక్తరంగైరపాంగైః
సించన్ముంచన్కృపాంభఃకణగణభరితాన్ప్రేమపూరానపారాన్ |
రూపం చాపాదచూడం విశదముపనయన్ పంకజాక్షం సమక్షం
ధత్తాం హృత్తాపశాంత్యై శిశిరమృదులతానిర్జితాబ్జే పదాబ్జే || ౪ ||
లక్ష్మీదేవికి ప్రియుడైన ఆ స్వామి, దయతో కూడిన తన కడకంటి చూపులనే (అపాంగైః) తరంగాలతో మమ్మల్ని తడుపుతూ, అపారమైన ప్రేమ ప్రవాహాన్ని కురిపిస్తూ, పాదము నుండి శిరస్సు వరకు (ఆపాదచూడం) తన స్పష్టమైన పద్మనేత్ర రూపమును మా కళ్ళ ముందు నిలుపుగాక. నా హృదయ తాపాన్ని శాంతింపజేయడానికి, పద్మములను సైతం ఓడించే అత్యంత కోమలమైన ఆ పాదపద్మాలను నా హృదయంలో ఉంచుదును గాక.
అబ్జేన సదృశి సంతతమింధే హృత్పుండరీకకుండే యః |
జడిమార్త ఆశ్రయేఽద్భుతపావకమేతం నిరింధనం జ్వలితమ్ || ౫ ||
ఎల్లప్పుడూ నా హృదయమనే పద్మ కుండంలో (హృత్పుండరీకకుండే) వెలిగేవాడు, జడత్వం (అజ్ఞానం) అనే చలితో బాధపడే నాకు ఆశ్రయమైనవాడు, ఇంధనం (కట్టెలు) లేకుండానే స్వయంగా ప్రకాశించే అద్భుతమైన అగ్ని స్వరూపుడైన ఆ స్వామిని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
జ్వలితనానానాగశృంగగమణిగణోదితసుపరభాగక
ఘననిభాభాభాసురాంగక వృషగిరీశ్వర వితర శం మమ |
సుజనతాతాతాయితాఖిలహితసుశీతలగుణగణాలయ
విసృమరారారాదుదిత్వరరిపుభయంకరకరసుదర్శన |
సకలపాపాపారభీకరఘనరవాకరసుదర సాదరమ్
అవతు మామామాఘసంభృతమగణనోచితగుణ రమేశ్వర |
తవ కృపా పాపాటవీహతిదవహుతాశనసమహిమా ధ్రువమ్
ఇతరథాథాథారమస్త్యఘగణవిమోచనమిహ న కించన || ౬ ||
ప్రకాశించే అనేకమైన శేషాద్రి శిఖరాలపై గల మణుల సమూహము నుండి వెలువడే గొప్ప కాంతి కలిగినవాడా! మేఘము వలె (ఘననిభ) మెరిసే దేహము కలవాడా! ఓ వృషగిరీశ్వరా, నాకు శుభమును (శం మమ) ప్రసాదించుము. మంచి జనులకు తండ్రి వంటివాడా (తాతాయిత), అందరికీ మేలు చేసేవాడా, అత్యంత చల్లనైన సద్గుణాలకు నిలయమైనవాడా! అంతటా వ్యాపించి (విసృమర), శత్రువులకు భయం కలిగించేలా వెలిగే సుదర్శన చక్రము నీ హస్తమందు కలవాడా! సమస్త పాపములను పోగొట్టేలా, సముద్రపు ఘోష వలె భయంకరమైన గంభీర ధ్వనిని చేసే శంఖము (సుదర) ధరించినవాడా! పాపములతో నిండిన (ఆఘసంభృత) నన్ను, లెక్కలేనన్ని సద్గుణములు కల ఓ రమేశ్వరా, ఆదరముతో రక్షించుము (అవతు మామ్). నీ దయ (కృపా) అనేది పాపములనే అడవిని (పాపాటవీ) దహించివేసే కార్చిచ్చు (దవహుతాశన) వంటి మహిమ కలదన్నది నిజం (ధ్రువమ్). ఇది తప్ప, నా పాప సమూహముల నుండి విముక్తి పొందుటకు ఈ లోకంలో వేరే ఏ ఆధారము (ఆధారమస్తి) ఏమాత్రం లేదు.
నగధరారారాధనే తవ వృషగిరీశ్వర య ఇహ సాదర-
రచితనానానామకౌసుమతరులసన్నిజవనవిభాగజ-
సుమకృతాం తాం తాం శుభస్రజముపహరన్ సుఖమహిపతిర్గురుః |
అతిరయాయాయాసదాయకభవభయానకశఠరిపోః కిల
నిగమగా గా గాయతా యతిపరిబృఢేన తు రచయ పూరుష |
జితసభో భో భోగిరాంగిరిపతిపదార్చనమితి నియోజితః
ఇహ పరం రంరమ్యతే స్మ చ తదుదితవ్రణచుబుకభూషణే |
ఇహ రమే మే మేఘరోచిషి భవతి హారిణి హృదయరంగగ || ౭ ||
గోవర్ధన గిరిని ఎత్తినవాడా (నగధర)! ఓ వృషగిరీశ్వరా! నీ ఆరాధన యందు ఆసక్తితో, ఇక్కడ నీ తోటలలో (వనవిభాగజ) పూసిన అనేక రకములైన (నానానామ) పుష్పములతో అల్లబడిన శుభప్రదమైన పూమాలలను (శుభస్రజమ్) నీకు సమర్పించుచున్నాడు. ఆ మాలలను సమర్పించునట్టి గురువైన ‘అనంతాళ్వార్’ (సుఖమహిపతిః) నీకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రుడు. మిక్కిలి వేగముగా అలసటను, ఆయాసాన్ని కలిగించే భయంకరమైన ఈ సంసార భయాన్ని పోగొట్టేవాడా! వేదములను (నిగమగాః) గానం చేసే యతిరాజైన రామానుజాచార్యుల (యతిపరిబృఢేన) చేత నియమింపబడినవాడై.. సభలను జయించినవాడా! ఓ భోగిరాజగిరిపతి (శేషాద్రిపతి)! నీ పాదార్చనము చేయమని రామానుజులచే నియోగింపబడిన ఆ భక్తుడు (అనంతాళ్వార్), నీ గడ్డంపై ఏర్పడిన గాయపు గుర్తునే ఆభరణముగా (చుబుకభూషణే) కలిగిన నీ దివ్యమంగళ స్వరూపాన్ని చూసి పరవశిస్తున్నాడు. మేఘము వంటి కాంతి (మేఘరోచిషి) కలిగినవాడా! మనోహరమైనవాడా! నా హృదయమనే రంగస్థలముపై (హృదయరంగగ) విహరించే ఓ స్వామీ! నీ యందే నా మనస్సు నిరంతరం రమించుగాక (సంతోషించుగాక).
గతభయే యే యే పదే తవ రుచియుతా భువి వృషగిరీశ్వర
విదధతే తే తే పదార్చనమితరథా గతివిరహితా ఇతి |
మతిమతా తాతాయితే త్వయి శరణతాం హృది కలయతా పరి-
చరణయా యాయాఽఽయతా తవ ఫణిగణాధిపగురువరేణ తు |
విరచితాం తాంతాం వనావలిముపగతే త్వయి విహరతి ద్రుమ-
నహనగాంగాం గామివ శ్రియమరచయత్తవ స గురురస్య చ |
తదను తాంతాం తాం రమాం పరిజనగిరా ద్రుతమవయతో నిజ-
శిశుదశాశాశాలినీమపి వితరతో వర వితర శం మమ || ౮ ||
భయం లేనిది (గతభయే) మరియు అత్యంత కాంతివంతమైన నీ పాద పద్మముల యందు (పదే తవ) ఎవరైతే ఆసక్తి కలిగి ఉన్నారో.. ఓ వృషగిరీశ్వరా! వారు ఇతర గతి లేనివారై నీ పాదార్చనను ఆశ్రయిస్తున్నారు. జ్ఞానివి, తండ్రి వంటివాడివి (తాతాయితే) అయిన నీ యందు శరణాగతిని కలిగి, నీ కైంకర్యం (పరిచరణయా) పట్ల దీక్ష వహించిన ఆచార్యులైన అనంతాళ్వార్ (ఫణిగణాధిప గురువరేణ) చేత.. నిరంతరం శ్రమించి పెంచబడిన ఆ పూల వనములలో (వనావలి) నీవు విహరిస్తున్నప్పుడు, ఆ చెట్ల వరుసలు భూమిపైకి దిగివచ్చిన గంగానది వలె అత్యంత శోభను (శ్రియమ్) సంతరించుకున్నాయి. నీ సేవలో నిమగ్నమైన ఆ గురువు (అనంతాళ్వార్) ఆ సౌందర్యాన్ని చూసి పులకించిపోయాడు. ఆ సమయంలో, నీవు మరియు లక్ష్మీదేవి (రమామ్) చిన్న పిల్లల రూపంలో (శిశుదశా) ఆ తోటలోని పూలను కోస్తుండగా, అది చూసిన అనంతాళ్వార్ మిమ్మల్ని పట్టుకోవాలని ప్రయత్నించారు. భక్తుల మాటలకు (పరిజనగిరా) లొంగిపోయే ఓ వరప్రదాతా! బాల్య చేష్టలతో అలరిస్తూ, శరణు కోరిన వారికి శుభాలను ఇచ్చే ఓ వేంకటేశ్వరా! నాకు మంగళమును (శం మమ) ప్రసాదించుము.
మమతయా యాయాఽఽవిలా మతిరుదయతే మమ సపది తాం హర
కరుణయా యాయా శుభా మమ వితర తామయి వృషగిరీశ్వర |
సదుదయాయాయాసమృచ్ఛసి న దరమప్యరివిదలనాదిషు
మదుదయాయాయాసమీప్ససి న తు కథం మమ రిపుజయాయ చ |
మయి దయాయా యాసి కేన తు న పదతాం నను నిగద తన్మమ
మమ విభో భో భోగినాయకశయన మే మతమరిజయం దిశ |
పరమ యాయా యా దయా తవ నిరవధిం మయి ఝటితి తామయి
సుమహిమా మా మాధవ క్షతిముపగమత్తవ మమ కృతేఽనఘ || ౯ ||
మమకారము (మమతయా) చేత ఏ బుద్ధి అయితే మలినమైనదో (ఆవిలా మతిః), నాలో ఉదయించే అట్టి అజ్ఞానాన్ని వెనువెంటనే తొలగించుము (హర). ఓ వృషగిరీశ్వరా! నీ కరుణతో ఏది శుభప్రదమైనదో, అట్టి బుద్ధిని నాకు ప్రసాదించుము (వితర). సజ్జనుల అభ్యుదయం కోసం, శత్రువులను సంహరించుటలో (అరివిదలనాదిషు) నీవు ఏమాత్రం భయం (దరమపి) లేకుండా శ్రమిస్తావు. మరి నా అభివృద్ధి కోసం, నాలోని శత్రువులను (కామ క్రోధాదులను) జయించుట కోసం నీవు ఎందుకు ప్రయత్నించవు? నాపై దయ చూపుటలో నీవు ఎందుకు వెనుకంజ వేస్తున్నావో నాకు చెప్పుము (నిగద తన్మమ). ఓ ప్రభూ! శేషతల్పంపై శయనించేవాడా (భోగినాయకశయన)! నాలోని శత్రువులను జయించే బుద్ధిని నాకు ప్రసాదించుము (మతమరిజయం దిశ). ఓ పరాత్పరా! నీ అంతులేని దయ (నిరవధిం దయా) నాపై త్వరగా ప్రసరింపజేయుము. ఓ మాధవా! పాపరహితుడా (అనఘ)! నా కోసం నీవు చూపే ఆ గొప్ప మహిమ కలిగిన దయకు ఎన్నటికీ తరుగుదల (క్షతిముపగమత్) కలగకూడదు.
ఘటితపాపాపారదుర్భటపటలదుర్ఘటనిధనకారణ
రణధరారారాత్పలాయననిజనిదర్శితబహుబలాయన |
దరవరారారావనాశన మధువినాశన మమ మనోధన
రిపులయాయాయాహి పాహి న ఇదమరం మమ కలయ పావన |
సుతరసాసాసారదృక్తతిరతిశుభా తవ నిపతతాన్మయి
సహరమో మోమోత్తు సంతతమయి భవాన్మయి వృషగిరావపి
ప్రతిదినం నంనమ్యతే మమ మన ఉపేక్షితతదపరం త్వయి
తదరిపాపాపాసనం కురు వృషగిరీశ్వర సతతముజ్జ్వల || ౧౦ ||
మూటగట్టుకున్న అంతులేని పాపముల (పాపాపార) భయంకరమైన సమూహాలను నాశనం చేయుటలో (నిధన) సమర్థుడవైన వాడా! యుద్ధరంగంలో నిలిచి (రణధర), శత్రువులు భయంతో దూరంగా పారిపోయేలా (పలాయన) నీ గొప్ప బలపరాక్రమాలను ప్రదర్శించే వాడా! నీ శ్రేష్ఠమైన శంఖము (దరవర) యొక్క గంభీర ధ్వనితో శత్రువుల గర్వాన్ని అణచేవాడా! మధు అనే రాక్షసుడిని సంహరించిన వాడా (మధువినాశన)! నా మనస్సుకు ఏకైక ధనమైన వాడా! నాలోని అంతశ్శత్రువులను (అరి) లయం చేసి, నన్ను రక్షించుము (పాహి నః). పవిత్రుడా, ఈ కార్యాన్ని వెంటనే (అరం) నెరవేర్చుము. అత్యంత వేగముగా (సుతరస), వర్షధార వలె (ఆసార) కురిసే నీ శుభప్రదమైన కడకంటి చూపులు (దృక్తతి) నాపై ప్రసరింపజేయుము. ఓ వృషగిరీశ్వరా! నీవు లక్ష్మీదేవి (రమ) తో కలిసి నా యందు, అలాగే ఈ వృషగిరి యందు నిరంతరం సంతోషంగా (మోమోత్తు) నివసించుము. నా మనస్సు ప్రతిరోజూ నీకే నమస్కరిస్తోంది (నంనమ్యతే). నీవు తప్ప వేరే ఏ ఇతర విషయాన్ని అది ఆశించడం లేదు. ఓ వృషగిరీశ్వరా! ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించే వాడా! నాలోని శత్రువులను, పాపాలను పూర్తిగా నశింపజేయుము (పాపాపాసనం కురు).
ఉజ్జ్వలవేంకటనాథస్తోత్రం పఠతాం ధ్రువాఽరివిజయశ్రీః |
శ్రీరంగోక్తం లసతి యదమృతం సారజ్ఞహృదయసారంగే || ౧౧ ||
అత్యంత తేజోవంతమైన (ఉజ్జ్వల) ఈ వేంకటనాథ స్తోత్రాన్ని పఠించే వారికి శత్రువులపై విజయం మరియు సంపద (అరివిజయశ్రీః) నిశ్చయముగా (ధ్రువ) కలుగుతాయి. శ్రీరంగనాథుని (లేదా శ్రీరంగరామానుజ మునుల) ద్వారా చెప్పబడిన, అమృతం వంటి సారము కలిగిన ఈ స్తోత్రం… విషయ సారమును గ్రహించగల పండితుల/భక్తుల హృదయమనే లేడి (హృదయసారంగే) యందు ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.
ఇతి ఉజ్జ్వలవేంకటనాథస్తోత్రమ్ |
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము, ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
శ్రీ వేంకటేశ్వర స్తోత్రనిధి
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
మరిన్ని శ్రీ వేంకటేశ్వర స్తోత్రాలు చూడండి.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.