Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(శ్రీవిద్యోపాసనలో సిద్ధుడైన దీపకనాథుడు, త్రిపురసుందరీ దేవిని మంత్ర స్వరూపిణిగా (వాగ్భవ, కామరాజ, శక్తి కూటాల సమాహారంగా) దర్శిస్తూ, ఆమె పాదాల చెంత దేవతలందరూ ప్రణమిల్లే అద్భుత దృశ్యాన్ని వర్ణిస్తున్న సందర్భం ఇది. ఈ దండకాన్ని పఠించడం వల్ల వాక్శుద్ధి కలుగుతుంది. మంత్ర సిద్ధికి కావలసిన ఏకాగ్రత లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా భయంకరమైన ఆపదల్లో ఉన్నప్పుడు అమ్మవారి రక్షణ లభించి, శత్రువులపై విజయం మరియు మనశ్శాంతి సిద్ధించును.)
జయతి నిజసుధాంభః సంభవా వాగ్భవశ్రీః
అథ సరస సముద్యత్ కామతత్త్వానుభావా |
తదను పరమధామ ధ్యానసంలక్ష్య మోక్షా
రవి శశి శిఖిరూపా త్రైపురీ మంత్రశక్తిః || ౧ ||
తనదైన అమృత జలాల నుండి పుట్టినది, వాగ్భవ కూట స్వరూపిణి (సరస్వతీ శక్తి) అయిన నీకు జయము! ఆ పైన సరసమైన, ఉజ్జ్వలమైన కామరాజ కూట అనుభవం కలిగిన దానివో; ఆ తదుపరి పరమధామమైన ధ్యానం ద్వారా మోక్షాన్ని ఇచ్చే శక్తి కూట స్వరూపిణివో; సూర్య (రవి), చంద్ర (శశి), అగ్ని (శిఖి) రూపాల్లో వెలిగే త్రిపురసుందరీ మంత్ర శక్తికి (శ్రీవిద్యకు) జయము! జయము!
జయ జయ జగదేకమాతర్నమశ్చంద్ర చూడేంద్ర సోపేంద్ర పద్మోద్భవోష్ణాంశు శీతాంశు శిఖి పవన యమ ధనద దనుజేంద్రపతి వరుణప్రముఖ సకల సుర ముకుటమణి నిచయకర నికర పరిజనిత పుర వివిధ రుచిరుచిర కుసుమచయ బుద్ధిలుబ్ధ భ్రమద్భ్రమరమాలా నినాదానుగత మంజుశింజాన మంజీరకల కనకమయ కింకిణీ క్వాణయన్ నృత్యదుద్దామ నిభృతపదలలిత కింకరాలంకృత సుచంక్రమణ లీలే సులీలే, స్థలాంభోజ నిభచరణ నఖరత్న కాంతిచ్ఛలేన హరనయన హవ్యాశనప్రతికృతానంగ విజయశ్రియా అసౌ భవత్యా భవ ఇవ శరణాగతః పాదమూలే సమాలీన ఇవాలక్ష్యతే సులక్ష్యతే, లలిత లావణ్యతరు కందలీ సుభగ జంఘాలతే చిల్లతే || ౨ ||
లోకైక మాతవు, శిరస్సున చంద్రుని ధరించిన దానివైన ఓ తల్లీ! నీకు జయము. ఇంద్రుడు, విష్ణువు (సోపేంద్ర), బ్రహ్మ (పద్మోద్భవ), సూర్యుడు (ఉష్ణాంశు), చంద్రుడు (శీతాంశు), అగ్ని, వాయువు, యముడు, కుబేరుడు (ధనద), నిరృతి (దనుజేంద్రపతి), వరుణుడు మొదలైన సకల దేవతల కిరీటాలలోని రత్న కాంతులు నీ పాదాల చెంత నీరాజనాలు పలుకుతున్నాయి. నీ పాదాల వద్ద భక్తులు సమర్పించిన రకరకాల సువాసన గల పూల కోసం భ్రమరములు (తుమ్మెదలు) ఝుమ్మని నాదం చేస్తున్నాయి. ఆ నాదానికి అనుగుణంగా నీ కాళ్ళ అందెలు (మంజీరము), బంగారు మొలనూలు గంటలు (కింకిణీ) శ్రావ్యంగా ధ్వనిస్తుండగా, నువ్వు చేసే లలితమైన నృత్య లీలకు జయము. నీ పాదాలలోని నఖ కాంతులు (గోళ్ల వెలుగు) ఎంతటివంటే.. పూర్వం శివుని కంటి మంటలో భస్మమైన మన్మథుడు, తిరిగి బ్రతికి వచ్చి విజయం సాధించి, నీ పాదాల చెంత శరణు కోరి దాక్కున్నాడా అన్నట్లుగా ఆ కాంతులు ప్రకాశిస్తున్నాయి. లలితమైన సౌందర్యమనే చెట్టుకు మొలకల వంటి నీ జంఘలు (పిక్కలు) అత్యంత శోభాయమానంగా విరాజిల్లుతున్నాయి.
గలిత కలధౌత ప్రభోరుద్యుతే సుద్యుతే విద్యుదుద్యోత మాణిక్య బంధోజ్జ్వలానర్ఘ కాంచీ కలాపానుసంయమిత సునితంబ బింబస్థలే సుస్థలే || ౩ ||
కరిగించిన బంగారం (కలధౌత) వలె మెరిసిపోయే తొడల కాంతి కలదానా! మెరుపు తీగ వలె మెరిసే మాణిక్యాలతో పొదిగిన, వెలకట్టలేని మొలనూలు (కాంచీ కలాపము) ధరించిన విశాలమైన నితంబము (కటి ప్రదేశం) కలదానా! అత్యంత సుందరమైన రూపము గలదానా! నీకు జయము.
స్మరద్విరద పరిరచిత నవరోమరాజ్యంకుశే నిరంకుశే || ౪ ||
మన్మథుడనే ఏనుగు (స్మర ద్విరద) నడయాడినట్లుగా ఉన్న నీ ఉదరముపై, కొత్తగా మొలిచిన రోమరాజి (నూగారు) అనే అంకుశము కలదానా! దేనికీ లొంగని స్వతంత్ర శక్తివైన (నిరంకుశే) ఓ తల్లీ! నీకు జయము.
దక్షిణావర్త నాభిభ్రమత్రివలితట పరిలుఠిత లలిత లావణ్యరస సురనిమ్నగా భూషిత సుమధ్య దేశే సుదేశే, స్ఫురత్తార హారావలీ గగన గంగాతరంగ వ్రజాలింగితోత్తుంగ నిబిడస్తన సౌవర్ణ గిరిశిఖర యుగ్మే అయుగ్మే ఉమే || ౫ ||
కుడివైపుకు తిరిగిన (దక్షిణావర్త) లోతైన నాభి అనే సుడిగుండము, కడుపుపై ఉన్న మూడు మడతలు (త్రివలి) అనే తీరాల మధ్య ప్రవహించే లావణ్య రసమనే ఆకాశ గంగ (సురనిమ్నగా) తో శోభిల్లే నడుము కలదానా! ఆకాశ గంగా తరంగాల వలె మెరిసే ముత్యాల హారాలతో ఆలింగనం చేసుకోబడిన, మేరు పర్వత శిఖరాల వంటి (సౌవర్ణ గిరిశిఖర) వక్షస్థలము కలదానా! ఓ ఉమా దేవీ! నీకు జయము.
మురారికర కంబురేఖానుగత కంఠపీఠే సుపీఠే, లసత్ సరళ సవిలాస భుజయుగళ పరిహసిత నవకోమల మృణాలే సునాలే || ౬ ||
విష్ణుమూర్తి (మురారి) చేతిలోని పాంచజన్యం అనే శంఖముపై ఉన్న మూడు రేఖల వలె అందమైన రేఖలు కలిగిన కంఠము (మెడ) కలదానా! సరళంగా, విలాసంగా ఉన్న నీ బాహువులు (చేతులు) కొత్తగా పుట్టిన తామర తూడుల (మృణాలే) మెత్తదనాన్ని కూడా ఎగతాళి చేస్తున్నాయి (అంత మెత్తనివని భావం). అట్టి సుందర బాహువులు కలదానా! నీకు జయము.
మహార్హమణివలయజ మయూఖచయ మాంసల కరకమల నఖరత్న కిరణే జితరణే సుకరణే సుశరణే || ౭ ||
వెలకట్టలేని మణిమయ కంకణాల (గాజుల) నుండి వెలువడే కిరణాల సమూహముతో ప్రకాశించే హస్త కమలములు కలదానా! నీ చేతి గోళ్లనే రత్నాల నుండి వెలువడే కాంతి, యుద్ధ రంగంలోని వెలుగులని కూడా జయిస్తోంది (జిత రణే). శరణు కోరిన వారిని రక్షించే (సుశరణే) ఓ తల్లీ! నీకు జయము.
స్ఫురత్ పద్మరాగేంద్ర మణికుండలోల్లసిత కాంతిచ్ఛటోచ్ఛురిత గండస్థలీ రచిత కస్తూరికా పత్రరేఖా సముద్ఘాత సునాసీర గాండీవ శోభే సుశోభే || ౮ ||
మెరిసే పద్మరాగమణులతో చేసిన చెవి కుండలాల కాంతి, నీ బుగ్గలను (గండస్థలీ) తాకి ప్రతిఫలిస్తోంది. ఆ బుగ్గలను కస్తూరితో చిత్రించిన పత్రలేఖలు (మకరికలు) అలంకరిస్తున్నాయి. ఆ మొత్తం సౌందర్యం ఇంద్రుని ధనుస్సు (గాండీవ) వలె అద్భుతమైన రంగులతో ప్రకాశిస్తోంది. అట్టి సుందర రూపము గలదానా! నీకు జయము.
మహాసిద్ధ గంధర్వగణ కిన్నరీ తుంబురు ప్రముఖ వరరచిత వరవివిధ పదమంగళానంగ సంగీత సుఖశ్రవణ సంపూర్ణకర్ణే జయ స్వామిని || ౯ ||
మహాసిద్ధులు, గంధర్వులు, కిన్నెరులు, తుంబురుడు మొదలైన ప్రసిద్ధ సంగీతకారులు ఆలపించే మంగళకరమైన సంగీతాన్ని ఆలకించడంలో నిమగ్నమైన (సంపూర్ణ కర్ణే) చెవులు కలదానా! ఓ స్వామినీ! నీకు జయము.
శశి శకల సుగంధి తాంబూల పరిపూర్ణముఖి సుముఖి || ౧౦ ||
పచ్చకర్పూరం (శశి శకల) వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో కూడిన తాంబూలాన్ని సేవించడం వల్ల ఎర్రగా, నిండుగా ఉన్న ముఖము కలదానా! అందమైన ముఖము కలదానా (సుముఖి)! నీకు జయము.
బాలప్రవాల ప్రభాధర దలోపాంత విశ్రాంత దంతద్యుతి ద్యోతితాశోక నవపల్లవాసక్త శరదిందు కరనికర సాంద్రప్రభే సుప్రభే దేవి || ౧౧ ||
చిగురుటాకు (ప్రవాల) వంటి పెదవుల మధ్య, మల్లెమొగ్గల వంటి నీ దంతాల కాంతి (దంతద్యుతి) అశోక వృక్షపు ఎర్రని చిగుళ్లపై పడే శరత్కాల చంద్రుని కిరణాల వలె వెలుగుతోంది. అట్టి అద్భుతమైన కాంతి కలదానా (సుప్రభే)! ఓ దేవీ! నీకు జయము.
విశ్వకర్మాది నిర్మాణ విధి సూత్ర సుస్పష్ట నాసాగ్ర రేఖే సురేఖే || ౧౨ ||
శిల్పకారుడైన విశ్వకర్మ స్వయంగా అత్యంత శ్రద్ధతో మలచినట్లుగా, సూత్రబద్ధంగా ఉన్న అందమైన నాసిక (ముక్కు) కలదానా (సురేఖే)! నీకు జయము.
కపోలతల కాంతివిభవేన న విభాంతి నశ్యంతి యాంతి ధావంతి తేజాంసి చ తమాంసి చ విమలతర తరలతర తారకానంగ లీలా విలాసోల్లసత్ కర్ణమూలాంత విశ్రాంత విపులేక్షణాక్షేప విక్షిప్త రుచిరచిత నవకుంద నీలాంబుజప్రకర పరిభూషితాశావకాశే సుకాశే || ౧౩ ||
నీ బుగ్గల (కపోలతల) కాంతి వైభవం ముందు లోకంలోని వెలుగులు (తేజాంసి) వెలవెలబోతున్నాయి, చీకట్లు (తమాంసి) నశించిపోతున్నాయి. చంచలమైన నల్లని కనుపాపలు కల నీ విశాలమైన కన్నులు (విపులేక్షణ) చెవుల వరకు వ్యాపించి ఉన్నాయి. నీ కంటిచూపుల కాంతి నల్ల కలువల (నీలాంబుజ) అందాన్ని కూడా అధిగమిస్తూ దిక్కులన్నిటినీ ప్రకాశింపజేస్తోంది. అట్టి సుందర ప్రకాశము కలదానా (సుకాశే)! నీకు జయము.
చలద్భ్రూలతా విజిత కందర్పకోదండ భంగే సుభంగే || ౧౪ ||
కదిలే నీ కనుబొమ్మల తీరు (భ్రూలతా) మన్మథుని విల్లు (కందర్ప కోదండ) యొక్క వంపును కూడా ఓడిస్తోంది. అట్టి సుందరమైన కనుబొమ్మల వంపు కలదానా (సుభంగే)! నీకు జయము.
మిలన్మధ్యమృగనాభిమయ బిందుపద చంద్రతిలకాయమానేక్షణాలంకృతార్ధేందు రోచిల్లలాటే సులాటే || ౧౫ ||
నొసటి మధ్యలో కస్తూరి (మృగనాభి) తో దిద్దిన బిందువు, అర్ధచంద్రుని వంటి నీ లలాటమునకు (నుదురు) నిండు చంద్రుని వంటి తిలకమై శోభిల్లుతోంది. అట్టి అందమైన నుదురు కలదానా (సులాటే)! నీకు జయము.
లసద్వంశమణి జాలకాంతరిత వర చలత్ కుంతలాంతానుగత కుందమాలానుషక్త భ్రమద్భ్రమర పంక్తే సుపంక్తే || ౧౬ ||
ముత్యాల జాలరుల మధ్య నుండి జాలువారే నీ నల్లని కురుల (కుంతల) చివరలో మల్లెపూల మాలలు (కుందమాల) అలంకరింపబడి ఉన్నాయి. ఆ పూల వాసనకు తుమ్మెదలు (భ్రమర పంక్తే) గుంపులుగా నీ కురుల చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి. అట్టి సుందరమైన కేశాలంకరణ కలదానా (సుపంక్తే)! నీకు జయము.
వహద్బహళ పరిమళ మనోహారి నవమాలికా మల్లికా మాలతీ కేతకీ చంపకేందీవరోదార మందార మాలాను సంగ్రథిత ధమ్మిల్లమూర్ధావనద్ధేందు కరసంచయోయం గగనతల సంచరోయం యశశ్చత్ర రూపః సదా దృశ్యతే తే శివే || ౧౭ ||
నవమాలిక, మల్లె, మాలతి, మొగలి (కేతకీ), సంపెంగ (చంపక), నల్ల కలువలు మరియు మందార పూల మాలలతో అలంకరించబడిన నీ కేశపాశము (ధమ్మిల్లము) అద్భుతమైన సువాసనను వెదజల్లుతోంది. నీ ముడివేసిన కొప్పుపై ఉన్న చంద్రకళ (ఇందు కర) ఆకాశంలో సంచరించే తెల్లని కీర్తి ఛత్రం (గొడుగు) వలె కనిపిస్తోంది. ఓ శివే! నీకు జయము.
యస్య మధురస్మిత జ్యోతిషా పూర్ణహరిణాంకలక్ష్మీః క్షణాక్షేప విక్షిప్యతే తస్య ముఖపుండరీకస్య కవిభిః కదా కోపమా కేన కస్మిన్ కథం దీయతే || ౧౮ ||
ఎవరి చిరునవ్వు కాంతి (మధురస్మిత జ్యోతి) ముందు నిండు చంద్రుని అందం కూడా తలవంచుకుంటుందో, అట్టి నీ పద్మం వంటి ముఖాన్ని (ముఖపుండరీకస్య) ఏ కవి, ఎప్పుడు, దేనితో, ఎలా పోల్చగలడు? నీ అందం వర్ణనాతీతం.
స్ఫుట స్ఫటిక ఘటితాక్షసూత్ర నక్షత్రచయ చక్రపరివర్తన వినోద సందర్శిత నిశాసమయచారే సుచారే, మహాజ్ఞానమయ పుస్తకం హస్తపద్మే అత్ర వామే దధత్యా భవత్యా తదా సుస్ఫుటం వామమార్గస్య సర్వోత్తమత్త్వం సముపదిష్యతే || ౧౯ ||
ఒక చేతిలో స్వచ్ఛమైన స్ఫటిక మణులతో చేసిన అక్షమాలను (జపమాల) ధరించి, నక్షత్ర మండల చక్రము తిరుగుతున్నట్లుగా దానిని త్రిప్పుతూ రాత్రి సమయాలను పాలిస్తున్నావు. మరొక ఎడమ చేతిలో (వామే) మహాజ్ఞానమయమైన పుస్తకాన్ని ధరించావు. దీని ద్వారా నువ్వు శ్రేష్ఠమైన అందమైన మార్గాన్ని (జ్ఞాన మార్గాన్ని) లోకానికి ఉపదేశిస్తున్నావు.
దివ్యముఖసౌరభే యోగపర్యంక బద్ధాసనే సువదనే సురసనే సుదర్శనే సుమదనే సుహసనే సురేశి జనని తుభ్యం నమో జయ జనని తుభ్యం నమో జయ జనని తుభ్యం నమః || ౨౦ ||
దివ్యమైన ముఖ సౌరభం కలదానా! యోగ ముద్రలో పద్మాసనాన్ని (బద్ధాసనే) అధిష్ఠించిన దానా! అందమైన వదనం, చక్కని మాటలు, దివ్యమైన చూపులు, మన్మథుని మోహింపజేసే లావణ్యం, మధురమైన హాసం కల ఓ సురేశ్వరీ! జగన్మాతా! నీకు నమస్కారము, జయము.
అ ఇ ఉ ఋ ఌ ఇతి లఘుతయా తదను దైర్ఘ్యేణ పంచైవ యోనిస్తథా వాగ్భవం ప్రణవ ఔ బిందురః, క ఖ గ ఘ ఙ చ ఛ జ ఝ ఞ ట ఠ డ ఢ ణ త థ ద ధ న ప ఫ బ భ మ య ర ల వ శ ష స హ ళ ఇతి సుబద్ధ రుద్రాత్మికాం అమృతకర కిరణగణ వర్షిణీం మాతృకాం ఉద్గిరంతీ హసంతీ లసంతీ వసంతీ తదా తత్ర కమలవన భవనభూమౌ భవంతీ భవభేదినీ భయభంజినీ సభూర్భువఃస్వర్భువనమూర్తి భవ్యే సుభవ్యే సుకావ్యే || ౨౧ ||
అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఌ వంటి హ్రస్వ అక్షరాలు, వాటి దీర్ఘ రూపాలు, మరియు ‘క’ నుండి ‘హ’ వరకు ఉన్న సకల వర్ణమాల (మాతృకలు) నీ స్వరూపమే. నీవు అమృత కిరణాలను వర్షిస్తూ, చిరునవ్వుతో ప్రకాశిస్తూ, సహస్రార కమలవనంలో (కమలవన భవన భూమౌ) విహరిస్తున్నావు. సంసార దుఃఖాలను ఛేదించేదానివి (భవభేదినీ), భయాలను పోగొట్టేదానివి (భయభంజినీ), భూ, భువః, సువః అనే మూడు లోకాలే మూర్తిగా కలిగిన ఓ భవ్య స్వరూపిణీ! నీకు నమస్కారము.
సుకృతినా యేన సంభావ్యసే తస్య జర్జరిత జరసోవిరజసోఽపి పుత్రీకృతార్కస్య సత్తర్క పదవాక్య ఆగమ వేద వేదాంగ వేదాంత సిద్ధాంత సౌర శైవాది వైష్ణవ పురాణేతిహాస స్మృతి గారుడ భూతతంత్ర స్వరోదయ జ్యోతిషాయుర్వేద నానాఖ్యాన పాతాళశాస్త్రార్థ మంత్రశిక్షాదికం వివిధ విద్యాకులం లిఖిత పదగుంఫ సంబంధ రస సత్కాంతి సోదార భణిత ప్రబంధ ప్రభూతార్థ
సమాలంకృతాశేష భాషా మహాకావ్య లీలోదయాసిద్ధి రూపయాతి సద్య అంబికే || ౨౨ ||
ఏ పుణ్యాత్ముడైతే నిన్ను ఆరాధిస్తాడో, అతనికి ముసలితనం, మాలిన్యం దరిచేరవు. అట్టి భక్తుడు సకల విద్యలలో నిష్ణాతుడవుతాడు. తర్కము, వ్యాకరణము, ఆగమములు, వేదములు, వేదాంగాలు, వేదాంత సిద్ధాంతములు, సౌర-శైవ-వైష్ణవ పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, స్మృతులు, గారుడ తంత్రము, భూత తంత్రము, స్వరోదయము, జ్యోతిష్యము, ఆయుర్వేదము, పాతాళ శాస్త్రము మరియు మంత్ర శిక్షాదుల వంటి నానా విధ విద్యలన్నీ అతనికి కరతలామలకమవుతాయి. అతని వాక్కులు రసవత్తరమైన కావ్యాలై, మహాకావ్య నిర్మాణ సామర్థ్యాన్ని పొంది, అంబికా! నీ అనుగ్రహంతో సకల భాషలలోనూ పాండిత్యాన్ని సాధిస్తాయి.
వాగ్భవేనైకేన వాగ్దేవి వాగీశ్వరో జాయతే కిన్నుకిల కామాక్షరేణ సకృదుచ్చరితేనైవ తవ సాధకో బాధకో భవతి భువి సర్వ శృంగారిణాం తన్నయనపథ పతిత నేత్రనీలోత్పలా ఝటితి యది సిద్ధ గంధర్వగణ సుందరీ లలితవరవిద్యాధరీ వా సురీవామరీవా మహీనాథనాథాంగనా వా జ్వలన్మదన శరనికర దలిత సంక్షోభితా నిగడితేవ జ్వలితేవ స్ఖలితేవ ముషితేవ సంపద్యతే, శక్తిబీజైక సంధ్యాయినాం యోగినాం భోగినాం వైనతేయాయతే దాహినాం అమృతమేఘాయతే దుస్సహవిషాణాం నిశానాథచూడాయతే ధ్యాయతే ధార్యతే యేనబీజత్రయం తస్యనామ్నైవ పశుపాశమలపంజరం తృట్యతి తదాజ్ఞయా సిద్ధ్యతి చ గుణాష్టకం భక్తిభాజాం మహాభైరవి కవలిత సకలతత్త్వాత్మికే సుస్వరూపే సురూపే పరిణతశివాయం త్వాయి తదా కః పరః శిష్యతే, కా క్రియా శిష్యతే యది త్వద్భక్తిహీనస్య తత్వస్య కా అర్థక్రియా కారితా తదితి తస్మిన్ విధౌ తస్య కిం ధామ కిం నామ కిం కర్మ కిం శర్మ కిం నర్మ కిం వర్మ కిం ధర్మ కా గతిః కా రతిః కా మతిః కిం వర్జనీయం చ || ౨౩ ||
వాగ్భవ కూట మహిమ: ఓ వాగ్దేవీ! నీ ‘వాగ్భవ’ బీజాన్ని ఉపాసించిన వాడు వాగీశ్వరుడు (బృహస్పతి) అంతటి వాడు అవుతాడు. కామరాజ కూట మహిమ: నీ ‘కామ’ బీజాన్ని ఒక్కసారి ఉచ్చరించిన సాధకుడు, లోకంలోని సుందరీమణులందరినీ మోహింపజేయగలడు. సిద్ధ, గంధర్వ, విద్యాధర, సుర, అసుర వనితలు లేదా భూలోక రాజకుమార్తెలు ఎవరైనా సరే, అతని కంటిచూపు పడగానే మన్మథ బాణాల తాకిడికి లోనై, పరవశించి పోతారు. శక్తి కూట మహిమ: నీ ‘శక్తి’ బీజాన్ని ధ్యానించే యోగులకు అది సకల భోగాలను ఇస్తుంది. విషపూరితమైన అగ్నిలో ఉన్నవారికి అది గరుత్మంతుని వలె (వైనతేయాయతే) రక్షణనిస్తుంది, దాహంతో ఉన్నవారికి అమృత మేఘంలా కురుస్తుంది, తాపంతో ఉన్నవారికి చంద్రకళలా (నిశానాథచూడాయతే) చల్లదనాన్ని ఇస్తుంది. ఎవరైతే నీ ‘ఐం క్లీం సౌః’ (బీజత్రయం) అనే మంత్రాన్ని ధరిస్తారో, వారి పశుపాశ బంధాలనే పంజరం బద్దలైపోతుంది. వారి ఆజ్ఞతో అణిమాది అష్టసిద్ధులు వశమవుతాయి. ఓ మహాభైరవీ! సకల తత్త్వాలను నీలో లీనం చేసుకున్న నీవు, శివునితో ఐక్యమైనప్పుడు (పరిణత శివాయాం), అక్కడ ‘నీవు-నేను’ అనే భేదం ఎక్కడుంటుంది? నీ భక్తి లేని వాడికి తత్త్వ చింతన వల్ల ప్రయోజనం లేదు. నీ భక్తి లేనివానికి పేరు, కర్మ, ధర్మము, సుఖము, రక్షణ లేదా గతి ఏదీ ఉండదు. సర్వమూ నీవే!
ఝటితి యది సర్వశూన్యాంతర్భూమౌ నిజేచ్ఛా సమున్మేష సమయం సమాసాద్య బాలార్క కోట్యంశరూపా విగర్భీకృతాశేష సంసార బీజాఽనుబద్ధాసి కందం తదా త్వం అంబికా గీయసే తదను పరిజనిత కుటిలాగ్ర తేజోఽంకురా జనని వామేతి సంస్తూయసే, తతః బద్ధ సుస్పష్ట రేఖా శిఖా జ్యేష్ఠేతి సంభావ్యసే, సైవ శృంగాటకాకారతాం ఆగతా తదా రౌద్రీతి విఖ్యాప్యసే || ౨౪ ||
సృష్టికి పూర్వం ఏమీ లేని శూన్య స్థితిలో, నీ ఇచ్ఛా శక్తి మేల్కొన్నప్పుడు, కోట్ల సూర్యుల ప్రకాశంతో నువ్వు సకల సంసారానికి బీజభూతమైన ‘కందం’ (మూలం) గా ఆవిర్భవిస్తావు. అప్పుడు నిన్ను అంబిక అని పిలుస్తారు. ఆ పైన అంకురం వలె వెలువడే నీ తేజస్సును వామ అని, స్పష్టమైన రేఖగా (శిఖగా) మారినప్పుడు జ్యేష్ఠ అని, అది త్రికోణాకారంగా (శృంగాటకం) మారినప్పుడు రౌద్రీ అని పిలుస్తారు.
తాశ్చ వామాదికాస్వత్ కలాస్త్రీన్ గుణాన్ సందధత్యః క్రియా జ్ఞానచయ వాంఛా స్వరూపాః క్రమాత్ తామరసజన్మ మధుమథన పురవైరిణాం బీజభావం భజంత్యః సృజంత్యస్త్రిభువనం త్రిపురసుందరీ ఇతి తేన సంకీర్త్యసే || ౨౫ ||
నీ వామాది కళలే సత్త్వ, రజో, తమో గుణాలను ధరించి.. క్రియా శక్తి, జ్ఞాన శక్తి, ఇచ్ఛా శక్తులుగా మారుతాయి. అవే బ్రహ్మ (తామరసజన్మ), విష్ణు (మధుమథన), రుద్ర (పురవైరి) రూపాలకు మూల కారణమై త్రిభువనాలను సృష్టిస్తున్నాయి. అందుకే నువ్వు త్రిపురసుందరీ అని కీర్తింపబడుతున్నావు.
తత్ర శృంగాటపీఠోల్లసత్ కుండలాకార తేజో కులాత్ ప్రోల్లసంతీ సగంధీ శివార్కం సమాస్కంద్య చాంద్రం మహామండలం ద్రావయంతీ పిబంతీ సుధాం కులవధూః కులం పరిత్యజ్య పరపురుష కులీనమవలంబ్య విశ్వం పరిభ్రామ్య సర్వస్వమాక్రమ్య తేనైవ మార్గేణ నిజకులనివాసం సమాగత్య సంతుష్యసీతి ప్రియః కః పతిః కః ప్రభుః కోఽస్తు తేనైవ జానీమహే హే మహేశాని రమసే చ కామేశ్వరీ కామగిర్యాలయేఽనంగకుసుమాదిభిః సేవితా తదుపరి జాలంధరపీఠే వజ్రపీఠేషు వజ్రేశ్వరీ పరిజనాన్నటయసి పునః పూర్ణగిరిగహ్వరే నగ్నవసనార్చితే భగమాలినీ విలససి దేవి జ్వలన్మమదన శరనికర మధు వికసిత సమద మధుకర కదంబ విపిన విభవే భగవతి శ్రీ త్రిపురసుందరి శ్రీ ఓడ్యాణపీఠే నమస్తే నమస్తే నమస్తే నమస్తే శివే || ౨౬ ||
ఓ కులవధూ! (కుండలినీ శక్తి!) నువ్వు మూలాధారమనే స్వస్థానాన్ని వదిలి, సుషుమ్నా మార్గం ద్వారా ప్రయాణించి, శివ సూర్యుడిని (సహస్రారం) చేరుకుంటావు. అక్కడ చంద్రమండలం నుండి స్రవించే అమృతాన్ని పానము చేస్తావు. విశ్వమంతా భ్రమించి, సర్వస్వాన్ని ఆక్రమించి, మరల అదే మార్గంలో నీ నిజ నివాసానికి వచ్చి సంతుష్టిని పొందుతావు. నీకు కామేశ్వరుడే ప్రియుడు, పతి, ప్రభువు. కామగిరి (కామరూప పీఠం), జాలంధర పీఠం, పూర్ణగిరి మరియు ఉడ్యాణ పీఠం అనే నాలుగు శక్తి పీఠాలలో వజ్రేశ్వరిగా, భగమాలినిగా నువ్వు విహరిస్తున్నావు. ఓ శివే! ఓ త్రిపురసుందరీ! నీకు ఇవే మా నమస్కారాలు.
ఇతి శ్రీత్రిపురసుందరీచరణ కింకిణీశింజితం
మహాప్రణతి దీపకం త్రిపురసుందరీదండకమ్ |
ఇమం భజతి భక్తిమాన్ పఠతి యః సుధీః సాధకః
స చాష్టగుణ సంపదాం భవతు భాజనం సర్వదా || ౨౭ ||
త్రిపురసుందరీ దేవి పాదాల వద్ద ఉన్న గంటల నాదం (కింకిణీ శింజితం) వలె మధురమైనది, గొప్ప ప్రణామము వంటిది అయిన ఈ ‘మహాప్రణతి దీపకం’ అనే దండకాన్ని ఏ సాధకుడైతే భక్తితో పఠిస్తాడో, అతడు ఎల్లప్పుడూ అష్టగుణ సంపదలకు (అణిమాది అష్ట సిద్ధులకు లేదా ఎనిమిది రకాల ఐశ్వర్యాలకు) పాత్రుడవుతాడు.
సౌధాంబుధావరుణపోత సువర్ణశైల
కాదంబ దివ్యవన మధ్యమ వర్ణభూమౌ |
భాస్వత్ విచిత్రమణి మండప దివ్యపీఠ-
-మధ్యస్థితాం భువనమాతరమాశ్రయామి || ౨౮ ||
అమృత సముద్రము (సౌధాంబుధి) మధ్యలో, ఉదయించే సూర్యుని వలె ఎర్రని కాంతి గల బంగారు పర్వతం (సువర్ణశైలం) పై, కదంబ వనాల మధ్యలో ఉన్న దివ్య భూమిపై; రత్నాలతో మెరిసిపోయే విచిత్ర మణిమయ మండపములోని దివ్య పీఠంపై కొలువై ఉన్న లోకమాతను నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
బ్రహ్మేంద్ర రుద్ర హరి చంద్ర సహస్రరశ్మి-
-స్కంద ద్విపానన హుతాశన వందితాయై |
వాగీశ్వరి త్రిభువనేశ్వరి విశ్వమాత-
-రంతర్బహిశ్చ కృత సంస్థితయే నమస్తే || ౨౯ ||
బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, శివుడు (రుద్ర), విష్ణువు (హరి), చంద్రుడు, సూర్యుడు (సహస్రరశ్మి), కుమారస్వామి (స్కంద), వినాయకుడు (ద్విపానన) మరియు అగ్ని దేవులచే (హుతాశన) వందింపబడే దానా! వాక్కులకు అధిదేవతవు (వాగీశ్వరి), మూడు లోకాలను శాసించే దానివో (త్రిభువనేశ్వరి), జగన్మాతవైన ఓ తల్లీ! నా లోపల (అంతర్), వెలుపల (బహిశ్చ) వ్యాపించి ఉన్న నీకు ఇవే మా నమస్కారాలు.
ఇతి శ్రీదీపకనాథసిద్ధ విరచితం శ్రీ త్రిపురసుందరీ దండకమ్ |
మరిన్ని దశమహావిద్యా స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.