Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
[గమనిక: ఈ స్తోత్రము “శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]
(దత్తాత్రేయ స్వామివారు ‘స్మర్తృగామి’ (స్మరించగానే చెంతకు చేరేవారు). ఆయన భౌతికంగా ఒకచోట ఉన్నట్లు కనిపించినా, రోజంతా వివిధ పుణ్యక్షేత్రాలలో సంచరిస్తుంటారని భక్తుల నమ్మకం. ఆయా సమయాల్లో స్వామి ఎక్కడ ఉంటారో ఈ స్తోత్రం వివరిస్తుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల దత్తాత్రేయుని సంపూర్ణ చరిత్ర మరియు ఆయన నిత్య నివాస స్థానాల ఫలం లభిస్తుంది. మానసిక ఏకాగ్రత పెరగడమే కాకుండా, క్షేత్ర దర్శనం చేసినంత పుణ్యం దక్కుతుంది.)
గోదావర్యా మహానద్యా ఉత్తరే సింహపర్వతే |
సుపుణ్యే మాహురపురే సర్వతీర్థసమన్వితే || ౧ ||
గోదావరి అనే మహానదికి (గోదావర్యా మహానద్యా) ఉత్తర దిశలో (ఉత్తరే), సింహ పర్వతంపై (సింహపర్వతే), అత్యంత పుణ్యప్రదమైన (సుపుణ్యే) మరియు సమస్త తీర్థాలతో కూడిన (సర్వతీర్థసమన్వితే) మాహురపురము నందు…
జజ్ఞేఽత్రేరనసూయాయాం ప్రదోషే బుధవాసరే |
మార్గశీర్ష్యాం మహాయోగీ దత్తాత్రేయో దిగంబరః || ౨ ||
అత్రి మహర్షికి మరియు అనసూయా దేవికి (అత్రేరనసూయాయాం), మార్గశిర మాసంలో (మార్గశీర్ష్యాం), బుధవారం నాడు (బుధవాసరే), ప్రదోష కాలంలో (ప్రదోషే) జన్మించినవాడు (జజ్ఞే); మహాయోగి మరియు దిగంబర రూపుడైన దత్తాత్రేయుడు.
మాలాం కుండీం చ డమరుం శూలం శంఖం సుదర్శనమ్ |
దధానః షడ్భుజైస్త్ర్యాత్మా యోగమార్గప్రవర్తకః || ౩ ||
జపమాల (మాలాం), కమండలం (కుండీం), డమరుకం, త్రిశూలం (శూలం), శంఖం మరియు సుదర్శన చక్రమును తన ఆరు చేతులతో (షడ్భుజైః) ధరించినవాడు (దధానః); త్రిమూర్తి స్వరూపుడు (త్ర్యాత్మా) మరియు యోగ మార్గాన్ని నడిపించేవాడు (యోగమర్గాప్రవర్తకః) ఆయన.
భస్మోద్ధూలితసర్వాంగో జటాజూటవిరాజితః |
రుద్రాక్షభూషితతనుః శాంభవీముద్రయా యుతః || ౪ ||
శరీరమంతటా భస్మమును పూసుకున్నవాడు (భస్మోద్ధూలితసర్వాంగో), జటాజూటముతో ప్రకాశించేవాడు (జటాజూటవిరాజితః), రుద్రాక్షలను ఆభరణాలుగా ధరించిన శరీరం కలవాడు (రుద్రాక్షభూషితతనుః) మరియు శాంభవీ ముద్రతో కూడి ఉన్నవాడు (శాంభవీముద్రయా యుతః).
భక్తానుగ్రహకృన్నిత్యం పాపతాపార్తిభంజనః |
బాలోన్మత్తపిశాచాభః స్మర్తృగామీ దయానిధిః || ౫ ||
ఎల్లప్పుడూ భక్తులను అనుగ్రహించేవాడు (భక్తానుగ్రహకృన్నిత్యం), పాపాలను, తాపాలను మరియు బాధలను నశింపజేసేవాడు (పాపతాపార్తిభంజనః); లోకానికి బాలుడిలా, ఉన్మత్తుడిలా, పిశాచంలా కనిపించేవాడు (బాలోన్మత్తపిశాచాభః); స్మరించగానే వచ్చేవాడు (స్మర్తృగామీ) మరియు దయాసముద్రుడు ఆయన.
యస్యాస్తి మాహురే నిద్రా నివాసః సింహపర్వతే |
ప్రాతః స్నానం చ గంగాయాం ధ్యానం గంధర్వపత్తనే || ౬ ||
ఎవరికైతే (యస్య) మాహుర్ క్షేత్రంలో నిద్ర (నిద్రా), సింహ పర్వతంపై నివాసమో (నివాసః సింహపర్వతే); ఎవరైతే ఉదయాన్నే గంగానదిలో స్నానమాచరిస్తారో (ప్రాతః స్నానం చ గంగాయాం) మరియు గంధర్వ పట్టణమున ధ్యానము చేస్తారో (ధ్యానం గంధర్వపత్తనే)…
కురుక్షేత్రే చాచమనం ధూతపాపేశ్వరే తథా |
విభూతిధారణం ప్రాతఃసంధ్యా చ కరహాటకే || ౭ ||
ఎవరైతే కురుక్షేత్రంలో ఆచమనం చేస్తారో (కురుక్షేత్రే చాచమనం), అదేవిధంగా ధూతపాపేశ్వర క్షేత్రంలో (ధూతపాపేశ్వరే తథా) విభూతిని ధరిస్తారో మరియు కరహాటక క్షేత్రంలో ఉదయకాలపు సంధ్యావందనాన్ని (ప్రాతఃసంధ్యా చ కరహాటకే) నిర్వహిస్తారో…
కోలాపురేఽస్య భిక్షా చ పాంచాలేఽపి చ భోజనమ్ |
దినగో విఠ్ఠలపురే తుంగాపానం దినే దినే || ౮ || [తిలకో]
ఎవరైతే కొల్హాపూర్లో భిక్షను స్వీకరిస్తారో (కోలాపురేఽస్య భిక్షా చ), పాంచాల క్షేత్రంలో భోజనం చేస్తారో (పాంచాలేఽపి చ భోజనమ్); సాయంత్రం వేళ విఠలపురంలో ఉండి (దినగో విఠ్ఠలపురే), ప్రతిరోజూ తుంగభద్రా నది నీటిని సేవనము (తుంగాపానం దినే దినే) చేస్తారో…
పురాణశ్రవణం యస్య నరనారాయణాశ్రమే |
విశ్రామో సరదే సాయంసంధ్యా పశ్చిమసాగరే || ౯ || [రైవతే]
ఎవరికైతే నరనారాయణ ఆశ్రమంలో పురాణ శ్రవణమో (పురాణశ్రవణం యస్య నరనారాయణాశ్రమే), సహ్య పర్వతం (రైవతే/సరదే) వద్ద విశ్రాంతియో (విశ్రామో) మరియు పశ్చిమ సముద్ర తీరాన సాయంసంధ్యా వందనాన్ని (సాయంసంధ్యా పశ్చిమసాగరే) ఆచరిస్తారో…
కార్తవీర్యార్జునాయాదాద్యోగర్ధిముభయీం ప్రభుః |
స్వాత్మతత్త్వం చ యదవే బహుగుర్వాప్తముత్తమమ్ || ౧౦ ||
ఏ ప్రభువైతే కార్తవీర్యార్జునునికి (కార్తవీర్యార్జునాయ) యోగము మరియు ఐశ్వర్యము అనే రెండు సంపదలను (యోగర్ధిముభయీం) ప్రసాదించారో (ఆదాత్); మరియు యదు మహారాజుకు (యదవే) అనేకమంది గురువుల ద్వారా తాను పొందిన ఉత్తమమైన స్వాత్మతత్త్వాన్ని బోధించారో.. అట్టి దత్తునికి నమస్కరిస్తున్నాను.
ఆన్వీక్షికీమలర్కాయ ప్రహ్లాదాయ తగీయతే | [చ ధీమతే]
ఆయూరాజాయ చ వరాన్ సాధ్యేభ్యో మోక్షసాధనమ్ || ౧౧ ||
అలర్క మహారాజుకు ఆన్వీక్షికీ విద్యను (ఆత్మ విద్యను), ప్రహ్లాదునికి మరియు ధీమంతుడైన యయాతికి (తగీయతే/యయాతయే) జ్ఞానాన్ని; ఆయువు అనే రాజుకు వరాలను మరియు సాధ్యులకు మోక్ష సాధన మార్గాన్ని ఉపదేశించినవాడు దత్తాత్రేయుడు.
మంత్రాంశ్చ విష్ణుదత్తాయ సోమకాంతాయ కర్మ చ |
స ఏవావిరభూద్భూయః పూర్వార్ణవసమీపతః || ౧౨ ||
విష్ణుదత్తునికి మంత్రాలను, సోమకాంతునికి కర్మ మార్గాన్ని ఉపదేశించిన ఆ స్వామియే.. మరల (భూయః) తూర్పు సముద్ర తీరమున (పూర్వార్ణవ సమీపతః) అవతరించెను.
భాద్రే మాసి సితే పక్షే చతుర్థ్యాం రాజవిప్రతః |
సుమత్యాం ప్రాక్సింధుతీరే రమ్యే పీఠాపురే వరే || ౧౩ ||
భాద్రపద మాసమున, శుక్ల పక్ష చతుర్థి నాడు (వినాయక చతుర్థి), తూర్పు తీరమున ఉన్న రమ్యమైన పీఠాపుర క్షేత్రమున.. బ్రాహ్మణుడైన అప్పలరాజు శర్మ మరియు సుమతీ దేవి దంపతులకు పుత్రుడిగా అవతరించెను.
య ఆచారవ్యవహృతిప్రాయశ్చిత్తోపదేశకృత్ |
నిజాగ్రజావంధపంగూ విలోక్య ప్రవ్రజన్ సుధీః || ౧౪ ||
ఆచార వ్యవహారాలను, ప్రాయశ్చిత్త మార్గాలను ఉపదేశించే ఆ సద్గురువు (శ్రీపాద శ్రీవల్లభులు), సన్యాసం స్వీకరించి వెళ్ళిపోయే సమయంలో (ప్రవ్రజన్) అంధుడు మరియు కుంటివాడైన తన అన్నలను చూసి..
మాతాపిత్రోర్ముదే దృష్టిం గతిం తాభ్యాముపానయత్ |
మహీం ప్రదక్షిణీకృత్య గోకర్ణే త్ర్యబ్దమావసన్ || ౧౫ ||
తల్లిదండ్రుల సంతోషం కోసం (ముదే), తన అన్నలిద్దరికీ దృష్టిని మరియు నడిచే శక్తిని (గతిం) ప్రసాదించెను. ఆపై భూ ప్రదక్షిణ చేసి గోకర్ణ క్షేత్రమున మూడు సంవత్సరాల పాటు (త్య్బ్దమ్) నివసించెను.
తతః కృష్ణాతటం ప్రాప్య మర్తుకామాం సపుత్రకామ్ |
నివర్త్య బ్రాహ్మణీం మందం ప్రదోషం వ్రతమాదిశత్ || ౧౬ ||
ఆ తర్వాత కృష్ణా నది తీరానికి చేరుకుని, తన పుత్రునితో సహా ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని (మర్తుకామాం) నిశ్చయించుకున్న ఒక బ్రాహ్మణ స్త్రీని వారించి, ఆమెకు ప్రదోష వ్రతమును ఉపదేశించెను.
తత్పుత్రం విబుధం కృత్వా తస్యా జన్మాంతరే ప్రభుః |
పుత్రో భూత్వా నరహరినామకో దేశ ఉత్తరే || ౧౭ ||
ఆమె మందబుద్ధి అయిన కుమారుని గొప్ప విద్వాంసునిగా (విబుధం) చేసి, ఆ తల్లికి ఇచ్చిన వరం ప్రకారం.. ఆమె మరుసటి జన్మలో ఉత్తర దేశమున (లాడ కారంజ) ‘నరహరి’ అనే నామముతో ప్రభువు స్వయంగా పుత్రుడిగా జన్మించెను.
కాంచనే నగరేఽప్యంబామానయద్విపదో విభుః |
మాసి పౌషే సితే పక్షే ద్వితీయాయాం శనేర్దినే || ౧౮ ||
కాంచన నగరమున ఉన్న ఆ తల్లిని (అంబ) విపత్తుల నుండి రక్షించి, పుష్య మాసమున, శుక్ల పక్ష ద్వితీయ, శనివారం నాడు విభుడు (నృసింహ సరస్వతి) అవతరించెను.
జాతమాత్రోఽపి చోంకారం పపాఠాథాపి మూకవత్ |
సప్తాబ్దాన్ లీలయా స్థిత్వా నానాకౌతుకకృత్ ప్రభుః || ౧౯ ||
పుట్టిన వెంటనే ఓంకారమును పఠించినప్పటికీ (జాతమాత్రోఽపి చోంకారం పపాఠ), ఆపై ఏమీ తెలియని మూగవానిలా (మూకవత్) ఏడు సంవత్సరాల పాటు లీలతో ఉండి, అనేక అద్భుతాలను (నానాకౌతుకకృత్) ప్రదర్శించెను.
ఉపనీతోఽపఠద్వేదాన్ సప్తమే వత్సరే స్వయమ్ |
ఆశ్వాస్య జననీం పుత్రద్వయదానేన బోధతః || ౨౦ ||
ఏడవ ఏటనే (సప్తమే వత్సరే) ఉపనయనం పొందిన ఆ ప్రభువు, స్వయంగా వేదాలను పఠించెను. తన తల్లికి జ్ఞానోపదేశం చేసి, ఆమెకు మరొక ఇద్దరు కుమారులు కలుగుతారని వరమిచ్చి (పుత్రద్వయదానేన) ఆమెను ఊరడించెను.
కాశీం గత్వాఽష్టాంగయోగాభ్యాసీ కృష్ణసరస్వతీమ్ |
కృత్వా గురుం యతిర్భూత్వా వేదార్థాన్ సంప్రకాశ్య చ || ౨౧ ||
కాశీకి వెళ్లి (కాశీం గత్వా) అష్టాంగ యోగాన్ని అభ్యసించి, కృష్ణ సరస్వతి స్వామిని గురువుగా స్వీకరించి, సన్యాసిగా (యతిః) మారి వేదార్థాలను లోకానికి ప్రకాశింపజేసెను.
లుప్తసన్న్యాసిధర్మం చ తేనే తుర్యాశ్రమం భువి |
మేరుం ప్రదక్షిణీకృత్య శిష్యాన్ కృత్వాఽపి భూరిశః || ౨౨ ||
లోకంలో అంతరించిపోతున్న సన్యాస ధర్మాలను (లుప్తసన్న్యాసిధర్మం) మరల ఉద్ధరించి, నాల్గవ ఆశ్రమమైన సన్యాసాశ్రమాన్ని (తుర్యాశ్రమం) భూమిపై విస్తరింపజేసెను. మేరు పర్వతాన్ని ప్రదక్షిణ చేసి అనేకమంది శిష్యులను (భూరిశః) సంపాదించుకొనెను.
పితృభ్యాం దర్శనం దత్వా ద్విజం శూలరుజార్దితమ్ |
కృత్వాఽనామయమాశ్వాస్య సాయన్ దేవం మహామతిమ్ || ౨౩ ||
తన తల్లిదండ్రులకు దర్శనమిచ్చి, శూలవ్యాధి (తీవ్రమైన కడుపునొప్పి) తో బాధపడుతున్న ఒక బ్రాహ్మణుడిని రోగముక్తుని (అనామయమ్) చేసెను. గొప్ప బుద్ధిమంతుడైన సాయందేవుడనే భక్తుడిని ఆశీర్వదించి అనుగ్రహించెను.
అబ్దం స్థిత్వా వైద్యనాథక్షేత్రే కృష్ణాతటే తతః |
భిల్లవాట్యాం చతుర్మాసాన్ విభుర్గత్వా తతోఽగ్రతః || ౨౪ ||
కృష్ణా నది తీరంలోని వైద్యనాథ క్షేత్రంలో ఒక సంవత్సరం (అబ్దం) నివసించి, అటుపై భిల్లవాటిక (నేటి భిల్వాడి) క్షేత్రంలో నాలుగు నెలల పాటు (చతుర్మాసాన్) చాతుర్మాస్య దీక్షను నిర్వహించి ముందుకు సాగెను.
నృసింహవాటికాక్షేత్రే ద్వాదశాబ్దాన్ వసన్ సుధీః |
తత్ర స్థిత్వాఽపి గంధర్వపురమేత్యావసన్ మఠే || ౨౫ ||
నృసింహవాటిక (నరసోబా వాడి) క్షేత్రంలో పన్నెండు సంవత్సరాల పాటు (ద్వాదశాబ్దాన్) నివసించిన ఆ సుజ్ఞాని, అటుపై గంధర్వపురానికి (గాణగాపురం) విచ్చేసి అక్కడ ఒక మఠంలో నివాసం ఏర్పరుచుకొనెను.
జీవయిత్వా మృతాన్ దుగ్ధ్వా వంధ్యాం చ మహిషీం హరిః |
విశ్వరూపం దర్శయిత్వా యతయే విశ్వనాటకః || ౨౬ ||
మరణించిన వారిని తిరిగి బతికించి (జీవయిత్వా మృతాన్), పాలు ఇవ్వని గొడ్డు వెర్రి గొర్రెను/మహిషిని (వంధ్యాం మహిషీం) పాలు ఇచ్చేలా చేసి, శ్రీహరి స్వరూపుడైన ఆ స్వామి ఒక యతికి (విశ్వరూపం) తన విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శించెను.
బహ్వీరమానుషీర్లీలాః కృత్వా గుప్తోఽపి తత్ర చ |
య ఆస్తే భగవాన్ దత్తః సోఽస్మాన్ రక్షతు సర్వదా || ౨౭ ||
అనేకమైన అమానుష (మానవాతీత) లీలలను చేసి, అక్కడ గుప్తంగా (నిగూఢంగా) నివసిస్తున్న ఆ భగవంతుడైన దత్తాత్రేయుడు మనల్ని ఎల్లప్పుడూ (సర్వదా) రక్షించుగాక.
యా సప్తవింశతిశ్లోకైః కృతా నక్షత్రమాలికా |
తద్భక్తేభ్యోఽర్పితా భక్తాభిన్నశ్రీదత్తతుష్టయే || ౨౮ ||
ఇరవై ఏడు శ్లోకాలతో (సప్తవింశతిశ్లోకైః) కూర్చబడిన ఈ ‘నక్షత్రమాలికా’, తన భక్తులకు మరియు శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి సంతృప్తి కోసం అర్పించబడినది.
ద్వాదశ్యామాశ్వినే కృష్ణే శ్రీపాదస్యోత్సవో మహాన్ |
మాఘే కృష్ణే ప్రతిపది నరసింహప్రభోస్తథా || ౨౯ ||
ఆశ్వయుజ మాస కృష్ణ పక్ష ద్వాదశి నాడు (శ్రీపాద శ్రీవల్లభుల అంతర్ధాన దినం) శ్రీపాదుల ఉత్సవం గొప్పగా జరుగుతుంది. అలాగే మాఘ మాస కృష్ణ పక్ష పాడ్యమి నాడు (నృసింహ సరస్వతి స్వామి అంతర్ధాన దినం) నరసింహ ప్రభువు ఉత్సవం జరుగుతుంది.
ఇతి శ్రీవాసుదేవానందసరస్వతీవిరచితా నక్షత్రమాలికా సంపూర్ణా |
<< మరిన్ని శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రాలు చూడండి.
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము, ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రనిధి
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
మరిన్ని శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా తదుపరి ప్రచురణ: తెలుగు తాత్పర్యాలతో "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి" పుస్తకము ముద్రించుటకు ఆలోచన చేయుచున్నాము.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.