Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
[గమనిక: ఈ అధ్యాయం (శ్లోకాలు మాత్రమే) “శ్రీ దుర్గా స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]
|| ఓం ||
ఋషిరువాచ || ౧ ||
నిశుంభం నిహతం దృష్ట్వా భ్రాతరం ప్రాణసమ్మితమ్ |
హన్యమానం బలం చైవ శుంభః క్రుద్ధోఽబ్రవీద్వచః || ౨ ||
ఋషి ఇట్లు పలికెను: తన ప్రాణంతో సమానమైన (ప్రానసమ్మితమ్) సోదరుడు నిశుంభుడు (నిశుంభం) హతమవ్వడం, మరియు తన సైన్యం చనిపోవడం చూసి, శుంభుడు అత్యంత కోపంతో ఇట్లు పలికెను (అబ్రవీద్వచః).
బలావలేపదుష్టే త్వం మా దుర్గే గర్వమావహ |
అన్యాసాం బలమాశ్రిత్య యుద్ధ్యసే చాతిమానినీ || ౩ ||
“ఓ దుర్గా! నీవు నీ బల గర్వంతో దుష్టత్వానికి లోనయ్యావు. నీవు అతిగా గర్వపడకు. నీవు ఇతర శక్తుల (అన్యాసాం బలమాశ్రిత్య) సహాయంతో యుద్ధం చేస్తూ, నీవే గొప్పదానివిగా (అతిమానినీ) భావిస్తున్నావు.”
దేవ్యువాచ || ౪ ||
ఏకైవాహం జగత్యత్ర ద్వితీయా కా మమాపరా |
పశ్యైతా దుష్ట మయ్యేవ విశంత్యో మద్విభూతయః || ౫ ||
దేవి ఇట్లు పలికెను: “ఓరి దుష్టా! ఈ జగత్తులో నేను ఒక్కదానినే (ఏకైవాహమ్) ఉన్నాను. నాకంటే వేరైన రెండవది (ద్వితీయా కా) ఏమున్నది? ఇవన్నీ నా యొక్క వివిధ విభూతులే. ఇవి తిరిగి నాలోనే ఎలా ప్రవేశిస్తున్నాయో చూడు.”
తతః సమస్తాస్తా దేవ్యో బ్రహ్మాణీప్రముఖా లయమ్ |
తస్యా దేవ్యాస్తనౌ జగ్మురేకైవాసీత్తదాంబికా || ౬ ||
అప్పుడు బ్రహ్మాణీ ప్రముఖులైన ఆ సప్తమాతృకలందరూ (సమస్తాస్తా దేవ్యో) ఆ దేవి శరీరంలో లీనమైపోయారు (లయమ్ జగ్ముః). అప్పుడు ఆ అంబికా దేవి మరల ఒక్కతెగా (ఏకైవాసీత్) నిలిచెను.
దేవ్యువాచ || ౭ ||
అహం విభూత్యా బహుభిరిహ రూపైర్యదాస్థితా |
తత్సంహృతం మయైకైవ తిష్ఠామ్యాజౌ స్థిరో భవ || ౮ ||
దేవి ఇట్లు పలికెను: “నేను నా విభూతి చేత ఇక్కడ అనేక రూపాల్లో ఉన్నాను. ఇప్పుడు అవన్నీ నాలో ఉపసంహరించుకున్నాను. ఇప్పుడు ఈ యుద్ధంలో (ఆజౌ) నేను ఒక్కదానినే నిలిచి ఉన్నాను. నీవు స్థిరంగా ఉండు (స్థిరో భవ).” (అనగా ధైర్యంగా నిలబడి యుద్ధం చేయమని భావం).
ఋషిరువాచ || ౯ ||
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం దేవ్యాః శుంభస్య చోభయోః |
పశ్యతాం సర్వదేవానామసురాణాం చ దారుణమ్ || ౧౦ ||
ఋషి ఇట్లు పలికెను: ఆ తర్వాత దేవతలు మరియు అసురులు చూస్తుండగా, దేవికి మరియు శుంభునికి మధ్య అత్యంత భయంకరమైన (దారుణమ్) యుద్ధం ప్రారంభమైనది (ప్రవవృతే).
శరవర్షైః శితైః శస్త్రైస్తథా చాస్త్రైః సుదారుణైః |
తయోర్యుద్ధమభూద్భూయః సర్వలోకభయంకరమ్ || ౧౧ ||
పదునైన బాణ వర్షములతో, శస్త్రములతో, భయంకరమైన అస్త్రములతో వారిద్దరి మధ్య జరిగిన ఆ యుద్ధం సకల లోకములను భయపెట్టేలా (సర్వలోకభయంకరమ్) సాగెను.
దివ్యాన్యస్త్రాణి శతశో ముముచే యాన్యథాంబికా |
బభంజ తాని దైత్యేంద్రస్తత్ప్రతీఘాతకర్తృభిః || ౧౨ ||
అంబికా దేవి ప్రయోగించిన వందలాది దివ్యాస్త్రాలను (దివ్యాన్యస్త్రాణి), ఆ దైత్యరాజైన శుంభుడు వాటిని అడ్డుకునే ప్రతిఘాత అస్త్రములతో (తత్ప్రతీఘాతకర్తృభిః) ముక్కలు చేసెను (బభంజ).
ముక్తాని తేన చాస్త్రాణి దివ్యాని పరమేశ్వరీ |
బభంజ లీలయైవోగ్రహుంకారోచ్చారణాదిభిః || ౧౩ ||
అలాగే అతను ప్రయోగించిన దివ్యాస్త్రాలను ఆ పరమేశ్వరి (పరమేశ్వరీ) అత్యంత లీలగా (లీలయైవ), భయంకరమైన హుంకారములతో (ఉగ్రహుంకారోచ్చారణాదిభిః) ధ్వంసం చేసినది.
తతః శరశతైర్దేవీమాచ్ఛాదయత సోఽసురః |
సాపి తత్కుపితా దేవీ ధనుశ్చిచ్ఛేద చేషుభిః || ౧౪ ||
ఆ తర్వాత ఆ అసురుడు వందలాది బాణములతో దేవిని ముంచెత్తెను (ఆచ్ఛాదయత). దానికి కోపించిన దేవి తన బాణములతో అతని విల్లును (ధనుః) ముక్కలు చేసెను (చిచ్ఛేద).
ఛిన్నే ధనుషి దైత్యేంద్రస్తథా శక్తిమథాదదే |
చిచ్ఛేద దేవీ చక్రేణ తామప్యస్య కరే స్థితామ్ || ౧౫ ||
విల్లు విరిగిపోగానే, ఆ దైత్యేంద్రుడు ఒక శక్తి (శక్తిమ్) అనే ఆయుధాన్ని చేతబూనెను. అది అతని చేతిలో ఉండగానే (కరే స్థితామ్) దేవి తన చక్రముతో (చక్రేణ) దానిని ఖండించెను.
తతః ఖడ్గముపాదాయ శతచంద్రం చ భానుమత్ |
అభ్యధావత తాం దేవీం దైత్యానామధిపేశ్వరః || ౧౬ ||
పిదప ఆ రాక్షసాధిపతి సూర్యుని వలె మెరిసే, వంద చంద్రుల ఆకృతులు గల డాలును (శతచంద్రం) మరియు ఖడ్గమును (ఖడ్గమ్) పట్టుకొని దేవిపైకి దూసుకువచ్చెను (అభ్యధావత).
తస్యాపతత ఏవాశు ఖడ్గం చిచ్ఛేద చండికా |
ధనుర్ముక్తైః శితైర్బాణైశ్చర్మ చార్కకరామలమ్ || ౧౭ ||
అతను దగ్గరకు వస్తుండగానే, చండిక తన వింటి నుండి వదిలిన పదునైన బాణములతో అతని ఖడ్గమును (ఖడ్గమ్) మరియు సూర్యకిరణాల వలె స్వచ్ఛమైన అతని డాలును (చర్మ) ముక్కలు చేసెను (చిచ్ఛేద).
[* అశ్వాంశ్చ పాతయామాస రథం సారథినా సహ | *]
హతాశ్వః స తదా దైత్యశ్ఛిన్నధన్వా విసారథిః |
జగ్రాహ ముద్గరం ఘోరమంబికానిధనోద్యతః || ౧౮ ||
(గుర్రాలను, సారథితో కూడిన రథాన్ని దేవి కూల్చివేసిన తర్వాత), విల్లు విరిగి, గుర్రాలు చనిపోయి, సారథి లేని ఆ దైత్యుడు అంబికను సంహరించాలనే పట్టుదలతో భయంకరమైన ముద్గరమును (ముద్గరం ఘోరమ్ – గద వంటి ఆయుధం) చేపట్టెను.
చిచ్ఛేదాపతతస్తస్య ముద్గరం నిశితైః శరైః |
తథాపి సోఽభ్యధావత్తాం ముష్టిముద్యమ్య వేగవాన్ || ౧౯ ||
తనపైకి వస్తున్న ఆ ముద్గరాన్ని కూడా దేవి తన పదునైన బాణములతో ఖండించెను (చిచ్ఛేద). అయినప్పటికీ ఆ రాక్షసుడు ఆగకుండా, తన పిడికిలిని బిగించి (ముష్టిముద్యమ్య) అత్యంత వేగంగా ఆమెపైకి దూసుకువచ్చెను (అభ్యధావత).
స ముష్టిం పాతయామాస హృదయే దైత్యపుంగవః |
దేవ్యాస్తం చాపి సా దేవీ తలేనోరస్యతాడయత్ || ౨౦ ||
ఆ దైత్యశ్రేష్ఠుడైన శుంభుడు తన పిడికిలితో (ముష్టిం) దేవి యొక్క హృదయముపై (హృదయే) కొట్టెను. వెంటనే ఆ దేవి కూడా తన అరచేతితో (తలేన) అతని రొమ్ముపై (ఉరసి) గట్టిగా కొట్టినది.
తలప్రహారాభిహతో నిపపాత మహీతలే |
స దైత్యరాజః సహసా పునరేవ తథోత్థితః || ౨౧ ||
దేవి అరచేతి దెబ్బకు ఆ దైత్యరాజు ఒక్కసారిగా నేల మీద (మహీతలే) పడిపోయెను. కానీ వెంటనే సహసా (అకస్మాత్తుగా) తిరిగి లేచెను (ఉత్థాతః).
ఉత్పత్య చ ప్రగృహ్యోచ్చైర్దేవీం గగనమాస్థితః |
తత్రాపి సా నిరాధారా యుయుధే తేన చండికా || ౨౨ ||
అతడు పైకి ఎగిరి దేవిని పట్టుకొని ఆకాశములోకి (గగనమ్) తీసుకెళ్లెను. అక్కడ ఎటువంటి ఆధారము లేని (నిరాధారా) ఆ ఆకాశంలో చండికా దేవి అతనితో యుద్ధము చేసెను (యుయుధే).
నియుద్ధం ఖే తదా దైత్యశ్చండికా చ పరస్పరమ్ |
చక్రతుః ప్రథమం సిద్ధమునివిస్మయకారకమ్ || ౨౩ ||
అప్పుడు ఆకాశంలో (ఖే) దైత్యునికి, చండికకు మధ్య జరిగిన ఆ నియుద్ధం (బాహు యుద్ధం/మల్ల యుద్ధం) మొదట సిద్ధులకు, మునులకు సైతం విస్మయాన్ని (విస్మయకారకమ్) కలిగించినది.
తతో నియుద్ధం సుచిరం కృత్వా తేనాంబికా సహ |
ఉత్పాట్య భ్రామయామాస చిక్షేప ధరణీతలే || ౨౪ ||
చాలాసేపు (సుచిరం) అతనితో యుద్ధం చేసిన తర్వాత, అంబికా దేవి అతనిని పైకి లేపి వేగంగా తిప్పి (భ్రామయామాస), భూమి మీదికి విసిరివేసెను (చిక్షేప ధరణీతలే).
స క్షిప్తో ధరణీం ప్రాప్య ముష్టిముద్యమ్య వేగవాన్ |
అభ్యధావత దుష్టాత్మా చండికానిధనేచ్ఛయా || ౨౫ ||
నేల మీద పడిన ఆ దుష్టాత్ముడు, చండికను చంపాలనే కోరికతో మరల తన పిడికిలిని బిగించి అత్యంత వేగంగా (వేగవాన్) ఆమెపైకి దూసుకువచ్చెను (అభ్యధావత).
తమాయాంతం తతో దేవీ సర్వదైత్యజనేశ్వరమ్ |
జగత్యాం పాతయామాస భిత్త్వా శూలేన వక్షసి || ౨౬ ||
తనపైకి వస్తున్న ఆ సమస్త దైత్య రాజును (శుంభుని) చూసి, దేవి తన శూలముతో (శూలేన) అతని వక్షస్థలాన్ని (వక్షసి) చీల్చి నేలకూల్చెను (జగత్యాం పాతయామాస).
స గతాసుః పపాతోర్వ్యాం దేవీశూలాగ్రవిక్షతః |
చాలయన్ సకలాం పృథ్వీం సాబ్ధిద్వీపాం సపర్వతామ్ || ౨౭ ||
దేవి శూలము యొక్క కొన చేత గాయపడిన ఆ శుంభుడు ప్రాణాలు కోల్పోయి (గతాసుః), సముద్రాలు, ద్వీపాలు మరియు పర్వతాలతో కూడిన ఈ సమస్త భూమిని (సకలాం పృథ్వీమ్) వణికిస్తూ నేల మీద పడిపోయెను (పపాత).
తతః ప్రసన్నమఖిలం హతే తస్మిన్ దురాత్మని |
జగత్ స్వాస్థ్యమతీవాప నిర్మలం చాభవన్నభః || ౨౮ ||
ఆ దుష్టాత్ముడు హతమవ్వగానే సమస్త జగత్తు (అఖిలం జగత్) ప్రసన్నమైనది. లోకమంతా నెమ్మదిని (స్వాస్థ్యమ్) పొందినది. ఆకాశం నిర్మలమైనది (నిర్మలమ్).
ఉత్పాతమేఘాః సోల్కా యే ప్రాగాసంస్తే శమం యయుః |
సరితో మార్గవాహిన్యస్తథాసంస్తత్ర పాతితే || ౨౯ ||
అంతకుముందు భూమిపై కనిపిస్తున్న భయంకరమైన ఉత్పాత మేఘాలు (ఉత్పాతమేఘాః), ఉల్కలు అన్నీ శాంతించినవి (శమం యయుః). నదులు మరల తమ సహజ మార్గంలో (మార్గవాహిన్యః) ప్రవహించసాగాయి.
తతో దేవగణాః సర్వే హర్షనిర్భరమానసాః |
బభూవుర్నిహతే తస్మిన్ గంధర్వా లలితం జగుః || ౩౦ ||
శుంభుడు మరణించినందుకు దేవగణాలందరూ అమితమైన సంతోషాన్ని (హర్షనిర్భరమానసాః) పొందిరి. గంధర్వులు మధురంగా గానం చేసిరి (లలితం జగుః).
అవాదయంస్తథైవాన్యే ననృతుశ్చాప్సరోగణాః |
వవుః పుణ్యాస్తథా వాతాః సుప్రభోఽభూద్దివాకరః || ౩౧ ||
జజ్వలుశ్చాగ్నయః శాంతాః శాంతా దిగ్జనితస్వనాః || ౩౨ ||
ఇతరులు వాయిద్యాలను వాయించగా, అప్సరసలు నాట్యం చేసిరి (ననృతుః). పవిత్రమైన గాలి (వాతాః) వీచినది, సూర్యుడు ప్రకాశవంతంగా (సుప్రభః) వెలిగెను. యజ్ఞకుండాలలో అగ్నులు ప్రశాంతంగా ప్రజ్వరిల్లాయి. దిక్కులన్నీ ఆనంద ధ్వనులతో ప్రశాంతంగా (శాంతాః) మారాయి.
|| ఓం ||
ఇతి శ్రీమార్కండేయపురాణే సావర్ణికే మన్వంతరే దేవీమాహాత్మ్యే శుంభవధో నామ దశమోఽధ్యాయః || ౧౦ ||
(ఉవాచమంత్రాః – ౪, అర్ధమంత్రాః – ౧, శ్లోకమంత్రాః – ౨౭, ఏవం – ౩౨, ఏవమాదితః – ౫౭౫)
ఏకాదశోఽధ్యాయః (నారాయణీస్తుతి) >>
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన శ్రీచండీ సప్తశతిలోని అధ్యాయం (శ్లోకాలు మాత్రమే), ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
శ్రీ దుర్గా స్తోత్రనిధి
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ శ్రీ దుర్గా సప్తశతీ చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.