Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
[గమనిక: ఈ అధ్యాయం (శ్లోకాలు మాత్రమే) “శ్రీ దుర్గా స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]
|| ఓం ||
ఋషిరువాచ || ౧ ||
నిశుంభం నిహతం దృష్ట్వా భ్రాతరం ప్రాణసమ్మితమ్ |
హన్యమానం బలం చైవ శుంభః క్రుద్ధోఽబ్రవీద్వచః || ౨ ||
ఋషి ఇట్లు పలికెను: తన ప్రాణంతో సమానమైన (ప్రానసమ్మితమ్) సోదరుడు నిశుంభుడు (నిశుంభం) హతమవ్వడం, మరియు తన సైన్యం చనిపోవడం చూసి, శుంభుడు అత్యంత కోపంతో ఇట్లు పలికెను (అబ్రవీద్వచః).
బలావలేపదుష్టే త్వం మా దుర్గే గర్వమావహ |
అన్యాసాం బలమాశ్రిత్య యుద్ధ్యసే చాతిమానినీ || ౩ ||
“ఓ దుర్గా! నీవు నీ బల గర్వంతో దుష్టత్వానికి లోనయ్యావు. నీవు అతిగా గర్వపడకు. నీవు ఇతర శక్తుల (అన్యాసాం బలమాశ్రిత్య) సహాయంతో యుద్ధం చేస్తూ, నీవే గొప్పదానివిగా (అతిమానినీ) భావిస్తున్నావు.”
దేవ్యువాచ || ౪ ||
ఏకైవాహం జగత్యత్ర ద్వితీయా కా మమాపరా |
పశ్యైతా దుష్ట మయ్యేవ విశంత్యో మద్విభూతయః || ౫ ||
దేవి ఇట్లు పలికెను: “ఓరి దుష్టా! ఈ జగత్తులో నేను ఒక్కదానినే (ఏకైవాహమ్) ఉన్నాను. నాకంటే వేరైన రెండవది (ద్వితీయా కా) ఏమున్నది? ఇవన్నీ నా యొక్క వివిధ విభూతులే. ఇవి తిరిగి నాలోనే ఎలా ప్రవేశిస్తున్నాయో చూడు.”
తతః సమస్తాస్తా దేవ్యో బ్రహ్మాణీప్రముఖా లయమ్ |
తస్యా దేవ్యాస్తనౌ జగ్మురేకైవాసీత్తదాంబికా || ౬ ||
అప్పుడు బ్రహ్మాణీ ప్రముఖులైన ఆ సప్తమాతృకలందరూ (సమస్తాస్తా దేవ్యో) ఆ దేవి శరీరంలో లీనమైపోయారు (లయమ్ జగ్ముః). అప్పుడు ఆ అంబికా దేవి మరల ఒక్కతెగా (ఏకైవాసీత్) నిలిచెను.
దేవ్యువాచ || ౭ ||
అహం విభూత్యా బహుభిరిహ రూపైర్యదాస్థితా |
తత్సంహృతం మయైకైవ తిష్ఠామ్యాజౌ స్థిరో భవ || ౮ ||
దేవి ఇట్లు పలికెను: “నేను నా విభూతి చేత ఇక్కడ అనేక రూపాల్లో ఉన్నాను. ఇప్పుడు అవన్నీ నాలో ఉపసంహరించుకున్నాను. ఇప్పుడు ఈ యుద్ధంలో (ఆజౌ) నేను ఒక్కదానినే నిలిచి ఉన్నాను. నీవు స్థిరంగా ఉండు (స్థిరో భవ).” (అనగా ధైర్యంగా నిలబడి యుద్ధం చేయమని భావం).
ఋషిరువాచ || ౯ ||
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం దేవ్యాః శుంభస్య చోభయోః |
పశ్యతాం సర్వదేవానామసురాణాం చ దారుణమ్ || ౧౦ ||
ఋషి ఇట్లు పలికెను: ఆ తర్వాత దేవతలు మరియు అసురులు చూస్తుండగా, దేవికి మరియు శుంభునికి మధ్య అత్యంత భయంకరమైన (దారుణమ్) యుద్ధం ప్రారంభమైనది (ప్రవవృతే).
శరవర్షైః శితైః శస్త్రైస్తథా చాస్త్రైః సుదారుణైః |
తయోర్యుద్ధమభూద్భూయః సర్వలోకభయంకరమ్ || ౧౧ ||
పదునైన బాణ వర్షములతో, శస్త్రములతో, భయంకరమైన అస్త్రములతో వారిద్దరి మధ్య జరిగిన ఆ యుద్ధం సకల లోకములను భయపెట్టేలా (సర్వలోకభయంకరమ్) సాగెను.
దివ్యాన్యస్త్రాణి శతశో ముముచే యాన్యథాంబికా |
బభంజ తాని దైత్యేంద్రస్తత్ప్రతీఘాతకర్తృభిః || ౧౨ ||
అంబికా దేవి ప్రయోగించిన వందలాది దివ్యాస్త్రాలను (దివ్యాన్యస్త్రాణి), ఆ దైత్యరాజైన శుంభుడు వాటిని అడ్డుకునే ప్రతిఘాత అస్త్రములతో (తత్ప్రతీఘాతకర్తృభిః) ముక్కలు చేసెను (బభంజ).
ముక్తాని తేన చాస్త్రాణి దివ్యాని పరమేశ్వరీ |
బభంజ లీలయైవోగ్రహుంకారోచ్చారణాదిభిః || ౧౩ ||
అలాగే అతను ప్రయోగించిన దివ్యాస్త్రాలను ఆ పరమేశ్వరి (పరమేశ్వరీ) అత్యంత లీలగా (లీలయైవ), భయంకరమైన హుంకారములతో (ఉగ్రహుంకారోచ్చారణాదిభిః) ధ్వంసం చేసినది.
తతః శరశతైర్దేవీమాచ్ఛాదయత సోఽసురః |
సాపి తత్కుపితా దేవీ ధనుశ్చిచ్ఛేద చేషుభిః || ౧౪ ||
ఆ తర్వాత ఆ అసురుడు వందలాది బాణములతో దేవిని ముంచెత్తెను (ఆచ్ఛాదయత). దానికి కోపించిన దేవి తన బాణములతో అతని విల్లును (ధనుః) ముక్కలు చేసెను (చిచ్ఛేద).
ఛిన్నే ధనుషి దైత్యేంద్రస్తథా శక్తిమథాదదే |
చిచ్ఛేద దేవీ చక్రేణ తామప్యస్య కరే స్థితామ్ || ౧౫ ||
విల్లు విరిగిపోగానే, ఆ దైత్యేంద్రుడు ఒక శక్తి (శక్తిమ్) అనే ఆయుధాన్ని చేతబూనెను. అది అతని చేతిలో ఉండగానే (కరే స్థితామ్) దేవి తన చక్రముతో (చక్రేణ) దానిని ఖండించెను.
తతః ఖడ్గముపాదాయ శతచంద్రం చ భానుమత్ |
అభ్యధావత తాం దేవీం దైత్యానామధిపేశ్వరః || ౧౬ ||
పిదప ఆ రాక్షసాధిపతి సూర్యుని వలె మెరిసే, వంద చంద్రుల ఆకృతులు గల డాలును (శతచంద్రం) మరియు ఖడ్గమును (ఖడ్గమ్) పట్టుకొని దేవిపైకి దూసుకువచ్చెను (అభ్యధావత).
తస్యాపతత ఏవాశు ఖడ్గం చిచ్ఛేద చండికా |
ధనుర్ముక్తైః శితైర్బాణైశ్చర్మ చార్కకరామలమ్ || ౧౭ ||
అతను దగ్గరకు వస్తుండగానే, చండిక తన వింటి నుండి వదిలిన పదునైన బాణములతో అతని ఖడ్గమును (ఖడ్గమ్) మరియు సూర్యకిరణాల వలె స్వచ్ఛమైన అతని డాలును (చర్మ) ముక్కలు చేసెను (చిచ్ఛేద).
[* అశ్వాంశ్చ పాతయామాస రథం సారథినా సహ | *]
హతాశ్వః స తదా దైత్యశ్ఛిన్నధన్వా విసారథిః |
జగ్రాహ ముద్గరం ఘోరమంబికానిధనోద్యతః || ౧౮ ||
(గుర్రాలను, సారథితో కూడిన రథాన్ని దేవి కూల్చివేసిన తర్వాత), విల్లు విరిగి, గుర్రాలు చనిపోయి, సారథి లేని ఆ దైత్యుడు అంబికను సంహరించాలనే పట్టుదలతో భయంకరమైన ముద్గరమును (ముద్గరం ఘోరమ్ – గద వంటి ఆయుధం) చేపట్టెను.
చిచ్ఛేదాపతతస్తస్య ముద్గరం నిశితైః శరైః |
తథాపి సోఽభ్యధావత్తాం ముష్టిముద్యమ్య వేగవాన్ || ౧౯ ||
తనపైకి వస్తున్న ఆ ముద్గరాన్ని కూడా దేవి తన పదునైన బాణములతో ఖండించెను (చిచ్ఛేద). అయినప్పటికీ ఆ రాక్షసుడు ఆగకుండా, తన పిడికిలిని బిగించి (ముష్టిముద్యమ్య) అత్యంత వేగంగా ఆమెపైకి దూసుకువచ్చెను (అభ్యధావత).
స ముష్టిం పాతయామాస హృదయే దైత్యపుంగవః |
దేవ్యాస్తం చాపి సా దేవీ తలేనోరస్యతాడయత్ || ౨౦ ||
ఆ దైత్యశ్రేష్ఠుడైన శుంభుడు తన పిడికిలితో (ముష్టిం) దేవి యొక్క హృదయముపై (హృదయే) కొట్టెను. వెంటనే ఆ దేవి కూడా తన అరచేతితో (తలేన) అతని రొమ్ముపై (ఉరసి) గట్టిగా కొట్టినది.
తలప్రహారాభిహతో నిపపాత మహీతలే |
స దైత్యరాజః సహసా పునరేవ తథోత్థితః || ౨౧ ||
దేవి అరచేతి దెబ్బకు ఆ దైత్యరాజు ఒక్కసారిగా నేల మీద (మహీతలే) పడిపోయెను. కానీ వెంటనే సహసా (అకస్మాత్తుగా) తిరిగి లేచెను (ఉత్థాతః).
ఉత్పత్య చ ప్రగృహ్యోచ్చైర్దేవీం గగనమాస్థితః |
తత్రాపి సా నిరాధారా యుయుధే తేన చండికా || ౨౨ ||
అతడు పైకి ఎగిరి దేవిని పట్టుకొని ఆకాశములోకి (గగనమ్) తీసుకెళ్లెను. అక్కడ ఎటువంటి ఆధారము లేని (నిరాధారా) ఆ ఆకాశంలో చండికా దేవి అతనితో యుద్ధము చేసెను (యుయుధే).
నియుద్ధం ఖే తదా దైత్యశ్చండికా చ పరస్పరమ్ |
చక్రతుః ప్రథమం సిద్ధమునివిస్మయకారకమ్ || ౨౩ ||
అప్పుడు ఆకాశంలో (ఖే) దైత్యునికి, చండికకు మధ్య జరిగిన ఆ నియుద్ధం (బాహు యుద్ధం/మల్ల యుద్ధం) మొదట సిద్ధులకు, మునులకు సైతం విస్మయాన్ని (విస్మయకారకమ్) కలిగించినది.
తతో నియుద్ధం సుచిరం కృత్వా తేనాంబికా సహ |
ఉత్పాట్య భ్రామయామాస చిక్షేప ధరణీతలే || ౨౪ ||
చాలాసేపు (సుచిరం) అతనితో యుద్ధం చేసిన తర్వాత, అంబికా దేవి అతనిని పైకి లేపి వేగంగా తిప్పి (భ్రామయామాస), భూమి మీదికి విసిరివేసెను (చిక్షేప ధరణీతలే).
స క్షిప్తో ధరణీం ప్రాప్య ముష్టిముద్యమ్య వేగవాన్ |
అభ్యధావత దుష్టాత్మా చండికానిధనేచ్ఛయా || ౨౫ ||
నేల మీద పడిన ఆ దుష్టాత్ముడు, చండికను చంపాలనే కోరికతో మరల తన పిడికిలిని బిగించి అత్యంత వేగంగా (వేగవాన్) ఆమెపైకి దూసుకువచ్చెను (అభ్యధావత).
తమాయాంతం తతో దేవీ సర్వదైత్యజనేశ్వరమ్ |
జగత్యాం పాతయామాస భిత్త్వా శూలేన వక్షసి || ౨౬ ||
తనపైకి వస్తున్న ఆ సమస్త దైత్య రాజును (శుంభుని) చూసి, దేవి తన శూలముతో (శూలేన) అతని వక్షస్థలాన్ని (వక్షసి) చీల్చి నేలకూల్చెను (జగత్యాం పాతయామాస).
స గతాసుః పపాతోర్వ్యాం దేవీశూలాగ్రవిక్షతః |
చాలయన్ సకలాం పృథ్వీం సాబ్ధిద్వీపాం సపర్వతామ్ || ౨౭ ||
దేవి శూలము యొక్క కొన చేత గాయపడిన ఆ శుంభుడు ప్రాణాలు కోల్పోయి (గతాసుః), సముద్రాలు, ద్వీపాలు మరియు పర్వతాలతో కూడిన ఈ సమస్త భూమిని (సకలాం పృథ్వీమ్) వణికిస్తూ నేల మీద పడిపోయెను (పపాత).
తతః ప్రసన్నమఖిలం హతే తస్మిన్ దురాత్మని |
జగత్ స్వాస్థ్యమతీవాప నిర్మలం చాభవన్నభః || ౨౮ ||
ఆ దుష్టాత్ముడు హతమవ్వగానే సమస్త జగత్తు (అఖిలం జగత్) ప్రసన్నమైనది. లోకమంతా నెమ్మదిని (స్వాస్థ్యమ్) పొందినది. ఆకాశం నిర్మలమైనది (నిర్మలమ్).
ఉత్పాతమేఘాః సోల్కా యే ప్రాగాసంస్తే శమం యయుః |
సరితో మార్గవాహిన్యస్తథాసంస్తత్ర పాతితే || ౨౯ ||
అంతకుముందు భూమిపై కనిపిస్తున్న భయంకరమైన ఉత్పాత మేఘాలు (ఉత్పాతమేఘాః), ఉల్కలు అన్నీ శాంతించినవి (శమం యయుః). నదులు మరల తమ సహజ మార్గంలో (మార్గవాహిన్యః) ప్రవహించసాగాయి.
తతో దేవగణాః సర్వే హర్షనిర్భరమానసాః |
బభూవుర్నిహతే తస్మిన్ గంధర్వా లలితం జగుః || ౩౦ ||
శుంభుడు మరణించినందుకు దేవగణాలందరూ అమితమైన సంతోషాన్ని (హర్షనిర్భరమానసాః) పొందిరి. గంధర్వులు మధురంగా గానం చేసిరి (లలితం జగుః).
అవాదయంస్తథైవాన్యే ననృతుశ్చాప్సరోగణాః |
వవుః పుణ్యాస్తథా వాతాః సుప్రభోఽభూద్దివాకరః || ౩౧ ||
జజ్వలుశ్చాగ్నయః శాంతాః శాంతా దిగ్జనితస్వనాః || ౩౨ ||
ఇతరులు వాయిద్యాలను వాయించగా, అప్సరసలు నాట్యం చేసిరి (ననృతుః). పవిత్రమైన గాలి (వాతాః) వీచినది, సూర్యుడు ప్రకాశవంతంగా (సుప్రభః) వెలిగెను. యజ్ఞకుండాలలో అగ్నులు ప్రశాంతంగా ప్రజ్వరిల్లాయి. దిక్కులన్నీ ఆనంద ధ్వనులతో ప్రశాంతంగా (శాంతాః) మారాయి.
|| ఓం ||
ఇతి శ్రీమార్కండేయపురాణే సావర్ణికే మన్వంతరే దేవీమాహాత్మ్యే శుంభవధో నామ దశమోఽధ్యాయః || ౧౦ ||
(ఉవాచమంత్రాః – ౪, అర్ధమంత్రాః – ౧, శ్లోకమంత్రాః – ౨౭, ఏవం – ౩౨, ఏవమాదితః – ౫౭౫)
ఏకాదశోఽధ్యాయః (నారాయణీస్తుతి) >>
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన శ్రీచండీ సప్తశతిలోని అధ్యాయం (శ్లోకాలు మాత్రమే), ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
శ్రీ దుర్గా స్తోత్రనిధి
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ శ్రీ దుర్గా సప్తశతీ చూడండి.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.