Site icon Stotra Nidhi

Ayodhya Kanda Sarga 100 – అయోధ్యాకాండ శతతమః సర్గః (౧౦౦)

 

Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)

|| కచ్చిత్సర్గః ||

జటిలం చీరవసనం ప్రాంజలిం పతితం భువి |
దదర్శ రామో దుర్దర్శం యుగాంతే భాస్కరం యథా || ౧ ||

కథంచిదభివిజ్ఞాయ వివర్ణవదనం కృశమ్ |
భ్రాతరం భరతం రామః పరిజగ్రాహ బాహునా || ౨ ||

ఆఘ్రాయ రామస్తం మూర్ధ్ని పరిష్వజ్య చ రాఘవః |
అంకే భరతమారోప్య పర్యపృచ్ఛత్సమాహితః || ౩ ||

క్వ ను తేఽభూత్పితా తాత యదరణ్యం త్వమాగతః |
న హి త్వం జీవతస్తస్య వనమాగంతుమర్హసి || ౪ ||

చిరస్య బత పశ్యామి దూరాద్భరతమాగతమ్ |
దుష్ప్రతీకమరణ్యేఽస్మిన్కిం తాత వనమాగతః || ౫ ||

కచ్చిద్ధారయతే తాత రాజా యత్త్వమిహాఽగతః |
కచ్చిన్నదీనః సహసా రాజా లోకాంతరం గతః || ౬ ||

కచ్చిత్సౌమ్య న తే రాజ్యం భ్రష్టం బాలస్య శాశ్వతమ్ |
కచ్చిచ్ఛుశ్రూషసే తాత పితరం సత్యవిక్రమమ్ || ౭ ||

కచ్చిద్ధశరథో రాజా కుశలీ సత్యసంగరః |
రాజసూయాశ్వమేధానామాహర్తా ధర్మనిశ్చయః || ౮ ||

స కచ్చిద్బ్రాహ్మణో విద్వాన్ధర్మనిత్యో మహాద్యుతిః |
ఇక్ష్వాకూణాముపాధ్యాయో యథావత్తాత పూజ్యతే || ౯ ||

సా తాత కచ్చిత్కౌసల్యా సుమిత్రా చ ప్రజావతీ |
సుఖినీ కచ్చిదార్యా చ దేవీ నందతి కైకయీ || ౧౦ ||

కచ్చిద్వినయసంపన్నః కులపుత్రో బహుశ్రుతః |
అనసూయురనుద్రష్టా సత్కృతస్తే పురోహితః || ౧౧ ||

కచ్చిదగ్నిషు తే యుక్తో విధిజ్ఞో మతిమానృజుః |
హుతం చ హోష్యమాణం చ కాలే వేదయతే సదా || ౧౨ ||

కచ్చిద్దేవాన్పితౄన్మాతౄః గురూన్పితృసమానపి |
వృద్ధాంశ్చ తత వైద్యాంశ్చ బ్రాహ్మణాంశ్చాభిమన్యసే || ౧౩ ||

ఇష్వస్త్రవరసంపన్నమర్థశాస్త్రవిశారదమ్ |
సుధన్వానముపాధ్యాయం కచ్చిత్త్వం తాత మన్యసే || ౧౪ ||

కచ్చిదాత్మసమాః శూరాః శ్రుతవంతో జితేంద్రియాః |
కులీనాశ్చేంగితజ్ఞాశ్చ కృతాస్తే తాత మంత్రిణః || ౧౫ ||

మంత్రో విజయమూలం హి రాజ్ఞాం భవతి రాఘవ |
సుసంవృతో మంత్రధరైరమాత్యైః శాస్త్రకోవిదైః || ౧౬ ||

కచ్చిన్నిద్రావశం నైషీః కచ్చిత్కాలే ప్రబుధ్యసే |
కచ్చిచ్చాపరరాత్రేషు చింతయస్యర్థనైపుణమ్ || ౧౭ ||

కచ్చిన్మంత్రయసే నైకః కచ్చిన్న బహుభిః సహ |
కచ్చిత్తే మంత్రితో మంత్రో రాష్ట్రం న పరిధావతి || ౧౮ ||

కచ్చిదర్థం వినిశ్చిత్య లఘుమూలం మహోదయమ్ |
క్షిప్రమారభసే కర్తుం న దీర్ఘయసి రాఘవ || ౧౯ ||

కచ్చిత్తే సుకృతాన్యేవ కృతరూపాణి వా పునః |
విదుస్తే సర్వకార్యాణి న కర్తవ్యాని పార్థివాః || ౨౦ ||

కచ్చిన్న తర్కైర్యుక్త్యా వా యే చాప్యపరికీర్తితాః |
త్వయా వా తవ వాఽమాత్యైర్బుధ్యతే తాత మంత్రితమ్ || ౨౧ ||

కచ్చిత్సహస్రాన్మూర్ఖాణామేకమిచ్ఛసి పండితమ్ |
పండితో హ్యర్థకృచ్ఛ్రేషు కుర్యాన్నిశ్శ్రేయసం మహత్ || ౨౨ ||

సహస్రాణ్యపి మూర్ఖాణాం యద్యుపాస్తే మహీపతిః |
అథవాఽప్యయుతాన్యేవ నాస్తి తేషు సహాయతా || ౨౩ ||

ఏకోఽప్యమాత్యో మేధావీ శూరో దక్షో విచక్షణః |
రాజానం రాజమాత్రం వా ప్రాపయేన్మహతీం శ్రియమ్ || ౨౪ ||

కచ్చిన్ముఖ్యా మహత్స్వేవ మధ్యమేషు చ మధ్యమాః |
జఘన్యాస్తు జఘన్యేషు భృత్యాః కర్మసు యోజితాః || ౨౫ ||

అమాత్యానుపధాఽతీతాన్పితృపైతామహాంఛుచీన్ |
శ్రేష్ఠాన్శ్రేష్ఠేషు కచ్చిత్త్వం నియోజయసి కర్మసు || ౨౬ ||

కచ్చిన్నోగ్రేణ దండేన భృశముద్వేజితప్రజమ్ |
రాష్ట్రం తవానుజానంతి మంత్రిణః కైకయీసుత || ౨౭ ||

కచ్చిత్త్వాం నావజానంతి యాజకాః పతితం యథా |
ఉగ్రప్రతిగ్రహీతారం కామయానమివ స్త్రియః || ౨౮ ||

ఉపాయకుశలం వైద్యం భృత్యసందూషణే రతమ్ |
శూరమైశ్వర్యకామం చ యో న హంతి స వధ్యతే || ౨౯ ||

కచ్చిద్ధృష్టశ్చ శూరశ్చ మతిమాన్ధృతిమాన్ శుచిః |
కులీనశ్చానురక్తశ్చ దక్షః సేనాపతిః కృతః || ౩౦ ||

బలవంతశ్చ కచ్చిత్తే ముఖ్యా యుద్ధవిశారదాః |
దృష్టాపదానా విక్రాంతాస్త్వయా సత్కృత్యమానితాః || ౩౧ ||

కచ్చిద్బలస్య భక్తం చ వేతనం చ యథోచితమ్ |
సంప్రాప్తకాలం దాతవ్యం దదాసి న విలంబసే || ౩౨ ||

కాలాతిక్రమణాచ్చైవ భక్తవేతనయోర్భృతాః |
భర్తుః కుప్యంతి దుష్యంతి సోఽనర్థః సుమహాన్ స్మృతః || ౩౩ ||

కచ్చిత్సర్వేఽనురక్తాస్త్వాం కులపుత్రాః ప్రధానతః |
కచ్చిత్ప్రాణాంస్తవార్థేషు సంత్యజంతి సమాహితాః || ౩౪ ||

కచ్చిజ్జానపదో విద్వాన్దక్షిణః ప్రతిభానవాన్ |
యథోక్తవాదీ దూతస్తే కృతో భరత పండితః || ౩౫ ||

కచ్చిదష్టాదశాన్యేషు స్వపక్షే దశ పంచ చ |
త్రిభిస్త్రిభిరవిజ్ఞాతైర్వేత్సి తీర్థాని చారకైః || ౩౬ ||

కచ్చిద్వ్యపాస్తానహితాన్ప్రతియాతాంశ్చ సర్వదా |
దుర్బలాననవజ్ఞాయ వర్తసే రిపుసూదన || ౩౭ ||

కచ్చిన్న లోకాయతికాన్బ్రాహ్మణాంస్తాత సేవసే |
అనర్థకుశలా హ్యేతే బాలాః పండితమానినః || ౩౮ ||

ధర్మశాస్త్రేషు ముఖ్యేషు విద్యమానేషు దుర్బుధాః |
బుద్ధిమాన్వీక్షికీం ప్రాప్య నిరర్థం ప్రవదంతి తే || ౩౯ ||

వీరైరధ్యుషితాం పూర్వమస్మాకం తాత పూర్వకైః |
సత్యనామాం దృఢద్వారాం హస్త్యశ్వరథసంకులామ్ || ౪౦ ||

బ్రాహ్మణైః క్షత్రియైర్వైశ్యైః స్వకర్మనిరతైః సదా |
జితేంద్రియైర్మహోత్సాహైర్వృతామార్యైః సహస్రశః || ౪౧ ||

ప్రాసాదైర్వివిధాకారైర్వృతాం వైద్యజనాకులామ్ |
కచ్చిత్సుముదితాం స్ఫీతామయోధ్యాం పరిరక్షసి || ౪౨ ||

కచ్చిచ్చిత్యశతైర్జుష్టః సునివిష్టజనాకులః |
దేవస్థానైః ప్రపాభిశ్చ తటాకైశ్చోపశోభితః || ౪౩ ||

ప్రహృష్టనరనారీకః సమాజోత్సవశోభితః |
సుకృష్టసీమా పశుమాన్హింసాభిః పరివర్జితః || ౪౪ ||

అదేవమాతృకో రమ్యః శ్వాపదైః పరివర్జితః |
పరిత్యక్తో భయైః సర్వైః ఖనిభిశ్చోపశోభితః || ౪౫ ||

వివర్జితో నరైః పాపైర్మమ పూర్వైః సురక్షితః |
కచ్చిజ్జనపదః స్ఫీతః సుఖం వసతి రాఘవ || ౪౬ ||

కచ్చిత్తే దయితాః సర్వే కృషిగోరక్షజీవినః |
వార్తాయాం సంశ్రితస్తాత లోకో హి సుఖమేధతే || ౪౭ ||

తేషాం గుప్తిపరీహారైః కచ్చిత్తే భరణం కృతమ్ |
రక్ష్యా హి రాజ్ఞా ధర్మేణ సర్వే విషయవాసినః || ౪౮ ||

కచ్చిస్త్రియః సాంత్వయసి కచ్చిత్తాశ్చ సురక్షితాః |
కచ్చిన్న శ్రద్దధాస్యాసాం కచ్చిద్గుహ్యం న భాషసే || ౪౯ ||

కచ్చిన్నాగవనం గుప్తం కచ్చిత్తే సంతి ధేనుకాః |
కచ్చిన్న గణికాశ్వానాం కుంజరాణాం చ తృప్యసి || ౫౦ ||

కచ్చిద్దర్శయసే నిత్యం మనుష్యాణాం విభూషితమ్ |
ఉత్థాయోత్థాయ పూర్వాహ్ణే రాజపుత్ర మహాపథే || ౫౧ ||

కచ్చిన్న సర్వే కర్మాంతాః ప్రత్యక్షాస్తేఽవిశంకయా |
సర్వే వా పునరుత్సృష్టా మధ్యమేవాత్ర కారణమ్ || ౫౨ ||

కచ్చిత్సర్వాణి దుర్గాణి ధనధాన్యాయుధోదకైః |
యంత్రైశ్చ పరిపూర్ణాని తథా శిల్పిధనుర్ధరైః || ౫౩ ||

ఆయస్తే విపులః కచ్చిత్కచ్చిదల్పతరో వ్యయః |
అపాత్రేషు న తే కచ్చిత్కోశో గచ్ఛతి రాఘవ || ౫౪ ||

దేవతార్థే చ పిత్రర్థే బ్రాహ్మణాభ్యాగతేషు చ |
యోధేషు మిత్రవర్గేషు కచ్చిద్గచ్ఛతి తే వ్యయః || ౫౫ ||

కచ్చిదార్యో విశుద్ధాత్మా క్షారితశ్చోరకర్మణా |
అపృష్టః శాస్త్రకుశలైర్న లోభాద్వధ్యతే శుచిః || ౫౬ ||

గృహీతశ్చైవ పృష్టశ్చ కాలే దృష్టః సకారణః |
కచ్చిన్న ముచ్యతే చోరో ధనలోభాన్నరర్షభ || ౫౭ ||

వ్యసనే కచ్చిదాఢ్యస్య దుర్గతస్య చ రాఘవ |
అర్థం విరాగాః పశ్యంతి తవామాత్యా బహుశ్రుతాః || ౫౮ ||

యాని మిథ్యాఽభిశస్తానాం పతంత్యస్రాణి రాఘవ |
తాని పుత్రన్పశూన్ ఘ్నంతి ప్రీత్యర్థమనుశాసతః || ౫౯ ||

కచ్చిద్వృద్ధాంశ్చ బాలాంశ్చ వైద్యముఖ్యాంశ్చ రాఘవ |
దానేన మనసా వాచా త్రిభిరేతైర్బుభూషసే || ౬౦ ||

కచ్చిద్గురూంశ్చ వృద్ధాంశ్చ తాపసాన్దేవతాతిథీన్ |
చైత్యాంశ్చ సర్వాన్సిద్ధార్థాన్ బ్రాహ్మణాంశ్చ నమస్యసి || ౬౧ ||

కచ్చిదర్థేన వా ధర్మమర్థం ధర్మేణ వా పునః |
ఉభౌ వా ప్రీతిలోభేన కామేన చ న బాధసే || ౬౨ ||

కచ్చిదర్థం చ ధర్మం చ కామం చ జయతాంవర |
విభజ్య కాలే కాలజ్ఞ సర్వాన్వరద సేవసే || ౬౩ ||

కచ్చిత్తే బ్రాహ్మణాః శర్మ సర్వశాస్త్రార్థకోవిదాః |
ఆశంసంతే మహాప్రాజ్ఞ పౌరజానపదైః సహ || ౬౪ ||

నాస్తిక్యమనృతం క్రోధం ప్రమాదం దీర్ఘసూత్రతామ్ |
అదర్శనం జ్ఞానవతామాలస్యం పంచవృత్తితామ్ || ౬౫ ||

ఏకచింతనమర్థానామనర్థజ్ఞైశ్చ మంత్రణమ్ |
నిశ్చితానామనారంభం మంత్రస్యాపరిరక్షణమ్ || ౬౬ ||

మంగళస్యాప్రయోగం చ ప్రత్యుత్థానం చ సర్వతః |
కచ్చిత్త్వం వర్జయస్యేతాన్రాజదోషాంశ్చతుర్దశ || ౬౭ ||

దశపంచ చతుర్వర్గాన్సప్తవర్గం చ తత్త్వతః |
అష్టవర్గం త్రివర్గం చ విద్యాస్తిస్రశ్చ రాఘవ || ౬౮ ||

ఇంద్రియాణాం జయం బుద్ధ్వా షాడ్గుణ్యం దైవమానుషమ్ |
కృత్యం వింశతివర్గం చ తథా ప్రకృతిమండలమ్ || ౬౯ ||

యాత్రాదండవిధానం చ ద్వియోనీ సంధివిగ్రహౌ |
కచ్చిదేతాన్మహాప్రాజ్ఞ యథావదనుమన్యసే || ౭౦ ||

మంత్రిభిస్త్వం యథోద్దిష్టైశ్చతుర్భిస్త్రిభిరేవ వా |
కచ్చిత్సమస్తైర్వ్యస్తైశ్చ మంత్రం మంత్రయసే మిథః || ౭౧ ||

కచ్చిత్తే సఫలా వేదాః కచ్చిత్తే సఫలాః క్రియాః |
కచ్చిత్తే సఫలా దారాః కచ్చిత్తే సఫలం శ్రుతమ్ || ౭౨ ||

కచ్చిదేషైవ తే బుద్ధిర్యథోక్తా మమ రాఘవ |
ఆయుష్యా చ యశస్యా చ ధర్మకామార్థసంహితా || ౭౩ ||

యాం వృత్తిం వర్తతే తాతో యాం చ నః ప్రపితామహాః |
తాం వృత్తిం వర్తసే కచ్చిద్యా చ సత్పథగా శుభా || ౭౪ ||

కచ్చిత్స్వాదుకృతం భోజ్యమేకో నాశ్నాసి రాఘవ |
కచ్చిదాశంసమానేభ్యో మిత్రేభ్యః సంప్రయచ్ఛసి || ౭౫ ||

రాజా తు ధర్మేణ హి పాలయిత్వా
మహామతిర్దండధరః ప్రజానామ్ |
అవాప్య కృత్స్నాం వసుధాం యథావత్
ఇతశ్చ్యుతః స్వర్గముపైతి విద్వాన్ || ౭౬ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే శతతమః సర్గః || ౧౦౦ ||

అయోధ్యాకాండ ఏకాధికశతతమః సర్గః (౧౦౧) >>


సంపూర్ణ వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ చూడండి.

మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.

స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)

Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".

విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.

Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.

Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.

Facebook Comments