Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
[గమనిక: ఈ స్తోత్రము “శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రనిధి” పారాయణ గ్రంథములో కూడా ఉన్నది. Click here to buy.]
(ఈ స్తోత్రం భగవంతుని యొక్క నిరాకార, నిర్గుణ తత్త్వాన్ని వివరిస్తుంది. సర్వవ్యాపి అయిన పరమాత్మకు ఆవాహన, ఆసనం వంటి ఉపచారాలు ఎలా సాధ్యం? అనే తార్కిక ప్రశ్నల ద్వారా భగవంతుడు బాహ్య వస్తువుల కంటే ‘భావానికి’ (భక్తికి) లోబడతాడని బోధిస్తుంది. ఈ స్తోత్ర పారాయణం వల్ల మనిషిలో ఉన్న అజ్ఞాన అహంకారాలు తొలగిపోతాయి. భగవంతుడు మన హృదయంలోనే ఉన్నాడనే స్పృహ కలిగి, అత్యున్నతమైన ‘అద్వైత’ స్థితి లేదా మానసిక ప్రశాంతత సిద్ధిస్తుంది.)
పరానందమయో విష్ణుర్హృత్స్థో వేద్యోప్యతీంద్రియః |
సదా సంపూజ్యతే భక్తైర్భగవాన్ భక్తిభావనః || ౧ ||
పరమానంద స్వరూపుడు, సర్వవ్యాపి (విష్ణువు), హృదయంలో కొలువై ఉన్నవాడు మరియు ఇంద్రియాలకు అందనివాడైనప్పటికీ తెలుసుకోదగినవాడైన ఆ భగవంతుడు… కేవలం భక్తి భావన చేత భక్తులచే ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడుతున్నాడు.
అచింత్యస్య కుతో ధ్యానం కూటస్థావాహనం కుతః |
క్వాసనం విశ్వసంస్థస్య పాద్యం పూతాత్మనః కుతః || ౨ ||
మనసుతో ఊహించడానికి వీలులేని వానికి (అచింత్యునికి) ధ్యానం ఎలా చేయగలం? మార్పు లేనివాడికి (కూటస్థునికి) ఆవాహన ఎక్కడిది? విశ్వమంతా తానై ఉన్నవానికి ఆసనం ఎక్కడ వేయగలం? అత్యంత పవిత్రమైన స్వరూపానికి (పూతాత్మకు) కడిగే పాద్యం (పాదాలు కడిగే నీరు) అవసరమా?
క్వానర్ఘోరుక్రమస్యార్ఘ్యం విష్ణోరాచమనం కుతః |
నిర్మలస్య కుతః స్నానం క్వ నిరావరణేంబరమ్ || ౩ ||
అపారమైన పరాక్రమం గలవానికి ఇచ్చే అర్ఘ్యం ఎంతటిది? సర్వవ్యాపి అయిన విష్ణువుకు ఆచమనం (తాగే నీరు) ఎక్కడ ఇస్తాం? అత్యంత నిర్మలుడైన వానికి స్నానం ఎందుకు? ఎటువంటి ఆచ్ఛాదన లేని (దిగంబరుడైన లేదా అనంతమైన) వానికి వస్త్రం (అంబరం) ఎక్కడి నుండి తేవాలి?
స్వసూత్రస్య కుతః సూత్రం నిర్మలస్య చ లేపనమ్ |
నిస్తృషః సుమనోభిః కిం కిమక్లేద్యస్య ధూపతః || ౪ ||
సృష్టికి మూలసూత్రమైన వానికి యజ్ఞోపవీతం (సూత్రం) దేనికి? దోషరహితుడైన వానికి చందన లేపనం ఎందుకు? సర్వదా తృప్తిగా ఉండే వానికి పూలతో (సుమనోభిః) పనేముంది? తడవని (అక్లేద్యుడైన) ఆత్మ స్వరూపానికి ధూపం వేయడం వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి?
స్వప్రకాశస్య దీపైః కిం కిం భక్ష్యాద్యైర్జగద్భృతః |
కిం దేయం పరితృప్తస్య విరాజః క్వ ప్రదక్షిణాః || ౫ ||
స్వయంగా ప్రకాశించే వానికి దీపాలతో పనేముంది? జగత్తునంతటిని పోషించే వానికి మనం పెట్టే నైవేద్యం (భక్ష్యాలు) ఏపాటివి? సర్వదా పరితృప్తితో ఉండే వానికి ఇచ్చేది ఏముంది? విశ్వమంతా వ్యాపించి ఉన్న విరాట్ స్వరూపానికి ప్రదక్షిణలు ఎలా చేయగలం?
కిమనంతస్య నతిభిః స్తౌతి కో వాగగోచరమ్ |
అంతర్బహిః ప్రపూర్ణస్య కథముద్వాసనం భవేత్ || ౬ ||
అంతము లేని వానికి చేసే నమస్కారాలు ఏమిటి? వాక్కుకు అందని (వాగగోచరుడైన) వానిని ఎవరు స్తుతించగలరు? లోపల, బయట అంతటా నిండి ఉన్న పరిపూర్ణుడిని పూజ ముగిశాక పంపించివేయడం (ఉద్వాసనం) ఎలా సాధ్యం?
సర్వతోఽపీత్యసంభావ్యో భావ్యతే భక్తిభావనః |
సేవ్యసేవకభావేన భక్తైర్లీలానృవిగ్రహః || ౭ ||
సర్వత్రా నిండి ఉన్న పరమాత్మకు పైన చెప్పిన పూజా ఉపచారాలన్నీ అసంభవమైనప్పటికీ… లీలామానుష విగ్రహాన్ని (దత్తరూపాన్ని) ధరించిన ఆ భగవంతుడు, భక్తుల మీద ఉన్న ప్రేమతో ‘సేవకుడు-యజమాని’ అనే భావనతో భక్తులు చేసే పూజలను స్వీకరిస్తాడు.
తవేశాతీంద్రియస్యాపి పారంపర్యాశ్రుతాం తనుమ్ |
ప్రకల్ప్యాశ్మాదావర్చంతి ప్రార్చయేఽర్చాం మనోమయీమ్ || ౮ ||
ఓ ఈశ్వరా! నీవు ఇంద్రియాలకు అందనివాడివైనప్పటికీ, గురు పరంపర ద్వారా విన్న నీ దివ్య మంగళ రూపాన్ని ఊహించుకుని, కొందరు రాతి విగ్రహాల్లో (అశ్మాదౌ) నిన్ను అర్చిస్తారు. కానీ నేను మాత్రం నా మనస్సులోనే నిన్ను ధ్యానిస్తూ, ఈ మనోమయమైన (మానస) పూజను చేస్తున్నాను.
కలసుశ్లోకగీతేన భగవన్ దత్త జాగృహి |
భక్తవత్సల సామీప్యం కురు మే మానసార్చనే || ౯ ||
ఓ భగవంతుడా! దత్తాత్రేయా! మధురమైన, శ్రేష్ఠమైన శ్లోకాల గానంతో నిన్ను మేల్కొల్పుతున్నాను, మేల్కొనుము. భక్తవత్సలుడవైన నీవు, నేను చేసే ఈ మానస పూజలో నాకు అత్యంత సమీపంలో ఉండి నన్ను అనుగ్రహించుము.
శ్రీదత్తం ఖేచరీముద్రాముద్రితం యోగిసద్గురుమ్ |
సిద్ధాసనస్థం ధ్యాయేఽభీవరప్రదకరం హరిమ్ || ౧౦ ||
ఖేచరీ ముద్రను ధరించినవాడు, యోగులకు సద్గురువు, సిద్ధాసనంలో కూర్చున్నవాడు, భయాలను పోగొట్టి వరాలను ఇచ్చే హస్తములు కలవాడు మరియు పాపాలను హరించేవాడైన (హరిమ్) శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామిని నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
దత్తాత్రేయాహ్వయామ్యత్ర పరివారైః సహార్చనే |
శ్రద్ధాభక్త్యేశ్వరాగచ్ఛ ధ్యాతధామ్నాంజసా విభో || ౧౧ ||
ఓ దత్తాత్రేయ ప్రభూ! ఈ మానస పూజ కొరకు నీ పరివారంతో సహా నిన్ను ఆవాహన చేస్తున్నాను. ఓ ఈశ్వరా! శ్రద్ధాభక్తులతో నేను ధ్యానించిన ఈ రూపంతో వెనువెంటనే (అంజసా) ఇక్కడికి దయచేయుము.
సౌవర్ణం రత్నజడితం కల్పితం దేవతామయమ్ |
రమ్యం సింహాసనం దత్త తత్రోపవిశ యంత్రితే || ౧౨ ||
ఓ దత్తా! బంగారంతో నిర్మితమై, రత్నాలతో పొదగబడినది, దేవతా తేజస్సుతో నిండినది మరియు మనోహరమైనది అయిన ఈ సింహాసనాన్ని నా మనస్సులో కల్పించాను. భక్తితో నిర్మించిన ఈ పీఠంపై నీవు అధివశించుము.
పాద్యం చందనకర్పూరసురభి స్వాదు వారి తే |
గృహాణ కల్పితం తేన దత్తాంఘ్రీ క్షాలయామి తే || ౧౩ ||
చందనము, కర్పూరము కలిసిన సువాసన గల మధురమైన జలమును నీకు పాద్యముగా (పాదాలు కడగడానికి) సమర్పిస్తున్నాను. నా మనస్సులో కల్పించిన ఈ జలమును స్వీకరించి, నీ పాదాలను కడుక్కోనిమ్ము.
గంధాబ్జతులసీబిల్వశమీపత్రాక్షతాన్వితమ్ |
సాంబ్వర్ఘ్యం స్వర్ణపాత్రేణ కల్పితం దత్త గృహ్యతామ్ || ౧౪ ||
గంధము, పద్మము, తులసి, బిల్వదళము, శమీ పత్రము మరియు అక్షతలతో కూడిన జలమును బంగారు పాత్రలో ఉంచి నీకు అర్ఘ్యముగా సమర్పిస్తున్నాను. ఓ దత్తా! దీనిని స్వీకరించుము.
సుస్వాద్వాచమనీయాంబు హైమపాత్రేణ కల్పితమ్ |
తుభ్యమాచమ్యతాం దత్త మధుపర్కం గృహాణ చ || ౧౫ ||
బంగారు పాత్రలో సిద్ధం చేసిన అత్యంత రుచికరమైన ఆచమన జలమును నీకు సమర్పిస్తున్నాను, దీనితో ఆచమనం చేయుము. అలాగే నీకు మధుపర్కాన్ని (తేనె, పెరుగు మొదలైన మిశ్రమం) సమర్పిస్తున్నాను, స్వీకరించుము.
పుష్పవాసితసత్తైలమంగేష్వాలిప్య దత్త భోః |
పంచామృతైశ్చ గాంగాద్భిః స్నానం తే కల్పయామ్యహమ్ || ౧౬ ||
పువ్వుల సువాసనతో నిండిన శ్రేష్ఠమైన తైలాన్ని నీ అంగములకు పూసి, ఆపై పంచామృతాలతో మరియు గంగా జలములతో నీకు స్నానము చేయిస్తున్నానని నా మనస్సులో భావిస్తున్నాను.
భక్త్యా దిగంబరాచాంత జలేదం దత్త కల్పితమ్ |
కాషాయపరిధానం తద్గృహాణైణేయచర్మ చ || ౧౭ ||
ఓ దిగంబరా! స్నానం తర్వాత ఆచమనం కొరకు ఈ జలాన్ని సమర్పిస్తున్నాను. నీవు ధరించడానికి మనోహరమైన కాషాయ వస్త్రమును మరియు కృష్ణ జింక చర్మమును (ఏణేయచర్మ) భక్తితో ఇస్తున్నాను, వీటిని ధరించుము.
నానాసూత్రధరైతే తే బ్రహ్మసూత్రే ప్రకల్పితే |
గృహాణ దైవతమయే శ్రీదత్త నవతంతుకే || ౧౮ ||
అనేక సూత్రాలను ధరించే ఓ దత్తప్రభూ! దేవతామయమైనవి, తొమ్మిది పోగులు (నవతంతు) కలిగినవి అయిన ఈ బ్రహ్మసూత్రాలను (యజ్ఞోపవీతాన్ని) నీ కోసం కల్పించాను. వీటిని స్వీకరించుము.
భూతిమృత్స్నాసుకస్తూరీకేశరాన్వితచందనమ్ |
రత్నాక్షతాః కల్పితాస్త్వామలంకుర్వేఽథ దత్త తైః || ౧౯ ||
విభూతి, పవిత్ర మృత్తిక (మట్టి), కస్తూరి, కుంకుమపువ్వు కలిసిన చందనాన్ని మరియు రత్నాల వంటి అక్షతలను నీ కోసం సిద్ధం చేశాను. ఓ దత్తా! వీటితో నిన్ను అలంకరిస్తున్నాను.
సచ్ఛమీబిల్వతులసీపత్రైః సౌగంధికైః సుమైః |
మనసా కల్పితైర్నానావిధైర్దత్తార్చయామ్యహమ్ || ౨౦ ||
శ్రేష్ఠమైన శమీ పత్రాలు, బిల్వ దళాలు, తులసి దళాలు మరియు సువాసనలు వెదజల్లే రకరకాల పుష్పాలను మనస్సులో కల్పించి, ఓ దత్తా! నిన్ను అర్చిస్తున్నాను.
లాక్షాసితాభ్రశ్రీవాసశ్రీఖండాగరుగుగ్గులైః |
యుక్తోఽగ్నియోజితో ధూపో హృదా స్వీకురు దత్త తమ్ || ౨౧ ||
లక్క, కర్పూరము, సాంబ్రాణి, చందనము, అగరు మరియు గుగ్గులములతో కూడి, అగ్నిపై వేయబడిన ఈ ధూపాన్ని ఓ దత్తా! నీవు హృదయపూర్వకముగా స్వీకరించుము.
స్వర్ణపాత్రే గోఘృతాక్తవర్తిప్రజ్వాలితం హృదా |
దీపం దత్త సకర్పూరం గృహాణ స్వప్రకాశక || ౨౨ ||
బంగారు పాత్రలో, ఆవు నెయ్యితో తడిసిన వత్తులను వేసి వెలిగించిన కర్పూర నీరాజనాన్ని (దీపాన్ని) నీకు సమర్పిస్తున్నాను. స్వయంగా ప్రకాశించే ఓ ప్రభూ! ఈ దీపాన్ని స్వీకరించుము.
సషడ్రసం షడ్విధాన్నం నైవేద్యం గవ్యసంయుతమ్ |
కల్పితం హైమపాత్రే తే భుంక్ష్వ దత్తాంబ్వదః పిబ || ౨౩ ||
ఆరు రుచులతో (షడ్రస), ఆరు రకాలుగా వండిన అన్నాన్ని, ఆవు పెరుగు-పాలు (గవ్య) కలిపి బంగారు పాత్రలో నీకు నైవేద్యంగా ఉంచాను. ఓ దత్తా! దీనిని భుజించి, ఆ పైన ఈ జలాన్ని (నీటిని) త్రాగుము.
ప్రక్షాల్యాస్యం కరౌ చాద్భిర్దత్తాచమ్య ప్రగృహ్యతామ్ |
తాంబూలం దక్షిణాం హైమీం కల్పితాని ఫలాని చ || ౨౪ ||
ముఖాన్ని, చేతులను కడుక్కుని ఆచమనం చేసిన తర్వాత… నేను కల్పించిన ఈ తాంబూలాన్ని, సువర్ణ దక్షిణను మరియు ఫలాలను (పండ్లను) స్వీకరించుము.
నీరాజ్య రత్నదీపైస్త్వాం ప్రణమ్య మనసా చ తే |
పరితస్త్వత్కథోద్ఘాతైః కుర్వే దత్త ప్రదక్షిణాః || ౨౫ ||
రత్న దీపాలతో నీకు నీరాజనం ఇచ్చి, మనస్సులో నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నీ లీలలను, కథలను స్మరిస్తూ నీ చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేస్తున్నాను.
మంత్రవన్నిహితో మూర్ధ్ని దత్త తే కుసుమాంజలిః |
కల్ప్యంతే మనసా గీతవాద్యనృత్యోపచారకాః || ౨౬ ||
వేద మంత్రాలతో నీ శిరస్సుపై పుష్పాంజలిని ఉంచుతున్నాను. అలాగే నా మనస్సులో సంగీత, వాద్య, నృత్య విశేషాలను నీకు ఉపచారాలుగా సమర్పిస్తున్నాను.
ప్రేర్యమాణప్రేరకేణ త్వయా దత్తేరితేన తే |
కృతేయం మనసా పూజా శ్రీమంస్తుష్టో భవానయా || ౨౭ ||
అంతర్యామిగా ఉండి నన్ను ప్రేరేపించే ఓ దత్తా! నీ ప్రేరణ వల్లనే ఈ మానస పూజను నీకు చేశాను. ఓ శ్రీమంతమైన ప్రభూ! ఈ పూజ పట్ల నీవు సంతృప్తి చెందుము.
దత్త మానసతల్పే మే సుఖనిద్రాం రహః కురు |
రమ్యే వ్యాయతభక్త్యామతూలికాఢ్యే సువీజితే || ౨౮ ||
ఓ దత్తాత్రేయా! నా భక్తి అనే పరుపు (తూలిక) పరచిన మనోహరమైన నా హృదయమనే శయ్యపై (మంచం మీద), ఏకాంతంగా సుఖంగా నిద్రించుము. నీకు మెల్లగా విసనకర్రతో విసురుతూ సేవ చేస్తాను.
ఇతి శ్రీవాసుదేవానందసరస్వతీ విరచితం శ్రీ దత్త మానసపూజా |
<< మరిన్ని శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రాలు చూడండి.
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము, ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రనిధి
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
మరిన్ని శ్రీ దత్తాత్రేయ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.